# شسب (ش-س-ب) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B3%D8%A8
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%B3%D8%A8

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ش - س - ب
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B3%D8%A8/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

ابن السكيت: الشاسِبُ: اليابس من الضُمْرِ وهو المهزول، مثلُ الشاسِفِ، وليس مثل الشازِبِ. قال الوَقَّافُ العقيلي:
فقلتُ له حانَ الرَواحُ ورُعْتُهُبأَسْمَرَ مَلْوِيٍّ من القِدِّ شاسِبِ
والشَسيبُ: القوس.

##### Türkçe

İbnü’s-Sikkît: **الشاسِبُ**: **الضُمْرِ**’den (o da zayıf olandır) kuru olan; **الشاسِفِ** gibidir; **الشازِبِ** gibi değildir. el-Vakkâf el-Ukaylî dedi ki:
“Ben ona dedim: gidiş vakti geldi; onu ürküttüm,
**القِدِّ**’den bükülmüş esmer bir (şey) ile, **شاسِبِ** (olan).”
Ve **الشَسيبُ**: yaydır.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B3%D8%A8/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ش س ب
شسب : قال الليث : الشَّاسب والشّازِب : الضَّامر اليَابِس ، وخَيْلٌ شُزَّب .
وقال أبو تراب قال الأصمعيّ : الشّاسِب والشّاسِفُ : الذي قد يَبِسَ عليه جِلْدُه .
وقال لَبيد :
أَتِيكَ أمْ سَمْحَجٌ تَخَيَّرَها
عِلْجٌ تَسَرَّى نحَائِصاً شُسُبَا
وله :
تَتّقِي الأَرْضَ بِدَفَ شاسِبٍ
وضُلُوعٍ تَحْتَ زوْرٍ قَدْ نَحَلْ

##### Türkçe

ش س ب
**شسب**: Leys dedi: **الشَّاسب** ve **الشّازِب**: zayıf, kuru olan; ve **خَيْلٌ شُزَّب**.
Ve Ebû Turâb dedi, Asma‘î dedi: **الشّاسِب** ve **الشّاسِفُ**: derisi üzerinde kurumuş olan kimse.
Ve Lebîd dedi:
Sana geliyorum; yoksa Semhaj mı, onu seçti
Bir ‘ilc, geceleyin yürüyerek; zayıf, kuru olarak.
Ve ona aittir:
Yeri, **شاسِبٍ** bir göğüsle sakınır
Ve bir zûr altında, gerçekten incelmiş kaburgalarla.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B3%D8%A8/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الشين والسين وما يثلثهما )
(شسع) الشين والسين والعين يدلُّ على أمرين: الأَوَّلَ قلّةٌ والآخرَ بُعد.‏
فالأوّلُ: قولُ العربِ: له شسْعٌ من المال، أي قليل. ولعل شِسْعَ النَّعل من ذلك، لقلَّته. يقال شَسَّعْتُ النَّعلَ.‏
والآخَر: الشاسع: البعيد. وَقَدْ شَسَعت الدّارُ. وذكر ابن دريد كلمةً إن صحَّتْ فهو من القياس. قال: يقال شَسِعَ [الفرس(1)]، إِذا كان بين ثناياه انفراج.‏
(شسف) الشين والسين والفاء يدلُّ على قَحَل ويُبْس. يقال للشيء القاحل شاسف، وقد شَسَفَ يَشْسِف. ولحم شسيفٌ: قد كادَ يَيْبَس.‏
(شسب) الشين والسين والباء هو من الذي قبله. يقال شَسِبَتِ القَوس، إذا قُطِعت حتَّى يذبُل قضيبها.‏
--------------ـــــ
(1) التكملة من المجمل وجمهرة ابن دريد (3: 23).‏

ـ

##### Türkçe

(باب **الشين** و**السين** وما يثلثهما )
(**شسع**) **الشين** ve**السين** ve**العين** iki şeye delâlet eder: birincisi azlık, diğeri uzaklık.‏
Birincisi: Arapların sözü: “Onun için maldan bir **شسْعٌ** vardır”, yani az. Ve belki **شِسْعَ النَّعل** de ondandır; onun azlığından dolayı. Denir: “**شَسَّعْتُ النَّعلَ**”.‏
Diğeri: **الشاسع**: uzak olan. Ve muhakkak “**شَسَعت الدّارُ**”. İbn Düreyd bir kelime zikretti; eğer sahih ise o kıyastandır. Dedi: Denir: “**شَسِعَ** [**الفرس**(1)]”, iki ön dişi arasında bir açıklık olduğu zaman.‏
(**شسف**) **الشين** ve**السين** ve**الفاء** kuraklığa ve kuruluğa delâlet eder. Kurak şeye **شاسف** denir; ve muhakkak “**شَسَفَ يَشْسِف**”. Ve **شسيفٌ** et: neredeyse kurumuştur.‏
(**شسب**) **الشين** ve**السين** ve**الباء** ondan öncekindendir. Denir: “**شَسِبَتِ القَوس**”, onun çubuğu solsun diye kesildiği zaman.‏
--------------ـــــ
(1) Tekmile, el-Mücmel’den ve İbn Düreyd’in Cümheresi’nden (3: 23).‏

ـ

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B3%D8%A8/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الشَّاسِبُ: لغة في الشَّازِبِ، وهو النَّحِـيف اليابِسُ من الضُّمْر، الذي قد يَبِسَ جلده عليه؛
\<ص:495>
 قال لبيد:
أَتِـيكَ أَمْ سَمْحَجٌ تَخَيَّرَهَا  * عِلْجٌ، تَسَرَّى نَحائِصاً شُسُبا؟ وقال أَيضاً:
تَتَّقِـي الأَرضَ بِدَفٍّ شاسِبٍ،  * وضُلُوعٍ، تَحْتَ زَوْرٍ قد نَحَلْ وهو الـمَهْزُول، مثل الشَّاسِفِ، وليس مثل الشَّازِبِ؛ قال الوَقَّافُ العُقَيْلِـيُّ:
فَقُلْتُ لَه: حانَ الرَّواحُ، ورُعْتُه  * بأَسْمَرَ مَلْوِيٍّ، من القِدِّ، شاسِبِ والجمع شُسُبٌ. وشَسَبَ شُسُوباً وشَسُبَ. والشَّسِـيبُ: القَوْسُ.

##### Türkçe

**الشَّاسِبُ**: **الشَّازِبِ**’de bir lugattır; o, **الضُّمْر**’dan (zayıflardan) derisi onun üzerinde kurumuş olan ince, kuru olandır;

\<ص:495>
Lebîd dedi:
أَتِـيكَ أَمْ سَمْحَجٌ تَخَيَّرَهَا  * عِلْجٌ، تَسَرَّى نَحائِصاً شُسُبا؟

Ve yine dedi:
تَتَّقِـي الأَرضَ بِدَفٍّ شاسِبٍ،  * وضُلُوعٍ، تَحْتَ زَوْرٍ قد نَحَلْ

Ve o, zayıflatılmış olandır; **الشَّاسِفِ** gibi; **الشَّازِبِ** gibi değildir; el-Vakkâf el-Ukaylî dedi:
فَقُلْتُ لَه: حانَ الرَّواحُ، ورُعْتُه  * بأَسْمَرَ مَلْوِيٍّ، من القِدِّ، شاسِبِ

Çoğulu **شُسُبٌ**’dur. Ve **شَسَبَ** **شُسُوباً** ve **شَسُبَ**. Ve **الشَّسِـيبُ**: yaydır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B3%D8%A8/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الشاسب: اليابس ضمرا أو اليابس من الضمر الذي يبس جلده عليه. قال لبيد:
  تتقي الأرض بدف شاسـب                      وضلوع تحت زور قد نحل هو المهزول مثل الشاسف وليس مثل الشازب. قال الوقاف العقيلي:
  فقلت له حان الرواح ورعته                      بأسمر ملوي من القد شاسب

  هكذا نسبه الجوهري للوقاف. وقال الصاغاني: وليس البيت له بل هو لمزاحم العقيلي. أو الشاسب لغة في الشازب على قول، وهو النخيف اليابس ج شسب كذا في النسخ والظاهر أنه ككتب. وقال الأصمعي: الشازب: الذي فيه ضمور وإن لم يكن مهزولا. والشاسف والشاسب: الذي قد يبس. قال: وسمعت أعرابيا يقول: ما قال الحطيئة: أينقا شزبا، إنما قال: أعنقا شسبا، وليست الزاي ولا السين بدلا إحداهما من الأخرى لتصرف الفعلين جميعا، انتهى. وقال لبيد:
  أتيك أم سمحج تخيرهـا                      علج تسرى نحائصا شسبا وقد شسب كعلم شسب مثل حسن شسوبا، وفي غيره من الأمهات شسب كنصر. والشسيب كأمير، ويوجد في بعض النسخ كحيدر: قوس شسب قضيبها أي ضمر حتى ذبل كالشسب بالكسر. الشسيب كأمير: الناقة ترضع ولدها، فإذا صارت شائلة هلك ولدها. والشسوب كصبور: الناقة التي يموت ولدها في الشتاء ثم لا تحلب.

##### Türkçe

**الشاسب**: kuru, zayıflıkça; yahut derisi onun üzerinde kurumuş olan zayıflıktan kuru olan. Lebîd dedi ki:
  Yeri, kuru bir sırtla korur                      ve bir göğüs altında kaburgalar; gerçekten zayıflamış; o, **الشاسف** gibi zayıftır, **الشازب** gibi değildir. el-Vakkâf el-Ukaylî dedi ki:
  Ona dedim: gidiş vakti geldi; onu otlattın                      esmer bir (deve) ile; deriden bükülmüş; **شاسب**

  İşte böylece el-Cevherî onu el-Vakkâf’a nisbet etti. es-Sâgânî dedi ki: Bu beyit onun değildir; bilakis o, Muzâhim el-Ukaylî’nindir. Yahut bir görüşe göre **الشاسب**, **الشازب** hakkında bir dildir; o, kuru **النخيف**tir; çoğulu **شسب**; nüshalarda böyle; zâhir olan, onun **كتب** gibi olduğudur. el-Asma‘î dedi ki: **الشازب**: onda zayıflık bulunan, her ne kadar zayıf olmasa da. **الشاسف** ve **الشاسب**: kurumuş olan. Dedi ki: Bir bedevîyi işittim, diyordu: el-Hutay’e’nin söylediği “**أينقا شزبا**” değildir; ancak “**أعنقا شسبا**” demiştir; **الزاي** de **السين** de birbirinin bedeli değildir; iki fiilin de tasrîf edilmesi sebebiyle; bitti. Lebîd dedi ki:
  Sana gelirim; yahut onu seçersin                      gece yürüyen bir yabancı; kuru **نحائص** (olarak) **شسبا**. Ve **شسب** (fiili) **علم** gibi: **شسب**; **حسن** gibi: **شسوبا**; ve “ümmehât”ın başkasında **شسب** “**نصر**” gibi. Ve **الشسيب** “**أمير**” gibi; ve bazı nüshalarda “**حيدر**” gibi bulunur: **قوس شسب قضيبها** yani çubuğu zayıfladı, nihayet soldu; kesre ile **الشسب** gibi. **الشسيب** “**أمير**” gibi: yavrusunu emziren dişi deve; sonra **شائلة** olunca yavrusu helâk olur. **الشسوب** “**صبور**” gibi: kışın yavrusu ölen, sonra sütü sağılmayan dişi deve.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B3%D8%A8/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

شَسِبَ
شَسِبَ A شَسُبَ U ( n. ac. شَسْب 1 ,  شُسُوْب 27 ),
a.  Was lean & dry, wizened.

شَاْسِب
شَاْسِب 21 ,
a.  Dry, wizened.

##### Türkçe

**شَسِبَ**
**شَسِبَ** A **شَسُبَ** U (isim-fiil: **شَسْب** 1, **شُسُوْب** 27),
a. Zayıf ve kuru oldu, buruştu.

**شَاْسِب**
**شَاْسِب** 21,
a. Kuru, buruşuk.
