# شزب — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B2%D8%A8/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%B2%D8%A8/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شزب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B2%D8%A8.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: شزب

الشازب: الخشن. والضامر اليابس من الناس وغيرهم، وأكثر ما يستعمل في الخيل والناس. ويقال: مكان شازب أي خشن. وقال الأصمعي: الشازب: الذي فيه ضمور وإن لم يكن مهزولا. ج شزب كركع وشوازب. وقد شزب الفرس كنصر شزب مثل كرم. يشزب شزبا وشزوبا لف ونشر مرتب، وخيل شزب: ضوامر. وفي حديث عمر يرثي عروة بءن مسعود الثقفي:
  بالخيل عابسة زورا مناكبـهـا                      تعدو شوازب بالشعث الصناديد الشوازب: المضمرات. والشزيب: القضيب من الشجر قبل أن يصلح، ج شزوب حكاه أبو حنيفة الشزيب: من أسماء القوس وهي ليست بجديد ولا خلق محركة؛ كأنها التي شزب قضيبها أي ذبل كالشنزبة كذا في النسخ بزيادة النون، والصواب كالشزبة، ومثله في لسان العرب وغيره من الأمهات. وفي بعض الحديث: وقد توشح بشزبة كانت معه. والشنزبة كذا في النسخ بزيادة النون، والصواب والشزبة من الأتن: الضامر المهزول. يقال: أتان شزبة. الشزبة بالضم مثل الفرصة عن الفراء، قاله الصاغاني. في التهذيب: الشوزب والمئنة: العلامة. وأنشد:
  غلام بين عينيه شوزب وشزبه تشزيبا: ذبله وضمره. يقال: هم متشازبون أي لكل واحد منهم حظ ينتظره. وظباء شوازب إذا أتت من بعد فهي شازبة أي ضامرة لبعد المسافة. ومما يستدرك عليه:

### Türkçe

**الشازب**: pürüzlü/sert. İnsanlardan ve başkalarından zayıflayıp kurumuş olan; en çok atlarda ve insanlarda kullanılır. Ve denir: **مكان شازب** yani pürüzlü. el-Asmaʿî dedi: **الشازب**: onda zayıflık bulunan, zayıf düşmüş olmasa bile. Çoğulu **شزب** (tıpkı **ركع**) ve **شوازب**. Ve at **شزب** oldu (tıpkı **نصر**) **شزب** (tıpkı **كرم**). **يشزب**; **شزبا** ve **شزوبا** (düzenli sarma ve yayma). Ve **خيل شزب**: zayıf/ince yapılılar. Ömer’in, Sakîfli Mesʿûd oğlu ʿUrve’ye mersiye söylediği hadiste:
  “Suratları asık atlarla, omuzları eğri (olarak),
  dağınık saçlı yiğitlerle birlikte **شوازب** koşarlar.”
**الشوازب**: zayıflatılmış/ince yapılı olanlar. Ve **الشزيب**: ağaçtan dal/çubuk; henüz olgunlaşmadan önce; çoğulu **شزوب**; bunu Ebû Hanîfe nakletti. **الشزيب**: yayın adlarındandır; o ne yeni ne de eski/yıpranmış (harekeli); sanki onun dalı **شزب** olmuş, yani **الشنزبة** gibi solmuş; nüshalarda **النون** ziyadesiyle böyledir; doğrusu **كالشزبة**’dir; bunun benzeri Lisânü’l-ʿArab’da ve diğer ana kaynaklarda da vardır. Bazı hadiste: “Yanında bulunan bir **شزبة** ile kuşandı.” Ve **الشنزبة**: nüshalarda **النون** ziyadesiyle böyledir; doğrusu: ve **الشزبة** eşeklerden: zayıf, cılız. Denir: **أتان شزبة**. **الشزبة** (ötre ile), **الفرصة** gibi; el-Ferrâ’dan; bunu es-Sâğânî söyledi. et-Tehzîb’de: **الشوزب** ve **المئنة**: alâmet/işaret. Ve şu beyit okundu:
  “İki gözünün arasında bir **شوزب** vardır.”
Ve **شزبه تشزيبا**: onu soldurdu ve zayıflattı. Denir: **هم متشازبون** yani onların her birinin beklediği bir payı vardır. Ve **وظباء شوازب**: eğer uzaktan sonra gelirse, o **شازبة**’dir; yani mesafenin uzaklığından dolayı zayıf/ince yapılı. Ve üzerinde tamamlayıcı olarak kaydedileceklerden:
