# شغو (ش-غ-و) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%BA%D9%88
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D8%BA%D9%88

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ش - غ - و
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%BA%D9%88/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الغين والشين
غ ش و، غ ش ي، و ش غ، ش غ و، ش غ ي مستعملات غشو: الغِشاوَة: ما غَشِيَ القَلْبَ من رَيْنِ الطبع.
غشي: غاشِيَةُ السَّيف والرحل غِطاؤه.
والغِشْيانُ إتيان الرجل المرأة، والفعلُ غَشِيَ يَغْشى.
والرجلُ يَسْتَغْشي ثَوْبَه كي لا يسمعَ ولا يرى كقوله تعالى: "واسْتَغْشَوا ثِيابهُم" والغاشِيةُ: الذين يَغْشَوْنكَ يَرْجُونَ فَضْلَكَ.
والغاشيةُ: القِيامةُ.
وشغ: الوَشْغُ: الوَتْحُ يقال: أَوْشَغَ وأَوْتَحَ، قال رؤبة:
لس كايشاغِ القليل المُوشَغِ
يصف عطاء ليس بقليل.
شغو وشغي الشَّغَا: اختلافُ الأسنانِ، ورجل أَشْغَى وامرأةٌ شَغْواءُ وشَغْياءُ.
والتَّشْغِيَةُ: أن يقطر البول.
والشّغُوبو: رديء فارسي يكون بالبصرة.

##### Türkçe

باب **الغين** و**الشين**
**غ ش و**، **غ ش ي**، **و ش غ**، **ش غ و**، **ش غ ي** kullanılagelenlerdir. **غشو**: **الغِشاوَة**: tabiatın pasından kalbi örten şey.

**غشي**: **غاشِيَةُ** kılıcın ve semerin örtüsüdür.
Ve **الغِشْيانُ** erkeğin kadına gelmesidir; fiil **غَشِيَ يَغْشى**’dır.
Ve adam, işitmesin ve görmesin diye elbisesini **يَسْتَغْشي** eder; Yüce Allah’ın sözü gibi: "واسْتَغْشَوا ثِيابهُم". Ve **الغاشِيةُ**: seni örtenlerdir; senin fazlını umarlar.
Ve **الغاشيةُ**: kıyamettir.

**وشغ**: **الوَشْغُ**: çamurdur; denilir: **أَوْشَغَ** ve **أَوْتَحَ**. Rü’be dedi ki:
لس كايشاغِ القليل المُوشَغِ
Az olmayan bir bağışı vasfeder.

**شغو** ve **شغي**: **الشَّغَا**: dişlerin ihtilafıdır; ve **أَشْغَى** bir adam ve **شَغْواءُ** ve **شَغْياءُ** bir kadın.
Ve **التَّشْغِيَةُ**: idrarın damlamasıdır.
Ve **الشّغُوبو**: Basra’da bulunan kötü bir Farsîdir.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%BA%D9%88/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الشين والغين وما يثلثهما)
(شغف) الشين والغين والفاء كلمةٌ واحدة، وهي الشَّغَاف، وهو غِلاف القلب. قال الله تعالى: ﴿قَدْ شَغَفَهَا حُبَّاً﴾ [يوسف 30]، أي أوصَلَ الحبَّ إلى شَغاف قلبها.
(شغل) الشين والغين واللام أصلٌ واحدٌ يدلُّ على خلاف الفَراغ. تقول: شَغَلْتُ فلاناً فأنا شاغِلُهُ، وهو مشغول. وشُغِلْت عنك بكذا، على لفظ ما لم يسمَّ فاعلُه. قالوا: ولا يقال أُشغِلْت. ويقال شُغْل شاغلٌ. وجمع الشُّغْل أشغال. وقد جاء عنهم: اشتُغِلَ فلانٌ بالشيء([1])، وهو مشتَغَل. وأنشد:
حَيَّتكَ ثُمَّت قالت إنّ نَفْرَتَنَا  *** اليومَ كلَّهم يا عُرْوَ مشتَغَلُ([2])وحكى ناسٌ: أشْغَلَني بالألف.
(شغم) الشين والغين والميم أصلٌ قليلُ الفروع صحيح، يدلُّ على حُسن. يقال الشُّغْموم: الحَسن. والشُّغموم: المرأة الحَسناء. والشُّغموم من الإبل: الحسن المنظرِ التامُّ.
(شغن) الشين والغين والنون ليس بشيء، وليس لما ذكره ابنُ دريدٍ: أنَّ الشغْنة الكارَةُ([3])، أصلٌ ولا معنىً.
(شغو) الشين والغين والحرف المعتل أصلٌ صحيح يدلُّ على عَيب في الخِلْقة لبعض الأعضاء. قالوا: الشُغوُّ، من قولك رجلٌ أشغى وامرأة شَغْواء، وذلك إذا كانت أسنانه العُليا تتقدم السُّفْلَى. وقال الخليل: الشَّغا: اختلاف الأسنان، ومنه يقال للعُقاب شَغْواء، وذلك لفَضْل منقارها الأعلى على الأسفل. وزعم ناسٌ أنّ الشَّغَا الزيادة على عدد الأسنان.
(شغب) الشين والغين والباء أصلٌ صحيح يدلّ على تهييج الشر، لا يكون في خير. قال الخليل: الشَّغَْب: تهييج الشرّ، يقال للأتان إذا وَحِمَتْ([4]) واستعصَتْ على الجَأْب: إِنَّها لذات شَغْب وضِغْن. قال أبو عبيد: يقال شَغَبْت على القوم وشَغْبتُهم وشَغبْتُ بهم.
(شغر) الشين والغين والراء أصلٌ واحد يدلُّ عَلى انتشارٍ وخلوٍّ من ضبط، ثم يُحمَل عليه ما يقاربُه. تقول العرب: اشتَغَرت([5]) الإِبلُ، إذا كثرت حتى لا تكاد تُضبَط. ويقولون: تفرَّقوا شَغَرَ بَغَر، إذا تفرَّقوا في كلِّ وجه. وكان أبو زيد يقول: لا يقال ذلك إلاّ في الإقبال.
ومن الباب: شَغَرَ الكلبُ، إذا رَفَعَ إحدى رجليه ليبول. وهذه بلدة شاغرةٌ برجلها، إذا لم تمتَنِعْ من أحدٍ أن يُغِيرَ عليها.
والشِّغَار الذي جاء في الحديث، المنهيُّ عنه: أنْ يقول الرجل للرجل زوِّجني أختَك على أن أزوِّجك أُختي، لا مهر بينهما إلا ذلك. وهذا من الباب لأنَّهُ أمرٌ لم يُضْبَط بمهرٍ ولا شرطٍ صحيح. وهو من شَغَر الكلبُ، إذا صار في ناحيةٍ من المَحَجَّة بعيداً عنها.
واشتغَرَ على فلانٍ حسابُه، إذا لم يهتدِ لـه. واشتغَرَ فلان في الفلاة، إذا دوّم فيها وأَبْعَد. وحكى الشيبانيّ: شَغَرْتُ بني فلانٍ من موضع كذا، أي أخرجتُهم. قال:
ونحن شَغَرْنَا ابني نزار كليهما *** وكلباً بوَقْعٍ مُرهبٍ متقاربِ([6])والله أعلم.
--------------ـــ
([1]) في الأصل: "الشيء"، تحريف.
([2]) أنشده في المجمل. وفي المجمل: "يا زيد".
([3]) نص الجمهرة (3: 64) : "الشغنة: الحال، وهي التي تسميها العامة كارة. ويمكن أن تكون الكارة عربية من قولهم كورت الشيء، إذا لففته وجمعته، فكأن أصلها كورة". والحال: الشيء يحمله الرجل على ظهره، يقال: تحول كساءه: جعل فيه شيئاً ثم حمله على ظهره.
([4]) في الأصل "أوجمت"، صوابه في المجمل واللسان.
([5]) في الأصل "أشغرت"، صوابه في المجمل واللسان.
([6]) البيت في المجمل واللسان (شغر).

ـ

##### Türkçe

(Şîn, ğayn ve bunların üçüncülendiği şeyler bâbı)
(**شغف**) **الشين** ve **الغين** ve **الفاء** bir tek kelimedir; o da **الشَّغَاف**’tır; o, kalbin kılıfıdır. Allah Teâlâ dedi: ﴿قَدْ شَغَفَهَا حُبَّاً﴾ [Yûsuf 30]; yani sevgiyi onun kalbinin **شَغاف**’ına ulaştırdı.

(**شغل**) **الشين** ve **الغين** ve **اللام** bir tek asıldır; boşluğun zıddına delâlet eder. Dersin ki: “Falancayı meşgul ettim”; ben onun meşgul edicisiyim; o da meşguldür. Ve “Senden şu şey ile meşgul olundum” denir; faili adlandırılmayanın lafzı üzere. Dediler ki: “أُشغِلْت” denilmez. Ve “meşgul eden bir meşguliyet” denir. **الشُّغْل**’ün çoğulu **أشغال**’dır. Onlardan gelmiştir: “Falanca şey ile meşgul olundu”, o da **مشتَغَل**’dır. Ve inşâd etti:
حَيَّتكَ ثُمَّت قالت إنّ نَفْرَتَنَا  *** اليومَ كلَّهم يا عُرْوَ مشتَغَلُ
Ve bir topluluk nakletti: “Beni **أشْغَلَ** etti” (elif ile).

(**شغم**) **الشين** ve **الغين** ve **الميم** az dallı, sahih bir asıldır; güzelliğe delâlet eder. **الشُّغْموم** denir: güzel. Ve **الشُّغموم**: güzel kadın. Ve develerden **الشُّغموم**: görünüşü güzel, tam olan.

(**شغن**) **الشين** ve **الغين** ve **النون** bir şey değildir; İbn Düreyd’in zikrettiği: “**الشغْنة** **الكارَةُ**’dır” sözü için ne bir asıl vardır ne de bir mânâ.

(**شغو**) **الشين** ve **الغين** ve illetli harf sahih bir asıldır; bazı uzuvlar için yaratılışta bir ayba delâlet eder. Dediler ki: **الشُغوُّ**; “**أشغى** bir erkek ve **شَغْواء** bir kadın” sözündendir; bu, üst dişleri alt dişlerin önüne geçtiği zamandır. Halîl dedi: **الشَّغا**: dişlerin ihtilâfı; bundan dolayı kartala **شَغْواء** denir; bu, onun üst gagasının alt gagasına fazlalığı sebebiyledir. Ve bir topluluk zannetti ki **الشَّغَا**, dişlerin sayısı üzerine ziyadeliktir.

(**شغب**) **الشين** ve **الغين** ve **الباء** sahih bir asıldır; şerri kışkırtmaya delâlet eder; hayırda olmaz. Halîl dedi: **الشَّغَْب**: şerri kışkırtmaktır; dişi eşeğe, **وَحِمَتْ** olup **الجَأْب**’e karşı inat ettiğinde: “Şüphesiz o, **شَغْب** ve **ضِغْن** sahibidir” denir. Ebû Ubeyd dedi: “Kavme karşı **شَغَبْت** ettim”, “onları **شَغْبتُهم** ettim” ve “onlarla **شَغبْتُ** ettim” denir.

(**شغر**) **الشين** ve **الغين** ve **الراء** bir tek asıldır; yayılmaya ve zaptın yokluğuna delâlet eder; sonra ona yakın olan şey ona hamledilir. Araplar der: “Develer **اشتَغَرت**”, çokaldıkları zaman, neredeyse zapt olunmazlar. Ve derler: “**شَغَرَ بَغَر** dağıldılar”, her yöne dağıldıkları zaman. Ebû Zeyd derdi: Bu, ancak gelişte söylenir.
Ve bâbdandır: “Köpek **شَغَرَ** etti”, bevletmek için iki bacağından birini kaldırdığı zaman. Ve “Bu belde, bacağıyla **شاغرة**’dir”; birinin ona baskın yapmasına karşı engel olmadığında.
Ve hadiste gelen, ondan nehyedilen **الشِّغَار**: erkeğin erkeğe “Kız kardeşini benimle evlendir; ben de kız kardeşimi seninle evlendireyim; ikisi arasında mehir ancak bu olsun” demesidir. Bu, bâbdandır; çünkü o, bir mehirle ve sahih bir şartla zapt olunmamış bir iştir. Ve o, “Köpek **شَغَرَ** etti”dendir; yolun bir yanına, ondan uzak olarak olduğu zaman.
Ve “Falancanın hesabı falancaya karşı **اشتغَرَ** etti”, ona yol bulamadığı zaman. Ve “Falanca çölde **اشتغَرَ** etti”, orada dönüp durduğu ve uzaklaştığı zaman. Şeybânî nakletti: “Falancanın oğullarını şu yerden **شَغَرْتُ** ettim”; yani onları çıkardım. Dedi:
ونحن شَغَرْنَا ابني نزار كليهما *** وكلباً بوَقْعٍ مُرهبٍ متقاربِ
Allah daha iyi bilir.
--------------ـــ
([1]) Asılda: “**الشيء**”; tahrif.
([2]) Onu **المجمل**’de inşâd etti. **المجمل**’de: “يا زيد”.
([3]) **الجمهرة** (3: 64) metni: “**الشغنة**: **الحال**; avamın **كارة** diye adlandırdığıdır. Ve **الكارة**’nin, ‘Şeyi **كورت** ettim’ sözlerinden Arapça olması mümkündür; onu sardığın ve topladığın zaman; sanki aslı **كورة**’dir.” Ve **الحال**: erkeğin sırtında taşıdığı şeydir; “örtüsünü **تحول** etti” denir: içine bir şey koydu, sonra onu sırtında taşıdı.
([4]) Asılda “أوجمت”; doğrusu **المجمل** ve **اللسان**’dadır.
([5]) Asılda “أشغرت”; doğrusu **المجمل** ve **اللسان**’dadır.
([6]) Beyit **المجمل** ve **اللسان** (شغر)’dadır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%BA%D9%88/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( و ( *!الشَّغا : اخْتِلافُ ) الأَسْنانِ ، أَو اخْتِلافُ ( نِبْتَةِ الأَسْنانِ ) ؛ كما في المُحْكَم ، ( بالطُّولِ والقِصَرِ والدُّخُولِ

والخُرُوجِ ) .
وفي الأساسِ : هو اخْتِلافُ النِّبْتَةِ والتَّراكبِ ، أَو أَنْ لا تَقَعَ الأَسْنانُ العُلْيا على السُّفْلى .
وقد ( *!شَغَتْ سِنُّهُ *!شُغُوّاً ) ، كعُلُوَ ، ( *!وشَغا ، كدَعا ورَضِيَ ) ، وعلى الأخيرِ اقْتَصَرَ الجوْهرِيُّ ، ومَصْدَرُه *!شَغا ، مَقْصورٌ .
ورجُلٌ *!أَشْغَى بَيِّنُ *!الشَّغا ، ( وهي *!شَغْياءُ *!وشَغْواءُ ) .
وفي الصِّحاح : السِّنُّ *!الشاغِيَةُ هي الَّزائِدَةُ على الأسْنانِ وهي التي تُخالِفُ نِبْتتها نِبْتَةَ غيرِها مِن الأَسْنانِ .
يقالُ : رجُلٌ أَشْغَى وامْرأَةٌ *!شَغْواءُ ، والجَمْعُ *!شُغْوٌ ، انتَهَى .
ووَجَدْتُ في حاشِيَةِ الكِتابِ بخطِّ أَبي زكريَّا : *!الشاغِيَةُ هي التي تُخالِفُ نِبْتتُها نِبْتَةَ غيرِها ، سَواء كانتْ زائِدَةً أَو غيرَ زائِدَةٍ ولا يَخْتصّ *!الشَّغيَ بالزائِدَة دون غيرِها .
ووَجَدْت على حاشِيَةِ نسْخَةِ أبي سهْلٍ الهُرَويّ ما نَصّه : *!الشَّاغِيَةُ المُعْوّجَةُ لا الَّزائِدَة ، وهذا خَطَأً من المصنّفِ ، وإنَّما غرَّهُ قوْلُ ابنِ قتيبَةَ في أَدَبِ الكاتِبِ : تبَرَّأت إليهم مِن *!الشَّغا فرَدّوها عليَّ بالزِّيادَةِ ولم يعْرف المَعْنى ، انتَهَى .
( *!والشَّغْواءُ : العُقابُ ) لفَضْلِ مِنْقارِها الأَعْلَى على الأَسْفَل ؛ عن الجوهريّ ؛ وأَنْشَدَ :
*!شَغْواءُ تُوطِنُ بين الشِّيقِ والنِّيقِ زادَ ابنُ سِيدَه : وقيلَ لتَعَقُّفِ مِنْقارها .
( *!والتَّشْغِيَةُ : تَقْطيرُ البَوْلِ ) قليلاً قليلاً ، عن اللَّيْثِ .
(والأسم : *!الشَّغَا *!والشَّغْيَةُ *!وأَشْغَوْا به : خالَفُوا النَّاسَ في أمْرِه ) ، وكأَنَّه مَأْخوذٌ من *!شَغا الأسْنان .

وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!أَشْغى ببَوْلِه *!إشْغاهً : قطرَ قليلاً قليلاً ، عن ابنِ الأثيرِ .
*!والمُشْتَغي : المُفارِقُ لكلِّ الف والذي نغضت سنُّه ؛ وبهما فُسِّر قَوْل رُؤْبَة :
فاعسف بناج كالرباع *!المُشْتَغي

##### Türkçe

( **الشَّغا** : dişlerin ihtilâfı; yahut ( dişlerin bitişinin ihtilâfı ); el-Muḥkem’de olduğu gibi, ( uzunluk ve kısalıkla ve içeri girme

ve dışarı çıkma ile ) .
Ve el-Esâs’ta: o, bitişin ve üst üste binmenin ihtilâfıdır; yahut üst dişlerin alt dişlerin üzerine düşmemesidir.
Ve muhakkak ( **شَغَتْ سِنُّهُ شُغُوّاً** ) , **عُلُوَ** gibi; ( **وشَغا** , **دَعا** ve **رَضِيَ** gibi ); ve sonuncusu üzerine el-Cevherî iktisar etti; ve masdarı **شَغا**’dır, maksûrdur.
Ve bir adam **أَشْغَى**; **الشَّغا**’sı apaçık; ( ve o **شَغْياءُ** ve **شَغْواءُ**’dur ) .
Ve eṣ-Ṣıḥâḥ’ta: **الشاغِيَةُ** diş, dişlerin üzerine ziyade olandır; ve o, bitişi, dişlerden başkasının bitişine muhalefet eden şeydir.
Denir: bir adam **أَشْغَى** ve bir kadın **شَغْواءُ**; ve cem‘i **شُغْوٌ**; bitti.
Ve kitabın hâşiyesinde Ebû Zekeriyyâ’nın hattıyla buldum: **الشاغِيَةُ** o, bitişi başkasının bitişine muhalefet eden şeydir; ister ziyade olsun ister ziyade olmasın; ve **الشَّغيَ** ziyadeye başkası dışında tahsis olunmaz.
Ve Ebû Sehl el-Herevî nüshasının hâşiyesinde nassı şu olanı buldum: **الشَّاغِيَةُ** eğri olandır, ziyade olan değil; ve bu, musanniften bir hatadır; ancak onu, İbn Kuteybe’nin Edebü’l-Kâtib’deki sözü aldattı: Onlara **الشَّغا**’dan beri olduğumu bildirdim de onu bana ziyade ile geri çevirdiler ve mânâyı bilmedi; bitti.
( **والشَّغْواءُ** : kartal ) üst gagasının alt gagasına fazlalığından dolayı; el-Cevherî’den; ve inşâd etti:
**شَغْواءُ تُوطِنُ بين الشِّيقِ والنِّيقِ** İbn Sîde ziyade etti: ve denildi ki gagasının kıvrıklığından dolayı.
( **والتَّشْغِيَةُ** : idrarın damlatılmasıdır ) az az; el-Leys’ten.
( Ve isim: **الشَّغَا** ve **الشَّغْيَةُ**; ve **أَشْغَوْا به** : onun işinde insanlara muhalefet ettiler ) ; ve sanki o, **شَغا الأسْنان**’dan alınmıştır.

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:
**أَشْغى ببَوْلِه إشْغاهً** : az az damlattı; İbnü’l-Esîr’den.
Ve **المُشْتَغي** : her ülfetten ayrılan ve dişi sallanan; ve bunlarla Rü’be’nin sözü tefsir olundu:
فاعسف بناج كالرباع **المُشْتَغي**

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%BA%D9%88/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

شغو and شغى

شَغِىَ
1 شَغِىَ ذ , aor. ١َ٢َ٣َ , inf. n. شَغًا, [signifies accord. to some] He (a man) had a tooth, or teeth, exceeding the other teeth: and [accord. to others, agreeably with what is said to be the right meaning of شَاغِيَة below,] he had a tooth, or teeth, differing in the manner of growth from the other teeth. (S.) [And] شَغِيَتِ السِّنُّ, aor. ١َ٢َ٣َ ; (Msb, K;) and شَغَت, aor. ١َ٢ُ٣َ ; (K;) inf. n. (of the former, Msb, TA) شَغًا (Msb, K, TA) and [of the latter] شُغُوٌّ, (K, TA, [in the CK شَغْو, but]) like عُلُوٌّ; (TA;) [accord. to some] The tooth exceeded the other teeth: (Msb:) and [accord. to others] (Msb) the tooth differed from the other teeth (Msb, K, TA) in an absolute sense, (TA,) or in respect of its place of growth, (Msb,) or in its manner of growth, in length, and shortness, and receding, and projecting: (K, TA:) or, accord. to the A, شَغًا signifies the differing in respect of the manner of growth and of collocation: or the upper teeth's not falling upon the lower: (TA:) or, as IF says, the advancing of the upper teeth beyond the lower. (Msb.) The epithet applied to a man is ↓ أَشْغَى; and to a woman, شَغْوَآءُ; and the pl. is شُغْوٌ: (S, Msb:) [and] the epithet applied to a tooth is شَغْوَآءُ and شَغِيَآءُ; (K;) or ↓ شَاغِيَةٌ; (S, Msb;) which last is said by Az to have two meanings; one whereof is exceeding [the other teeth]; and the other, being longer and larger, and differing in respect of the place [or more probably the manner] of its growth from those next to it: (Msb:) or, accord. to a marginal note in the S, in the handwriting of Aboo-Zekereeyà, this signifies differing in the manner of its growth from the manner of growth of the others, whether exceeding or not exceeding: or, accord. to a marginal note in the copy of Aboo-Sahl El-Harawee, crooked; not exceeding. (TA.)

تَشْغِيَةٌ
2 تَشْغِيَةٌ ذ signifies The dribbling of the urine, (Lth, K, TA,) little by little. (Lth, TA.) One says of a man, شَغَّى, (TK,) and بِبَوْلِهِ ↓ اشغى, (IAth, TA,) He dribbled his urine, (IAth, TA, TK,) little by little. (IAth, TA.)

أَشْغَوْا بِهِ
4 أَشْغَوْا بِهِ ذ (assumed tropical:) They disagreed with, differed from, or opposed, the people, in respect of his affair, or case: (K:) as though taken from شَغَا الأَسْنَانِ. (TA.) ― -b2- See also 2.

شَغًا
شَغًا ذ inf. n. of شَغِىَ said of a man, (S,) or of شَغِيَت said of a tooth. (Msb, K.) ― -b2- Also a subst. signifying A dribbling of the urine; and so ↓ شَغْيَةٌ. (K.)

أُمُّ شَغْوَة
أُمُّ شَغْوَة ذ : see شَغْوَآءُ, voce أَشْغَى.

شَغْيَةٌ
شَغْيَةٌ ذ : see شَغًا.

شَاغِيَة
شَاغِيَة ذ : see 1, last sentence.

أَشْغَى
أَشْغَى ذ ; fem. شَغْوَآءُ and شَغْيَآءُ; and pl. شُغْوٌ: see 1, last sentence. ― -b2- شَغْوَآءُ also signifies An eagle; (S, Msb, K;) because its upper mandible exceeds the lower: (S, Msb:) and so ↓ أُمُّ شَغْوَة. (T in art. ام.)

مُشْتَغٍ
مُشْتَغٍ ذ One who separates himself from every yoke-fellow, or familiar: ― -b2- and one whose age (سِنُّهُ) is deficient: ― -b3- in both of these senses expl. as an epithet applied by Ru-beh to a رُبَاعِىّ [or boy four spans in height]. (TA.)

##### Türkçe

شغو ve شغى

**شَغِىَ**
1 **شَغِىَ** ذ , muzâri‘ ١َ٢َ٣َ , mastar ismi **شَغًا**, [bazılarına göre şunu ifade eder:] O (bir adam) diğer dişleri aşan bir dişe yahut dişlere sahip oldu: ve [diğerlerine göre, aşağıda **شَاغِيَة**’nin doğru mânâsı olduğu söylenen şeye uygun olarak,] o, diğer dişlerden büyüme tarzı bakımından farklı olan bir dişe yahut dişlere sahip oldu. (S.) [Ve] **شَغِيَتِ السِّنُّ**, muzâri‘ ١َ٢َ٣َ ; (Msb, K;) ve **شَغَت**, muzâri‘ ١َ٢ُ٣َ ; (K;) mastar ismi (birincisinin, Msb, TA) **شَغًا** (Msb, K, TA) ve [ikincisinin] **شُغُوٌّ**, (K, TA, [CK’de **شَغْو**, fakat]) **عُلُوٌّ** gibi; (TA;) [bazılarına göre] diş diğer dişleri aştı: (Msb:) ve [diğerlerine göre] (Msb) diş diğer dişlerden mutlak olarak, (TA,) yahut çıkış yerinin bakımından, (Msb,) yahut büyüme tarzında, uzunlukta ve kısalıkta ve geriye çekilmede ve ileri çıkmada farklı oldu: (K, TA:) yahut, A’ya göre, **شَغًا** büyüme tarzı ve diziliş bakımından farklı olmayı ifade eder: yahut üst dişlerin alt dişlerin üzerine düşmemesini: (TA:) yahut, IF’nin dediği gibi, üst dişlerin alt dişlerin ötesine ilerlemesini. (Msb.) Bir adama nisbet edilen sıfat ↓ **أَشْغَى**’dır; bir kadına, **شَغْوَآءُ**; çoğulu ise **شُغْوٌ**’dur: (S, Msb:) [ve] bir dişe nisbet edilen sıfat **شَغْوَآءُ** ve **شَغِيَآءُ**’dur; (K;) yahut ↓ **شَاغِيَةٌ**; (S, Msb;) ki bu sonuncunun Az tarafından iki mânâsı olduğu söylenmiştir; bunlardan biri aşmak [diğer dişleri]; diğeri ise daha uzun ve daha büyük olmak ve yanındakilerden büyüme yerinin [yahut daha muhtemel olarak büyüme tarzının] bakımından farklı olmaktır: (Msb:) yahut, S’deki bir kenar notuna göre, Aboo-Zekereeyà’nın el yazısıyla, bu, diğerlerinin büyüme tarzından büyüme tarzı bakımından farklı olmayı ifade eder; aşmış olsun yahut aşmamış olsun: yahut, Aboo-Sahl El-Harawee nüshasındaki bir kenar notuna göre, eğri; aşmayan. (TA.)

**تَشْغِيَةٌ**
2 **تَشْغِيَةٌ** ذ idrarın damlamasını ifade eder, (Lth, K, TA,) azar azar. (Lth, TA.) Bir adam hakkında şöyle denir: **شَغَّى**, (TK,) ve **بِبَوْلِهِ** ↓ **اشغى**, (IAth, TA,) o idrarını damlattı, (IAth, TA, TK,) azar azar. (IAth, TA.)

**أَشْغَوْا بِهِ**
4 **أَشْغَوْا بِهِ** ذ (mecaz kabul edilerek:) Onun işi yahut hâli hususunda kavimle ihtilâf ettiler, onlardan ayrıldılar yahut onlara karşı çıktılar: (K:) sanki **شَغَا الأَسْنَانِ**’dan alınmış gibi. (TA.) ― -b2- 2’ye de bak.

**شَغًا**
**شَغًا** ذ, (S,) bir adam hakkında söylenen **شَغِىَ**’nin mastar ismidir; yahut bir diş hakkında söylenen **شَغِيَت**’in. (Msb, K.) ― -b2- Ayrıca idrarın damlaması mânâsında bir isimdir; ve bunun gibi ↓ **شَغْيَةٌ**. (K.)

**أُمُّ شَغْوَة**
**أُمُّ شَغْوَة** ذ : **أَشْغَى** maddesinde **شَغْوَآءُ**’a bak.

**شَغْيَةٌ**
**شَغْيَةٌ** ذ : **شَغًا**’ya bak.

**شَاغِيَة**
**شَاغِيَة** ذ : 1’e, son cümleye bak.

**أَشْغَى**
**أَشْغَى** ذ ; müennesi **شَغْوَآءُ** ve **شَغْيَآءُ**; çoğulu **شُغْوٌ**: 1’e, son cümleye bak. ― -b2- **شَغْوَآءُ** ayrıca bir kartal mânâsına gelir; (S, Msb, K;) çünkü onun üst gagası alt gagayı aşar: (S, Msb:) ve bunun gibi ↓ **أُمُّ شَغْوَة**. (T, ام maddesinde.)

**مُشْتَغٍ**
**مُشْتَغٍ** ذ Her boyunduruk-arkadaşından yahut ünsiyet edenden kendini ayıran kimse: ― -b2- ve yaşı (**سِنُّهُ**) eksik olan kimse: ― -b3- bu iki mânânın her ikisinde de, Ru-beh tarafından bir **رُبَاعِىّ** [yahut boyu dört karış olan oğlan] için kullanılan bir sıfat olarak açıklanmıştır. (TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%BA%D9%88/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

شَغَا
شَغَا U ( n. ac. شُغُوّ [ 27 ] ) شَغِيَ A ( n. ac. شَغًا [ 4A ] )
a.  Became crooked, uneven ( teeth ).

شَغَّوَ
شَغَّوَ II
a.  [ Bi ], Dribbled.

أَشْغَوَ
أَشْغَوَ IV ,
a.  see II .

b.  [ Bi ], Disagreed, differed from.

##### Türkçe

شَغَا
**شَغَا** U (n. ac. **شُغُوّ** [27]) **شَغِيَ** A (n. ac. **شَغًا** [4A])
a. (dişler) eğri, düzensiz oldu.

شَغَّوَ
**شَغَّوَ** II
a. [Bi], salya akıttı.

أَشْغَوَ
**أَشْغَوَ** IV,
a. II’ye bak.

b. [Bi], uyuşmadı, -den ayrıldı.
