# شلبن — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%84%D8%A8%D9%86/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%84%D8%A8%D9%86/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شلبن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%84%D8%A8%D9%86.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: شلبن

: ( شَلَوْبِينُ أَو شَلَوْبِينَةُ ) :
أَهْمَلَهُ الجماعَةُ .
وظاهِرُ سِياقِه أنَّه بفتْحِ اللامِ وكسْرِ الباءِ الموحَّدَةِ العربية ، وهكذا ضَبَطَه غيرُ واحِدٍ ، ومنهم مَنْ ضَبَطَه بضمِّ الَّلامِ أَيْضاً أَشارَ له الدّمامِيني ، وقالوا : بعْدَ الواوِ حَرْف يُنْطَقُ به بينَ الباءِ والفاءِ ، وهو عجميٌّ ، قالَهُ الدّمامِيني ، ويعْنِي به الباء العجْمِيَّة .
قلْتُ : وسَمِعْتُ غيرَ واحِدٍ مِن الشُّيوخِ يقولُ : إنَّ شِينَه مَشُوبَة بالجيمِ الفارِسِيَّة .
( د بالمَغْربِ منه أَبو عليَ ) عُمَرُ بنُ محمدِ بنِ عبدِ اللهاِ الأَزْديُّ الأَنْدَلُسِيُّ الإِشْبِيليُّ ( الشَّلَوْبِينيُّ ) ، هكذا أَوْرَدَه ابنُ خلِّكانٍ وياقوتُ بياءِ النِّسْبَةِ ، ( النَّحْويُّ .
( وقالَ شيْخُنا ، رحِمَه اللهاُ تعالَى : هذا غَلَطٌ لا يُعْرَفُ في بِلادِ المَغْربِ ولا إقْليمُ الأَنْدَلُسِ مُسَمّى بهذا الاسمِ ، وإنَّما معْنَى الشَّلَوْبِين والشَّلَبين بلُغَةِ أَهْلِ الأَنْدَلُس الأَبْيَض الأَشْقَر ، وكانَ أَبو عليَ كذلِكَ فقيلَ له ذلِكَ ، والمَشْهورُ أنَّه بغيرِ ياءِ النِّسْبةِ .
( قلْتُ : وهكذا ذَكَرَه ابنُ خلِّكان أَيْضاً مِن أنَّه في لُغَةِ الأَنْدَلُس بمعْنَى الأَبْيَض الأَشْقَر وَنَقَلَ عبدُ القادِرِ البَغْدادِيُّ في حاشِيَةِ الكعبيةِ عن المُغْربِ في تارِيخِ المَغْرِبِ أنَّه مَنْسوبٌ لحِصْن أَبْيَض ببِلادِهم ، وهو في غَرْبِ الأَنْدَلُسِ ، فلا وَجْه لإِنْكارِ شيْخِنا ، ومن حفظ حجَّة على من لم يَحْفظ ، وُلِدَ بإِشْبِيلِيَة سَنَة 562 ، وتُوفي بها في صَفَر سَنَة 675 ، وكان إماماً في النَّحْوِ ، شَرَحَ المقدّمَةَ ، الجَزولِيَّة وكِتابَ التَّوْطِئَة في النَّحْو وشَرَحَ كتابَ سِيْبَوَيْه .

### Türkçe

: ( **شَلَوْبِينُ** veya **شَلَوْبِينَةُ** ) :
Cemaat onu ihmal etti.
Siyakının zahiri, onun **اللام**’ın fethi ve Arapça **الباء** **الموحَّدَة**’nin kesriyle olduğudur; işte böylece onu birden başkası ضبط etti; onlardan onu **الَّلام**’ın zammıyla da ضبط eden kimse vardır; buna **الدّمامِيني** işaret etti; ve dediler ki: **الواو**’dan sonra **الباءِ** ile **الفاءِ** arasında onunla telaffuz edilen bir harf vardır; o acemîdir; bunu **الدّمامِيني** söyledi; ve bununla acemî **الباء**’yı kasteder.
Dedim ki: Ve şeyhlerden birden başkasını işittim, derdi ki: Onun **شِين**’i Farsça **الجيم** ile karışmıştır.

( Mağrib’de ondan **أَبو عليَ**’dir ) **عُمَرُ بنُ محمدِ بنِ عبدِ اللهاِ الأَزْديُّ الأَنْدَلُسِيُّ الإِشْبِيليُّ** ( **الشَّلَوْبِينيُّ** ) , işte böylece onu İbn Hallikân ve Yâkût nisbet **ياء**’sıyla vârid etti, ( **النَّحْويُّ** .

( Ve şeyhimiz, Allah Teâlâ ona rahmet etsin, dedi ki: Bu, Mağrib beldelerinde bilinmeyen bir yanlıştır; ne Mağrib beldeleri ne de Endülüs iklimi bu isimle adlandırılmıştır; ancak **الشَّلَوْبِين** ve **الشَّلَبين**’in, Endülüs ehlinin lügatinde, sarışın beyaz mânâsıdır; ve **أَبو عليَ** de öyle idi; böylece ona bu denildi; ve meşhur olan, nisbet **ياء**’sız olmasıdır.

( Dedim ki: İbn Hallikân da onu, Endülüs lügatinde sarışın beyaz mânâsında olduğundan, işte böyle zikretti; ve Abdülkâdir el-Bağdâdî, **الكعبية** hâşiyesinde, **المُغْربِ**’den, **تارِيخِ المَغْرِبِ**’de, onun onların beldelerinde beyaz bir hisna nisbet edildiğini nakletti; ve o, Endülüs’ün garbındadır; böylece şeyhimizin inkârına bir vecih yoktur; ve hıfzeden, hıfzetmeyene karşı hüccettir; İşbîliye’de sene 562’de doğdu; ve onda Safer sene 675’te vefat etti; ve nahivde imam idi; **المقدّمَةَ الجَزولِيَّة**’yi ve nahivde **كِتابَ التَّوْطِئَة**’yi şerh etti ve **كتابَ سِيْبَوَيْه**’yi şerh etti.
