# شلل — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%84%D9%84/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%84%D9%84/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%84%D9%84.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: شلل

شَلَلْتُ الإبل أَشُلُّها شَلاًّ، إذا طردتها فانْشَلَّتْ؛ والاسم الشَلَلُ بالتحريك. ومرّ فلانٌ يَشُلُّهُمْ بالسيف، أي يكْسَؤُهُمْ ويطرُدهم. وجاءوا شِلالاً، إذا جاءوا يطردون الإبل، والشِلالُ القوم المتفرقون. قال:
أما والذي حَجَّتْ إليه قريشُ قَطينَةً		شِلالاً ومَوْلى كلِّ باقٍ وهـالِـكِ
والقطينةُ: سَكْنُ الدار. وشَلَلْتُ الثوبَ، إذا خِطْتُهُ خِياطَةً خفيفة. والشَلَلُ: أثر يصيب الثوبَ لا يذهب بالغَسْل. يقال: ما هذا الشَلَلُ في ثوبك? والشَلَلُ: فسادٌ في اليد. شَلِّتْ يمينه تَشَلُّ بالفتح، وأَشَلَّها الله. يقال في الدعاء: لا تَشْلَلْ يَدُك ولا تَكْلَلْ! وقد شَلِلْتَ يا رجلُ بالكسر تَشَلُّ شَلَلاً، أي صرت أَشَلَّ. والمرأةُ شَلاَّءُ. ويقال لمن أجاد الرميَ أو الطَعنَ: لا شَلَلاً ولا عَمىً! ولا شَلَّ عَشْرُكَ! أي أصابعُك. قال أبو عبيدة: الشَليلُ: الغِلالةُ التي تحت الدِرع من ثوبٍ أو غيره. قال: وربَّما كانت درعاً قصيرةً تحت العُليا؛ والجمع الأَشِلَّةُ. قال أوس:
وجئنا بها شهباءَ ذاتَ أَشِـلَّةٍلها عارِضٌ فيه المنيَّةُ تَلْمَعُ
والشَليلُ: الحِلْسُ الذي يكون على عَجُز البعيرُ. والشَليلُ من الوادي: وسَطُه، حيثُ يسيل مُعظَم الماء. والشُلَّةُ بالضم: النيَّةُ والأمرُ البعيد. قال أبو ذؤيب:
وقلتُ تَجَنَّبْنَ سُخْطَ ابن عَـمٍّومَطْلَبَ شُلّةٍ وهي الطروحُ

### Türkçe

**شَلَلْتُ** develeri **أَشُلُّها** **شَلاًّ**, onları kovduğum zaman; böylece **فانْشَلَّتْ**; isim ise harekeli olarak **الشَلَلُ**’dür. Ve falan, kılıçla onları **يَشُلُّهُمْ** olarak geçti; yani onları örter ve onları kovar. Ve **شِلالاً** olarak geldiler; develeri kovarak geldikleri zaman; ve **الشِلالُ** dağınık kavimdir. Dedi ki:
“Şu kimseye ki Kureyş ona **قَطينَةً** olarak haccedip geldi;		**شِلالاً** ve her kalan ve helâk olanın mevlası olarak”
Ve **القطينةُ**: evin sükûneti (ikamet). Ve **شَلَلْتُ** elbiseyi; onu hafif bir dikişle diktiğim zaman. Ve **الشَلَلُ**: elbiseye isabet eden, yıkamakla gitmeyen izdir. Denir: “Senin elbisende bu **الشَلَلُ** nedir?” Ve **الشَلَلُ**: elde bir bozulmadır. Onun sağı **شَلِّتْ**; fetih ile **تَشَلُّ**, ve Allah onu **أَشَلَّها**. Dua içinde denir: “Elin **لا تَشْلَلْ** ve **لا تَكْلَلْ**!” Ve sen, ey adam, kesre ile **شَلِلْتَ**; **تَشَلُّ** **شَلَلاً**; yani **أَشَلَّ** oldun. Kadın ise **شَلاَّءُ**’dur. Ve atışı veya saplamayı iyi yapan kimseye denir: “Ne **شَلَلاً** ne de **عَمىً**!” Ve “Senin **عَشْرُكَ** **ولا شَلَّ**!” yani parmakların. Ebû Ubeyde dedi: **الشَليلُ**: zırhın altında, bir elbiseden veya başkasından olan iç gömlektir. Dedi ki: ve bazen üsttekinin altında kısa bir zırh olur; çoğulu **الأَشِلَّةُ**’dir. Evs dedi ki:
“Ve onunla, **ذاتَ أَشِـلَّةٍ** olan külrengi bir (şey) getirdik; onun bir yanı vardır ki onda ölüm parıldar”
Ve **الشَليلُ**: devenin sağrısı üzerinde bulunan **الحِلْسُ**’tur. Ve vadiden **الشَليلُ**: onun ortasıdır; suyun çoğunun aktığı yer. Ve zamme ile **الشُلَّةُ**: niyet ve uzak iş. Ebû Züeyb dedi ki:
“Ve dedim: bir amcaoğlunun gazabından ve **شُلّةٍ** talebinden sakının; o ise atılmış olandır”
