# شمصر (ش-م-ص-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%85%D8%B5%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%85%D8%B5%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ش - م - ص - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%85%D8%B5%D8%B1/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الشَّمْصرَة: الضِّيق. يقال: شَمْصَرْتُ عليه أَي ضيَّقت عليه. وشَمَنْصِيرُ: موضع؛ قال ساعدة بن جؤيّة:
مُسْتَأْرُضاً بين بَطْنِ اللَّيْثِ أَيْسَرُهُ
إِلى شَمَنْصِيرَ غَيْثاً مُرْسلاً مَعَجا
فلم يصرفه، عَنى به الأَرض أَو البُقعة. قال ابن جِنِّي: يجوز أَن يكون محرَّفاً من شَمَنْصِيرٍ
(* قوله: «يجوز أَن يكون محرفاً من شمنصير إلخ»
كذا بالأصل. وفي معجم ياقوت: قال ابن جني يجوز أَن يكون مأَخوذاً من شمصر لضرورة الوزن إِن كان عربياً). لضرورة الشعر لأَن شَمَنْصِيراً بناء لم يحكه سيبويه، وقيل: شَمَنْصِير جبل من جبال هذيل معروف، وقيل: شَمَنْصِير جبَل بِسايَةَ، وسايَةُ: وادٍ عظيم، بها أَكثر من سبعين عَيْناً، وقالوا شَماصِير أَيضاً.

##### Türkçe

**الشَّمْصرَة**: darlık. Denir ki: “**شَمْصَرْتُ عليه**” yani ona daralttım.

Ve **شَمَنْصِيرُ**: bir yer(ismi); Saʿide b. Cuʾeyye dedi ki:

مُسْتَأْرُضاً بين بَطْنِ اللَّيْثِ أَيْسَرُهُ
إِلى شَمَنْصِيرَ غَيْثاً مُرْسلاً مَعَجا

Onu (tenvinli) sarf etmedi; onunla yeri yahut parçayı kastetti. İbn Cinnî dedi ki: **شَمَنْصِيرٍ**’den tahrif edilmiş olması caizdir.

(* Onun sözü: “**يجوز أَن يكون محرفاً من شمنصير إلخ**”
asıl nüshada böyledir. Yâkūt’un Muʿcem’inde: İbn Cinnî dedi ki: Arapça ise vezin zarureti için **شمصر**’den alınmış olması caizdir). Şiir zarureti için; çünkü **شَمَنْصِيراً** (kalıbı) Sîbeveyh’in nakletmediği bir binadır. Ve denildi ki: **شَمَنْصِير** Huzeyl’in dağlarından, bilinen bir dağdır. Ve denildi ki: **شَمَنْصِير** **بِسايَةَ**’de bir dağdır; ve **سايَةُ**: büyük bir vadidir; onda yetmişten fazla kaynak vardır. Ve **شَماصِير** de dediler.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%85%D8%B5%D8%B1/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

شمصر عليه شمصرة، أهمله الجوهري، وقال الأزهري: أي ضيق، والشمصرة: الضيق. وشمنصير، أو شماصير: جبل لهذيل بتهامة، ململم لم يعله أحد، ولا درى ما بأعلى ذروته، بأعلاه القرود والمياه حواليه. وقيل: شمنصير: جبل بساية، وساية واد عظيم، بها أكثر من سبعين عينا قال شاعدة بن جؤية: مستأرضا بين بطن الليث أيسره إلى شمنصير غيثا سلا معجا فلم يصرفه، عنى به الأرض أو، البقعة. وقال ابن جني: هو بناء لم يحكه سيبويه. وقال الصاغاني: وهذا البناء مما أغفله سيبويه من الأبنية، قال صخر الغي الهذلي يرثى ابنه تليدا: لعلك هالك إما غلام تبوأ من شمنصير مقاما.

##### Türkçe

**شمصر** üzerine **شمصرة**; el-Cevherî onu ihmal etti. el-Ezherî dedi ki: yani darlık; **الشمصرة**: darlık.

Ve **شمنصير** yahut **شماصير**: Tihâme’de Hüzeyl’e ait bir dağdır; yekpare, hiç kimse ona çıkmamıştır; zirvesinin en üstünde ne olduğunu da bilmedi; en üstünde maymunlar vardır ve sular onun çevresindedir.

Ve denildi ki: **شمنصير**: Sâye’de bir dağdır; Sâye büyük bir vadidir; onda yetmişten fazla pınar vardır. Şâ‘ide b. Cüeyye dedi ki:

مستأرضا بين بطن الليث أيسره
إلى شمنصير غيثا سلا معجا فلم يصرفه،

Bununla yeri yahut bölgeyi kastetti.

İbn Cinnî dedi ki: Bu, Sîbeveyh’in nakletmediği bir yapıdır.

es-Sâgânî dedi ki: Ve bu yapı, Sîbeveyh’in yapılardan gaflet ettiği şeylerdendir. Sahr el-Gayy el-Hüzeylî, oğlu Telîd’i mersiye ederken dedi ki:

لعلك هالك إما غلام
تبوأ من شمنصير مقاما.
