# شفه — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%81%D9%87/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%81%D9%87/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شفه](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%81%D9%87.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: شفه

الشَفَهُ: أصلها شَفَهَةٌ، لأنَّ تصغيرها شُفَيْهَةٌ. والجمع شِفاهٌ بالهاء. وإذا نَسَبْتَ إليها فأنت بالخيار إنْ شئت تركتَها على حالها وقلت شَفِيٌّ مثال دَمِيٍّ ويَدِيٍّ وعِدِيٍّ، وإن شئت شَفَهِيٌّ. وزعم قومٌ أنَّ الناقص من الشَفَهِ واوٌ، لأنه يقال في الجمع شَفَواتٌ. ورجلٌ أَشْفَى، إذا كان لا تنضم شَفَتاهُ كالأَرْوَقِ. ولا دليلَ على صحته. ورجلٌ شُفاهيٌّ بالضم: عظيمُ الشَفَتَيْنِ. ابن السكيت: فلانٌ خفيف الشَفَةِ، أي قليل السؤال للناس. ويقال: له في الناس شَفةٌ، أي ثناءٌ حسنٌ. وما كلمته ببنت شَفَةٍ، أي بكلمةٍ. والشَفْهُ: الشُغْلُ. يقال: شَفَهَني عن كذا، أي شَغَلَني. وقولهم: نحن نَشْفَهُ عليك المرتَع والماء، يعني نَشْغَلُهُ عنك، أي هو قَدْرُنا لا فَصْلَ فيه. ورجلٌ مَشْفوهٌ، إذا كثُر سؤال الناس إيّاه حتّى نفدَ ما عنده. وقد شَفَهَني فلانٌ، إذا ألحّ عليك في المسألة حتّى أنفدَ ما عندك. وماءٌ مَشْفوهٌ، وهو الذي قد كثُر عليه الناس. والمُشافَهَةُ: المخاطبةُ من فيك إلى فيه. والحروف الشَفَهِيَّةُ: الباء والفاءُ والميمُ، ولا تَقُلْ شَفَوِيَّةٌ.

### Türkçe

**الشَفَهُ**: aslı **شَفَهَةٌ**’dir; çünkü onun küçültmesi **شُفَيْهَةٌ**’dir. Çoğulu **شِفاهٌ**’dır, **الهاء** ile. Ona nisbet ettiğinde ise muhayyersin: istersen onu hâli üzere bırakırsın ve **شَفِيٌّ** dersin; **دَمِيٍّ** ve **يَدِيٍّ** ve **عِدِيٍّ** misali; istersen **شَفَهِيٌّ** (dersin). Bir kavim, **الشَفَهِ**’in nâkısının **واوٌ** olduğunu iddia etti; çünkü çoğulda **شَفَواتٌ** denir. Ve **رجلٌ أَشْفَى**: eğer onun iki dudağı, **الأَرْوَقِ** gibi birleşmezse (denir). Onun sahihliğine delil yoktur. Ve **رجلٌ شُفاهيٌّ** (zamme ile): iki dudağı büyük (olan).

İbnü’s-Sikkît: “Falan **خفيف الشَفَةِ**” (derler); yani insanlardan az isteyen. Ve denir: “Onun insanlar içinde **شَفةٌ** vardır”; yani güzel bir övgü. “Onu **ببنت شَفَةٍ** ile konuşmadım”; yani bir kelime ile.

**الشَفْهُ**: meşguliyet. Denir: “Beni şundan **شَفَهَني**”; yani beni meşgul etti. Ve onların sözü: “Biz senin aleyhine otlağı ve suyu **نَشْفَهُ** ederiz”; yani onu senden meşgul ederiz; yani o bizim payımızdır, onda ayrım yoktur.

Ve **رجلٌ مَشْفوهٌ**: eğer insanlar ondan çokça isterse, ta ki yanındaki tükeninceye kadar (denir). Ve “Falan beni **شَفَهَني**” (denir): eğer sana istemede ısrar ederse, ta ki yanındaki tükeninceye kadar. Ve **ماءٌ مَشْفوهٌ**: o, insanların üzerine çokça geldiği sudur.

**المُشافَهَةُ**: ağzından onun ağzına hitap etmektir. Ve **الحروف الشَفَهِيَّةُ**: **الباء** ve **الفاءُ** ve **الميمُ**; ve **شَفَوِيَّةٌ** deme.
