# شكع — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%83%D8%B9/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%83%D8%B9/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شكع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%83%D8%B9.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: شكع

باب العين والكاف والشين
شكع ، عكش : مستعملان .
شكع : أبو عبيد : الشُّكاعَى : نبتٌ ، وقد رأيتُه
في البادية ، وهو من أحرار البقول . قال : وقال الأحمر : أشكعَني وأحمشني وأذرأني وأحفَظَني ، كلُّه أغضبَني . وقال غيره : شَكِع الرجلُ يَشكع شَكَعاً ، إذا كثُر أنينُه وضجرهُ من مَرضٍ يُقلِقه . ويقال لكلِّ متأذَ من شيءٍ : شَكِعٌ وشاكع . ويقال للبخيل اللئيم شَكِعٌ . وقال ابن أحمر الباهليّ يذكر الشُّكاعَى وتداويَه به حين سَقَى بَطنُه .
شربت الشكاعى والتددْتُ ألِدَّةً
وأقبَلْتُ أفواهَ العروقِ المكاوِيا
عكش : أهمله الليث .
أبو العباس عن عمرو بن أبي عمرو الشيباني عن أبيه أنه قال : هي العنكبوت ، والمُولَةُ ، والعُكاشة ، والعُكّاشة ، وبه سمي الرجلُ عُكّاشة . وكلُّ شيء لزمَ بعضُه بعضاً فقد تعكَّش .
وقال الأصمعيّ : شعر عَكِشٌ ومتعكِّشٌ ، إذا تلبَّد . وشعرٌ عِكشُ الأطراف ، إذا كان جعداً . وشجرة عكِشَة : كثيرةُ الفروع متشجنة . قال والعُكَّاشُ : اللَّوَّاء الذي يتفشَّغ الشجرُ ويلتوي عليه .
وقال ابن شميل : العَوْكشة من أدوات الحرَّاثين : ما يُذرَّى به الأكداسُ المَدُوسة ، وهي الحِفراة أيضاً . ويقال شدَّ ما عَكِشَ رأسُه ، أي لزمَ بعضُه بعضاً .

### Türkçe

باب **العين** و**الكاف** و**الشين**
**شكع** ، **عكش** : kullanımdadırlar.
**شكع** : Ebû Ubeyd: **الشُّكاعَى**: bir bitkidir; onu kırda gördüm; o, yabani otların seçkinlerindendir. Dedi: Ve **الأحمر** dedi: “Beni **أشكعَني** ve **أحمشني** ve **أذرأني** ve **أحفَظَني**”; hepsi “beni öfkelendirdi”dir. Ve başkası dedi: Adam **شَكِع** olur; **يَشكع**; **شَكَعاً** (yani) bir hastalıktan—onu rahatsız eden—dolayı iniltisi ve bıkkınlığı çoğalınca. Ve bir şeyden eziyet gören her kimse için: **شَكِعٌ** ve **شاكع** denir. Ve cimri alçak için **شَكِعٌ** denir. Ve İbn Ahmer el-Bâhilî, **الشُّكاعَى**’yı ve karnı ishal olunca onunla tedavi oluşunu anarak dedi:
شربت **الشكاعى** والتددْتُ ألِدَّةً
وأقبَلْتُ أفواهَ العروقِ المكاوِيا
**عكش** : onu Leys ihmal etti.
Ebû’l-Abbâs, Amr b. Ebî Amr eş-Şeybânî’den, o da babasından: dedi ki: O, **العنكبوت**tur; ve **المُولَةُ**; ve **العُكاشة**; ve **العُكّاشة**; ve bununla adama **عُكّاشة** adı verilmiştir. Ve her şey ki onun bir kısmı bir kısmına yapışıp kalırsa, muhakkak **تعكَّش** olmuştur.
Ve el-Asma‘î dedi: **شعر عَكِشٌ** ve **متعكِّشٌ**; (yani) keçeleşince. Ve **شعرٌ عِكشُ الأطراف**; (yani) kıvırcık olunca. Ve **شجرة عكِشَة**: dalları çok, budaklıdır. Dedi: ve **العُكَّاشُ**: ağaçların birbirine dolaşıp üzerine büküldüğü **اللَّوَّاء**dır.
Ve İbn Şümeyl dedi: **العَوْكشة** çiftçilerin aletlerindendir: onunla çiğnenmiş yığınlar savrulur; o, **الحِفراة**dır da. Ve “Ne kadar da **عَكِشَ** onun başı” denir; yani onun bir kısmı bir kısmına yapışıp kalmıştır.
