# شلم — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%84%D9%85/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%84%D9%85/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شلم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%84%D9%85.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: شلم

الشَّالَمُ والشسَّوْلَمُ والثَّيْلَم؛ الأَخيرة عن كراع: الزُّؤَانُ الذي يكون في البُرِّ، سَوادِيَّةٌ. ابن الأَعرابي: الشَّيْلَمُ والزُّؤانُ والسَّعِيعُ، وقال أَبو حنيفة: الشَّيْلَمُ حَبٌّ صِغارٌ مستطيلٌ أَحمر قائم كأَنه في خِلْقةِ سُوسِ الحِنْطة ولا يُسْكِرُ ولكنه يُمِرُّ الطعام إِمْراراً شديداً؛ وقال مرة: نباتُ الشَّيْلَم سُطَّاحٌ وهو يذهب على الأَرض، وورقته كورقة الخِلاف البَلْخِيِّ شديدةُ الخُضْرَة رطبةٌ، قال: والناس يأْكلون ورقه إِذا كان رطباً وهو طيب لا مَرارةَ له وحَبُّه أَعْقَى من الصبَّر.
قال أِبو تراب: سمعت السُّلَمِيَّ يقول: لقيت رجلاً يَتَطاير شِلَّمُه وشِنَّمُه أَي شَرارُه من الغضب؛ وأَنشد:
إِنْ تَحْمِلِيهِ ساعةً، فَرُبَّما
أَطارَ في حُبِّ رِضاكِ الشِّلَّما
الفراء: لم يأْتِ على فَعَّلٍ اسماً إِلا بِقَّمٌ وعَثَّرُ ونَدَّرُ، وهما موضعان، وشَلَّمُ: بيتُ
المَقْدِس، وخَضَّمُ: اسم قرية. الجوهري: شَلَّمُ على وزن بَقَّمٍ موضع بالشام، ويقال: هو اسم مدينة بيت المقدس بالعِبْرانِيَّة وهو لا ينصرف للعجمة ووزن الفعل؛ قال ابن بري: ذكر ابن خالويه عِدَّةَ أَسماء لبيت المقدس منها شَلَّمُ وشَلَمٌ وشَلِمٌ وأُورِي شَلِم
(* قوله «وأوري شلم» ضبطت
أوري بشكل القلم مفتوحة الراء في الأصل والنهاية والتكملة، وفي ياقوت بالعبارة مكسورتها، وفي القاموس: شمل كبقم وكتف وجبل اهـ. وفي التكملة: بالاخيرين يروى قول الاعشى)؛ وأَنشد بيت الأَعشى:
وقد طُفْتُ للمال آفاقَهُ:
عُمانَ فحِمْصَ فأُورِي شَلَِمْ
ويقال أَيضاً: إِيلِياءُ وبيتُ المَقْدِس وبيتُ المِكْياش (* قوله
«المكياش إلخ» كذا بالأصل). ودارُ الضَّرْبِ وصَلَمُونُ.

### Türkçe

**الشَّالَمُ** ve **الشسَّوْلَمُ** ve **الثَّيْلَم**; sonuncusu, Kırâ‘dan:
karada bulunan **الزُّؤَانُ**; siyahlıktır. İbnü’l-A‘râbî: **الشَّيْلَمُ**
ve **الزُّؤانُ** ve **السَّعِيعُ**; Ebû Hanîfe dedi ki: **الشَّيْلَمُ** küçük, uzunca
kırmızı, dik duran bir tanedir; sanki yaratılışta buğdayın **سُوسِ**’u gibidir; sarhoş etmez,
fakat yemeği şiddetli bir **إِمْراراً** ile acılaştırır; bir defa da dedi ki: **الشَّيْلَم**’in bitkisi
yassıdır ve yer üzerinde gider; yaprağı Belhî **الخِلاف**’ın yaprağı gibi, şiddetli yeşillikte,
nemlidir; dedi ki: insanlar yaprağını, nemli olduğu zaman yerler; o hoştur, onda acılık yoktur;
tanesi ise **الصبَّر**’den daha **أَعْقَى**’dır.

Ebû Turâb dedi ki: **السُّلَمِيَّ**’nin şöyle dediğini işittim: Öfkeden, **شِلَّمُه**
ve **شِنَّمُه** uçuşan bir adamla karşılaştım; yani onun kıvılcımı. Ve inşad etti:
إِنْ تَحْمِلِيهِ ساعةً، فَرُبَّما
أَطارَ في حُبِّ رِضاكِ الشِّلَّما

el-Ferrâ: **فَعَّلٍ** üzere isim olarak ancak **بِقَّمٌ** ve **عَثَّرُ** ve **نَدَّرُ** gelmiştir;
ikisi de iki yerdir; ve **شَلَّمُ**: Beytü’l-
Makdis; ve **خَضَّمُ**: bir köyün adıdır. el-Cevherî: **شَلَّمُ**, **بَقَّمٍ** vezninde,
Şam’da bir yerdir; ve denilir ki: o, İbrânîce’de Beytü’l-Makdis şehrinin adıdır; yabancılık ve fiil vezni sebebiyle munsarif olmaz;
İbn Berrî dedi ki: İbn Hâlaveyh, Beytü’l-
Makdis için birtakım adlar zikretti; onlardan **شَلَّمُ** ve **شَلَمٌ** ve **شَلِمٌ** ve **أُورِي شَلِم**
(* sözü «وأوري شلم»: **أوري**’yi, aslında ve en-Nihâye’de ve et-Tekmile’de kalem şekliyle râ’sı fethalı olarak ضبط ettim; Yâkût’ta ibareyle onun kesralısı vardır; el-Kâmûs’ta: **شمل** gibi **بقم** ve **كتف** ve **جبل**; son. Ve et-Tekmile’de: son ikisiyle A‘şâ’nın sözü rivayet olunur); ve A‘şâ’nın beytini inşad etti:
وقد طُفْتُ للمال آفاقَهُ:
عُمانَ فحِمْصَ فأُورِي شَلَِمْ

Ve ayrıca denilir: **إِيلِياءُ** ve **بيتُ المَقْدِس** ve **بيتُ المِكْياش**
(* sözü
«المكياش إلخ»: asılda böyledir). Ve **دارُ الضَّرْبِ** ve **صَلَمُونُ**.
