# شلو (ش-ل-و) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%84%D9%88
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%84%D9%88

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ش - ل - و
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%84%D9%88/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الشين واللام و و ا ي ء معهما
ش ل و، ش و ل، و ش ل، ش ل ي، أ ش ل مستعملات
شلو:
الشَّلو: الجسد والجلدُ من كلِّ شيءٍ والشَّلو: العضو، وفي الحديث: "ائتني يشلوها الأيمن" والشَّلية: البقيّة من المال.
شول:
الشَّول: الإبل إذا شولت فلزقت بُطونها بظهورها. وشالتِ الناقةُ بذنبها: رفعته، وكل شيء مرتفع فهو شائل.
وشال الميزانُ: ارتفعت إحدى كفَّتيه، والعقربُ شائلةٌ بذنبها، قال:
كذنب العقرب شوالٌ علق
ويقال القوم إذا خفَّوا ومضو: شالت نعامتهم.
والشَّول من النوق: التي نقصت ألبانها، أو جفّت.
والشُوَّل من النُّوق: اللَّواقح، الواحدةُ: شائل.
وشوّال: اسم شهر.
وشل:
الوشلُ: الماء القليل يتجلَّبُ من صخرةٍ أو جبل يقطر منه قليلاً قليلاً.
وجبلٌ واشلٌ: يقطر منه الماء، وما واشلٌ يشلُ وشلاً.
شلي:
أشليت الكلب واشتشليته، إذا دعوته. وكلّ من دعوته لتنجِّيه من الهلاكِ أو الضِّيق فقد استشليته.
وتقول: أشليتُ الكلب والفرس، إذا دعوته لاسمه ليُقبِل إليك.
أشل:

الأشلُ من الذرع، بلغة أهل البصرة، يقولون: كذا وكذا حبلاً، وكذت وكذا أشلاً، والجميع: الأشول.

##### Türkçe

باب **الشين** ve **اللام** ve **و** **ا** **ي** **ء** ile birlikte

**ش ل و**، **ش و ل**، **و ش ل**، **ش ل ي**، **أ ش ل** kullanımdadırlar.

**شلو**:
**الشَّلو**: her şeyden beden ve deridir; ve **الشَّلو**: uzuvdur. Hadiste: “Bana onun sağ **يشلوها**’sını getir.” Ve **الشَّلية**: maldan artakalandır.

**شول**:
**الشَّول**: develerdir; **شولت** olduklarında karınları sırtlarına yapışır. Ve dişi deve kuyruğuyla **شالت**: onu kaldırdı; ve her yükselmiş şey **شائل**’dir.
Ve terazi **شال**: iki kefesinden biri yükseldi. Ve akrep kuyruğuyla **شائلة**’dir. Dedi ki:
Akrep kuyruğu gibi, asılı bir **شوالٌ**
Ve denilir: kavim hafifleyip gittiklerinde: onların devekuşları **شالت**.
Ve dişi develerden **الشَّول**: sütleri azalmış olan, yahut kurumuş olan.
Ve dişi develerden **الشُوَّل**: gebe olanlardır; teki: **شائل**.
Ve **شوّال**: bir ayın adıdır.

**وشل**:
**الوشلُ**: bir kayadan veya dağdan toplanıp gelen az sudur; ondan azar azar damlar.
Ve **واشلٌ** bir dağ: ondan su damlar. Ve **واشلٌ** olan, **وشلاً** olarak **يَشِلُ**.

**شلي**:
Köpeği **أشليت** ve onu **اشتشليته**: onu çağırdun (çağırdığında). Ve her kimi helâkten veya darlıktan kurtarmak için çağırdıysan, onu **استشليته** olmuşsundur.
Ve dersin: köpeği ve atı **أشليتُ**, adını ona çağırdığında ki sana gelsin.

**أشل**:

**الأشلُ**: **الذرع**’dan (ölçüsünden), Basra ehlinin diliyle; derler: şöyle şöyle ip, ve şöyle şöyle **أشلاً**; ve hepsi: **الأشول**.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%84%D9%88/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الشين واللام وما يثلثهما)
(شلو) الشين واللام والحرف المعتل أصلٌ واحدٌ يدلُّ على عضوٍ من الأعضاء، وقد يقال الجسدُ نفسه. فيقول أهلُ اللُّغة: إنَّ الشِّلو العُضو. وفي الحديث عن عليّ عليه السلام: "ايتِني بِشلوها الأيمن". ويقال إنَّ بني فلانٍ أشلاءٌ في بني فلان، أي بقايا فيهم. وكان ابن دريد يقول([1]): "الشِّلو شِلو الإنسان، وهوجَسَدُه بعد بِلاهُ". والذي ذكرناه من حديث عليّ "ايتني بشِلْوها الأيمن" يدلُّ على خلاف هذا القول. فأمَّا إشلاء الكلب، فيقولون: إشلاؤه: دعاؤه. وحُجّته قولُ القائل:‏
* أشليتُ عَنزِي ومسحتُ قَعْبِي([2]) *‏
وهذا قياسٌ صحيح، كأنّك لمّا دعوتَه أشليته كما يُشتَلى الشِّلو من القِدر، أي يرفع. وناسٌ يقولون: أشليتُه بالصَّيد: أغريتُهُ، ويحتجُّون بقول زيادٍ الأعجم:‏
أتينا أبا عمروٍ فأَشْلَى كلابَه *** علينا فكِدْنا بين بَيْتَيْهِ نُؤكَلُ([3])‏
وحدّثَنا عليُّ بن إبراهيمَ القطان، عن ثعلب، عن ابن الأعرابيّ قال: يقال: أشليتُهُ، إذَا أغريْتَه.‏
(شلح) الشين واللام والحاء ليس بشيء. يقولون: إنَّ الشَّلْحاء: السَّيف([4]).‏
--------------ــــ
([1]) الجمهرة (3: 71).‏
([2]) لأبي النجم العجلي، كما في اللسان (قأب). وأنشده في (شلا) بدون نسبة. وبعده:‏  * ثم تهيأت لشرب قأب *.‏
([3]) كلمة : "علينا" ساقطة من الأصل، وإثباتها من المجمل واللسان. وأشار صاحب اللسان إلى رواية: "فأغرى كلابه".‏
([4]) زاد في اللسان: "بلغة أهل الشحر".‏

ـ

##### Türkçe

(Şîn, **لام** ve ikisini üçleyen şeyin bâbı)
(**شلو**) **الشين** ve **اللام** ve illetli harf tek bir asıldır; organlardan bir organa delâlet eder; bazen de bizzat beden denir. Dil ehli der ki: **الشِّلو** organdır. Hadiste, Ali’den—aleyhi’s-selâm—: “Bana onun sağ **شلو**’sunu getir.” Denir ki: Falan oğulları, falan oğullarının içinde **أشلاء**’dır; yani onların içinde kalıntılardır. İbn Düreyd([1]) derdi: “**الشِّلو** insanın **شِلو**’sudur; ve o, yıpranmasından sonra onun bedenidir.” Ali’nin hadisi olarak zikrettiğimiz “Bana onun sağ **شِلْو**’sunu getir” bu sözün hilâfına delâlet eder. Köpeğin **إشلاء**’sına gelince, derler ki: onun **إشلاؤه**’su: onu çağırmasıdır. Delili, söyleyenin sözüdür:‏
* **أشليتُ** keçimi ve **قَعْب**’ımı meshettim([2]) *‏
Bu sahih bir kıyastır; sanki sen onu çağırdığında onu **أشليتُه** etmiş oldun; tıpkı **الشِّلو**’nun tencereden **يُشتَلى** edilmesi gibi; yani kaldırılır. Bir topluluk der ki: Onu av ile **أشليتُه**: onu kışkırttım. Ve Ziyâd el-A‘cem’in sözüyle delil getirirler:‏
Ebu Amr’a geldik; o da köpeklerini bize karşı **فأَشْلَى** etti; böylece iki evinin arasında neredeyse yenilecektik([3])‏
Bize Ali b. İbrâhîm el-Kattân haber verdi; Sa‘leb’den; İbnü’l-A‘râbî’den; dedi ki: Denir: **أشليتُهُ**, onu kışkırttığım zaman.‏

(**شلح**) **الشين** ve **اللام** ve **الحاء** bir şey değildir. Derler ki: **الشَّلْحاء**: kılıçtır([4]).‏
--------------ــــ
([1]) el-Cemhere (3: 71).‏
([2]) Lisân’da (قأب) olduğu üzere, Ebû’n-Necm el-‘Iclî’nindir. (شلا)’da nisbesiz olarak inşâd etti. Ve ondan sonra:‏  * Sonra **قأب** içmek için hazırlandım *.‏
([3]) “**علينا**” kelimesi asıldan düşmüştür; onun isbâtı el-Mücmel ve Lisân’dandır. Lisân sahibi “**فأغرى كلابه**” rivayetine işaret etti.‏
([4]) Lisân’da ziyade etti: “Şihr ehlinin lugatında”.‏

ـ

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%84%D9%88/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ش ل و
إئتني بشلو من أشلائها‏.‏
وأشليت الكلب للصيد والشاة للحلب‏:‏ دعوت‏.‏
قال‏:‏ أشليت عنزي ومسحت قعبي فقمنا بأشلاء اللجام ولـم نقـد إلى غصن بانٍ ناضر لـم يحـرق ومن المجاز‏:‏ بقيت أشلاء من تميم‏:‏ بقايا‏.‏
وأدركه فاشتلاه واستشلاه‏:‏ استنقذه‏.‏

##### Türkçe

ش ل و
Bana onun parçalarından bir **شلو** getir.
Ve köpeği av için, koyunu sağım için **أشليت**: çağırdım.
Dedi ki: Keçimi **أشليت** ve su kabımı sildim; sonra biz, yuların **أشلاء**’larıyla kalktık; ve ne taze bir **بان** dalına sevk edildik—yanmamış—. Ve mecazdan: **تميم**’den **أشلاء** kaldı: kalıntılar.
Ve ona yetişti de onu **فاشتلاه** ve **استشلاه**: onu kurtardı.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%84%D9%88/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( و *!الشِّلْوُ ، بالكسْر : العُضْوُ ) من أَعْضاءِ اللحْمِ ؛ كما في الصِّحاحِ .
ومنه الحديثُ : ( ائتِني *!بشِلْوها الأَيْمَن ) ؛ جَمْعُه *!أَشْلاءٌ كحِمْلٍ وأَحْمالٍ .
قالَ الأَزهريّ : إنّما سُمِّي *!شِلواً لأنَّه طائِفةٌ من الجَسَدِ .
( و ) أَيْضاً : ( الجَسَدُ من كلِّ شيءٍ ) .
قالَ ابن دُرَيْدٍ : *!شِلْو الإِنْسانِ جَسَدُه بعْدَ بلاه .
وفي الصِّحاح : *!أَشْلاءُ الإِنْسانِ : أَعْضاؤه بعْدَ البِلَى والتفَرُّقِ ؛ وأَنْشَدَ اللَّيْث للرَّاعي :
فادْفعْ مظالِمَ عيَّلت أَبْناءَنا
عَنّا وأَنْقِذْ *!شِلْوَنا المأْكُولا ( *!كالشَّلاَ ) ، عن ابنِ سِيدَه ، قالَ : هو الجِلْدُ والجَسَدُ من كلِّ شيءٍ .
وفي

الحديثِ : ( قال في الوَرِكِ ظاهِرُه نَساً وباطِنُه *!شَلاً ) يُريدُ لا لَحْمَ على باطِنِه .
( وكلُّ مَسْلوخٍ أُكِلَ منه شيءٌ وبَقِيَتْ منه بَقِيَّةٌ ) : *!شِلْوٌ *!وشلا ، ( ج *!أَشْلاءٌ ) ؛ ومنه حديثُ عليَ : ( *!وأَشْلاءً جامِعةً لأَعْضائِها ) .
( *!وأَشْلَى دابَّتَهُ : أرَاها المِخْلاةَ لتأتِيَهُ .
( و ) *!أَشْلَى ( النَّاقَةَ : دَعاها ) باسْمها ( للحَلْبِ ) ؛ قال حاتمٌ يذْكرُ ناقَةً دَعاها فأَقْبلتْ إليه :
أَشْلَيْتُها باسْمِ المُزاجِ فأقبَلَتْ
رَتَكاً وكانتْ قبلَ ذلك تَرْسُف وكذلكَ *!أَشْلى الشَّاةَ : قالَهُ ابنُ السِّكِّيت . وأَنْشَدَ الجوهريُّ للرَّاعي :
وإن بَرَكَتْ منها عَجَاساءُ جِلَّةٌ
بمَحْنِيَةٍ *!أَشْلى العِفاسَ وبَرْوَعاوقالَ آخَرُ :
*!أشْلَيْتُ عَنْزِي ومَسَحَتْ قَعْبي
ثُمَّ تَهَيَّأْتُ لشُرْبِ قَأْبٍ ( *!واسْتَشْلَى ) الرَّجُلُ : ( غَضِبَ .
( و ) اسْتَشْلَى ( غَيْرَهُ : دَعاهُ ليُنْجِيَهُ ) ويُخْرِجَه ( من ضِيقٍ أَو هلاكٍ ) ؛ وفي الصِّحاح : من موضِعٍ أَو مكانٍ ، ( *!كاشْتلاهُ ) ؛ وأَنْشَدَ الجوهريُّ للقُطامي يمدحُ رجُلاً :
قتَلْتَ كَلْباً وبَكْراً واشْتَلَيْت بنا
فقدْ أَرَدْتَ بأنْ يَسْتَجْمِعَ الوادِي ( و ) *!اسْتَشْلاه *!واشْتَلاهُ : ( اسْتَنْقَذَه ) ؛ وهو مجازٌ ؛ ومنه حديثُ مطرِّف بنِ عبدِ اللَّهِ : ( وجَدْتُ هذا العَبْدَ بينَ اللَّهِ وبينَ الشَّيطانِ ، فإنِ *!اسْتَشْلاهُ رَبُّه نَجَا ، وإنْ خلاَّهُ والشَّيْطانَ هَلَكَ ) ؛ أَي إن أَغاثَ عَبْدَه ودَعاهُ فأَنْقَذَه من الهَلَكةِ

فقد نَجَا ، فذلكَ الاسْتشْلاء ، وأَصْلُه في الدُّعاءِ .
وشاهِدُ *!الاشْتِلاءِ الحديثُ : ( اللِّصُّ إذا قُطِعَتْ يدُه سَبَقَتْ إلى النارِ ، فإنْ تابَ *!اشْتَلاها ) ، أَي اسْتَنْقَذَ بِنْيَتَه حتى يَدَهُ .
( *!والمُشَلَّى ؛ بفتْحِ الَّلامِ مُشَدَّدَةً ) أَي مع ضمِّ الميمِ ، ولو قالَ كمُعَلَّى كانَ أَخْضرُ ؛ ( القَضيفُ ) وهو الخفيفُ اللحْمِ من الرِّجالِ .
( *!وشَلا ، كدَعا : سارَ .
( و ) أَيْضاً : إذا ( رَفَعَ شيئاً ) عن ابنِ الأعرابيِّ نقلَهُ الأزهريُّ .
( *!والشَّلِيَّةُ ) ، كغَنِيَّةٍ : ( الفِدْرَةُ ) ، أَي القطْعَةُ .
( و ) أَيْضاً : ( بَقِيَّةُ المالِ ) ، والجَمْعُ *!شَلايَا ؛ عن ابنِ الأعرابيِّ .
يقالُ : بَقِيَتْ له *!شَلِيَّةٌ من المالِ ، أَي بَقِيَّةٌ ، ولا يقالُ إلاَّ في المالِ ؛ ونقلَهُ الجوهريُّ عن أَبي زيْدٍ .
( *!وأَشْلاءُ اللِّجامِ : سُيورُه ) ؛ كما في الأساسِ ؛ ( أَو التي تَقادَمَتْ فدَقَّ حديدُها ) .
وفي المُحكم : حدائِدُه بِلا سُيورٍ ؛ وأُراهُ على التَّشْبيه بالعُضْوِ من اللحْمِ ؛ قالَ كثيِّرٌ :
رَأَتْني *!كأَشْلاءِ اللِّجام وبَعْلُها
منَ القَوْمِ أبْزَى مُنْحَنٍ مُتَطامِنُ وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!الشّلْوُ : البَقِيَّةُ ؛ قالَ أَوسُ بنُ حَجَرٍ يُشيرُ إلى يَوْم جَبَلة :
فقُلْتُمُ ذاكَ *!شِلْوٌ سَوْفَ نأْكُلُه
فكَيْفَ أَكْلُكُمُ *!الشِّلْوَ الذي تركاه ؟ *!والشّلْوَةُ : العُضْوُ .
*!والشِّلِيُّ ، كغَنِيَ : بَقَايا كلِّ شيءٍ .
وهو من *!أَشْلاءِ القوْمِ : أَي بَقايَاهم .
*!وأَشْلى الكَلْبَ وقَرْقَسَ به : إذا دَعاهُ .
*!وأَشْلاهُ على الصَّيْدِ : مثْلُ أَغْراهُ زِنَةً ومعْنىً ؛ عن ابنِ الأعرابيِّ وجماعَةٍ ؛

ومنه قولُ زياد الأَعْجم :
أَتَيْنا أَبا عَمْروٍ *!فأَشْلَى كِلابَهُ
عَلَيْنا فكِدْنا بَيْنَ بَيْتَيْه نُؤْكَلُويُرْوَى : فأَغْرَى كِلابَهُ .
ومَنَعَه ثَعْلبٌ وابنُ السِّكِّيت ، قالَ : يقالُ أَوْسَدْتُ الكَلْبَ وآسَدْتُه إذا أَغْرَيْته به ، ولا يقالُ *!أَشْلَيْته ، إنَّما الإِشْلاءُ الدُّعاءُ ؛ كما في الصِّحاحِ والمِصْباح .
ويُجْمَعُ *!الشِّلْوُ بمعْنَى العُضْو على *!أَشْلٍ أَيْضاً ، كدلْوٍ وأَدْلٍ ، ووزْنُه أَفْعُلٌ كأَضْرُسٍ ، حُذِفَت الضمَّة والواو اسْتِثْقالاً وأُلْحِق بالمَنْقوصِ ؛ ومنه الحديثُ : ( *!وأَشْل من لَحْمٍ ) .
*!والمشالى ، بلُغَةِ الحجاز : اسْمٌ لما يشرط به على الخُدودِ كأَنَّها جَمْعُ مشلاةٍ .
وبَنُو*!المشلى : باليَمَنِ .
(

##### Türkçe

: (**الشِّلْوُ**), kesre ile: (etli uzuvlardan bir uzuv); **الصِّحاح**’ta olduğu gibi.
Ondan hadis: (Bana onun sağ **بشِلْوها**’sını getir); çoğulu **أَشْلاءٌ**, **حِمْلٍ** ve **أَحْمالٍ** gibi.
Ezherî dedi: **شِلواً** ancak ona “şilv” adı verildi; çünkü o, bedenin bir taifesidir.
(ve) ayrıca: (her şeyden olan beden).
İbn Düreyd dedi: **شِلْو الإِنْسانِ**: onun bedeni, yıpranmasından sonra.
Ve **الصِّحاح**’ta: **أَشْلاءُ الإِنْسانِ**: yıpranma ve dağılmadan sonra onun uzuvları; ve Leys, Râî için inşad etti:
فادْفعْ مظالِمَ عيَّلت أَبْناءَنا
عَنّا وأَنْقِذْ **شِلْوَنا** المأْكُولا
(**كالشَّلاَ**), İbn Sîde’den; dedi: o, her şeyden deri ve bedendir.
Ve içinde

hadis: (kalça hakkında dedi: dışı **نَساً** ve içi **شَلاً**) ister: onun iç tarafında et yoktur.
(ve her soyulmuş ki ondan bir şey yenmiş ve ondan bir kalıntı kalmışsa): **شِلْوٌ** ve **شلا**; (çoğul **أَشْلاءٌ**); ondan Ali’nin hadisi: (**وأَشْلاءً** uzuvlarını toplayıcı).
(**وأَشْلَى** binitini: ona torbayı gösterdi ki ona gelsin.
(ve) **أَشْلَى** (dişi deveyi: onu çağırdı) adıyla (sağım için); Hâtim, kendisine çağırdığı bir dişi deveyi zikreder; o da ona geldi:
أَشْلَيْتُها باسْمِ المُزاجِ فأقبَلَتْ
رَتَكاً وكانتْ قبلَ ذلك تَرْسُف
Ve كذلك **أَشْلى** koyunu: bunu İbnü’s-Sikkît söyledi. Ve Cevherî, Râî için inşad etti:
وإن بَرَكَتْ منها عَجَاساءُ جِلَّةٌ
بمَحْنِيَةٍ **أَشْلى** العِفاسَ وبَرْوَعا
Ve bir başkası dedi:
**أشْلَيْتُ** عَنْزِي ومَسَحَتْ قَعْبي
ثُمَّ تَهَيَّأْتُ لشُرْبِ قَأْبٍ
(**واسْتَشْلَى**) adam: (öfkelenmiş).
(ve) اسْتَشْلَى (başkasını: onu çağırdı ki onu kurtarsın) ve onu çıkarsın (darlıktan veya helâkten); ve **الصِّحاح**’ta: bir mevziden veya mekândan, (**كاشْتلاهُ**); ve Cevherî, Kutâmî için, bir adamı överken inşad etti:
قتَلْتَ كَلْباً وبَكْراً واشْتَلَيْت بنا
فقدْ أَرَدْتَ بأنْ يَسْتَجْمِعَ الوادِي
(ve) **اسْتَشْلاه** ve **واشْتَلاهُ**: (onu kurtardı); ve o mecazdır; ondan Mutarrif b. Abdullah’ın hadisi: (Bu kulu Allah ile şeytan arasında buldum; eğer Rabbi onu **اسْتَشْلاهُ** ederse kurtulur; eğer onu ve şeytanı serbest bırakırsa helâk olur); yani eğer kuluna imdat eder ve onu çağırır da onu helâkten kurtarırsa

artık kurtulmuştur; işte bu **الاسْتشْلاء**’dır; ve aslı duadadır.
Ve **الاشْتِلاء**’nın şahidi hadis: (hırsızın eli kesildiğinde ateşe öne geçer; eğer tevbe ederse onu **اشْتَلاها**) yani onun binyesini, hatta elini, kurtardı.
(**والمُشَلَّى**; lâmın fethiyle, şeddeli) yani mimin zammıyla; eğer “**مُعَلَّى** gibi” deseydi daha yeşil olurdu; ( **القَضيفُ** ) ve o, erkeklerden eti hafif olandır.
(**وشَلا** , **دَعا** gibi: yürüdü.
(ve) ayrıca: eğer (bir şeyi kaldırdı) İbnü’l-A‘râbî’den; Ezherî onu nakletti.
(**والشَّلِيَّةُ**), **غَنِيَّةٍ** gibi: (**الفِدْرَةُ**), yani parça.
(ve) ayrıca: (malın kalıntısı); çoğulu **شَلايَا**; İbnü’l-A‘râbî’den.
Denir: onun için maldan bir **شَلِيَّةٌ** kaldı; yani bir kalıntı; ve ancak mal hakkında denir; Cevherî onu Ebû Zeyd’den nakletti.
(**أَشْلاءُ اللِّجامِ**: onun kayışları); **الأساس**’ta olduğu gibi; (veya eskimiş olanlar; demiri incelmiş olanlar).
Ve **المُحكم**’de: kayışsız demirleri; ve onu, etten uzva benzetme üzere görüyorum; Kesîr dedi:
رَأَتْني **كأَشْلاءِ اللِّجام** وبَعْلُها
منَ القَوْمِ أبْزَى مُنْحَنٍ مُتَطامِنُ
Ve ondan üzerine istidrâk olunan şeyler:
**الشّلْوُ**: kalıntı; Evs b. Hacer, Cebele günü’ne işaret ederek dedi:
فقُلْتُمُ ذاكَ **شِلْوٌ** سَوْفَ نأْكُلُه
فكَيْفَ أَكْلُكُمُ **الشِّلْوَ** الذي تركاه ؟
**والشّلْوَةُ**: uzuv.
**والشِّلِيُّ**, **غَنِيَ** gibi: her şeyin bakiyeleri.
Ve o, kavmin **أَشْلاءِ**’ındandır: yani onların bakiyeleridir.
**وأَشْلى** köpeği ve onunla **قَرْقَسَ**: onu çağırdığı zaman.
**وأَشْلاهُ** av üzerine: vezin ve mana bakımından **أَغْراهُ** gibidir; İbnü’l-A‘râbî ve bir cemaatten;

Ondan Ziyâd el-A‘cem’in sözü:
أَتَيْنا أَبا عَمْروٍ **فأَشْلَى** كِلابَهُ
عَلَيْنا فكِدْنا بَيْنَ بَيْتَيْه نُؤْكَلُ
Ve rivayet olunur: “**فأَغْرَى** كِلابَهُ”.
Ve bunu Sa‘leb ve İbnü’s-Sikkît men etti; dedi: “**أَوْسَدْتُ** köpeği ve **آسَدْتُه**” denir, eğer onu onunla kışkırttıysan; ve “**أَشْلَيْته**” denmez; ancak **الإِشْلاءُ** çağırmadır; **الصِّحاح** ve **المِصْباح**’ta olduğu gibi.
Ve **الشِّلْوُ**, uzuv manasında, **أَشْلٍ** üzerine de cem‘ olunur; **دلْوٍ** ve **أَدْلٍ** gibi; vezni **أَفْعُلٌ**, **أَضْرُسٍ** gibi; damme ve vav, ağırlık sebebiyle hazfedildi ve **المَنْقوصِ**’a ilhak edildi; ondan hadis: (**وأَشْل** etten).
**والمشالى**, Hicaz lügatinde: yanaklar üzerine şart edilen şey için bir isim; sanki **مشلاةٍ**’nın cem‘i gibidir.
Ve **بَنُوالمشلى**: Yemen’dedir.
(

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%84%D9%88/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

شَلَا
1 شَلَا ذ , aor. شَلُوَ , He went, or journeyed. (K.) -A2- And He raised, uplifted, or took up, a thing; syn. رَفَعَ. (IAar, Az, K.)

اشلى
4 اشلى ذ , (S, Msb, K, &c.,) inf. n. اـِشْلَآءٌ, (Msb,) He called a dog, (AZ, S, Msb,) &c.: (Msb:) and he called a she-camel, (ISk, S, K,) and a ewe or she-goat, by her name, (ISk, S,) to milk her. (ISk, S, K.) And اشلى دَابَّتَهُ He showed the مِخْلَاة [or nose-bag (in the CK erroneously المِخْلاطَ)] to his beast in order that it should come to him. (K.) [See also 10.] Accord. to IAar and several others, one says, أَشْلَيْتُ الكَلْبَ عَلَى الصَّيْدِ, meaning I incited, or urged, the dog [against the object, or objects, of the chase]; like أَغْرَيْتُهُ in measure and in signification: (Mgh, ast; Msb, TA:) but this is disallowed by ISk, (S, Msb, TA,) and by Th; (S, Mgh, TA;) and in like manner, اشليتهُ بِالصَّيْدِ in the same sense; though they are allowed by others: one says, however, [by common consent,] أَشْلَيْتُ الكَلْبَ لِلصَّيْدِ, meaning I called the dog to the chase. (Mgh.)

8 اـِشْتَلَوَ see the next paragraph, in two places.

استشلاهُ
10 استشلاهُ ذ , (S, K,) and ↓ اشتلاهُ, (S, * K, [accord. to my copies of the former, أَشْلَاهُ, but a verse immediately following as an ex. shows the right reading,]) He called him in order to save him, or rescue him, (S, K,) or to make him come forth, (S,) from straitness, or perdition, (K,) or from a place: (S:) this is the primary signification. (TA.) ― -b2- And [hence] the former, (S, K, TA,) and ↓ the latter also, (S, TA, i. e. اشتلاهُ, [thus in this instance in the copies of the S,]) (tropical:) He saved him, or rescued him. (S, K, TA.) -A2- And استشلى He (a man, TA) was, or became, angry. (K, TA.)

شَلًا
شَلًا ذ : see the next paragraph.

شِلْوٌ
شِلْوٌ ذ A limb, or member; (Msb, K;) as also ↓ شِلْوَةٌ: (TA:) or a limb, or member, of flesh-meat: whence, in a trad., ايتِنِى بِشِلْوِهَا الأَيْمَنِ [Bring thou to me its right limb]: (S:) pl. أَشْلَآءٌ (S, Msb, TA) and أَشْلٍ, [originally أَشْلُوٌ,] like أَدْلٍ pl. of دَلْوٌ. (TA.) ― -b2- And The body of anything [i. e. of any animal]: as also ↓ شَلًا; (K;) which latter is expl. by ISd as signifying the skin and body of anything; and is applied in a trad. to the inner side of a haunch as meaning having no flesh upon it: (TA:) [or,] accord. to IDrd, شِلْوُ الاـِنْسَانِ signifies the body of the man after its wasting, or decaying: (Msb, TA:) [or] أَشْلَآءُ الاـِنْسَانِ means the members, or limbs, of the man after wasting, or decaying, and becoming dissundered: (S, TA:) and (hence, Msb) one says, بَنُو فُلَانٍ أَشْلَآءٌ فِى بَنِى فُلَانٍ, meaning (assumed tropical:) The sons of such a one are remains among the sons of such a one: (S, Msb:) and هُوَ مِنْ أَشْلَآءِ القَوْمِ (assumed tropical:) He is of the remains of the people: [for] شِلْوٌ signifies (assumed tropical:) a remain, or remaining portion: and شلىّ [app. شُلِىٌّ, said to be like غنىّ, but this is, I doubt not, a mistranscription for عُنِىٌّ, i. e. originally of the measure فُعُولٌ, is another pl. of شِلْوٌ, and ] signifies (assumed tropical:) remains of any thing. (TA.) [See also شَلِيَّةٌ.] ― -b3- Also Any skinned animal of which somewhat has been eaten and a portion remains: (K:) or a portion remaining, whether much or little, of a sheep or goat of which part has been eaten: (L voce سَلِيخٌ:) pl. أَشْلَآءٌ. (K.) ― -b4- And أَشْلَآءُ اللِّجَامِ (assumed tropical:) The straps, or thongs, of the bit or bridle: (A, K:) or such as have become old, and of which the iron appertenance has become slender, (K, TA,) or, as in the M, [of which] the iron appertenances [have become slender], without straps, or thongs: app. likened to limbs, or members, of flesh-meat. (TA.)

شِلْوَةٌ
شِلْوَةٌ ذ : see the next preceding paragraph.

شَلِيَّةٌ
شَلِيَّةٌ ذ A piece, or portion, of flesh-meat &c. (K, * TA.) ― -b2- And (assumed tropical:) A remnant, or remaining portion; (K, TA;) only of property: (S, K, * TA:) pl. شَلَايَا. (S, TA.) One says, ذَهَبَتْ مَاشِيَةُ فُلَانٍ وَبَقِيَتْ لَهُ شَلِيَّةٌ (assumed tropical:) [The cattle of such a one went away, but a remnant remained to him]. (AZ, S.) [See also شِلْوٌ.]

مُشَلًّى
مُشَلًّى ذ Lean, or light of flesh: (K, TA:) an epithet applied to a man. (TA.)

مَشَالٍ
مَشَالٍ ذ , in the dial. of El-Hijلz, The Things, or instruments, with which scarification is performed upon the cheeks: app. pl. of مِشْلَاةٌ. (TA.)

##### Türkçe

شَلَا
1 **شَلَا** **ذ** , aor. **شَلُوَ** , Gitti, yahut yolculuk etti. (K.) -A2- Ve bir şeyi kaldırdı, yukarı kaldırdı, yahut yukarı aldı; eşanlamlısı **رَفَعَ**. (IAar, Az, K.)

اشلى
4 **اشلى** **ذ** , (S, Msb, K, &c.,) mastar ismi **اـِشْلَآءٌ**, (Msb,) Bir köpeği çağırdı, (AZ, S, Msb,) vb.: (Msb:) ve bir dişi deveyi, (ISk, S, K,) ve bir koyunu yahut dişi keçiyi, adıyla çağırdı, (ISk, S,) onu sağmak için. (ISk, S, K.) Ve **اشلى دَابَّتَهُ**: Ona gelmesi için binitine **مِخْلَاة** [yahut burun torbasını (CK’de hatalı olarak **المِخْلاطَ**)] gösterdi. (K.) [Bkz. ayrıca 10.] IAar’a ve birkaç başkasına göre, kişi **أَشْلَيْتُ الكَلْبَ عَلَى الصَّيْدِ** der; anlamı: Köpeği avın [nesnesine yahut nesnelerine karşı] kışkırttım, yahut teşvik ettim; vezin ve anlam bakımından **أَغْرَيْتُهُ** gibidir: (Mgh, ast; Msb, TA:) fakat bu, ISk tarafından reddedilmiştir, (S, Msb, TA,) ve Th tarafından; (S, Mgh, TA;) ve aynı şekilde, aynı anlamda **اشليتهُ بِالصَّيْدِ**; her ne kadar başkalarınca caiz görülse de: ancak kişi, [genel mutabakatla,] **أَشْلَيْتُ الكَلْبَ لِلصَّيْدِ** der; anlamı: Köpeği ava çağırdım. (Mgh.)

8 **اـِشْتَلَوَ**: sonraki paragrafa bak, iki yerde.

استشلاهُ
10 **استشلاهُ** **ذ** , (S, K,) ve ↓ **اشتلاهُ**, (S, * K, [öncekine dair nüshalarıma göre **أَشْلَاهُ**, fakat hemen ardından örnek olarak gelen bir beyit doğru okunuşu gösterir,]) Onu kurtarmak, yahut halâs etmek için, (S, K,) yahut onu çıkarmak için, (S,) darlıktan, yahut helâkten, (K,) yahut bir yerden: (S:) onu çağırdı: bu, aslî anlamdır. (TA.) ― -b2- Ve [bundan dolayı] birincisi, (S, K, TA,) ve ↓ ikincisi de, (S, TA, yani **اشتلاهُ**, [bu örnekte S nüshalarında böyle,]) (mecaz:) Onu kurtardı, yahut halâs etti. (S, K, TA.) -A2- Ve **استشلى**: O (bir adam, TA) öfkelendi, yahut öfkeli oldu. (K, TA.)

شَلًا
**شَلًا** **ذ** : sonraki paragrafa bak.

شِلْوٌ
**شِلْوٌ** **ذ**: Bir uzuv, yahut organ; (Msb, K;) bunun gibi ↓ **شِلْوَةٌ** da: (TA:) yahut etin bir uzvu, yahut organı: buradan, bir rivayette, **ايتِنِى بِشِلْوِهَا الأَيْمَنِ** [Onun sağ uzvunu bana getir]: (S:) çoğulu **أَشْلَآءٌ** (S, Msb, TA) ve **أَشْلٍ**, [aslında **أَشْلُوٌ**,] **دَلْوٌ**’nun çoğulu **أَدْلٍ** gibi. (TA.) ― -b2- Ve Herhangi bir şeyin bedeni [yani herhangi bir hayvanın]: bunun gibi ↓ **شَلًا** da; (K;) ki bu ikincisi, ISd tarafından herhangi bir şeyin derisi ve bedeni anlamında açıklanmıştır; ve bir rivayette, üzerinde et bulunmayan anlamıyla butun iç tarafına uygulanmıştır: (TA:) [yahut,] IDrd’ye göre, **شِلْوُ الاـِنْسَانِ**: insanın zayıflamasından, yahut çürümesinden sonra bedeni demektir: (Msb, TA:) [yahut] **أَشْلَآءُ الاـِنْسَانِ**: zayıflama, yahut çürüme, ve ayrılıp dağılmadan sonra insanın uzuvları, yahut organları demektir: (S, TA:) ve (buradan, Msb) kişi **بَنُو فُلَانٍ أَشْلَآءٌ فِى بَنِى فُلَانٍ** der; anlamı (farz edilen mecaz): Falanın oğulları, falanın oğulları arasında kalıntılardır: (S, Msb:) ve **هُوَ مِنْ أَشْلَآءِ القَوْمِ** (farz edilen mecaz): O, kavmin kalıntılarındandır: [çünkü] **شِلْوٌ** (farz edilen mecaz olarak) bir kalıntı, yahut kalan parça demektir: ve **شلىّ** [görünüşe göre **شُلِىٌّ**, **غنىّ** gibi olduğu söylenmiştir; fakat bu, şüphe yok ki **عُنِىٌّ** için bir yanlış yazımdır; yani aslında **فُعُولٌ** veznindendir; **شِلْوٌ**’nun başka bir çoğuludur; ve ] (farz edilen mecaz:) herhangi bir şeyin kalıntıları demektir. (TA.) [Bkz. ayrıca **شَلِيَّةٌ**.] ― -b3- Ayrıca Bir kısmı yenilmiş ve bir parçası kalmış olan, derisi yüzülmüş herhangi bir hayvan: (K:) yahut bir kısmı yenilmiş bir koyun yahut keçiden, çok olsun az olsun, kalan bir parça: (L, **سَلِيخٌ** maddesinde:) çoğulu **أَشْلَآءٌ**. (K.) ― -b4- Ve **أَشْلَآءُ اللِّجَامِ** (farz edilen mecaz:) gemin yahut dizginin kayışları, yahut tasmalıkları: (A, K:) yahut eskimiş olanlar ve demir aksamı incelmiş olanlar, (K, TA,) yahut M’de olduğu üzere, [demir aksamları incelmiş olanlar], kayışlar yahut tasmalıklar olmaksızın: görünüşe göre etin uzuvlarına, yahut organlarına benzetilmiştir. (TA.)

شِلْوَةٌ
**شِلْوَةٌ** **ذ** : bir önceki paragrafa bak.

شَلِيَّةٌ
**شَلِيَّةٌ** **ذ**: Et vb.den bir parça, yahut kısım. (K, * TA.) ― -b2- Ve (farz edilen mecaz:) Bir kalıntı, yahut kalan parça; (K, TA;) yalnızca maldan: (S, K, * TA:) çoğulu **شَلَايَا**. (S, TA.) Kişi der ki, **ذَهَبَتْ مَاشِيَةُ فُلَانٍ وَبَقِيَتْ لَهُ شَلِيَّةٌ** (farz edilen mecaz:) [Falanın davarları gitti, fakat ona bir kalıntı kaldı]. (AZ, S.) [Bkz. ayrıca **شِلْوٌ**.]

مُشَلًّى
**مُشَلًّى** **ذ**: Zayıf, yahut eti az: (K, TA:) bir adama uygulanan bir sıfat. (TA.)

مَشَالٍ
**مَشَالٍ** **ذ** , El-Hijلz lehçesinde, yanaklarda çizme (scarification) yapılan şeyler, yahut aletler: görünüşe göre **مِشْلَاةٌ**’nın çoğuludur. (TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%84%D9%88/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

شَلَا
شَلَا U ( n. ac. شَلْو 1 ),
a.  Set out, journeyed.

b.  Raised, lifted.

شَلَّوَ
شَلَّوَ II ,
a.  Poured out, let cool ( liquid ).

أَشْلَوَ
أَشْلَوَ IV ,
a.  Called to ( animal ).

b.  [ acc. &  'Ala ], Incited to; set upon.

اِشْتَلَوَ
اِشْتَلَوَ VIII ,
a.  Called to; called away from.

اِسْتَشْلَوَ
اِسْتَشْلَوَ X ,
a.  Was angry.

b.  see VIII .

شِلْو
شِلْو [ 2 ] , ( pl. أَشْلَآء [ 38A ] ),
a.  Remains; remnant.

b.  Limb, member; body.

شَلًا
شَلًا [ 4A ],
a.  see 2 (b) .

مِشْلًى
مِشْلًى [ 20 ],
a.  Large spoon; ladle.

شَلِيَّة
شَلِيَّة [ 25tI ] , ( pl. شَلَايَا ),
a.  Remains; remnant, remainder, rest.

شَلْيَاق
شَلْيَاق
a.  Lyra ( constellation ).

شَلِيْن
شَلِيْن
a.  Shilling.

##### Türkçe

شَلَا
شَلَا I ( n. ac. **شَلْو** 1 ),
a. Yola çıktı, yolculuk etti.

b. Yükseltti, kaldırdı.

شَلَّوَ
شَلَّوَ II ,
a. Döktü, (sıvıyı) soğumaya bıraktı.

أَشْلَوَ
أَشْلَوَ IV ,
a. (Hayvana) seslendi.

b. [ acc. & **'Ala** ], (bir şeye) kışkırttı; üzerine saldı.

اِشْتَلَوَ
اِشْتَلَوَ VIII ,
a. Seslendi; (bir şeyden) çağırıp uzaklaştırdı.

اِسْتَشْلَوَ
اِسْتَشْلَوَ X ,
a. Öfkelendi.

b. VIII’e bak.

شِلْو
شِلْو [ 2 ] , ( pl. **أَشْلَآء** [ 38A ] ),
a. Kalıntı; artık.

b. Uzuv, organ; beden.

شَلًا
شَلًا [ 4A ],
a. 2 (b)’ye bak.

مِشْلًى
مِشْلًى [ 20 ],
a. Büyük kaşık; kepçe.

شَلِيَّة
شَلِيَّة [ 25tI ] , ( pl. شَلَايَا ),
a. Kalıntı; artık, bakiye, geri kalan, kalan.

شَلْيَاق
شَلْيَاق
a. Lir (takımyıldız).

شَلِيْن
شَلِيْن
a. Şilin.
