# شطس (ش-ط-س) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B7%D8%B3
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%B7%D8%B3

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ش - ط - س
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B7%D8%B3/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الشين والسين والطاء معهما
ش ط س مستعمل فقط
شطي
شطس: الدهاء والعلم. يقال رجل ذو أشطاس.

##### Türkçe

Şin, sin ve tı ile birlikte olan bab

Ş ط س yalnızca kullanılandır
**شطي**
**شطس**: kurnazlık ve bilgi. “**رجل ذو أشطاس**” denir.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B7%D8%B3/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ش س ط
شطس
استعمل منه : شطس .
شطس : قال الليث : الشَّطْسُ الدَّهاءُ والْعِلْم ، وإنّه لرجلُ شُطَسِيُّ ذُو أَشْطَاس .
قال رؤبة :
يَا أَيُّها السَّائل عن نَحَاسِي
عَنِّي ولمَّا يَبْلغوا أشْطاسِي
وقال أبو تُراب : سمعت عَرَّاماً السُّلَمِيّ يقول : شَطَفَ في الأرض ، وشَطَسَ ، إذا دَخَلَ فِيها إمَّا راسِخاً وإمَّا واغِلاً ، وأنشد :
تُشَبُّ لِعَيْنِي رَامِقٍ شَطَسَتْ به
نَوًى غرْبَةٌ ، وصْلَ الأحِبَّةِ تَقْطَعُ

##### Türkçe

ش س ط
شطس
Ondan kullanılan: **شطس**.
**شطس**: Leys dedi: **الشَّطْسُ** zekâ ve ilimdir; ve o, **أَشْطَاس** sahibi **شُطَسِيُّ** bir adamdır.
Rü’be dedi:
Ey benim bakırımdan soran,
Benden; hâlbuki **أشْطاسِي**’me henüz ulaşmadılar.
Ebû Türâb dedi: Arrâm es-Sülemî’yi şöyle derken işittim: **شَطَفَ** yerde ve **شَطَسَ**; içine girdiği zaman, ya sağlamca yerleşmiş olarak yahut dalmış olarak. Ve şu beyti okudu:
Gözüm için, onunla **شَطَسَتْ** olan bir gözetleyiciye (karşı) tutuşturulur;
Bir uzaklık ayrılığı; sevgililerin kavuşmasını keser.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B7%D8%B3/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الشَّطْسُ: الدَّهاءُ والعلم والفِطْنَةُ، والجمع أَشْطاسٌ؛ قال رؤبة:
يا أَيها السائلُ عن نُحاسِي
عَنِّي، ولمَّا يَبْلُغُوا أَشْطاسي
ورجل شُطَسِيٌّ: داهٍ مُنْكَرٌ ذو أَشْطاسٍ. أَبو تراب عن عَرَّامٍ: شَطَفَ فلان في الأَرض وشَطَسَ إِذا دخل فيها إِما راسخاً وإِما واغلاً؛ وأَنشد:
تَشِبُّ لعَيْنَيْ رامِقٍ شَطَسَتْ به
نَوًى غُرْبَةٌ، وَصْلَ الأَحبَّة تَقْطَعُ

##### Türkçe

**الشَّطْسُ**: kurnazlık ve ilim ve zekâ; çoğulu **أَشْطاسٌ**; dedi ki
Rü’be:
Ey benim bakırımdan
bana dair soran; hâlbuki onlar benim **أَشْطاسي**’me ulaşmadılar

Ve **رجل شُطَسِيٌّ**: inkâr olunur bir kurnaz, **أَشْطاسٍ** sahibi. Ebû Turâb, Arrâm’dan:
Falan kimse yerde **شَطَفَ** etti ve **شَطَسَ** etti; yani ona ya sağlamca yerleşmiş olarak ya da içine dalmış olarak girdi;
ve şiir okudu:
Bir gözetleyenin iki gözüne, onunla **شَطَسَتْ** etmiş bir uzaklık,
bir gurbet uzaklığı, sevgililerin kavuşmasını keser.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B7%D8%B3/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الشطس. أهمله الجوهري، وقال الليث: هو الدهاء والعلم به وليس في نصه لفظ به، وفي التهذيب: الدهاء والغل، وفي المحكم: الدهاء والفطنة. والشطسي كجمحي: الرجل المنكر المارد الداهية، ذو أشطاس. قال رؤبة:
  يا أيها السائل عن نحاسي                      عني ولما يبلغوا أشطاسي وروى أبو تراب عن عرام: شطس فلان في الأرض وشطف، إذا ذهب، وفي اللسان والتكملة: دخل فيها إما راسخا وإما واغلا، وأنشد:
  تشب لعيني وامق شطست بـه                      نوى غربة وصل الأحبة تقطع والشطسة والشطس، بضمهما: الخلاف، يقال: أغن عني شطستك وشطسك. والشطوس، كصبور: المخالف لما أمر. وقال الأصمعي: هو الذاهب في ناحية، وهو المخالف، عن أبي عمرو. قال رؤبة:
  والخصم ذا الأبهة الشطوسا                      كد العدا أخلق مرمريسـا

##### Türkçe

**الشطس**. Cevherî onu ihmal etti; Leys dedi ki: o, hilekârlık ve onunla (ilgili) bilgidir; ve onun nassında onunla (ilgili) bir lafız yoktur. **التهذيب**’de: hilekârlık ve kin. **المحكم**’de: hilekârlık ve zekâ.

**الشطسي** ( **جمحي** gibi): inkâr edici, azgın, hilekâr adam; **أشطاس** sahibi. Rü’be dedi ki:
  Ey benim bakırımdan soran,                      benden (sor); hâlbuki **أشطاسي**’me ulaşmadılar.

Ebû Turâb, Arrâm’dan rivayet etti: “Falan, yerde **شطس** etti ve **شطف** etti”; gittiği zaman. **اللسان** ve **التكملة**’de: ona ya sağlamca yerleşmiş olarak ya da dalmış olarak girdi. Ve şu şiir okundu:
  Gözüm için, onunla **شطست** edilmiş bir âşık,                      gurbet uzaklığı; sevgililerin kavuşması kesilir.

**الشطسة** ve **الشطس**, ikisinin de dammesiyle: muhalefet; denir ki: “Benden **شطستك**’ni ve **شطسك**’ni gider.”

**الشطوس** ( **صبور** gibi): emredilene muhalefet eden.

Asma’î dedi ki: o, bir yönde giden kimsedir; ve o, muhalefet edendir; Ebû Amr’dan. Rü’be dedi ki:
  Ve hasım, heybet sahibi **الشطوسا**,                      düşmanlığı yordu; yıpranmış, sertleşmiş.
