# شكر — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%83%D8%B1/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%83%D8%B1/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شكر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%83%D8%B1.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: شكر

ش ك ر
شكـرت للـه تعالـى نعمتـه‏.‏
‏"‏ واشكـروا لـي ‏"‏ وقـد يقـال‏:‏ شكـرت فلاناً يريدون نعمة فلان وقد جاء زياد الأعجم بهما في قوله‏:‏ ويشكر تشكر من ضامها ويشكـر لله لا تشكر وعليه‏:‏ فلان محمود مشكور وهـو كثيـر الشكـر والشكـران والشكـور‏.‏
ورجـل شكـور وقـوم شكر وتشكرت له ما صنع وكاشرته وشاكرته‏:‏ أريته أني شاكر له‏.‏
ومن المجاز‏:‏ دابة شكور‏:‏ يكفيها قليل العلف وهي تسمن عليه وتصلح وناقة وشاة شكرة‏:‏ تعتلـف أي علـف كـان ويصبـح ضرعهـا ملـآن وقـد شكـرت حلوبتهـم وضـرة شكـرى‏:‏ حفـول بالدرة‏.‏
قال الراعي‏:‏ أغن غضيض الطرف باتت تعله صرى ضرة شكرى فأصبح طاوياً وفردة شكرى وفدر شكارى‏:‏ سيالة دسماً‏.‏
قال الراعي‏:‏ تبيت المحال الغرّ في حجراتهـا شكارى مراها ماؤها وحديدها وشكر فلان‏:‏ بعد أن كان شحيحاً صار سخيـاً‏.‏
وشكـرت الشجـرة‏:‏ كثـر شكيرهـا وهـي قضبـان غضـة تنبـت مـن ساقها أو ورق صغار تحت ورقها الكبار‏.‏
واشتكر الجنين‏:‏ نبت عليه الشكير وهو الزغب وكل شعر لين رقيق فهو شكير كشعر الشيـخ والنابـت تحـت الضفائـر وفلانـة ذات شكيـر وهـو مـا ولـي الوجـه والقفـا‏.‏
وقـال عمـر بـن عبـد العزيـز لهلـال بن مجاعة‏:‏ هل بقي من شيوخ مجاعة أحد فقال‏:‏ نعم وشكير كثير يريد الأحداث‏.‏

### Türkçe

ش ك ر
**شكـرت** yüce Allah’a nimetini.
“Ve **اشكـروا لـي**” ve denilmiş olabilir: **شكـرت فلاناً**; onların kastettikleri, falanın nimeti(ni)dir. Ziyâd el-A‘cem ikisini de şu sözünde getirmiştir:
Ve **يشكر**; **تشكر** (sen) onu, onu zapteden kimseyi; ve Allah’a **يشكـر**; (sen) **لا تشكر**.
Buna göre: falan övülmüş, **مشكور**dur; ve o, çok **الشكـر** ve **الشكـران** ve **الشكـور** sahibidir.

Ve bir adam **شكـور**; ve bir kavim **شكر**. Ve ona, yaptığı şeyi **تشكرت**; ve ona **كاشرته** ve ona **شاكرته**: ona, kendimin ona şükreden olduğumu gösterdim.

Mecazdan: **دابة شكور**: az yem ona yeter; onun üzerine semirir, iyi olur. Ve bir deve ve bir koyun **شكرة**: her ne yem olursa olsun yer; ve sabahleyin memesi dolu olur. Ve onların sağmalını **شكـرت**; ve bir **ضـرة شكـرى**: memeyle dolu (olan).

Er-Râ‘î dedi:
**أغن غضيض الطرف باتت تعله
صرى ضرة شكرى فأصبح طاوياً**

Ve bir tek (hayvan) **شكرى**; ve **فدر شكارى**: yağı akıcı.

Er-Râ‘î dedi:
**تبيت المحال الغرّ في حجراتهـا
شكارى مراها ماؤها وحديدها**

Ve falan **شكر**: cimri iken sonra cömert oldu.

Ve ağacı **شكـرت**: onun **شكير**i çoğaldı; o, gövdesinden biten taze dallardır; yahut büyük yapraklarının altında küçük yapraklar(dır).

Ve cenin **اشتكر**: üzerine **الشكير** bitti; o da tüy(ler)dir. Ve her yumuşak ince saç, şeyhin saçı ve örgülerin altında biten gibi, **شكير**dir. Ve falanca **ذات شكيـر**dir; o da yüzün ve ensenin bitişiğinde olan şeydir.

Ve Ömer b. Abdülazîz, Hilâl b. Mecâ‘a’ya dedi: Mecâ‘a’nın şeyhlerinden biri kaldı mı? O dedi: Evet; ve çok **شكير**; gençleri kastediyor.
