# شعثم (ش-ع-ث-م) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B9%D8%AB%D9%85
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%B9%D8%AB%D9%85

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ش - ع - ث - م
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 1 sözlük

## Sözlükler (1)

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B9%D8%AB%D9%85/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

| | ( شَعْثَم ) كَجَعْفَر أهمله الجوهري | وصاحِبُ اللّسان . وشَعْثَم ( بنُ | حَيَّان ) التُّجِيبِيّ ( شَهِد فَتْح مِصْر ) ، |

| نَقَله الحَافِظ في التَّبْصِير . ( وأبو | أَصِيل ) شَعْثَم : ( مُحَدِّث ، وذُؤَيْب | ابنُ شَعْثَم أو شَعْثَن بالنّون صَحابِيٌّ ) | عَنْبَرِيّ ، يُكْنَى أبا رُوَيْح نزل | بالبَصْرة ، وله رِوَايَة . | | ( وَقَولُ مُهَلْهِل ) : | % ( فلو نُبِشَ المَقابِرُ عن رِجالٍ % | بيَوْمِ الشَّعْثَمَيْن . . . ) % | | ( لم يُفَسِّروه ، والظاهر أنه مَوْضعٌ | كانَتْ بِوَقْعَةٌ ) . | | قال ابنُ السِّكّيت في كِتابِ المُثَّنَّى : | الشَّعْثَمان : غائِطاَن . ونَقَل شَيْخُنا عن | أبي عُبَيْد البَكْرِيّ في شَرْح أَمالِي | القَالِي : الشَّعْثَمان : شَعْثم وشُعَيْث | ابْنَا مَعاوِيَة بنِ عَامِر بنِ ذُهْل بنِ | ثَعْلَبة . واسم شَعْثَم حَارِثَة ، عن ابنِ | السِّكّيت ، قال : ثم رَأَيْتُ البَدْرَ | الدَّمَامِيني نَقَل كلامَ البَكْرِيّ في تُحْفَةِ | الغَرِيب عَقِب نَقْلِه لكَلامِ المُصَنِّف ، | ثم قال : قُلْتُ : فالظَّاهِر أَنَّ هذا | اليَومَ نُسِب إلى هذين الأَخَوَيْن | لاخْتِصَاصِهما بالغَلَبَة فِيهِ أو لِغَيْر | ذلِك ، لا أَنَّه اسمُ مَكَانَ أَيْ : كَما | تَوَهَّم صاحِبُ القَامُوس . قال | شَيْخُنا : وما نَقَله البَكْرِيّ عن ابنِ | السِّكّيت قد صرَّح ابنُ السِّكِّيت | بِخِلافه في كِتابِ المُثَنَّى الذي سَبَق | نَقْلُه . وقد أوسعَ الكَلامَ فيه العَلاَّمَةُ | عَبْدُ القادر بنُ عُمَر البَغْدادِيّ أَثْناءَ | شَرْح الشَّاهِد أَرْبَعِمِائة وثَلاثٍ | وعِشْرِين من شَواهِدِ المُغْنِي ، | واخْتَار أنَّه اسمٌ لِرَجُلَين ، وَأَنَّه على | حَذْفِ مُضافٍ أي : بِيَوْم قَتَل | الشَّعْثَمَيْن ، وصَوَّبَه جَماعَةٌ ، قال : | ويَجُوزُ الجَمْع بين هذِه الأقوالِ عند | مَنْ له إلمامٌ بَكَلاَمِهم وَأَوْضَاعِهِم ، | واللهُ أَعْلَم . |

| ش غ م - م | | ( الشُّغمُوم كَعُصْفُور وقِنْدِيل ) : | الشَّابُ الجَلْد ( الطَّوِيلُ ) التَّامُ | الحَسَنُ ( المَلِيحُ ) من النَّاسِ | والإِبِل ، والعَيْن لُغَة فيه ، والجَمْعُ | الشَّغَامِيم . وقال أبو عُبَيْد : | الشَّغَامِيم : الطَّوالُ الحسانُ . ومنه | قَولُ ذِي الرُّمًّة : | % ( واسْتَرْجَفَتْ هَامَها الهِيمُ الشَّغَامِيمُ % ) % | | ( وامرَأَةٌ شُغْمُومٌ ، وشُغْمُومَةٌ ، وناقَةٌ | شُغْمُومٌ ) ، وجمل شُغْمُومٌ ، قال | المَخْرُوعُ السَّعْدِيّ : | % ( وَتَحْتَ رَجْلِي بازلٌ شُغْمُومُ % | مُلَمْلَمٌ غارِبُه مَدْمُومُ ) % | | ( و ) الشَّغِمُ ( كَكَتِفٍ : الحَرِيصُ ) . | قال ابنُ سِيدَه : وَزَعَم ثَعْلَب أَنَّ | شِنَّغْمًا مُشْتَقٌّ من الرَّجُل الشّغم | أي : الحَرِيصِ ، فإنْ كَانَ ذلِك فهو | مُوافِقٌ لِهذَا البَابِ . قال : والصَّحِيحُ | أن الشِّنَّغْمُ رُباعِي . | | ( والشُّغْمُوم : النَّاقَةُ الغَزِيرَةُ ) اللَّبَن ، | وذلك حُسْنُها وتَمامُ مَلاحَتِها . | | [ ] وَمِمّا يُسْتَدْرَكُ عَلَيْهِ : | | رُوِيَ عن ابْنِ السَّكّيت : يُقالُ : | رَغْمًا له دَغْمًا شَغْمًا تَأْكِيدًا للرَّغْم | بِغَيْر وَاوٍ . دَلَّ الشَّغْم على الشِّنَّغم ، | هكذا ذَكَرهُ الأَزْهِرِيّ ، قال : ولا | أَعْرِف الشَّغْم ، وسَيَأْتِي له مَزِيدٌ في | الشِّنَّغْم . |

##### Türkçe

| | ( **شَعْثَم** ) **جَعْفَر** gibi; el-Cevherî ve Lisân’ın sahibi onu ihmâl etti. Ve **شَعْثَم** ( **بنُ حَيَّان** ) et-Tücîbî (Mısır’ın fethine şahit oldu), |

| bunu Hâfız et-Tebsîr’de nakletti. (Ve **أبو أَصِيل** ) **شَعْثَم**: (muhaddis; ve **ذُؤَيْب ابنُ شَعْثَم** yahut **شَعْثَن** nûn ile, sahâbîdir) | Anberî; künyesi Ebû Rüveyh’tir; Basra’ya indi; ve onun rivayeti vardır. | | (Mühelhil’in sözü): | % (Eğer kabirler, **يَوْمِ الشَّعْثَمَيْن** gününde erkekler için kazılsaydı... ) % | | (Onu tefsir etmediler; zâhir olan, onun bir mevki olduğu, onda bir vak‘a bulunduğudur). | | İbnü’s-Sikkît, el-Müsennâ kitabında dedi: | **الشَّعْثَمان**: iki çukurluktur. Şeyhimiz, Ebû Ubeyd el-Bekrî’den, el-Kâlî’nin Emâlî’sinin şerhinde nakletti: **الشَّعْثَمان**: **شَعْثم** ve **شُعَيْث**; **مَعاوِيَة بنِ عَامِر بنِ ذُهْل بنِ ثَعْلَبة**’nin iki oğludur. Ve **شَعْثَم**’ın adı **حَارِثَة**’dir; İbnü’s-Sikkît’ten. Dedi: Sonra Bedr ed-Demâmînî’nin, musannifin sözünü nakletmesinin akabinde, el-Bekrî’nin sözünü **تُحْفَةِ الغَرِيب**’de naklettiğini gördüm; sonra dedi: Dedim ki: zâhir olan, bu günün bu iki kardeşe nisbet edildiğidir; o günde galebeye mahsus olmaları sebebiyle yahut bunun dışındaki bir şey sebebiyle; onun bir mekân adı olması değil; yani: **القَامُوس** sahibinin vehmettiği gibi. Şeyhimiz dedi: el-Bekrî’nin İbnü’s-Sikkît’ten naklettiği şeyin hilâfını, İbnü’s-Sikkît, daha önce nakli geçen el-Müsennâ kitabında açıkça belirtmiştir. Ve bu hususta sözü genişletmiştir: allâme Abdülkâdir b. Ömer el-Bağdâdî, el-Muğnî’nin şevâhidinden dört yüz yirmi üçüncü şâhidin şerhi sırasında; ve onun iki adamın adı olduğunu seçti; ve onun muzâfın hazfi üzere olduğunu (yani: **يَوْم قَتَل الشَّعْثَمَيْن** gününde) ve bir cemaat onu isabetli buldu. Dedi: Onların sözlerine ve vaz‘larına bir vukufu olan kimse nezdinde bu kavillerin arasını cem etmek câiz olur; Allah daha iyi bilir. |

| ش غ م - م | | ( **الشُّغمُوم** **عُصْفُور** ve **قِنْدِيل** gibi): | insanlardan ve develerden derisi sağlam (uzun) tam, güzel (mülîh) gençtir; **العَيْن** onda bir lugattır; cem‘i **الشَّغَامِيم**’dir. Ebû Ubeyd dedi: | **الشَّغَامِيم**: uzun boylu güzellerdir. Ondandır: Zü’r-Rumme’nin sözü: | % (Ve **الشَّغَامِيم** heym’in başlarını titretti) % | | (Ve bir kadın **شُغْمُوم** ve **شُغْمُومَة**; ve bir dişi deve **شُغْمُوم**), ve bir erkek deve **شُغْمُوم**; el-Mahrû‘ es-Sa‘dî dedi: | % (Ve ayağımın altında bir **بازِلٌ شُغْمُومُ**; hörgücü toplanmış, hörgücü yaralı) % | | (Ve) **الشَّغِم** ( **كَكَتِفٍ** gibi: hırslı olan). | İbn Sîde dedi: Sa‘leb, **شِنَّغْمًا**’nın **الشّغم** adamdan, yani: hırslıdan türemiş olduğunu iddia etti; eğer bu ise, bu bâba muvâfıktır. Dedi: ve sahih olan, **الشِّنَّغْمُ**’un rubâ‘î olduğudur. | | (Ve **الشُّغْمُوم**: sütü bol olan dişi devedir); bu, onun güzelliği ve onun melâhatinin tamam oluşudur. | | [ ] Üzerine istidrâk olunan şeylerdendir: | | İbnü’s-Sikkît’ten rivayet olundu: denilir: **رَغْمًا** ona, **دَغْمًا** **شَغْمًا**; vâvsuz olarak **الرَّغْم**’ın te’kîdi olarak. **الشَّغْم** **الشِّنَّغم**’a delâlet etti; el-Ezherî onu böyle zikretti. Dedi: **الشَّغْم**’ı bilmem; ve **الشِّنَّغْم**’da ona dair daha fazlası gelecektir. |
