# شكل — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%83%D9%84/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%83%D9%84/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شكل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%83%D9%84.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: شكل

الكاف والشين واللام معهما
ك ش ل، ش ك ل مستعملات كشل: الكَوْشَلةُ: الفيشلة الضخمة، وهي: الكَوْش والفَيْش أيضاً.
شكل: الشَّكْلُ: غنج المرأة، وحسن دلها. ويقال: إنها لَشكِلَةٌ مُشكَّلَةٌ: حسنة الشّكْل.
والشَّكْل: المثل، يقال: هذا على شَكْل هذا، أي: على مثل هذا.
وفلان شكْلُ فلان، أي: مثله في حالاته، وقوله جل وعز: "وآخر من شَكْلِهِ أزواج". يعني بالشّكل ضرباً من العذاب على شَكْل الحميم، والغساق أزواج، أي: ألوان.
والأَشْكَلُ في ألوان الإبل والغنم: أن يكون مع السواد حمرة وغبرة، كأنه قد أَشْكل لونه، وتقول في غير ذلك من الألوان: إن فيه لشُكْلةٌ من لون كذا، كقولك: أسمر فيه شُكْلةٌ من سواد.
والأَشْكَلُ في سائر الأشياء: بياض وحمرة قد اختلطا، قال جرير:
فما زالت القتلى تمور دماؤها		بدجلة حتى ماء دجلة أَشْكَلُ
وقال:
ينفخن أشكلَ مخلوطاً تقمصه		مناخر العجرفيات المَلاجيجِ
الملاجيج: اللاتي يَلججْنَ في سيرهن.
والَأْشكالُ: الأمور المختلفة، وهي الشُّكُول، وكذلك الحوائج المختلفة فيما يتكلف منها. قال العجاج:
وتخلج الأشكالُ دون الأَشْكالْ
وقول أبي النجم:
إذا جاوبوا ذا وتر مُشكَّلِ
تَشْكِيلُهُ: دستانقه الذي ينقل الضارب أصابعه عليه، وإن شئت جعلت المُشكّل: البربط.
وأَشْكَلَ الأمر، إذا اختلف.
وأمر مُشْكِلٌ شاكلٌ: مشتبه ملتبس.
وشَاكَلَ هذا ذاك من الأمور، أي: وافقه وشابهه.
وهذا يُشكَّلُ به، أي: يشبه. وهي شكِيلةٌ، أي: شبيهة. والغراب شكلُ الغراب، أي: شبيهه. والشِّكال: حبل يشكل به قوائم الدابة.
والشِّكال في الفرس: تحجيل ثلاث قوائم وإطلاق واحدة وهو مكروه.
وشكَلْتُ الكتاب: قيدته.
والشّاكلتانِ: ظاهر الطفطفتين من لدن مبلغ القصيرى إلى حرف الحرقفة من جانبي البطن.

### Türkçe

**الكاف** ve **الشين** ve **اللام** onlarla birlikte

**ك ش ل**، **ش ك ل** kullanımdadır: **كشل**: **الكَوْشَلةُ**: iri **الفيشلة**; o da: **الكَوْش** ve **الفَيْش** de.

**شكل**: **الشَّكْلُ**: kadının nazı, ve işvesinin güzelliği. Ve denilir: şüphesiz o, **لَشكِلَةٌ مُشكَّلَةٌ**’dir: **الشّكْل**i güzel.

Ve **الشَّكْل**: benzer; denilir: bu, bunun **شَكْل**i üzerinedir; yani: bunun benzeri üzerinedir.

Ve falan, falanın **شكْلُ**’üdür; yani: hâllerinde onun benzeridir. Ve O’nun (azze ve celle) sözü: “وآخر من **شَكْلِهِ** أزواج”. **الشّكل** ile, **الحميم**in **شَكْل**i üzere bir çeşit azabı kasteder; ve **الغساق** “أزواج”dır; yani: renklerdir.

Ve develerin ve koyunların renklerinde **الأَشْكَلُ**: siyahlıkla birlikte kızıllık ve tozluluk bulunmasıdır; sanki rengi **أَشْكل** olmuştur. Ve renklerin bunun dışındakilerinde dersin ki: onda, şu rengin bir **شُكْلةٌ**si vardır; senin “esmer; onda siyahlıktan bir **شُكْلةٌ** var” demen gibi.

Ve diğer bütün şeylerde **الأَشْكَلُ**: karışmış bir beyazlık ve kızıllıktır. Cerîr dedi ki:
فما زالت القتلى تمور دماؤها		بدجلة حتى ماء دجلة **أَشْكَلُ**

Ve dedi ki:
ينفخن **أشكلَ** مخلوطاً تقمصه		مناخر العجرفيات **المَلاجيجِ**

**الملاجيج**: yürüyüşlerinde **يَلججْنَ** olanlar.

Ve **الَأْشكالُ**: farklı işlerdir; ve onlar **الشُّكُول**dür. Ve yine, kendisinden külfetle üstlenilen şeylerde farklı ihtiyaçlar da böyledir. el-Acçâc dedi ki:
وتخلج **الأشكالُ** دون **الأَشْكالْ**

Ve Ebû’n-Necm’in sözü:
إذا جاوبوا ذا وتر **مُشكَّلِ**

**تَشْكِيلُهُ**: vurucunun parmaklarını üzerinde naklettiği onun **دستانقه**’udur; ve istersen **المُشكّل**i **البربط** yaparsın.

Ve **أَشْكَلَ** iş, farklılaştığı zaman.

Ve **أمر مُشْكِلٌ شاكلٌ**: şüpheli, karışık.

Ve işlerden bu, şuna **شَاكَلَ**; yani: ona uydu ve ona benzedi.

Ve bu, onunla **يُشكَّلُ**; yani: benzer. Ve o, **شكِيلةٌ**dir; yani: benzer. Ve karga, karganın **شكلُ**’üdür; yani: onun benzeri. Ve **الشِّكال**: binek hayvanının ayaklarını onunla bağlanan iptir.

Ve atta **الشِّكال**: üç ayağı sekilemek ve birini serbest bırakmaktır; ve o mekruhtur.

Ve **شكَلْتُ** kitabı: onu bağladım.

Ve **الشّاكلتانِ**: karnın iki yanından, **القصيرى**nın ulaştığı yerden **حرف الحرقفة**’ye kadar, iki **الطفطفتين**in dış tarafıdır.
