# شعل — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B9%D9%84/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%B9%D9%84/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شعل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B9%D9%84.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: شعل

شَعَلَتِ النَّارُ
1 شَعَلَتِ النَّارُ ذ : see 8. ― -b2- [Hence,] شَعَلَتِ الخَيْلُ فِى الغَارَةِ (assumed tropical:) [The horsemen became spread or dispersed, or spread or dispersed themselves, in the hostile, or predatory, incursion]; quasi-pass. of أَشْعَلْتُهَا. (Ham p. 715.) ― -b3- And شَعَلَ فِيهِ, aor. شَعَلَ , (K,) inf. n. شَعْلٌ, (TA,) (assumed tropical:) He went far in it; (K;) namely, an affair. (TK.) -A2- شَعَلَ النَّارَ: ― -b2- and الحَرْبَ: see 4. -A3- شَعِلَ, aor. شَعَلَ , (K,) inf. n. شَعَلٌ, (TA,) He (a horse) had the whiteness termed شَعَلٌ and شُعْلَةٌ [expl. below]; (K;) as also ↓ اشعالّ, (Mgh, K, TA,) which occurs in poetry with the ا made movent, i. e. ↓ اِشْعَأَلَّ, inf. n. اِشْعِيلَالٌ; (TA; [in my copy of the Mgh written اِشْعِلَال;]) or ↓ اشعلّ, (S,) or this last also, (TA,) inf. n. اِشعِلَالٌ. (S, TA.) Among the faults in the “ Khizلnet el-Fik-h ” is ↓ الاـِشْعَالُ, [expl. as meaning The having] a whiteness of the أَشْفَار [or edges of the eyelids]. (Mgh.)

شعّل النَّارَ
2 شعّل النَّارَ ذ : see what next follows.

اشعل النَّارَ
4 اشعل النَّارَ ذ ; (AZ, S, O, Msb, K;) and ↓ شَعَلَهَا, (AZ, O, Msb, K,) aor. شَعَلَ , inf. n. شَعْلٌ; (TA;) and [in an intensive sense] ↓ شعّلها, (K,) inf. n. تَشْعِيلٌ; (TA;) He kindled the fire; or made it to burn up, burn brightly or fiercely, blaze, or flame; syn. أَضْرَمَهَا, (S, O, TA,) or أَوْقَدَهَا, (Msb, by implication,) or أَلْهَيَهَا; (K, TA;) فِى الحَطَبِ [in the firewood]. (S, O, TA.) ― -b2- [Hence,] one says also, أَشْعَلْتُ الحَرْبَ (assumed tropical:) [I kindled war, or the war; or made it to burn fiercely, or to rage]; and ↓ شَعَلْتُهَا; mentioned by Abu-l-'Alà. (Ham p. 715.) 'Amr Ibn-El-Itnلbeh says,
لَيْسُوا بِأَنْكَاسٍ وَلَا مِيلٍ اـِذَا
↓ مَا الحَرْبُ شُبَّتْ أَشْعَلُوا بِالشَّاعِلِ
(S, O, and Ham ubi suprà,) (assumed tropical:) They are not persons in whom is no good, nor such as are not firm on their horses: [when war is kindled,] they make to burn fiercely, and excite, that which is slightly burning: such may be the meaning; for it may be that the ب in بالشاعل is pleonastically inserted, and الشاعل may mean as above: or بالشاعل may mean by him who makes it to burn fiercely, [as is implied in the S and O,] or by that which does so. (Ham.) ― -b3- And أَشْعَلْتُهُ غَضَبًا (O, TA, and Ham p. 194) (tropical:) I excited him, or inflamed him, with anger. (TA.) ― -b4- And اشعل اـِبِلَهُ بِالقَطِرَانِ (assumed tropical:) He smeared his camels much with tar; (S, O, K, TA;) [which has a burning effect;] smearing them generally, and not merely the scattered scabs exclusively of the other parts of the body. (TA.) ― -b5- And اشعل الخَيْلَ فِى الغَارَةِ (tropical:) He spread, or dispersed, the horsemen in the hostile, or predatory, incursion: (O, K, TA:) and [in like manner] one says اشعلوا الغَارَةَ (assumed tropical:) [They spread, or dispersed, themselves, or their horsemen, in the hostile, or predatory, incursion]. (S and K in art. شعو.) And أَشْعَلْتُ جَمْعَهُمْ (assumed tropical:) I dispersed or scattered, their congregation. (O, TA.) And اشعل الاـِبِلَ (assumed tropical:) He dispersed the camels. (Lh, K, (TA.) ― -b6- And اشعل السَّقْىَ (assumed tropical:) He made [the water-ing or] the water [of the irrigation] abundant. (IAar, K, TA.) -A2- أَشْعَلَتِ الغَارَةُ (assumed tropical:) The horsemen making a hostile, or predatory, incursion became dispersed, or dispersed themselves. (S, K.) ― -b2- اشعلت الطَّعْنَةُ (assumed tropical:) The spear-wound, or the like, emitted its blood in a scattered state. (Ibn-'Abbلd, O, K.) And اشعلت القِرْبَةُ, and المَزَادَةُ, (assumed tropical:) The water-skin, and the leathern water-bag, shed its water in a scattered state. (S, K.) And اشعلت العَيْنُ (assumed tropical:) The eye shed its tears copiously. (O, K.) ― -b3- See also 1, last sentence.

5 تَشَعَّلَ see what next follows.

اشتعلت النَّارُ
8 اشتعلت النَّارُ ذ ; (Lh, S, O, Msb, K, TA;) and ↓ شَعَلَت, aor. شَعَلَ ; (Msb;) and [in an intensive sense] ↓ تشعّلت; (K, TA;) The fire became kindled; or it burned up, burned brightly or fiercely, blazed, or flamed; syn. تَأَجَّجَت, (Lh, TA,) or اِضْطَرَمَت, (S, O, TA,) or تَوَقَّدَت, (Msb,) and اِلْتَهَبَت; (K, * TA;) فِى الحَطَبِ [in the firewood]. (Lh, TA.) ― -b2- Hence, اِشْتَعَلَ غَضَبًا (tropical:) He became excited, or inflamed, with anger: (TA:) or he became filled with wrath. (Msb.) ― -b3- Hence also, اشتعل الشَّيْبُ فِى الرَّأْسِ (tropical:) Whiteness of the hair became glistening in the head; including the hair of the beard. (TA.) And اشتعل الرَّأْسَ شَيْبًا [in the Kur xix. 3, expl. in art. شيب]. (S, Msb.)

9 اـِشْعَلَّ see 1.

11 اـِشْعَاْلَّ see 1. ― -b2- اشعالّ رَأْسُهُ, (O, K,) inf. n. اِشْعِيلَالٌ, (TA,) His hair became separated, or loosened, and ruffled, or bristling up. (O, K.)

اِشْعَأَلَّ
Q. Q. 4 اِشْعَأَلَّ ذ : see 1.

شَعْلٌ
شَعْلٌ ذ (assumed tropical:) A man light, agile, or active, and clever, ingenious, acute, or sharp: (O, K:) and so مَعْلٌ. (O, TA.)

شَعَلٌ
شَعَلٌ ذ [inf. n. of شَعِلَ (q. v.)] and ↓ شُعْلَةٌ [properly a subst. as distinguished from an inf. n.] (assumed tropical:) A whiteness in the tail of a horse, and the forelock, and the قَذَال [or place where the عِذَار, i. e. each of the two cheek-straps of the headstall, is tied, behind the forelock]: (K:) or in some part of the forelock; or, as some say, in a side thereof: and sometimes in the قذال: but mostly in the tail: (TA:) or the former signifies a whiteness in the extremity of the tail of a horse: or, accord. to Lth, a whiteness in the forelock and the tail: or, as some say, in the head and the forelock: [or the quality of having such whiteness: for it is added that] the subst. [app. signifying such whiteness itself] is ↓ شُعْلَةٌ: (Mgh:) or the former, a whiteness in the side of the tail: [or,] accord. to As, ↓ شُعْلَةٌ is a term applied to a whiteness of the tail when it intermixes with any other colour; and the horse is said to be بَيِّنُ الشَّعَلِ [i. e. one that exhibits the quality of having such whiteness]. (S.)

شُعْلَةٌ
شُعْلَةٌ ذ A firebrand; a piece of wood in which fire is kindled; (Az, K, * TA;) like جِذْوَةٌ and قَيَسٌ and شِهَابٌ: (Az, TA:) [this is what is meant by its being said that] what is termed شُعْلَةٌ مِنْ نَارٍ [the only indication of the meaning in the S and O] is well known: (Msb:) pl. شُعَلٌ; (S, O, TA;) erroneously said in the K to be like كُتُبٌ. (TA.) [Hence,] one says, فُلَانٌ شُعْلَةُ نَارٍ (assumed tropical:) [Such a one is a firebrand]. (Er-Rلghib, TA voce ذَكَآءٌ, q. v.) ― -b2- And [A lighted wick: so in the present day: (see also شَعِيلَةٌ:) or] the burnt [or lighted] extremity of a wick. (S voce قِرَاطٌ. [And the same meaning is intended there in the K; and also in the TA voce جِذْوَةٌ.]) ― -b3- And The flame of fire; as also ↓ شُعْلُولٌ. (K, * TA. [In the CK شُعُول; as though it were a second pl. of شُعْلَةٌ.]) ― -b4- And شُعْلَةُ, (O, K, TA,) without ال, (K, TA,) is the name of A mare of Keys Ibn-Sebلa; (O, K, TA;) likened to the kindling of fire, because of her swiftness. (TA.) ― -b5- See also شَعَلٌ, in three places.

شُعْلُولٌ
شُعْلُولٌ ذ : see the next preceding paragraph. -A2- Also A party, division, sect, or distinct body or class, of men &c. (TA.) [See شَعَالِيلُ, below.]

شَعِيلٌ
شَعِيلٌ ذ The like of stars, at the bottom of a cooking-pot; and in tinder, or burnt rag into which fire has fallen. (Ibn-'Abbلd, O, TA.) ― -b2- See the next paragraph. ― -b3- And see also أَشْعَلُ.

شَعِيلَةٌ
شَعِيلَةٌ ذ [A lighted wick; i. e.] a wick in which is fire; (S, O, K;) a wick soaked with oil or grease, in which is fire, used for giving light, and not thus called unless kindled with fire: (TA: [see also شُعْلَةٌ:]) or the fire that is kindled in a wick: (K:) pl. شُعُلٌ, like as صُحُفٌ is pl. of صَحِيفَةٌ; (T, S, O, TA;) in the K erroneously said to be ↓ شَعِيلٌ [which, however, may be correct as a coll. gen. n.]. (TA.)

شَعَالِيلُ
شَعَالِيلُ ذ [a pl., of which the sing. is app. شُعْلُولٌ, q. v.; Things, and persons, scattered, or dispersed]. Aboo-Wejzeh says,
حَتَّى اـِذَا مَا دَنَتْ مِنْهُ سَوَابِقُهَا
وَلِلُّغَامِ بِعِطْفَيْهِ شَعَالِيلُ
[Until, or until when, those of them that outstripped approached him, and there were scattered portions of foam upon his two sides]. (TA.) And one says, ذَهَبُوا شَعَالِيلَ, (S, O, K,) like شَعَارِيرَ, i. e., (S, O,) [They went away] in a state of dispersion; (K;) [or] they dispersed themselves, or became dispersed. (S, O.)

شَاعِلٌ
شَاعِلٌ ذ as used in a verse cited above (see 4) [may be the part. n. of the intrans. verb in the phrase شَعَلَتِ النَّارُ, and thus] may mean [Burning &c.; or] slightly burning: (Ham p. 715:) [or] it signifies ذُو اـِشْعَالٍ [having the quality of kindling, &c.; being said to be a possessive epithet], (S, O, K,) like تَامِرٌ and لَابِنٌ, having no verb: (S, O: [but see 4, first sentence:]) or it may be for ذُو شَعْلٍ, meaning مُشْعِلٌ. (Ham ubi suprà. [See, again, 4.]) ― -b2- See also the next paragraph.

أَشْعَلُ
أَشْعَلُ ذ A horse having the whiteness termed شُعْلَةٌ (As, S, Mgh, O, K) or شَعَلٌ [q. v.]; (Mgh, K;) as also ↓ شَعِيلٌ and ↓ شَاعِلٌ: (O, K:) fem. of the first شَعْلَآءُ. (S, K.) ― -b2- And غُرَّةٌ شَعْلَآءُ [A blaze on a horse's forehead or face] taking in, i. e. including, one of the eyes. (Mgh, TA.)

مَشْعَلٌ
مَشْعَلٌ ذ A [lamp of the kind called] قِنْدِيلِ [q. v.]. (K.) ― -b2- See also مَشْعَلَةٌ.

مُشْعَلٌ
مُشْعَلٌ ذ [pass. part. n. of 4, q. v.]. One says نَارٌ مُشْعَلَةٌ [A fire kindled, &c.; or] burning up, burning brightly or fiercely, blazing, or flaming. (Lh, TA.) And جَآءَ فُلاَنٌ كَالحَرِيقِ المُشْعَلِ i. e. [Such a one came like the fire that is] kindled, &c. (S, O.) See also the next paragraph.

جَرَادٌ مُشعِلٌ
جَرَادٌ مُشعِلٌ ذ (tropical:) Locusts that are numerous, (K, TA,) spreading, (S, O,) in a state of dispersion, (K,) running in every direction. (S, O.) One says, (S, O, TA,) of an army, (TA,) جَاؤُوا كَالجَرَادِ المُشْعِلِ (S, O, TA) (tropical:) They came [like locusts numerous and spreading, &c.,] coming forth from every direction: thus the last word is written accord. to Az [and J] and Sgh; and thus, and also ↓ المُشْعَلِ, accord. to Z. (TA.) And كَتِيبَةٌ مُشْعِلَةٌ (assumed tropical:) [A military force] spreading, or in a state of dispersion. (S, O.)

مِشْعَلٌ
مِشْعَلٌ ذ A certain thing, (S, O, K,) used by the Arabs of the desert, (S, O,) made of skins (S, O, K) sewed together, like the نِطَع [q. v.], (S, O,) having four legs (S, O, K) of wood, to which it is bound, so that it becomes like the wateringtrough; (S, O;) [the beverage called] نَبِيذ is prepared in it, (S, O, K,) because [generally] they have not jars: (S, O:) also called ↓ مِشْعَالٌ: (O, K:) pl. مَشَاعِلُ. (S, O.) شَرِبَ مِشْعَلًا occurs in a trad. [as meaning He drank the quantity that filled a مِشْعَل of نَبِيذ]. (O.) ― -b2- Also i. q. مِصْفَاةٌ [A clarifier, or strainer, for wine &c.]: (O, K:) pl. as above. (TA.)

مَشعَلَةٌ
مَشعَلَةٌ ذ A particular sort of large support for a light: (KL:) [i. e. a sort of cresset, consisting of a staff with a cylindrical frame of iron at the top which is filled with flaming pine-wood or the like or tarred rags, or, as is sometimes the case, having two, three, four, or five, of these receptacles for fire: it is borne before travellers and others at night; and is thus called in the present day, and also, more commonly, ↓ مَشْعَل: (two cressets of the sort thus called are figured in my “ Modern Egyptians, ” ch. vi.: see also مَشَاعِلِىٌّ, below:)] the place in which fire is kindled: (TA: [a loose explanation, meaning a cresset:]) what is thus called is the thing of which the pl. is مَشَاعِلُ: (S, O:) [accord. to El-Wلhidee, it is ↓ مِشْعَلَةٌ; for he says that] المشعلة with kesr to the م means the instrument in which fire is carried: and مَشْعلة [thus, with a fet-hah over the نار,] means fire kindled; or made to burn up, burn brightly or fiercely, blaze, or flame; syn. موقدة موقدة. (W p. 51.)

مِشْعَلَةٌ
مِشْعَلَةٌ ذ : see the next preceding paragraph.

مِشْعَالٌ
مِشْعَالٌ ذ : see مِشْعَلٌ.

مَشَاعِلِىٌّ
[ مَشَاعِلِىٌّ ذ , a rel. n. formed from مَشَاعِلُ pl. of مَشْعَلَةٌ, is a n. un. of which the coll. gen. n. is مَشَاعِلِيَّةٌ, and signifies A bearer of the cresset called مَشْعَلَة: hence applied also to a nightman: and hence, to a cleanser of wells: a scavenger; or remover of offal and the like: and to an executioner. (See De Sacy's Chrest. Arabe, sec. ed., i. 201 - 203; and Quatremère's “ Hist. des Sultans Mamlouks, ” sec. part, 4 and 5.)]

### Türkçe

**شَعَلَتِ النَّارُ**
1 **شَعَلَتِ النَّارُ** ذ : 8’e bak. ― -b2- [Bundan dolayı,] **شَعَلَتِ الخَيْلُ فِى الغَارَةِ** (mecaz olduğu varsayılarak:) [Atlılar düşmanca yahut yağmacı akında yayıldılar yahut dağıldılar; yahut kendileri yayıldılar yahut dağıldılar]; **أَشْعَلْتُهَا**’nın yarı-edilgeni. (Ham s. 715.) ― -b3- Ve **شَعَلَ فِيهِ**, muzârîsi **شَعَلَ**, (K,) mastarı **شَعْلٌ**, (TA,) (mecaz olduğu varsayılarak:) Onda uzağa gitti; (K;) yani bir işte. (TK.) -A2- **شَعَلَ النَّارَ**: ― -b2- ve **الحَرْبَ**: 4’e bak. -A3- **شَعِلَ**, muzârîsi **شَعَلَ**, (K,) mastarı **شَعَلٌ**, (TA,) O (bir at) aşağıda açıklanan **شَعَلٌ** ve **شُعْلَةٌ** diye adlandırılan beyazlığa sahip oldu; (K;) bunun gibi ayrıca ↓ **اشعالّ**, (Mgh, K, TA,) ki şiirde **ا** harekeli kılınmış olarak, yani ↓ **اِشْعَأَلَّ** şeklinde vârid olur; mastarı **اِشْعِيلَالٌ**; (TA; [Mgh nüshamda **اِشْعِلَال** yazılıdır;]) yahut ↓ **اشعلّ**, (S,) yahut bu sonuncusu da, (TA,) mastarı **اِشعِلَالٌ**. (S, TA.) “Khizلnet el-Fik-h”teki kusurlardan biri ↓ **الاـِشْعَالُ**’dır; [**أَشْفَار**ın (yahut gözkapaklarının kenarlarının) beyazlığa sahip olması anlamında açıklanmıştır]. (Mgh.)

**شعّل النَّارَ**
2 **شعّل النَّارَ** ذ : hemen sonra gelen şeye bak.

**اشعل النَّارَ**
4 **اشعل النَّارَ** ذ ; (AZ, S, O, Msb, K;) ve ↓ **شَعَلَهَا**, (AZ, O, Msb, K,) muzârîsi **شَعَلَ**, mastarı **شَعْلٌ**; (TA;) ve [şiddetli anlamda] ↓ **شعّلها**, (K,) mastarı **تَشْعِيلٌ**; (TA;) O ateşi yaktı; yahut onu yanıp tüketir, parlak yahut şiddetli yanar, alevlenir yahut tutuşur kıldı; eşanlamlısı **أَضْرَمَهَا**, (S, O, TA,) yahut (Msb’de delâlet yoluyla) **أَوْقَدَهَا**, yahut **أَلْهَيَهَا**; (K, TA;) **فِى الحَطَبِ** [odunda]. (S, O, TA.) ― -b2- [Bundan dolayı,] ayrıca şöyle denir: **أَشْعَلْتُ الحَرْبَ** (mecaz olduğu varsayılarak:) [Savaşı yaktım; yahut onu şiddetle yandırdım yahut kızıştırdım]; ve ↓ **شَعَلْتُهَا**; Ebû’l-‘Alâ tarafından zikredilmiştir. (Ham s. 715.) ‘Amr İbn-El-Itnلbeh der ki,
لَيْسُوا بِأَنْكَاسٍ وَلَا مِيلٍ اـِذَا
↓ مَا الحَرْبُ شُبَّتْ أَشْعَلُوا بِالشَّاعِلِ
(S, O, ve Ham, yukarıda geçen yerde,) (mecaz olduğu varsayılarak:) Onlar hayırsız kimseler değildirler ve atları üzerinde sağlam olmayanlar da değildirler: [savaş tutuşturulduğunda,] hafifçe yanan şeyi şiddetle yandırırlar ve kışkırtırlar: anlam böyle olabilir; çünkü **ب**’nin **بالشاعل** içinde fazladan sokulmuş olması ve **الشاعل**’in yukarıdaki gibi anlaması mümkündür: yahut **بالشاعل**, onu şiddetle yandıran kimse vasıtasıyla anlamına gelebilir [S ve O’da ima edildiği üzere], yahut bunu yapan şey vasıtasıyla. (Ham.) ― -b3- Ve **أَشْعَلْتُهُ غَضَبًا** (O, TA, ve Ham s. 194) (mecaz:) Onu öfkeyle tahrik ettim yahut alevlendirdim. (TA.) ― -b4- Ve **اشعل اـِبِلَهُ بِالقَطِرَانِ** (mecaz olduğu varsayılarak:) O, develerini katranla çokça sıvadı; (S, O, K, TA;) [ki yakıcı bir etkisi vardır;] onları genel olarak sıvamak; bedenin diğer kısımlarını dışarıda bırakıp yalnız dağınık kabukları değil. (TA.) ― -b5- Ve **اشعل الخَيْلَ فِى الغَارَةِ** (mecaz:) O, düşmanca yahut yağmacı akında atlıları yaydı yahut dağıttı: (O, K, TA:) ve [aynı şekilde] şöyle denir: **اشعلوا الغَارَةَ** (mecaz olduğu varsayılarak:) [Düşmanca yahut yağmacı akında kendileri yayıldılar yahut dağıldılar; yahut atlılarını yaydılar yahut dağıttılar]. (S ve K, madde **شعو**’da.) Ve **أَشْعَلْتُ جَمْعَهُمْ** (mecaz olduğu varsayılarak:) Onların cemaatini dağıttım yahut saçtım. (O, TA.) Ve **اشعل الاـِبِلَ** (mecaz olduğu varsayılarak:) O, develeri dağıttı. (Lh, K, (TA.) ― -b6- Ve **اشعل السَّقْىَ** (mecaz olduğu varsayılarak:) O, [sulama yahut] sulama suyunu bol kıldı. (IAar, K, TA.) -A2- **أَشْعَلَتِ الغَارَةُ** (mecaz olduğu varsayılarak:) Düşmanca yahut yağmacı akın yapan atlılar dağıldılar yahut kendileri dağıldılar. (S, K.) ― -b2- **اشعلت الطَّعْنَةُ** (mecaz olduğu varsayılarak:) Mızrak yarası yahut benzeri, kanını dağınık bir halde akıttı. (Ibn-‘Abbلd, O, K.) Ve **اشعلت القِرْبَةُ**, ve **المَزَادَةُ**, (mecaz olduğu varsayılarak:) Su tulumu ve deriden su torbası, suyunu dağınık bir halde döktü. (S, K.) Ve **اشعلت العَيْنُ** (mecaz olduğu varsayılarak:) Göz, yaşlarını bolca döktü. (O, K.) ― -b3- 1’in son cümlesine de bak.

5 **تَشَعَّلَ** hemen sonra gelen şeye bak.

**اشتعلت النَّارُ**
8 **اشتعلت النَّارُ** ذ ; (Lh, S, O, Msb, K, TA;) ve ↓ **شَعَلَت**, muzârîsi **شَعَلَ**; (Msb;) ve [şiddetli anlamda] ↓ **تشعّلت**; (K, TA;) Ateş tutuştu; yahut yanıp tüketti, parlak yahut şiddetli yandı, alevlendi yahut tutuştu; eşanlamlısı **تَأَجَّجَت**, (Lh, TA,) yahut **اِضْطَرَمَت**, (S, O, TA,) yahut **تَوَقَّدَت**, (Msb,) ve **اِلْتَهَبَت**; (K, * TA;) **فِى الحَطَبِ** [odunda]. (Lh, TA.) ― -b2- Bundan dolayı, **اِشْتَعَلَ غَضَبًا** (mecaz:) O, öfkeyle tahrik oldu yahut alevlendi: (TA:) yahut hiddetle doldu. (Msb.) ― -b3- Bundan dolayı ayrıca, **اشتعل الشَّيْبُ فِى الرَّأْسِ** (mecaz:) Saçın beyazlığı başta parıldar oldu; sakalın saçını da içine alarak. (TA.) Ve **اشتعل الرَّأْسَ شَيْبًا** [Kur’ân xix. 3’te; **شيب** maddesinde açıklanmıştır]. (S, Msb.)

9 **اـِشْعَلَّ** 1’e bak.

11 **اـِشْعَاْلَّ** 1’e bak. ― -b2- **اشعالّ رَأْسُهُ**, (O, K,) mastarı **اِشْعِيلَالٌ**, (TA,) Onun saçı ayrıldı yahut gevşedi ve kabardı yahut dikleşti. (O, K.)

**اِشْعَأَلَّ**
Q. Q. 4 **اِشْعَأَلَّ** ذ : 1’e bak.

**شَعْلٌ**
**شَعْلٌ** ذ (mecaz olduğu varsayılarak:) Hafif, çevik yahut faal, ve zeki, maharetli, keskin anlayışlı yahut sivri bir adam: (O, K:) ve bunun gibi **مَعْلٌ**. (O, TA.)

**شَعَلٌ**
**شَعَلٌ** ذ [**شَعِلَ**’in (bk. o) mastarı] ve ↓ **شُعْلَةٌ** [aslında mastardan ayırt edilen bir isim] (mecaz olduğu varsayılarak:) Bir atın kuyruğunda, perçeminde ve **قَذَال**ında [yahut **عِذَار**ın, yani başlığın iki yan kayışından her birinin, perçemin arkasında bağlandığı yerde] bulunan bir beyazlık: (K:) yahut perçemin bir kısmında; yahut bazılarına göre onun bir yanında: ve bazen **قذال**da: fakat çoğunlukla kuyrukta: (TA:) yahut birincisi, bir atın kuyruğunun ucunda bir beyazlık demektir: yahut Lth’ye göre, perçemde ve kuyrukta bir beyazlık: yahut bazılarına göre, başta ve perçemde: [yahut böyle bir beyazlığa sahip olma niteliği; çünkü eklenmiştir ki] isim [görünüşe göre böyle beyazlığın kendisini ifade eder] ↓ **شُعْلَةٌ**’dır: (Mgh:) yahut birincisi, kuyruğun yanında bir beyazlık: [yahut,] As’a göre, ↓ **شُعْلَةٌ**, başka herhangi bir renkle karıştığında kuyruğun beyazlığına uygulanan bir terimdir; ve at için **بَيِّنُ الشَّعَلِ** denir [yani böyle beyazlığa sahip olma niteliğini açıkça gösteren]. (S.)

**شُعْلَةٌ**
**شُعْلَةٌ** ذ Bir ateş parçası; içinde ateş yakılan bir odun parçası; (Az, K, * TA;) **جِذْوَةٌ** ve **قَيَسٌ** ve **شِهَابٌ** gibidir: (Az, TA:) [bununla kastedilen şudur ki] **شُعْلَةٌ مِنْ نَارٍ** diye adlandırılan şey [S ve O’daki anlamın tek işareti] iyi bilinir: (Msb:) çoğulu **شُعَلٌ**; (S, O, TA;) K’da yanlış olarak **كُتُبٌ** gibi olduğu söylenmiştir. (TA.) [Bundan dolayı,] şöyle denir: **فُلَانٌ شُعْلَةُ نَارٍ** (mecaz olduğu varsayılarak:) [Falanca bir ateş parçasıdır]. (Er-Rلghib, TA, **ذَكَآءٌ** maddesinde, bk. o.) ― -b2- Ve [yakılmış fitil: günümüzde böyledir: (ayrıca **شَعِيلَةٌ**’ye de bak:) yahut] bir fitilin yanmış [yahut yanık] ucu. (S, **قِرَاطٌ** maddesinde. [Ve aynı anlam orada K’da da kastedilmiştir; ayrıca TA’da **جِذْوَةٌ** maddesinde de.]) ― -b3- Ve ateşin alevi; bunun gibi ayrıca ↓ **شُعْلُولٌ**. (K, * TA. [CK’da **شُعُول**; sanki **شُعْلَةٌ**’nin ikinci bir çoğuluymuş gibi.]) ― -b4- Ve **شُعْلَةُ**, (O, K, TA,) **ال** olmaksızın, (K, TA,) Keys İbn-Sebلa’nın bir kısrağının adıdır; (O, K, TA;) sürati sebebiyle ateşin tutuşmasına benzetilmiştir. (TA.) ― -b5- Üç yerde **شَعَلٌ**’e de bak.

**شُعْلُولٌ**
**شُعْلُولٌ** ذ : bir önceki paragrafa bak. -A2- Ayrıca insanların vb. bir taifesi, bölüğü, fırkası, yahut ayrı bir gövdesi veya sınıfı. (TA.) [Aşağıda **شَعَالِيلُ**’e bak.]

**شَعِيلٌ**
**شَعِيلٌ** ذ Bir tencerenin dibinde yıldızlar gibi olan şey; ve çırada, yahut ateşin düştüğü yanmış bez parçasında. (Ibn-‘Abbلd, O, TA.) ― -b2- Bir sonraki paragrafa bak. ― -b3- Ve ayrıca **أَشْعَلُ**’a da bak.

**شَعِيلَةٌ**
**شَعِيلَةٌ** ذ [Yakılmış fitil; yani] içinde ateş bulunan bir fitil; (S, O, K;) yağ yahut içyağı ile ıslatılmış, içinde ateş bulunan, aydınlatmak için kullanılan bir fitil; ateşle tutuşturulmadıkça böyle adlandırılmaz: (TA: [ayrıca **شُعْلَةٌ**’ye de bak:]) yahut fitilde yakılan ateş: (K:) çoğulu **شُعُلٌ**, tıpkı **صُحُفٌ**’un **صَحِيفَةٌ**’nin çoğulu olması gibi; (T, S, O, TA;) K’da yanlış olarak ↓ **شَعِيلٌ** olduğu söylenmiştir [ki bununla beraber cem‘î cins isim olarak doğru olabilir]. (TA.)

**شَعَالِيلُ**
**شَعَالِيلُ** ذ [bir çoğuldur; tekili görünüşe göre **شُعْلُولٌ**’dür, bk. o; Dağınık yahut dağılmış şeyler ve kişiler]. Ebû-Wejzeh der ki,
حَتَّى اـِذَا مَا دَنَتْ مِنْهُ سَوَابِقُهَا
وَلِلُّغَامِ بِعِطْفَيْهِ شَعَالِيلُ
[Ta ki, ondan öne geçenleri ona yaklaştığında; ve iki yanında köpüğün dağınık parçaları vardı]. (TA.) Ve şöyle denir: **ذَهَبُوا شَعَالِيلَ**, (S, O, K,) **شَعَارِيرَ** gibi, yani, (S, O,) [Dağınık bir halde] gittiler; (K;) [yahut] kendileri dağıldılar yahut dağılmış oldular. (S, O.)

**شَاعِلٌ**
**شَاعِلٌ** ذ yukarıda zikredilen bir beyitte (4’e bak) kullanıldığı üzere, [**شَعَلَتِ النَّارُ** ibaresindeki lâzım fiilin ism-i fâili olabilir ve böylece] [Yanan vb.; yahut] hafifçe yanan anlamına gelebilir: (Ham s. 715:) [yahut] **ذُو اـِشْعَالٍ**’ı ifade eder [tutuşturma vb. niteliğine sahip; izafet sıfatı denilerek], (S, O, K,) **تَامِرٌ** ve **لَابِنٌ** gibi, fiili olmayan: (S, O: [fakat 4’ün ilk cümlesine bak:]) yahut **ذُو شَعْلٍ** yerine olabilir; anlamı **مُشْعِلٌ**. (Ham, yukarıda geçen yerde. [Yine 4’e bak.]) ― -b2- Bir sonraki paragrafa da bak.

**أَشْعَلُ**
**أَشْعَلُ** ذ **شُعْلَةٌ** (As, S, Mgh, O, K) yahut **شَعَلٌ** [bk. o] diye adlandırılan beyazlığa sahip bir at; (Mgh, K;) bunun gibi ayrıca ↓ **شَعِيلٌ** ve ↓ **شَاعِلٌ**: (O, K:) birincisinin müennesi **شَعْلَآءُ**. (S, K.) ― -b2- Ve **غُرَّةٌ شَعْلَآءُ** [bir atın alnında yahut yüzünde bir akıtma] gözlerden birini içine alan, yani kapsayan. (Mgh, TA.)

**مَشْعَلٌ**
**مَشْعَلٌ** ذ [**قِنْدِيلِ** denilen türden] bir lamba. (K.) ― -b2- **مَشْعَلَةٌ**’ye de bak.

**مُشْعَلٌ**
**مُشْعَلٌ** ذ [4’ün ism-i mef‘ûlü, bk. o]. Şöyle denir: **نَارٌ مُشْعَلَةٌ** [tutuşturulmuş vb. bir ateş; yahut] yanıp tüketen, parlak yahut şiddetli yanan, alevlenen yahut tutuşan. (Lh, TA.) Ve **جَآءَ فُلاَنٌ كَالحَرِيقِ المُشْعَلِ** yani [tutuşturulmuş vb. ateş gibi] falanca geldi. (S, O.) Bir sonraki paragrafa da bak.

**جَرَادٌ مُشعِلٌ**
**جَرَادٌ مُشعِلٌ** ذ (mecaz:) Çok olan çekirgeler, (K, TA,) yayılan, (S, O,) dağınık bir halde bulunan, (K,) her yöne koşan. (S, O.) Bir ordu hakkında, (S, O, TA,) (TA,) şöyle denir: **جَاؤُوا كَالجَرَادِ المُشْعِلِ** (S, O, TA) (mecaz:) Onlar [çok ve yayılan vb. çekirgeler gibi,] her yönden çıkarak geldiler: böylece son kelime Az’a [ve J’ye] ve Sgh’ye göre böyle yazılır; ve böyle, ayrıca ↓ **المُشْعَلِ** şeklinde de, Z’ye göre. (TA.) Ve **كَتِيبَةٌ مُشْعِلَةٌ** (mecaz olduğu varsayılarak:) [Bir askerî birlik] yayılan, yahut dağınık bir halde. (S, O.)

**مِشْعَلٌ**
**مِشْعَلٌ** ذ Bedevî Arapların kullandığı, (S, O,) derilerden yapılmış (S, O, K) ve birbirine dikilmiş, **نِطَع** gibi, (S, O,) dört tahta ayağı (S, O, K) bulunan, ona bağlandığı için suluk teknesi gibi olan bir şeydir; (S, O;) içinde **نَبِيذ** hazırlanır, (S, O, K,) çünkü [genellikle] onların küpleri yoktur: (S, O:) ayrıca ↓ **مِشْعَالٌ** diye de adlandırılır: (O, K:) çoğulu **مَشَاعِلُ**. (S, O.) **شَرِبَ مِشْعَلًا** bir rivayette geçer [yani **نَبِيذ**den bir **مِشْعَل**i dolduran miktarı içti]. (O.) ― -b2- Ayrıca **مِصْفَاةٌ** ile aynı anlamdadır [şarap vb. için süzgeç]: (O, K:) çoğulu yukarıdaki gibidir. (TA.)

**مَشعَلَةٌ**
**مَشعَلَةٌ** ذ Işık için büyük bir dayanağın belirli bir türü: (KL:) [yani üstünde silindir biçimli demir bir çerçeve bulunan bir değnekten oluşan, içine alevli çam odunu vb. yahut katranlı bez parçaları doldurulan; bazen iki, üç, dört yahut beş ateş haznesi bulunan bir tür meşale ocağı; geceleyin yolcuların ve başkalarının önünde taşınır; günümüzde böyle adlandırılır ve ayrıca daha yaygın olarak ↓ **مَشْعَل** denir: (bu türden iki tanesi “Modern Egyptians”ımın vi. bölümünde resmedilmiştir: ayrıca aşağıda **مَشَاعِلِىٌّ**’ye de bak:)] ateşin yakıldığı yer: (TA: [gevşek bir açıklama; bir meşale ocağı demektir:]) böyle adlandırılan şey, çoğulu **مَشَاعِلُ** olan şeydir: (S, O:) [El-Wلhidee’ye göre, o ↓ **مِشْعَلَةٌ**’dir; çünkü o der ki] **المشعلة**’de **م** üzerine kesra, ateşin taşındığı alet demektir: ve **مَشْعلة** [böyle, **نار** üzerinde fetha ile] yakılmış ateş demektir; yahut yanıp tüketir, parlak yahut şiddetli yanar, alevlenir yahut tutuşur kılınmış; eşanlamlısı **موقدة موقدة**. (W s. 51.)

**مِشْعَلَةٌ**
**مِشْعَلَةٌ** ذ : bir önceki paragrafa bak.

**مِشْعَالٌ**
**مِشْعَالٌ** ذ : **مِشْعَلٌ**’e bak.

**مَشَاعِلِىٌّ**
[ **مَشَاعِلِىٌّ** ذ , **مَشَاعِلُ**’ün ( **مَشْعَلَةٌ**’nin çoğulu) nisbe ismidir; tekil isimdir; bunun cem‘î cins ismi **مَشَاعِلِيَّةٌ**’dir; ve **مَشْعَلَة** denilen meşale ocağını taşıyan kimse demektir: bundan dolayı gece bekçisine de uygulanır: ve bundan dolayı kuyu temizleyicisine de: bir süprüntücü; yahut leş vb. kaldıran kimse: ve cellâda da. (De Sacy’nin Chrest. Arabe’sine, 2. baskı, i. 201-203; ve Quatremère’in “Hist. des Sultans Mamlouks”una, 2. kısım, 4 ve 5’e bak.)]
