# شكأ — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%83%D8%A3/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%83%D8%A3/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شكأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%83%D8%A3.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: شكأ

الشُّكاءُ، بالقصر والمدّ: شِبْه الشُّقاقِ في الأَظفار. وقال أَبو حنيفة: أشْكَأَتِ الشجرةُ بغُصُونِها: أَخْرَجَتْها. الأَصمعي: إِبلٌ شُوَيْقِئةٌ وشُوَيْكِئةٌ حين يَطْلُع نابُها، من شَقَأَ نابُه وشَكَأَ وشاكَ أَيضاً، وأَنشد:
على مُسْتَظِلاَّت العُيونِ، سَواهِمٍ، *  شُوَيْكِئةٍ، يَكْسُو بُراها لُغامُها أَراد بقوله شُوَيْكِئة: شُوَيْقِئة، فقُلِبت القاف كافاً، من شَقَأَ نابُهُ إِذا طلع، كما قيل كُشِطَ عن الفرس الجُلُّ، وقُشِطَ. وقيل: شُوَيْكِيةٌ بغير همز: إِبل منسوبة(1)
(1 قوله «منسوبة» مقتضاه تشديد الباء ولكن وقع في التكملة في عدة مواضع مخفف الياء مع التصريح بانه منسوب لشويكة الموضع أو لابل ولم يقتصر على الضبط بل رقم في كل موضع من النثر والنظم خف إشارة إِلى عدم التشديد.). التهذيب: سلمة قال: به شُكَأٌ شديد: تَقَشُّر. وقد شَكِئَتْ أَصابعه، وهو التَقَشُّر بين اللحم والأَظفار شَبيه بالتَّشَقُّقِ، مهموز مقصور. وفي أَظْفاره شَكَأٌ إِذا تشَقَّقَت أَظفارُه. الأَصمعي: شَقَأَ نابُ البعير، وشَكَأَ إِذا طَلَعَ، فَشَقَّ اللحمَ.

### Türkçe

**الشُّكاءُ**, kısaltma ve uzatma ile: tırnaklarda **شِبْه الشُّقاقِ**. Ebû Hanîfe dedi: **أشْكَأَتِ الشجرةُ بغُصُونِها**: onları çıkardı.

el-Asmaî: **إِبلٌ شُوَيْقِئةٌ** ve **شُوَيْكِئةٌ**, dişi çıktığı vakit; **من شَقَأَ نابُه** ve **شَكَأَ** ve **شاكَ** da. Ve inşad etti:
على مُسْتَظِلاَّت العُيونِ، سَواهِمٍ، *  شُوَيْكِئةٍ، يَكْسُو بُراها لُغامُها
**شُوَيْكِئة** sözüyle murad etti: **شُوَيْقِئة**; böylece **القاف** **كافاً** çevrildi; **من شَقَأَ نابُهُ** dişi çıktığı zaman; nitekim denildi: **كُشِطَ عن الفرس الجُلُّ** ve **قُشِطَ**. Ve denildi:
**شُوَيْكِيةٌ** hemzesiz: nisbetli develer(1)

(1 “**منسوبة**” sözü, **الباء**’nın şeddelenmesini gerektirir; fakat tekmilede birkaç yerde, **الياء**’nın hafif (şeddesiz) gelişi, bunun **شويكة** (mekân)ına yahut deveye nisbetli olduğunun açıkça söylenmesiyle birlikte vâki olmuştur; ضبط ile yetinmeyip, nesir ve nazmın her yerinde “خف” diye numaralandırdı; şeddelenmemenin bulunmadığına işaret olarak.)

**التهذيب**: Seleme dedi: onda şiddetli **شُكَأٌ** vardır: soyulma. Ve parmakları **شَكِئَتْ**; o, et ile tırnaklar arasındaki soyulmadır; çatlamaya benzer; hemzeli, kısaltılmıştır. Ve tırnaklarında **شَكَأٌ** vardır; tırnakları çatladığı zaman.

el-Asmaî: **شَقَأَ نابُ البعير** ve **شَكَأَ** dişi çıktığı zaman; böylece eti yardı.
