# شغزب — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%BA%D8%B2%D8%A8/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%BA%D8%B2%D8%A8/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شغزب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%BA%D8%B2%D8%A8.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: شغزب

كالشغزبية بالزاي، وهو الأفصح. والشغزبي وهو ضرب من الحيلة في الصراع. ومنه حديث ابن معمر أخذر رجلا بيده الشغزبية. وشغزبه شغزبة: صرعه كذلك أي أخذه بالشغزبية. قال ذو الرمة:
  ولبس بين أقـوام فـكـل                      أعد له الشغازب والمحالا وقال آخر:
  علمنا أخوالنا بنو عجـل
  الشغزبي واعتقالا بالرجل وتقول: صرعته صرعة شغزبية. وعن أبي زيد: شغزب الرجل الرجل وشغربه بمعنى واحد، وهو إذا أخذه العقيلي. وأنشد أبو سعيد للعجاج:
  بينا الفتى يسعى إلى أمنـية
  يحسب أن الدهر سرجوجيه
  عنت لـه داهـية دهـويه
  فاعتقلته عـقـلة شـزريه
  لفتاء عن هواه شغـزبـيه شغزبه شغزبة: أخذه بالعنف والشغزبي: الصعب. قال ابن الأثير: وأصل الشغزبة الالتواء والمكر. وكل أمر مستصعب شغزبي. الشغزبي: ابن آوى، قاله ابن الأثير. والشغزبي من المناهل: الملتوي الحائد عن الطريق، عن الليث. وقال العجاج يصف منهلا:
  منجرد أزور شغزبي وتشغزبت الريح: التوت في هبوبها. وفي سنن أبي داوود في باب العقيقة والعتيرة حديث حتى تكون شغزبا. قال ابن الأثير: هكذا رواه أبو دوود. قال الحربي: والذي عندي أنه زخربا، وهو الذي اشتد لحمه وغلظ، وقد تقدم في الزاي. قال الخطابي: ويحتمل أن تكون الزاي أبدلت شينا، والخاء غينا تصحيفا. وهذا من غرائب الإبدال، كذا في لسان العرب، وأشار له شيخنا أيضا.

### Türkçe

**كالشغزبية** **بالزاي**; ve o, daha fasih olandır. Ve **الشغزبي**; o, güreşte bir tür hiledir. Ve ondan, İbn Ma‘mer’in hadisi: “Bir adamı eliyle **الشغزبية** ile yakaladı.” Ve onu **شغزبه شغزبة**: onu bununla devirdi; yani onu **بالشغزبية** ile aldı. ذو الرمة dedi:
  Ve bir kavimler arasında kaldı da her biri                      onun için **الشغازب** ve hileyi hazırladı
Ve bir başkası dedi:
  Dayılarımızı, Benû ‘Acl’i bildik
  **الشغزبي**yi ve ayakla bağlamayı
Ve dersin: “Onu **صرعة شغزبية** bir devirmeyle devirdim.” Ebû Zeyd’den: “**شغزب** adam, adamı ve **شغربه** (onu) aynı mânâdadır; ve o, onu **العقيلي** ile aldığı zamandır.” Ebû Sa‘îd, ‘Accâc’a ait olarak inşad etti:
  Delikanlı bir dileğe doğru koşarken
  zamanın **سرجوجيه** olduğunu sanır
  ona bir musibet, bir musibetiyle ilişti
  onu **عقلة شزرية** bir bağla bağladı
  delikanlıyı hevasından **شغزبية** (bir bağla)
**شغزبه شغزبة**: onu şiddetle aldı. Ve **الشغزبي**: zor olan. İbnü’l-Esîr dedi: **الشغزبة**nin aslı, bükülme ve hiledir. Ve her zorlaştırılmış iş **شغزبي**dir. **الشغزبي**: çakal; bunu İbnü’l-Esîr söyledi. Ve **الشغزبي** menâhilden: yoldan sapan, yoldan ayrılan bükümlü; Leys’ten. Ve ‘Accâc bir menhali vasfederek dedi:
  Soyulmuş, eğri, **شغزبي**
Ve rüzgâr **تشغزبت**: esişinde büküldü. Ebû Dâvûd’un Sünen’inde, **باب العقيقة والعتيرة** bölümünde, “ta ki **شغزبا** olsun” hadisi vardır. İbnü’l-Esîr dedi: Ebû Dâvûd onu işte böyle rivayet etti. Harbî dedi: “Bana göre o **زخربا**dır; o, eti şiddetlenen ve kalınlaşan kimsedir; ve **الزاي**da daha önce geçti.” Hattâbî dedi: “Ve muhtemeldir ki **الزاي**, **شينا** olarak; ve **الخاء**, **غينا** olarak tashîf yoluyla değiştirilmiş olsun. Bu, ibdâlin gariplerindendir.” Lisânü’l-‘Arab’da böyledir; şeyhimiz de ona işaret etti.
