# شغغ — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%BA%D8%BA/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%BA%D8%BA/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شغغ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%BA%D8%BA.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: شغغ

شغ البعير ببوله شغا: فرقه تقطيرا، وهو بالعين أعرف.
 وقد شغ القوم: تفرقوا، نقله ابن عباد.
 والشغشغة: تحريك السنان في المطعون، ليتمكن فيه، أو هو الغمز بالرمح والطعن، عن ابن عباد، وقال أبو عبيدة: هي أن تدخله وتخرجه، كما في الصحاح وقيل: هي صوت الطعن، وبكل ذلك فسر قول عبد مناف بن ربع الهذلي:
  فالطعن شغشغة والضرب هيقعةضرب المعول تحت الديمة العضدا والشغشغة: ضرب من الهدير، نقله الجوهري.
 والشغشغة أيضا: التقليل في الشرب نقله الليث.
 والشغشغة: تكدير البئر، قال الأزهري: كأنه مقلوب من التغشيش والغشش: وهو الكدر، ومنه قول رؤبة:
  لو كنت أسطيعك لم يشغشغ
  شربي وما المشغول مثل الأفرغ أي: لم يكدر.
 والشغشغة: العجلة، عن ابن عباد.
 وقال ابن دريد: الشغشغة: أن تصب في الإناء أو غيره ماء فلم يملأه هكذا في سائر النسخ، وهو غلط، والصواب: في الإناء ماء أو غيره، ولم تملأه، كما هو نص الجمهرة، وفي اللسان: ليملأه.
 قال: والشغشغة: ترديد الفارس اللجام في فم الفرس إذا امتنعت عليه، فردده في فمها تأديبا، قال أبو كبير الهذلي يصف فرسا:
  ذو غيث بثـر يبـذ قـذالـه                      إذ كان شغشغة سوار الملجم السوار: المساورة، والمعنى يغلب قذاله سوار الملجم.
 ومما يستدرك عليه: الشغشغة: صوت وتقعقق في الحرب، ذكره السكري في شرح الديوان.
 وشغشغ الثريدة: رواها بالدسم، لغة في السين المهملة.

### Türkçe

**شغ**: Devenin idrarını **شغا** ile (yani) onu damla damla ayırdı; bu, **بالعين** ile daha bilinir.

Ve **شغ القوم**: dağıldılar; bunu İbn عباد nakletti.

Ve **الشغشغة**: mızrak ucunu vurulmuş olana hareket ettirmektir; onda sağlamca yerleşsin diye; yahut o, mızrakla dürtme ve saplamadır; İbn عباد’dan. Ebû Ubeyde dedi: O, onu sokup çıkarmandır; **الصحاح**’ta olduğu gibi. Ve denildi: O, saplamanın sesidir. Ve bütün bunlarla Abd Menâf b. Rub‘ el-Hüzelî’nin sözü tefsir edilmiştir:
  فالطعن شغشغة والضرب هيقعةضرب المعول تحت الديمة العضدا

Ve **الشغشغة**: bir tür uğultudur; bunu el-Cevherî nakletti.

Ve **الشغشغة** ayrıca: içmede azaltmadır; bunu el-Leys nakletti.

Ve **الشغشغة**: kuyuyu bulandırmadır. el-Ezherî dedi: Sanki **التغشيش**’ten ters çevrilmiştir; ve **الغشش**: o, bulanıklıktır. Ve ondan Rü’be’nin sözü:
  لو كنت أسطيعك لم يشغشغ
  شربي وما المشغول مثل الأفرغ
Yani: bulandırmadı.

Ve **الشغشغة**: aceleciliktir; İbn عباد’dan.

İbn Düreyd dedi: **الشغشغة**: kaba veya başkasına su dökmendir; sonra onu doldurmadın. Bu, diğer nüshalarda böyledir; ve o yanlıştır. Doğrusu: kaba su (dökmendir) veya başkasını; ve onu doldurmadın; **الجمهرة**’nin nassı olduğu üzere. Ve **اللسان**’da: onu doldurmak için.

Dedi: Ve **الشغشغة**: binicinin, kendisine karşı direndiği zaman, atın ağzında gemi tekrarlamasıdır; onu ağzında terbiye olarak tekrarladı. Ebû Kebîr el-Hüzelî bir atı vasfederek dedi:
  ذو غيث بثـر يبـذ قـذالـه                      إذ كان شغشغة سوار الملجم
**السوار**: müsâvere (karşılıklı saldırma/boğuşma). Ve mâna: **سوار الملجم** onun enseliğini yener.

Ve ona istidrâk olunanlardandır: **الشغشغة**: savaşta bir ses ve tak‘ak‘uktur; es-Sukkerî bunu **شرح الديوان**’da zikretti.

Ve **شغشغ الثريدة**: onu yağ ile sulandırdı diye rivayet etti; **السين المهملة**’de bir lugattır.
