# شظف — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B8%D9%81/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%B8%D9%81/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شظف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B8%D9%81.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: شظف

الشظف، محركة، وكذلك الشظاف، كسحاب: الضيق، والشدة، مثل الضفف، نقله الجوهري، عن أبي زيد، وبه فسر أبو عبيد الحديث: أنه صلى الله عليه وسلم لم يشبع من خبز ولحم إلا على شظف ويروي: على ضفف قال ابن الرقاع:
  ولقد لقيت من الـمـعـيشة لـذة                      وأصبت من شظف الأمور شدادها وشاهد الشظاف، قول الكميت:
  وراج لين تغلب عن شظاف                      كمتدن الصفا كيما يلـينـا أنشده الجوهري، قال ابن سيده: وأرى أن الشظاف لغة في الشظف، وأن بيت الكميت قد روى بالفتح، وقال ابن بري: في الغريب المصنف: شظاف، بالكسر.
 قيل: هو يبس العيش وشدته. ج: شظاف، بالكسر.
 وقد شظف العيش، كفرح فهو شظف، ككتف.
 والشظيف كأمير، من الشجر: ما لم يجد ريه فصلب، وفيه ندوته، وعبارة الجوهري: من غير أن تذهب ندوته، تقول منه: شظف، ككرم، وعليه اقتصر الجوهري، زاد الصاغاني: شظف مثل سمع، شظافة، مصدر الأول، فهو شظيف، ومنه قول رؤبة:
  وانعاج عودي كالشظيف الأخشن
  بعد اقورار الجلد والتـشـنـن والشظف: المنع، يقال: شظفته عن الشيء، شظفا، إذا منعته.
 والشظف: سل خصيتي الكبش، أو هو أنء تضما بين عودين، وتشدا بعقب حتى تذبلا.
 وقال ابن الأعرابي: الشظف: شقة العصا، وأنشد:
  كبداء مثل الشظف أو شر العصى قال غيره: الشظف، بالكسر: يابس الخبز.
 قال ابن عباد: الشظف عويد كالوتد، ج: شظفة، كقردة.
 قال غيره: الشظاف، ككتاب: البعد.
 الشظف، ككتف: السيىء الخلق.
 قال ابن عباد: هو الشديد القتال.
 في الصحاح: بعير شظف الخلاط، إذا كان يخالط الإبل مخالطة شديدة.

  وقال ابن عباد: أرض شظفة، كفرحة: خشناء.
 وشظف السهم، كفرح: دخل بين الجلد واللحم.
 وكمنبر: من يعرض بالكلام على غير القصد، وهو مجاز.
 ومما يستدرك عليه: الشظفة، بالكسر: ما احترق من الخبز، عن ابن الأعرابي.
 والشظف، محركة: انتكاث اللحم عن أصل إكليل الظفر.

### Türkçe

**الشظف** (harekeli), ve yine **الشظاف** ( **سحاب** gibi): darlık ve şiddet; **الضفف** gibi. Bunu el-Cevherî, Ebû Zeyd’den nakletti; ve Ebû Ubeyd hadisi bununla tefsir etti: “O (sallallahu aleyhi ve sellem) ekmek ve etten ancak **شظف** üzere doydu”; ve “**ضفف** üzere” diye de rivayet edilir. İbn er-Riḳāʿ dedi ki:
  “Ve gerçekten ben geçimden bir lezzet buldum
  ve işlerin **شظف**’inden onların şiddetlilerini elde ettim.”

Ve **الشظاف**’ın şahidi, el-Kumeyt’in sözü:
  “Ve Tağlib’in yumuşaklığı **شظاف**’dan sonra döndü
  kaya parçasının yumuşaması için yumuşatılması gibi.”

Bunu el-Cevherî okuttu. İbn Sîde dedi ki: Ben **الشظاف**’ın **الشظف**’te bir dil olduğunu görüyorum; ve el-Kumeyt’in beytinin fetha ile rivayet edildiği de söylenmiştir. İbn Berrî dedi ki: **الغريب المصنف**’te: **شظاف** (kesre ile).

Denildi ki: O, geçimin kuruluğu ve şiddetidir. Çoğulu: **شظاف** (kesre ile).

Ve geçim **شظف** oldu; **فرح** gibi; o hâlde o **شظف**’tır; **كتف** gibi.

Ve **الشظيف** ( **أمير** gibi), ağaçtan: sulamasını bulmayan, böylece sertleşen; onda da nemi vardır. El-Cevherî’nin ibaresi: nemi gitmeksizin. Ondan dersin: **شظف** ( **كرم** gibi). El-Cevherî bununla yetindi. es-Sâğānî artırdı: **شظف** ( **سمع** gibi), **شظافة**; birincinin masdarıdır; o hâlde o **شظيف**’tir. Ve ondan Ruʾbe’nin sözü:
  “Ve dalımın eğilmesi, kaba **شظيف** gibi,
  derinin buruşmasından ve büzüşmesinden sonra.”

Ve **الشظف**: men etme; “Onu şeyden **شظفتُه** ( **شظفا** olarak)” denir; onu men ettiğin zaman.

Ve **الشظف**: koçun iki husyesini çekip çıkarma; yahut o, iki çubuk arasında sıkıca bağlanıp topukla sıkıca bağlanmasıdır; ta ki ikisi de solsun.

İbnü’l-Aʿrâbî dedi ki: **الشظف**: değneğin yarığıdır. Ve şu beyti okudu:
  “Kaba, **الشظف** gibi, yahut değneklerin şerri.”

Başkası dedi ki: **الشظف** (kesre ile): kuru ekmektir.

İbn ʿAbbâd dedi ki: **الشظف** kazık gibi bir çubuktur; çoğulu: **شظفة**; **قردة** gibi.

Başkası dedi ki: **الشظاف** ( **كتاب** gibi): uzaklıktır.

**الشظف** ( **كتف** gibi): kötü huyludur.

İbn ʿAbbâd dedi ki: o, çarpışması şiddetli olandır.

**الصحاح**’ta: “**بعير شظف الخلاط**”: develerle şiddetli bir karışma ile karıştığı zaman.

İbn ʿAbbâd dedi ki: “**أرض شظفة**” ( **فرحة** gibi): pürüzlüdür.

Ve oku **شظف** etti ( **فرح** gibi): deri ile et arasına girdi.

Ve ( **منبر** gibi): sözle, kasıt olmaksızın, başkasına dokunduran kimse; bu mecazdır.

Ve ona istidrâk edilenlerdendir: **الشظفة** (kesre ile): ekmekten yanmış olan şey; İbnü’l-Aʿrâbî’den.

Ve **الشظف** (harekeli): tırnak kökünün taç kısmının aslından etin geri çekilmesidir.
