# شفو — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%81%D9%88/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%81%D9%88/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شفو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%81%D9%88.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: شفو

شفو and شفى

شَفَتِ الشَّمْسُ
1 شَفَتِ الشَّمْسُ ذ , aor. ١َ٢ُ٣َ , [inf. n. app. شَفًا, but said in the TK to be شَفْوٌ,] The sun was, or became, near to setting: (K in art. شفو:) and شَفَت, (K in art. شفى,) [aor. ١َ٢ِ٣َ ,] inf. n. شَفًا, (TA,) it (the sun) set; as also شَفِيَت: (K:) or, accord. to IKtt, set save a little; and the like is said in the T. (TA.) قُبَيْلَ الشَّفَا means A little before the setting of the sun. (TA.) [See also شَفًا below.] ― -b2- And شَفَا said of the هِلَال [or moon a little after or before the change], It rose. (K.) And said of a شَخْص [or bodily form or figure seen from a distance, or a person], It, or he, appeared, or became apparent. (K.) -A2- شَفَاهُ, (S, Msb, K,) aor. ١َ٢ِ٣َ , (Msb, K,) inf. n. شِفَآءٌ, (S, Msb,) He (God, S, Msb) recovered him, or restored him to convalescence, syn. أَبْرَأَهُ, so in the M, but in the K بَرَاهُ, (TA,) namely a sick person, (Msb,) مِنْ مَرَضِهِ [from his disease, or sickness]. (S, TA.) ― -b2- [Hence, شَفَيْتُهُ, in art. بضع in the S, said by a person respecting one who asked him concerning a question, as meaning (assumed tropical:) I relieved him from doubt: and شَفَاهُ عَنِ المَسْأَلَةِ in the same art. in the K, as meaning (assumed tropical:) He relieved him from doubt respecting the question. See 8 as quasi-pass. of the verb thus used.] ― -b3- And يَشْفِيكَ اـِنْ قَالَ (assumed tropical:) [He will please thee if he speak; i. e.] his speech will please thee. (Har p. 433.) ― -b4- شَفَاهُ also signifies He sought, or demanded, or desired, for him, recovery, or restoration to convalescence; and so ↓ أَشْفَاهُ: (K, TA:) thus in the M. (TA.)

شفّاهُ بِكُلِ شَىْءٍ
2 شفّاهُ بِكُلِ شَىْءٍ ذ , inf. n. تَشْفِيَةٌ, He treated him medically, or curatively, with everything whereby he might attain recovery, or restoration to convalescence. (TA.) ― -b2- مَا شَفَّى فُلَانٌ أَفْضَلُ مِمَّا شَفَّيْتَ i. e. مَا ازْدَادَ and رَبِحَ [meaning The gain of such a one (ما being here what is termed مَصْدَرِيَّة, as اِزْدَادَ and رَبِحَ are intrans.,) is more excellent than thy gain] is said to be an instance of substitution, [originally شَفَّفَ and شَفَّفْتَ,] like [قَصَّى and تَقَصَّى and] تَقَضَّى [for قَصَّصَ and تَقَصَّصَ and تَقَضَّضَ]. (TA.)

مُشَافَاةٌ
3 مُشَافَاةٌ ذ [an inf. n. of which the verb, if used, is شَافَى]: see 3 in art. شفه.

اشفى عَلَيْهِ
4 اشفى عَلَيْهِ ذ He was, or became, on the brink of it; (S, Msb, K, TA;) namely, a thing; and death: (S, Msb:) mostly used in relation to evil, but also in relation to good: so says IKtt. (TA.) [See شَفًا.] ― -b2- And اشفى [alone] (assumed tropical:) He was, or became, at the point of [giving or receiving] a charge or an injunction, or a trust or deposit. (TA.) ― -b3- And (assumed tropical:) He was, or became, in the last part of the night; which is termed شَفَا اللَّيْلِ. (TA.) -A2- أَشْفَى نَفْسَهُ عَلَى هُلْكٍ (K and TA in art. خطر) and اشفى بِهَا (TA in the same) i. e. عَلَى شَفَا هُلْكٍ [meaning (assumed tropical:) He caused himself to be on the brink of destruction]. (TA ibid.) -A3- اشفاهُ He gave him a remedial medicine. (Az, TA.) And He prescribed for him a remedy in which should be his recovery, or restoration to convalescence. (TA.) And أَشْفَيْتُكَ الشَّىْءَ (S, K *) I gave thee the thing in order that thou shouldst attain, or seek, recovery, or restoration to convalescence, thereby. (S: in two copies thereof, بِهِ ↓ تَشْتَفِى: in two other copies thereof, and in like manner in the K, بِهِ ↓ تَسْتَشْفِى.) And اشفاهُ اللّٰهُ عَسَلًا God made honey to be his remedy. (AO, S: and the like is said by IKtt as cited in the TA.) ― -b2- See also 1, last sentence. ― -b3- اشفى also signifies (assumed tropical:) He gave [a person] something. (TA.)

تشفّى
5 تشفّى ذ : see 8 [with which it is syn.]. ― -b2- [Hence,] تشفّى مِنْ غَيْظِهِ (S, MA, K) (assumed tropical:) He recovered from his anger, wrath, or rage. (MA.) And تشفّى مِنْ عَدُوِّهِ, (T, TA,) or بِالعَدُوِّ, and به ↓ اشتفى, (Msb,) (assumed tropical:) He inflicted injury upon his enemy [or the enemy] in a manner that rejoiced him [or relieved him from his anger]: (T, TA:) [or he attained what he desired from his enemy or the enemy, and so appeased his anger:] because latent anger is like a disease; and when it departs by reason of that which one seeks to obtain from his enemy, he is as though he became free, or recovered, from his disease. (Msb.)

تَشَافَيْتُ المَآءَ
6 تَشَافَيْتُ المَآءَ ذ a phrase mentioned by IAar as meaning I exhausted the water: said by ISd to be originally تَشَافَفْتُ. (TA in art. شف.)

اشتفى بِكَذَا
8 اشتفى بِكَذَا ذ (S, K, TA) He attained recovery, or restoration to convalescence, by means of such a thing: (TA;) and so ↓ تشفّى: (TK:) and مِنْ عِلَّتِهِ ↓ استشفى [if not a mistranscription for اشتفى] he became free from his disease, sickness, or malady; recovered from it; or became convalescent. (TA.) See 4, latter part. ― -b2- And see also 5. ― -b3- [Also (assumed tropical:) He was, or became, content with such a thing; or relieved from doubt thereby: and] (assumed tropical:) he profited by such a thing. (MA.) One says, اِشْتَفَيْتُ بِمَا أَخْبَرَنِى فُلَانٌ (assumed tropical:) I was, or became, content with that which such a one told me, [or relieved from doubt thereby,] because it was true. (IB in art. حك, from Az.) And أَخْبَرَهُ فُلَانٌ فَاشْتَفَى بِهِ (assumed tropical:) [Such a one gave him information] and he profited by his veracity. (TA.)

استشفى
10 استشفى ذ He sought, or demanded, a remedy, or cure. (TA.) See 4, latter part. ― -b2- And see also 8.

شَفًا
شَفًا ذ The point or extremity, verge, brink, or edge, of anything; (S, Msb, K, &c.;) like ↓ شَفَةٌ; for شَفَا الحُفْرَةِ (Ksh in iii. 99) or شَفَا البِئْرِ (Bd ibid.) and شَفَتُهَا both signify the same, (Ksh, Bd,) i. e. حَرْفُهَا (Ksh) or طَرَفُهَا; (Bd;) but the final و in the former is changed into ا, and in the latter [accord. to those who hold شَفَةٌ to be originally شَفْوَةٌ] it is elided; (Ksh, Bd;) شَفًا being originally شَفَوٌ: (Bd:) [but شَفًا generally signifies as expl. above; and شَفَةٌ almost always signifies the “ lip ” of a human being:] the dual is شَفَوَانِ; this being known, as Akh says, by the fact that اـِمَالَة in the word شَفًا is not allowable: (S:) and the pl. is أَشْفَآءٌ. (TA.) It is said in the Kur [iii. 99], وَكُنْتُمْ عَلَى شَفَا حُفْرَةٌ مِنَ النَّارِ فَأَنْقَذَكُمْ مِنْهَا [And ye were on the verge, or brink, of a pit of the fire of Hell, and He saved, or rescued, you from it]. (S.) And one says, هُوَ عَلَى شَفَا الهَلَاكِ (tropical:) [He is on the brink of destruction]. (TA.) ― -b2- Also (tropical:) A little; (S, A, K, TA;) a small part, or portion; somewhat; (A, TA;) somewhat remaining of the moon when near the change, (K, TA, [الهَلاك in the CK is erroneously put for الهِلَال,]) and of the sight (البَصَر), and of the day, and the like, as in the T. (TA.) One says of a man on the occasion of his dying, and of the moon at [the last period of the month called] its مُحَاق, and of the sun at its setting, (S,) مَا بَقِىَ مِنْهُ اـِلَّا شَفًا [and مِنْهَا when said of the sun] (assumed tropical:) There has not remained of him, or it, save a little: (S, K: *) and [in like manner] مِنَ العُمُرِ [of life]. (S.) And one says, أَتَيْتُهُ بِشَفًا مِنْ ضَوْءِ الشَّمْسِ (assumed tropical:) [I came to him in a time when there was little remaining of the light of the sun]. (TA.) El-'Ajjلj says,
أَشْرَفْتُهُ بِلَا شَفًا أَوْ بِشَفَا
وَمِرْبَأٍ عَالٍ لِمَنٌ تَشَرَّفَا
meaning [Many an elevated place of observation, high to him who ascends it, I have ascended] when the sun had set or when there was somewhat of it remaining. (S.) One says also, صَارَ فِى شَفَا القَمَرِ meaning (assumed tropical:) He was, or became, in the last part of the night. (TA.) And it is said in a trad., (in relation to [the temporary marriage termed] المُتْعَة,) فَلَوْ لَا نَهْيُهُ عَنْهَا مَا احْتَاجَ اـِلَى الزِّنَا اـِلَّا شَفًا, accord. to the T meaning [Were it not for his (i. e. God's) forbidding it, none would need having recourse to fornication,] save a small number of men: (T, TA:) or, accord. to 'Atà, it means, but would be on the brink thereof, without falling into it; شَفًا being thus used in the place of the inf. n. اـِشْفَآء: so says IAth, as from Az. (TA.)

شَفَةٌ
شَفَةٌ ذ , in which the deficient letter is و, (K, TA,) for it has for pl. شَفَوَاتٌ, (TA,) or ه, (K, TA,) for it has [also] for pl. شِفَاهٌ, (TA,) has been mentioned before, (K, TA,) in art. شفه [q. v.]. (TA.) ― -b2- See also شَفًا above, first sentence.

شِفَآءٌ
شِفَآءٌ ذ , (K, TA,) like كِسَآءٌ, (TA,) [in the CK erroneously written شَفاء,] primarily signifies The becoming free from disease, sickness, or malady; recovering therefrom; or becoming convalescent: ― -b2- and then, Medical, or curative, treatment: (TA:) the giving of health; (KL:) inf. n. of شَفَاهُ [q. v.]: (S, Msb, TA:) ― -b3- and [then], (TA,) A medicine, or remedy: pl. أَشْفِيَةٌ, and pl. pl. أَشَافٍ. (K, TA.) [Hence, دَارُ الشِفَآءِ The hospital.] ― -b4- [And hence,] one says, شِفَآءُ العِىِّ السُّؤَالُ (tropical:) [The remedy of inability is the asking information]. (TA.)

شَفِىٌّ
شَفِىٌّ ذ : see art. شفه.

شُفَيَّةٌ
شُفَيَّةٌ ذ : see art. شفه.

شَفَوِىٌّ
شَفَوِىٌّ ذ : see art. شفه.

شَافٍ
شَافٍ ذ [Recovering, or restoring to convalescence; remedial;] health-giving. (KL.) ― -b2- [Hence, جَوَابٌ شَافٍ (assumed tropical:) An answer that relieves from doubt.]

أَشْفَى
أَشْفَى ذ More [and most remedial or] healthgiving. (KL.) -A2- Also A man whose lips do not close together: fem. شَفْيَآءُ. (TA.) See أَشْفَهُ, in art. شفه.

اـِشْفًى
اـِشْفًى ذ An instrument for perforating; (K;) a thing pertaining to the makers or sewers of boots or shoes or sandals &c.; (S;) [i. e.] the awl used by them: (MA, KL:) and the instrument with which leather, or skin, is sewed: (Mgh, K:) or, accord. to ISk, it is [an instrument used] for water-skins and water-bags and the like; and the مِخْصَف is for sandals: (S:) [see also art. اشف:] masc. and fem.: (K, * TA:) pl. أَشَافٍ. (Mgh, TA.) ― -b2- Th mentions the saying, اـِنْ لَاطَمْتَهُ لَاطَمْتَ الاـِشْفَى [if thou contend with him in slapping, thou wilt do so with the اشفى]; meaning that when one does so, it will be against himself. (TA.) ― -b3- And اـِشْفَى المِرْفَقِ, a phrase used by a poet, means (assumed tropical:) Sharp in the elbow. (TA.)

### Türkçe

**شفو** ve **شفى**

**شَفَتِ الشَّمْسُ**
1 **شَفَتِ الشَّمْسُ** ذ, muzâri‘ı ١َ٢ُ٣َ, [mastarı görünüşte **شَفًا**, fakat TK’de **شَفْوٌ** olduğu söylenir,] Güneş batmaya yakın oldu veya oldu: (K, **شفو** maddesinde:) ve **شَفَت**, (K, **شفى** maddesinde,) [muzâri‘ı ١َ٢ِ٣َ,] mastarı **شَفًا**, (TA,) o (güneş) battı; **شَفِيَت** de böyledir: (K:) yahut IKtt’ye göre, az bir şey hariç batmış oldu; T’de de benzeri söylenir. (TA.) **قُبَيْلَ الشَّفَا** “Güneşin batışından az önce” demektir. (TA.) [Aşağıda **شَفًا**’ya da bak.] ― -b2- Ve **شَفَا**, **هِلَال** hakkında söylendiğinde [yahut değişimden az sonra veya az önceki ay hakkında], “doğdu” demektir. (K.) Ve bir **شَخْص** hakkında [yahut uzaktan görülen bedenî şekil/suret veya kişi hakkında] söylendiğinde, “göründü” veya “belirgin oldu” demektir. (K.) -A2- **شَفَاهُ**, (S, Msb, K,) muzâri‘ı ١َ٢ِ٣َ, (Msb, K,) mastarı **شِفَآءٌ**, (S, Msb,) O (Allah, S, Msb) onu iyileştirdi veya nekahate döndürdü; eşanlamlısı **أَبْرَأَهُ**; M’de böyle, fakat K’de **بَرَاهُ**: (TA,) yani hasta bir kimseyi, (Msb,) **مِنْ مَرَضِهِ** [hastalığından]. (S, TA.) ― -b2- [Bundan dolayı, S’de **بضع** maddesinde **شَفَيْتُهُ**, bir kimsenin kendisine bir mesele hakkında soru soran kimseye dair, (mecaz kabul edilerek:) “Onu şüpheden giderdim” anlamında söylenir: ve K’de aynı maddede **شَفَاهُ عَنِ المَسْأَلَةِ**, (mecaz kabul edilerek:) “Onu mesele hakkında şüpheden giderdi” anlamındadır. Bu şekilde kullanılan fiilin sanki meçhûlü olarak 8’e bak.] ― -b3- Ve **يَشْفِيكَ اـِنْ قَالَ** (mecaz kabul edilerek:) [“Konuşursa seni hoşnut eder”; yani] onun sözü seni hoşnut eder. (Har s. 433.) ― -b4- **شَفَاهُ** ayrıca “onun için iyileşme/nekahat aradı, talep etti, istedi” anlamına gelir; bunun gibi ↓ **أَشْفَاهُ**: (K, TA:) M’de böyledir. (TA.)

**شفّاهُ بِكُلِ شَىْءٍ**
2 **شفّاهُ بِكُلِ شَىْءٍ** ذ, mastarı **تَشْفِيَةٌ**, Onu, iyileşmeye veya nekahate erişebileceği her şeyle tıbbî/tedavî edici biçimde tedavi etti. (TA.) ― -b2- **مَا شَفَّى فُلَانٌ أَفْضَلُ مِمَّا شَفَّيْتَ** yani **مَا ازْدَادَ** ve **رَبِحَ** [mânası: “Falancanın kazancı (burada **مَا** denilen şey **مَصْدَرِيَّة**dir; **اِزْدَادَ** ve **رَبِحَ** lâzımdır) senin kazancından daha üstündür”] bunun, bedel (ikâme) kabilinden olduğu söylenir; [aslında **شَفَّفَ** ve **شَفَّفْتَ** idi,] tıpkı [**قَصَّى** ve **تَقَصَّى** ve] **تَقَضَّى**’nın [**قَصَّصَ** ve **تَقَصَّصَ** ve **تَقَضَّضَ** yerine] olması gibi. (TA.)

**مُشَافَاةٌ**
3 **مُشَافَاةٌ** ذ [fiili kullanılsa **شَافَى** olan bir mastardır]: **شفه** maddesinde 3’e bak.

**اشفى عَلَيْهِ**
4 **اشفى عَلَيْهِ** ذ O, onun kenarında/eşiğinde oldu veya oldu; (S, Msb, K, TA;) yani bir şeyin; ve ölümün: (S, Msb:) çoğunlukla kötülükle ilgili kullanılır; fakat iyilikle ilgili de kullanılır: IKtt böyle der. (TA.) [**شَفًا**’ya bak.] ― -b2- Ve **اشفى** [yalnız] (mecaz kabul edilerek:) bir yükümlülük/vasiyet/emanet [verme veya alma] noktasında oldu veya oldu. (TA.) ― -b3- Ve (mecaz kabul edilerek:) gecenin son kısmında oldu veya oldu; buna **شَفَا اللَّيْلِ** denir. (TA.) -A2- **أَشْفَى نَفْسَهُ عَلَى هُلْكٍ** (K ve TA, **خطر** maddesinde) ve **اشفى بِهَا** (TA aynı yerde) yani **عَلَى شَفَا هُلْكٍ** [mânası (mecaz kabul edilerek:) “Kendisini helâkin eşiğinde kıldı”]. (TA aynı yer.) -A3- **اشفاهُ** Ona bir tedavi ilacı verdi. (Az, TA.) Ve onun için, içinde iyileşmesi/nekahati olacak bir tedaviyi yazdı. (TA.) Ve **أَشْفَيْتُكَ الشَّىْءَ** (S, K*) “Sana o şeyi, onunla iyileşmeye/nekahate erişesin yahut onu arayasın diye verdim.” (S: iki nüshasında **بِهِ** ↓ **تَشْتَفِى**; iki başka nüshasında ve aynı şekilde K’de **بِهِ** ↓ **تَسْتَشْفِى**.) Ve **اشفاهُ اللّٰهُ عَسَلًا** “Allah balı onun ilacı kıldı.” (AO, S: TA’da nakledildiği üzere IKtt tarafından da benzeri söylenir.) ― -b2- 1’in son cümlesine de bak. ― -b3- **اشفى** ayrıca (mecaz kabul edilerek:) birine bir şey verdi demektir. (TA.)

**تشفّى**
5 **تشفّى** ذ: 8’e bak [onunla eşanlamlıdır]. ― -b2- [Bundan dolayı,] **تشفّى مِنْ غَيْظِهِ** (S, MA, K) (mecaz kabul edilerek:) öfkesinden/hiddetinden/azgınlığından kurtuldu. (MA.) Ve **تشفّى مِنْ عَدُوِّهِ**, (T, TA,) yahut **بِالعَدُوِّ**, ve onunla ↓ **اشتفى**, (Msb,) (mecaz kabul edilerek:) düşmanına [yahut düşmana] onu sevindiren [yahut öfkesini gideren] bir tarzda zarar verdi: (T, TA:) [yahut düşmanından/düşmandan istediğini elde etti ve böylece öfkesini yatıştırdı:] çünkü gizli öfke hastalık gibidir; düşmanından elde etmeyi aradığı şey sebebiyle gidince, sanki hastalığından kurtulmuş/iyileşmiş gibi olur. (Msb.)

**تَشَافَيْتُ المَآءَ**
6 **تَشَافَيْتُ المَآءَ** ذ IAar’ın “Suyu tükettim” anlamında zikrettiği bir ibaredir: ISd bunun aslının **تَشَافَفْتُ** olduğunu söyler. (TA, **شف** maddesinde.)

**اشتفى بِكَذَا**
8 **اشتفى بِكَذَا** ذ (S, K, TA) böyle bir şey vasıtasıyla iyileşmeye/nekahate erişti: (TA;) bunun gibi ↓ **تشفّى**: (TK:) ve **مِنْ عِلَّتِهِ** ↓ **استشفى** [**اشتفى** yerine bir tashif değilse] hastalığından/rahatsızlığından kurtuldu; ondan iyileşti; yahut nekahate girdi. (TA.) 4’ün son kısmına bak. ― -b2- 5’e de bak. ― -b3- [Ayrıca (mecaz kabul edilerek:) böyle bir şeyle yetindi; yahut onunla şüpheden giderildi: ve] (mecaz kabul edilerek:) böyle bir şeyden fayda gördü. (MA.) Şöyle denir: **اِشْتَفَيْتُ بِمَا أَخْبَرَنِى فُلَانٌ** (mecaz kabul edilerek:) “Falancanın bana haber verdiği şeyle yetindim [yahut onunla şüpheden giderildim],” çünkü doğru idi. (IB, **حك** maddesinde, Az’dan.) Ve **أَخْبَرَهُ فُلَانٌ فَاشْتَفَى بِهِ** (mecaz kabul edilerek:) [Falanca ona haber verdi] ve o, onun doğruluğundan faydalandı. (TA.)

**استشفى**
10 **استشفى** ذ Bir ilaç/tedavi aradı veya talep etti. (TA.) 4’ün son kısmına bak. ― -b2- 8’e de bak.

**شَفًا**
**شَفًا** ذ Herhangi bir şeyin ucu/nihayeti, kenarı, eşiği, kıyısı; (S, Msb, K, vb.;) ↓ **شَفَةٌ** gibidir; çünkü **شَفَا الحُفْرَةِ** (Ksh, iii. 99) yahut **شَفَا البِئْرِ** (Bd aynı yer) ve **شَفَتُهَا** ikisi de aynı mânaya gelir, (Ksh, Bd,) yani **حَرْفُهَا** (Ksh) yahut **طَرَفُهَا**; (Bd;) fakat birincideki son **و** **ا**’ya çevrilmiştir; ikincide ise [**شَفَةٌ**’nin aslının **شَفْوَةٌ** olduğunu kabul edenlere göre] hazfedilmiştir; (Ksh, Bd;) **شَفًا**’nın aslı **شَفَوٌ**dur: (Bd:) [fakat **شَفًا** genellikle yukarıdaki gibi açıklanan mânaya gelir; **شَفَةٌ** ise hemen daima insanın “dudağı” mânasınadır:] tesniyesi **شَفَوَانِ**’dir; bunun bilindiği, Akh’ın dediğine göre, **شَفًا** kelimesinde **اـِمَالَة**’nin câiz olmamasıyla anlaşılır: (S:) çoğulu **أَشْفَآءٌ**’dur. (TA.) Kur’ân’da [iii. 99] şöyle denmiştir: **وَكُنْتُمْ عَلَى شَفَا حُفْرَةٌ مِنَ النَّارِ فَأَنْقَذَكُمْ مِنْهَا** [“Ve siz ateş çukurunun kenarı üzerindeydiniz de O sizi ondan kurtardı”]. (S.) Ve şöyle denir: **هُوَ عَلَى شَفَا الهَلَاكِ** (mecaz:) [“O helâkin eşiğindedir”]. (TA.) ― -b2- Ayrıca (mecaz:) az bir şey; (S, A, K, TA;) küçük bir parça/kısım; biraz; (A, TA;) değişime yakınken aydan kalan biraz; (K, TA, [CK’de **الهَلاك** yanlışlıkla **الهِلَال** yerine konmuştur,]) ve görmeden (**البَصَر**) ve günden ve benzerlerinden kalan biraz; T’de olduğu gibi. (TA.) Bir adam hakkında ölürken, ve ay hakkında [ayın son devresi olan] **مُحَاق**’ında, ve güneş hakkında batışında, (S,) şöyle denir: **مَا بَقِىَ مِنْهُ اـِلَّا شَفًا** [güneş hakkında söylendiğinde **مِنْهَا**] (mecaz kabul edilerek:) “Ondan, yahut ondan, az bir şeyden başka kalmadı”: (S, K*) ve [aynı şekilde] **مِنَ العُمُرِ** [ömürden]. (S.) Ve şöyle denir: **أَتَيْتُهُ بِشَفًا مِنْ ضَوْءِ الشَّمْسِ** (mecaz kabul edilerek:) [“Güneş ışığından az bir şeyin kaldığı bir vakitte ona geldim”]. (TA.) El-‘Ajj şöyle der:
**أَشْرَفْتُهُ بِلَا شَفًا أَوْ بِشَفَا**
**وَمِرْبَأٍ عَالٍ لِمَنٌ تَشَرَّفَا**
mânası: [Gözlem için nice yüksek yer, ona çıkan için yüksek, ben ona çıktım] güneş batmışken yahut ondan biraz kalmışken. (S.) Yine şöyle denir: **صَارَ فِى شَفَا القَمَرِ** mânası (mecaz kabul edilerek:) “Gecenin son kısmında oldu.” (TA.) Ve bir hadiste, ( **المُتْعَة** ile ilgili olarak,) şöyle denmiştir: **فَلَوْ لَا نَهْيُهُ عَنْهَا مَا احْتَاجَ اـِلَى الزِّنَا اـِلَّا شَفًا**, T’ye göre mânası: [“O (yani Allah) onu yasaklamasaydı, zinaya başvurmaya ihtiyaç duyacak kimse olmazdı,”] ancak az sayıda erkek: (T, TA:) yahut ‘Atâ’ya göre mânası: fakat ona düşmenin eşiğinde olurdu, içine düşmeden; **شَفًا** burada mastar **اـِشْفَآء** yerinde kullanılmıştır; IAth, Az’dan olarak böyle söyler. (TA.)

**شَفَةٌ**
**شَفَةٌ** ذ, noksan harfi **و** olan, (K, TA,) çünkü çoğulu **شَفَوَاتٌ**’tır, (TA,) yahut **ه** olan, (K, TA,) çünkü [ayrıca] çoğulu **شِفَاهٌ**’tır, (TA,) daha önce zikredilmiştir, (K, TA,) **شفه** maddesinde [ona bak]. (TA.) ― -b2- Yukarıda **شَفًا**’nın ilk cümlesine de bak.

**شِفَآءٌ**
**شِفَآءٌ** ذ, (K, TA,) **كِسَآءٌ** gibi, (TA,) [CK’de yanlışlıkla **شَفاء** yazılmıştır,] aslî olarak “hastalıktan/rahatsızlıktan kurtulma; ondan iyileşme; yahut nekahate girme” mânasına gelir: ― -b2- sonra, tıbbî/tedavî edici muamele: (TA:) sağlık verme: (KL:) **شَفَاهُ**’nun mastarıdır [ona bak]: (S, Msb, TA:) ― -b3- ve [sonra], (TA,) bir ilaç/çare: çoğulu **أَشْفِيَةٌ**, çoğulun çoğulu **أَشَافٍ**. (K, TA.) [Bundan dolayı, **دَارُ الشِفَآءِ**: hastane.] ― -b4- [Ve bundan dolayı,] şöyle denir: **شِفَآءُ العِىِّ السُّؤَالُ** (mecaz:) [“Acziyetin ilacı soru sormaktır”]. (TA.)

**شَفِىٌّ**
**شَفِىٌّ** ذ: **شفه** maddesine bak.

**شُفَيَّةٌ**
**شُفَيَّةٌ** ذ: **شفه** maddesine bak.

**شَفَوِىٌّ**
**شَفَوِىٌّ** ذ: **شفه** maddesine bak.

**شَافٍ**
**شَافٍ** ذ [iyileştiren/nekahate döndüren; tedavi edici;] sağlık verici. (KL.) ― -b2- [Bundan dolayı, **جَوَابٌ شَافٍ** (mecaz kabul edilerek:) şüpheden gideren bir cevap.]

**أَشْفَى**
**أَشْفَى** ذ Daha [ve en tedavi edici yahut] daha sağlık verici. (KL.) -A2- Ayrıca, dudakları birbirine kapanmayan bir adam: müennesi **شَفْيَآءُ**. (TA.) **شفه** maddesinde **أَشْفَهُ**’ye bak.

**اـِشْفًى**
**اـِشْفًى** ذ Delmeye yarayan bir alet; (K;) çizme/ayakkabı/sandal vb. yapanların yahut dikenlerin işine ait bir şey; (S;) [yani] onların kullandığı biz: (MA, KL:) ve deri/sahtiyan dikilen alet: (Mgh, K:) yahut ISk’ye göre, o, [kullanılan bir alettir] su tulumları ve su torbaları ve benzerleri için; **مِخْصَف** ise sandallar içindir: (S:) [**اشف** maddesine de bak:] müzekker ve müennestir: (K*, TA:) çoğulu **أَشَافٍ**. (Mgh, TA.) ― -b2- Th şu sözü zikreder: **اـِنْ لَاطَمْتَهُ لَاطَمْتَ الاـِشْفَى** [“Eğer onunla tokatlaşmada çekişirsen, **الاـِشْفَى** ile çekişmiş olursun”]; mânası, bunu yapanın, bunun kendisine karşı olacağıdır. (TA.) ― -b3- Ve **اـِشْفَى المِرْفَقِ**, bir şairin kullandığı bir ibaredir; mânası (mecaz kabul edilerek:) dirsekte keskin. (TA.)
