# شنب (ش-ن-ب) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%A8
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%86%D8%A8

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ش - ن - ب
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 10 sözlük

## Sözlükler (10)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%A8/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الشين والنون والباء معهما
ش ن ب، ش ب ن، ن ب ش مستعملات
شنب:
الشَّنبُ: ماءٌ ورقة يجري على الثغر، قال:
لمياء في شفتيها حُوَّةٌ لَعَـسٌ		وفي اللثات وفي أنيابها شَنَبُ
ويقال: الشَّنَب: رقة الأنياب مع ماءٍ وصَفاء.
ورمّانه شَنباه، وهي الإمْليسيّةُ، ليس فيها حبٌّ، إنما هو ماءٌ في قِشْر، على خِلْقة الحبّ من غير شَحْم.
نشب:
النَّشْب: المالُ الأصيل.
ونَشِبَ الشيء في الشيء نَشَباً، كما يَنْشنُ الصَّيْدُ في الحِبالة.
وأنْشَبَ البازي مخالِبَه في الأخِيذة.
ونَشِبَ فلانٌ سَوْءٍ، أي: وقع موْقِعاً لا يتخلّص منه.
والنُّشّابة: واحدة النُّشاب. والنّاشبة: قومٌ يرمون بالنُّشّاب، ومتَّخِذه النَّشّاب.
ونُشْبة: من أسماء الذئْب، معرفة، ولم يعْرِفْهُ بعضُهم.
نبش:
النَّبْشُ: نَبْشُك عن الميِّت، وعن كلّ دفين.. نَبَش النَّبّاش القبر يَنْشُبُه نَبْشاً.
وأنابيش العُنْصُل: أصوله تحت الأرض، واحدُه: أُنْبوشة، قال:
كأنّ سِباعاً فيه غَرْقـى غُـدَيَّةً		بأرجائه القصوى أنابيشُ عُنْصُلِ

##### Türkçe

باب **الشين** و**النون** و**الباء** معهما
**ش ن ب**، **ش ب ن**، **ن ب ش** مستعملات

**شنب**:
**الشَّنبُ**: dişlerin kenarı üzerinde akan bir incelik suyu; dedi ki:
لمياء في شفتيها حُوَّةٌ لَعَـسٌ		وفي اللثات وفي أنيابها **شَنَبُ**
Ve denilir: **الشَّنَب**: bir su ve berraklık ile birlikte köpekdişlerinin inceliği.
Ve onun narı **شَنباه**’dır; o **الإمْليسيّةُ**’dir; onda tane yoktur; ancak o, kabuk içinde bir sudur; yağsız olarak, tanenin yaratılışı üzere.

**نشب**:
**النَّشْب**: aslî mal.
Ve şey, şeyin içinde **نَشَباً** olarak **نَشِبَ**; avın ağda takılıp kalması gibi.
Ve doğan, pençelerini avda **أنْشَبَ**.
Ve falan, bir kötülüğe **نَشِبَ**; yani: ondan kurtulamadığı bir yere düştü.
Ve **النُّشّابة**: **النُّشاب**’ın bir tanesi. Ve **النّاشبة**: **النُّشّاب** ile atan bir kavim; ve onu edinen: **النَّشّاب**.
Ve **نُشْبة**: kurdun adlarındandır; özel isimdir; bazısı onu bilmedi.

**نبش**:
**النَّبْشُ**: senin ölüden ve her gömülünden araştırıp çıkarman.. **نَبَش** mezar kazan, kabri **نَبْشاً** olarak **يَنْشُبُه**.
Ve **أنابيش** **العُنْصُل**: onun yer altındaki kökleridir; onun bir tanesi: **أُنْبوشة**; dedi ki:
كأنّ سِباعاً فيه غَرْقـى غُـدَيَّةً		بأرجائه القصوى **أنابيشُ عُنْصُلِ**

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%A8/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الشَنَبُ: حِدَّةٌ في الأسنان، ويقال بَرْدٌ وعُذوبَةٌ. وامرأةٌ شَنْباءُ، بَيِّنَةُ الشَنَبِ. قال الجَرْميّ: سمِعت الأصمعيَّ يقول: الشَنَبُ: بَرْدُ الفمِ والأسنانِ. فقلت: إنّ أصحابنا يقولون: هو حِدَّتُها حين تَطْلَعُ، فيراد بذلك حداثَتَها وطراءَتَها، لأنَّها إذا أتت عليها السِنون احتكَّت. فقال: ما هو إلا بَرْدُها. وقول ذي الرُمَّة:
لَمْياءُ في شَفَتَيْها حُوَّةٌ لَعَـسُوفي اللِثاتِ وفي أنيابها شَنَبُ
يؤيّد قول الأصمعيّ، لأن اللِثّة لا تكون فيها حِدَّةٌ.

##### Türkçe

**الشَنَبُ**: dişlerde bir keskinliktir; ve **بَرْدٌ** ve **عُذوبَةٌ** denilir. Ve **شَنْباءُ** bir kadın; **الشَنَبِ**i açık olan. **الجَرْميّ** dedi: **الأصمعيَّ**’yi şöyle derken işittim: **الشَنَبُ**: ağız ve dişlerin **بَرْدُ**’udur. Ben dedim ki: Şüphesiz bizim arkadaşlarımız derler ki: o, çıktıkları zaman onların keskinliğidir; bununla onların yeniliği ve tazeliği kastedilir; çünkü yıllar onların üzerine geldiği zaman aşınırlar. O dedi ki: o ancak onların **بَرْدُ**’udur. Ve **ذي الرُمَّة**’nin sözü:
**لَمْياءُ**; iki dudağında bir **حُوَّةٌ** vardır; diş etlerinin **لَعَسُوفي**’sinde ve köpek dişlerinde **شَنَبُ** vardır
**الأصمعيّ**’nin sözünü teyit eder; çünkü **اللِثّة**’de bir keskinlik olmaz.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%A8/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ش ن ب
شنب ، نشب ، نبش ، بنش ، شبن .
شبن : الشابِنُ والشَّابِلُ : الغلام الثّار الناعم ، وقد شَبَنَ وشَبَلَ .
شنب : شمر : قال ابن شميل : الشَّنَب في الأسنان أن تراها بيضاء مُسْتَشْرِبة شيئاً من سواد ، كما ترى الشيء من السَّوَادِ في البُرُد . وقال بعضهم يصف الأسنان :
مُنَصَّبُها حَمْشٌ أَحَمُّ يَزِينُه
عوارضُ فيها شُنْبَةٌ وغُروب
والغروب : ماء الأسنان ، والظَّلَمُ : بياضها كان يعلوه سواد .
قال الليث : الشَّنَبُ : ماءٌ ورِقَّةٌ تجري على الثَّغْر .
عَمْرو ، عن أبيه : المشانِبُ : الأفواه الطّيبة .
ثعلب ، عن ابن الأعرابيّ : المِشْنَبُ : الغلامُ الحَدث المحزَّزُ الأسنان المُؤَشَّرُها فَتَاءً وحَدَاثَةً .
وقال أبو العباس : اخْتَلَفَوا في الشَّنَب ، فقالت طائفة : هو تَحْرِيزُ أطراف الأسنان ، وقيل : هو صفاؤُها ونقَاؤُها ، وقيل هو
تَفْلِيجُهَا ، وقيل : طِيبُ نَكْهتِها .
وقال الأصمعيّ : الشَّنَبُ : البَرْدُ والعذُوبَةُ في الفم .
وقال الليث : رُمَّانَةٌ شنْبَاء ، وهي المَلِيسَةُ ، وليس فيها حَبّ ، وإنما هو ماءٌ في قِشْرٍ على خِلْقَة الحَبّ من غير عَجَم .
نشب : عمرو ، عن أبيه : المنَاشِبُ : بُسْرُ الخَشْوِ .
وقال ابن الأعرابيّ : المِنْشَبُ : الخَشُوُ ، أَتَوْنَا بخِشْوِ مِنْشَبٍ يَأْخُذُ بالحلْقِ .
وقال الليث : النَّشَبُ : المالُ الأصيلُ .
أبو عبيد : من أسماءِ المال عندهم النَّشَب .
يقال : فلان ذو نشبٍ ، وفلان ماله نَشب .
وقال الليث : نَشِبَ الشَّيءُ في الشيء نَشَباً ، كما يَنْشَبُ الصَّيد في الْحِبالة . وأَنشبَ البازِيّ مخالبه في الأَخِيذة ، ونَشِبَ فلان مَنشِبَ سوء ، إذا وقع فيما لا مَخْلَصَ له منه ، وأنشد لأبي ذؤيب :
وإذا المِنيّةُ أَنشبَتْ أَظفارَهَا
أَلْفَيْتَ كلَّ تميمةٍ لا تَنْفَعُ
والنُّشَّابُ : جمع النُّشَّابة ، والنَّاشِبَةُ : قومٌ يرمون بالنُّشَّابِ ، والنَّشَّاب : مُتَّخِذه ، وأُشْبَة ونُشْبَة : من أسماء الذِّئبِ .
وقال غيره : انتشبَ فلان طعاماً ، أي جمعه ، واتخذ منه نَشَباً ، وانتشبَ حطباً : جَمَعه .
قال الكميت :
وأَنْفَدَ النَّمْلُ بالصَّرَائِم ما
جَمَّعَ والحاطِبُونَ ما انتَشَبُوا
أبو عبيد ، عن أبي زيد : أَنْشَبَتِ الرّيحُ ، وأَسْنَفَت ، وأَعَجَّتْ ، كلُّ هذا في شِدَّتِها وسَوْفِها التُّرَاب .
نبش : قال الليث : النَّبْشُ : نبشكَ عن الميّت ، وعن كلِّ دفين ، وأَنابيشُ العُنْصُل : أُصُوله تحت الأرض ، واحدها أُنْبُوشة ، وأنشد :
بأَرْجائِهِ القُصْوَى أَنابيشُ عُنْصُلِ
بنش : قال اللحياني : بنَّشَ : قَعَدَ .

##### Türkçe

ش ن ب
**شنب** , **نشب** , **نبش** , **بنش** , **شبن** .

**شبن** : **الشابِنُ** ve **الشَّابِلُ** : yumuşak, taze delikanlı; ve **شَبَنَ** ve **شَبَلَ** olmuştur.

**شنب** : **شمر** : İbn Şümeyl dedi: Dişlerde **الشَّنَب**; onları, beyaz, bir miktar siyahlığı emmiş görmendir; tıpkı **البُرُد** içinde siyahlıktan bir şeyi gördüğün gibi. Ve bazısı dişleri vasfederek dedi:
مُنَصَّبُها حَمْشٌ أَحَمُّ يَزِينُه
عوارضُ فيها شُنْبَةٌ وغُروب

Ve **الغروب**: dişlerin suyu; ve **الظَّلَمُ**: onların beyazlığıdır; onun üzerine siyahlık olurdu.

Leys dedi: **الشَّنَبُ**: **الثَّغْر** üzerinde akan bir su ve bir inceliktir.

Amr, babasından: **المشانِبُ**: hoş ağızlar.

Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **المِشْنَبُ**: dişleri çentikli, onları gençlik ve tazelikle işaretlenmiş, yeni yetme delikanlıdır.

Ebû’l-Abbâs dedi: **الشَّنَب** hakkında ihtilaf ettiler; bir taife dedi: o, dişlerin uçlarının çentiklenmesidir; ve denildi: o, onların saflığı ve temizliğidir; ve denildi: o,
onların aralanmasıdır; ve denildi: onların kokusunun hoşluğudur.

Asma‘î dedi: **الشَّنَبُ**: ağızda serinlik ve tatlılıktır.

Leys dedi: **رُمَّانَةٌ شنْبَاء**; ve o, **المَلِيسَةُ**dir; onda tane yoktur; ancak o, kabuk içinde bir sudur; tane yaratılışı üzere, çekirdeksiz.

**نشب** : Amr, babasından: **المنَاشِبُ**: **الخَشْوِ**’nun **بُسْرُ**’udur.

İbnü’l-A‘râbî dedi: **المِنْشَبُ**: **الخَشُوُ**; bize boğazdan tutan **مِنْشَبٍ** **خِشْوِ** getirdiler.

Leys dedi: **النَّشَبُ**: köklü maldır.

Ebû Ubeyd: Onların yanında malın adlarından **النَّشَب**.

Denilir: falan **نشبٍ** sahibidir; ve falanın malı **نَشب**tir.

Leys dedi: **نَشِبَ** şey, şeyin içinde **نَشَباً**; tıpkı avın **الْحِبالة** içinde takılıp kalması gibi. Ve **أَنشبَ** doğancı pençelerini **الأَخِيذة** içine; ve falan **مَنشِبَ** kötülüğe **نَشِبَ**, yani ondan kurtuluşu olmayan şeye düştüğünde. Ve Ebû Züeyb’den inşad etti:
وإذا المِنيّةُ أَنشبَتْ أَظفارَهَا
أَلْفَيْتَ كلَّ تميمةٍ لا تَنْفَعُ

Ve **النُّشَّابُ**: **النُّشَّابة**’nin cem‘i; ve **النَّاشِبَةُ**: **النُّشَّابِ** ile atan bir kavim; ve **النَّشَّاب**: onu edinen; ve **أُشْبَة** ve **نُشْبَة**: kurdun adlarındandır.

Ve başkası dedi: falan bir yiyeceği **انتشبَ**, yani onu topladı ve ondan **نَشَباً** edindi; ve odunu **انتشبَ**: onu topladı.

Kümeyt dedi:
وأَنْفَدَ النَّمْلُ بالصَّرَائِم ما
جَمَّعَ والحاطِبُونَ ما انتَشَبُوا

Ebû Ubeyd, Ebû Zeyd’den: rüzgâr **أَنْشَبَتِ**; ve **أَسْنَفَت**; ve **أَعَجَّتْ**; bütün bunlar, onun şiddetinde ve toprağı süpürmesindedir.

**نبش** : Leys dedi: **النَّبْشُ**: ölüden ve her gömülünden senin kazmandır. Ve **أَنابيشُ العُنْصُل**: onun yer altındaki kökleridir; onun teki **أُنْبُوشة**. Ve inşad etti:
بأَرْجائِهِ القُصْوَى أَنابيشُ عُنْصُلِ

**بنش** : Lihyânî dedi: **بنَّشَ**: oturdu.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%A8/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الشين والنون وما يثلثهما)
(شنأ) الشين والنون والهمزة أصلٌ يدلُّ على البِغضة والتجنُّب للشيء. من ذلك الشَّنُوءَة، وهي التقزُّز؛ ومنه اشتقاق أَزْدِشَنوءة. ويقال: شَنِئَ فُلانٌ فلاناً إِذا أَبغَضَه. وهو الشَّنَآن، وربما خَفَّفوا فقالوا: الشَّنَان. وأنشدوا:
فما العيشُ إلاَّ ما تَلَذُّ وتَشْتَهي *** وإِنْ لاَمَ فيه ذو الشَّنَانِ وأَفْنَدَا([1])والشنْءُ: الشَّنَآن أيضاً. ورجلٌ مِشناءٌ على مِفعال، إِذا كان يُبْغِضُه النَّاسُ([2]). وأمَّا قولهم شَنِئْت للأمر وبه، إِذا أَقرَرْت، وإِنشادُهم:
فلو كان هذا الأمرُ في جاهليَّةٍ *** شَنِئْتَ به أو غَصَّ بالماء شاربُه([3])
..................([4])
(شنب) الشين والنون والباء أصلٌ يدلُّ على بردٍ في شيء. يقولون: شَنِب يومُنا، فهو شَنِب وشانب، إِذا برد.
ومن ذلك الثّغر الأشنب، هو البارد العذب. قال:
* يا بِأبي أنتِ وفُوكِ الأَشْنَبُ([5]) *
(شنث) الشين والنون والثاء ليس بأصل، وفيه كلمة. يقولون: شَنِثَت مَشافِر البعير، إِذا غلظت من أكل الشَّوْك.
(شنج) الشين والنون والجيم كلمةٌ واحدةٌ، وهو الشَّنَجُ، وهو التقبُّض في جلدٍ وغيره.
(شنح) الشين والنون والحاء كلمة واحدة، وهي الشَّناحِيُّ، وهو الطويلُ، يقال هو شَنَاحٌ كما ترى.
(شنص) الشين والنون والصاد كلمة إن صحت. يقولون: فَرَس شَناصِيٌّ، أي طويل. قال:
* وشَنَاصيٌّ إِذا هِيجَ طَمَرْ([6]) *
ويقال:  إنما هو نَشَاصيٌّ. وحكى : شَنَِصَ به، مثل سَدِك.
(شنع) الشين والنون والعين أصلٌ واحد يدلُّ على رفْع الذِّكر بالقبيح. من ذلك الشَّناعة. يقال شَنُع الشيءُ فهو شنيع. وشَنَعتُهُ، إذا قهرتَه بما يكرهه. وذكر ناسٌ شَنَعَ فلانٌ فلاناً، إِذا سَبَّه. وأنشدوا لكُثَـيِّر:
وأسماءُ لا مَشنوعةٌ بمَلالةٍ  *** لَدَيْنا......................([7])ويحملون على هذا فيقولون: تشنَّعت الإبل في السير، إذا جدَّت. وإنما يكون ذلك في أرفعِ السَّير، فيعود القياسُ إلى ما ذكرناهُ من الارتفاع وإن لم يكن في ذلك قبح.
(شنف) الشين والنون والفاء كلمتان متباينتان: أحدهما الشَّنْف، وهو من حَلْي الأذُن. والكلمة الأخرى: الشَّنَف: البُغض. يقال شَنِف له يَشْنَف شنَفاً.
(شنق) الشين والنون والقاف أصلٌ صحيح منقاس، وهو يدلُّ على امتدادٍ في تعلّقٍ بشيء، من ذلك الشِّناق، وهو الخيط الذي يُشَدُّ به فمُ القربة. وشَنَقَ الرَّجل بزمام ناقته، إذا فعل بها كما يفعل الفارسُ بفرسه، إذا كَبَحَه بلجامه. ويقال إنَّ الشَّنَق: طولُ الرأس، كأنما يمتدُّ صُعُداً. وفرسٌ مشنوق: طويل.
ومن الباب وهو قياسٌ صحيح: الشَّنَق نِزَاع القلب إلى الشيءِ، وذلك أنَّه لا يكون إلاّ عن عَلَقٍ، فقد يصحُّ القياس الذي ذكرناه.
فأمَّا الأشناق فواحدها شَنَق، وهو ما دون الدِّية الكاملة، وذلك أن يسوق ذُو الحمالة ديةً كاملةً، فإذا كانت معها دياتُ جراحاتٍ دون التمام فتلك الأشناق، وكأنّها متعلِّقة بالدِّية العُظمى. والذي أراده الشاعر هذا بقوله:
قَرْمٌ تُعَلَّقُ أشناقُ الدِّيات به *** إِذا المئُون أُمِرَّتْ  فَوقَه حَمَلاَ([8])والشَّنَق، في الحديث: ما دون الفريضتين، وذلك في الإبل والغنم والبقر. وهو قولـه صلى الله عليه وآله وسلم: "لا شِناق"، أي لا يُؤخذ في الشَّنَق فَريضة حتى تتمّ.
ومن الباب اللحم المشَنَّق، وهو المشَرَّح المقطَّع طُولاً. قال الأمويّ: يقال للعجين الذي يُقطَّع ويعمل بالزيت * : مشَنّق. ولا يكون ذلك إلا وفيه طول.
--------------ـــــ
([1])  البيت للأحوص، كما في اللسان (شنأ). وروايته: "وفندا". يقال فنده وأفنده: لامه وضعف رأيه.
([2]) في هذا التفسير كلام. انظر اللسان (1:  96).
([3]) البيت ملفق من بيتين للفرزدق في ديوانه 56. وهما:
فلو كان هذا الحكم في جاهلية  *** عرفت من المولى القليل حلائبه
ولو كان هذا الأمر في غير ملككم *** لأديته أو غص بالماء شاربه
ورواه في اللسان (شنأ):
ولو كان في دين سوى ذا شنئتم *** لنا حقنا أو غص بالماء شاربه
([4]) هنا سقط لم يبيض له. وتقديره: "فكلام فيه نظر".
([5]) البيت من شواهد ابن هشام في أوضح المسالك وقطر الندى، في

##### Türkçe

(Şîn, nûn ve bunların üçüncüsü olan harflerin bâbı)

(**شنأ**) **الشين** ve **النون** ve **الهمزة**; bir asıldır, şeyden nefret ve ondan kaçınmaya delâlet eder. Bundan: **الشَّنُوءَة**; o, tiksinmedir; ve ondan **أَزْدِشَنوءة**’nin اشتقاقı. Ve denir: **شَنِئَ** falan falanı, onu buğzettiği zaman. Ve o, **الشَّنَآن**’dır; ve bazen hafifletirler de **الشَّنَان** derler. Ve inşâd ettiler:
فما العيشُ إلاَّ ما تَلَذُّ وتَشْتَهي *** وإِنْ لاَمَ فيه ذو الشَّنَانِ وأَفْنَدَا([1])Ve **الشنْءُ**: **الشَّنَآن** da. Ve bir adam **مِشناءٌ**, **مِفعال** üzere; insanlar onu buğzettiği zaman([2]). Amma onların “**شَنِئْت** للأمر وبه” sözleri; ikrar ettiğin zaman; ve onların inşâdı:
فلو كان هذا الأمرُ في جاهليَّةٍ *** شَنِئْتَ به أو غَصَّ بالماء شاربُه([3])
..................([4])

(**شنب**) **الشين** ve **النون** ve **الباء**; bir asıldır, bir şeyde serinliğe delâlet eder. Derler: **شَنِب** günümüz; o hâlde o **شَنِب** ve **شانب**’dir; soğuduğu zaman.
Ve bundan: **الثّغر الأشنب**; o, serin tatlıdır. Dedi:
* يا بِأبي أنتِ وفُوكِ الأَشْنَبُ([5]) *

(**شنث**) **الشين** ve **النون** ve **الثاء** asıl değildir; onda bir kelime vardır. Derler: **شَنِثَت** deve’nin dudakları; **الشَّوْك** yemekten kalınlaştığı zaman.

(**شنج**) **الشين** ve **النون** ve **الجيم** bir tek kelimedir; o, **الشَّنَجُ**’dur; o, deri ve başkasında büzülmedir.

(**شنح**) **الشين** ve **النون** ve **الحاء** bir tek kelimedir; o, **الشَّناحِيُّ**’dir; o, uzundur; denir: o, gördüğün gibi **شَنَاحٌ**’tır.

(**شنص**) **الشين** ve **النون** ve **الصاد**; sahih olursa bir kelime. Derler: **فَرَس شَناصِيٌّ**; yani uzun. Dedi:
* وشَنَاصيٌّ إِذا هِيجَ طَمَرْ([6]) *
Ve denir: ancak o **نَشَاصيٌّ**’dir. Ve hikâye etti: **شَنَِصَ** onunla; **سَدِك** gibi.

(**شنع**) **الشين** ve **النون** ve **العين**; tek bir asıldır, çirkince olanla zikri yükseltmeye delâlet eder. Bundan: **الشَّناعة**. Denir: **شَنُع** şey; o hâlde o **شنيع**’dir. Ve **شَنَعتُهُ**; onun hoşlanmadığı şeyle onu kahrettiğin zaman. Ve bir topluluk zikretti: **شَنَعَ** falan falanı; onu sövdüğü zaman. Ve **كُثَـيِّر** için inşâd ettiler:
وأسماءُ لا مَشنوعةٌ بمَلالةٍ  *** لَدَيْنا......................([7])Ve bunu bunun üzerine hamlederler de derler: **تشنَّعت** develer yürüyüşte; ciddileştiği zaman. Ancak bu, yürüyüşün en yükseğinde olur; böylece kıyas, zikrettiğimiz yükselmeye döner; onda çirkinlik olmasa bile.

(**شنف**) **الشين** ve **النون** ve **الفاء**; birbirinden ayrı iki kelimedir: birisi **الشَّنْف**; o, kulağın süsünden. Diğer kelime: **الشَّنَف**: buğz. Denir: **شَنِف** ona; **يَشْنَف** **شنَفاً**.

(**شنق**) **الشين** ve **النون** ve **القاف**; sahih, kıyaslı bir asıldır; ve o, bir şeye taallukta bir uzamaya delâlet eder. Bundan: **الشِّناق**; o, kırbanın ağzının onunla bağlandığı iptir. Ve **شَنَقَ** adam, devesinin yularıyla; süvarinin atıyla yaptığı gibi ona yaptığı zaman; onu gemiyle dizginlediği zaman. Ve denir: muhakkak **الشَّنَق**: başın uzunluğudur; sanki yukarı doğru uzar. Ve **فرسٌ مشنوق**: uzun.
Ve bâbdandır; ve o sahih bir kıyastır: **الشَّنَق** kalbin şeye doğru çekişmesidir; ve bu, ancak bir تعلق’dan olur; böylece zikrettiğimiz kıyas sahih olabilir.
Amma **الأشناق**; onun bir teki **شَنَق**’tır; ve o, tam diyeden aşağı olandır; bu, şudur ki: **ذُو الحمالة** tam bir diyet sevk eder; onunla beraber tamamdan aşağı yaralama diyetleri olursa, işte onlar **الأشناق**’tır; ve sanki büyük diyete bağlıdırlar. Şairin bununla muradı, şu sözüyle budur:
قَرْمٌ تُعَلَّقُ أشناقُ الدِّيات به *** إِذا المئُون أُمِرَّتْ  فَوقَه حَمَلاَ([8])Ve **الشَّنَق**, hadiste: iki farîzadan aşağı olan; ve bu, deve ve koyun ve sığırdadır. Ve o, صلى الله عليه وآله وسلم’in sözüdür: "لا شِناق"، yani **الشَّنَق**’ta farîza alınmaz, tamam oluncaya kadar.
Ve bâbdandır: **اللحم المشَنَّق**; o, uzunlamasına yarılmış parçalanmış olandır. **الأمويّ** dedi: yağ ile kesilip yapılan hamura denir: **مشَنّق**. Ve bu, ancak onda uzunluk varken olur.

--------------ـــــ
([1]) Beyit **الأحوص**’undur; **اللسان**’da (**شنأ**) olduğu gibi. Rivayeti: "وفندا". Denir: **فنده** ve **أفنده**: onu kınadı ve görüşünü zayıf saydı.
([2]) Bu tefsirde söz vardır. **اللسان**’a bak: (1:  96).
([3]) Beyit, **الفرزدق**’un divanında 56’daki iki beyitten derlenmiştir. İkisi:
فلو كان هذا الحكم في جاهلية  *** عرفت من المولى القليل حلائبه
ولو كان هذا الأمر في غير ملككم *** لأديته أو غص بالماء شاربه
Ve **اللسان**’da (**شنأ**) rivayet etti:
ولو كان في دين سوى ذا شنئتم *** لنا حقنا أو غص بالماء شاربه
([4]) Burada, temize çekilmemiş bir düşme vardır. Takdiri: "فكلام فيه نظر".
([5]) Beyit, **ابن هشام**’ın **أوضح المسالك** ve **قطر الندى**’daki şevâhidindendir, في

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%A8/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ش ن ب
ثغر أشنب وفيه شنب وهو رقته وصفاؤه وبرده‏.‏
ورمانة شنباء‏:‏ إمليسية‏.‏
وشنب يومنا‏:‏ برد ويوم شنب وشانب‏:‏ بارد‏.‏

##### Türkçe

ش ن ب
**ثغر أشنب**: onda **شنب** vardır; o da onun inceliği, saflığı ve soğukluğudur.‏
**ورمانة شنباء**: pürüzsüzdür.‏
**وشنب يومنا**: soğuk; ve **يوم شنب** ve **شانب**: soğuktur.‏

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%A8/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الشَّنَبُ: ماءٌ ورِقَّةٌ يَجْرِي على الثَّغْرِ؛ وقيل: رِقَّةٌ وبَرْدٌ وعُذوبةٌ في الأَسنان؛ وقيل: \<ص:507> الشَّنَبُ نُقَطٌ بيضٌ في الأَسنانِ؛ وقيل: هو حِدَّةُ الأَنياب كالغَرْبِ، تَراها كالـمِئْشار. شَنِبَ شَنَباً، فهو شانِبٌ وشَنيبٌ وأَشْنَبُ؛ والأُنْثَى شَنْباءُ، بَيِّنَةُ الشَّنَبِ.
وحكى سيبويه: شَمْباءُ وشُمْبٌ، على بدلِ النون ميماً، لِـما يُتَوَقَّعُ من مَجيءِ الباءِ من بعدِها.
قال الجرمي: سمعت الأَصمعي يقولُ الشَّنَبُ بَرْدُ الفَمِ والأَسنانِ، فقلتُ: إِنَّ أَصحابَنا يقولون هو حِدَّتُها حين تَطْلُع؛ فيُرادُ بذلك حَداثَتُها وطَراءَتُها، لأَنـَّها إِذا أَتَتْ عليها السِّنون، احْتَكَّتْ، فقال: ما هو إِلاّ بَرْدُها؛ وقول ذي الرمة: لَـمْياءُ، في شَفَتَيْها حُوَّةٌ لَعَسٌ، *  وفي اللِّثاتِ، وفي أَنْيابِها، شَنَبُ يُؤَيِّدُ قولَ الأَصمَعي، لأَنَّ اللِّثَة لا تكونُ فيها حِدَّةٌ. قال أَبو العباس: اخْتَلَفوا في الشَّنَب، فقالت طائفةٌ: هو تَحزيزُ أَطرافِ الأَسنانِ؛ وقيل: هو صفاؤُها ونَقاؤُها؛ وقيل: هو تَفْلِـيجُها؛ وقيل: هو طِـيبُ نَكْهَتِها. وقال الأَصمعي: الشَّنَبُ البَرْدُ والعُذوبةُ في الفَمِ. وقال ابن شميل: الشَّنَبُ في الأَسنانِ أَن تَراها مُسْتَشْرِبة شيئاً من سَوادٍ، كما تَرى الشَّيءَ من السَّوادِ في البَرَدِ؛ وقال بعضهم يصف الأَسنانَ: مُنَصَّبُها حَمْشٌ، أَحَمُّ، يَزينُه  *  عَوارِضُ، فيها شُنْبةٌ وغُروبُ والغَرْبُ: ماءُ الأَسْنانِ. والظَّلْم: بياضها، كأَنه يعلوه سواد. والـمَشانِبُ: الأَفْواهُ الطيِّبةُ. ابن الأَعرابي: الـمِشْنَبُ الغلامُ الـحَدَث، الـمُحَدَّدُ الأَسْنانِ، الـمُؤَشَّرُها فَتاءً وحداثَـةً. وفي صفته، صلى اللّه عليه وسلم: ضَلِـيع الفَمِ أَشْنَب.
الشَّنَبُ: البَياضُ والبَريقُ، والتَّحْديدُ في الأَسْنانِ. ورُمَّانةٌ شَنْباءُ: إِمْلِـيسِـيَّةٌ وليس فيها حَبٌّ، إِنما هي ماءٌ في قِشْرٍ، على خِلْقةِ الـحَبِّ من غَيْرِ عَجم.
قال الأَصمعي: سَـأَلت رؤْبَة عن الشَّنَب، فأَخَذ حَبَّةَ رُمَّانٍ، وأَوْمَـأَ إِلى بَصِـيصِها.
وشَنِبَ يومُنا، فهو شَنِبٌ وشانِبٌ: بَرَدَ.

##### Türkçe

**الشَّنَبُ**: ağız kenarı üzerinde akan bir su ve inceliktir; ve denildi: dişlerde bir incelik, bir serinlik ve bir tatlılıktır; ve denildi:
**الشَّنَبُ** dişlerde beyaz noktacıklardır; ve denildi: o, testere gibi köpek dişlerinin keskinliğidir; onu testere gibi görürsün. **شَنِبَ** **شَنَباً**; artık o **شانِبٌ** ve **شَنيبٌ** ve **أَشْنَبُ**’dur; dişisi **شَنْباءُ**’dır; **الشَّنَبِ**’i apaçık olandır.

Sîbeveyh nakletti: **شَمْباءُ** ve **شُمْبٌ**; **النون**’un **ميماً** olarak bedeli üzere; ondan sonra **الباءِ**’nin gelmesinin beklendiği şey sebebiyle.

Cermî dedi: Asma‘î’yi şöyle derken işittim: **الشَّنَبُ** ağız ve dişlerin serinliğidir; ben dedim: Bizim arkadaşlarımız, o, çıktığı zaman onların keskinliğidir, derler; bununla onların yeniliği ve tazeliği kastedilir; çünkü yıllar onların üzerinden geçtiği zaman, aşınırlar; o dedi: O, ancak onların serinliğidir; ve Zü’r-Rumme’nin sözü:
لَـمْياءُ، في شَفَتَيْها حُوَّةٌ لَعَسٌ، *  وفي اللِّثاتِ، وفي أَنْيابِها، شَنَبُ
Asma‘î’nin sözünü destekler; çünkü **اللِّثَة**’de keskinlik olmaz. Ebü’l-Abbâs dedi: **الشَّنَب** hakkında ihtilaf ettiler; bir taife dedi ki: o, diş uçlarının kertikli oluşudur; ve denildi: o, onların berraklığı ve arılığıdır; ve denildi: o, onların aralıklı oluşudur; ve denildi: o, onların kokusunun hoşluğudur. Asma‘î dedi: **الشَّنَبُ** ağızda serinlik ve tatlılıktır. İbn Şümeyl dedi: dişlerde **الشَّنَبُ**, onlarda bir miktar siyahlığı emmiş gibi görmendir; tıpkı doluda siyahlıktan bir şeyi gördüğün gibi; ve bazıları dişleri vasfederek dedi:
مُنَصَّبُها حَمْشٌ، أَحَمُّ، يَزينُه  *  عَوارِضُ، فيها شُنْبةٌ وغُروبُ
Ve **الغَرْبُ**: dişlerin suyudur. Ve **الظَّلْم**: onların beyazlığıdır; sanki onun üzerinde bir siyahlık varmış gibi. Ve **الـمَشانِبُ**: hoş ağızlardır. İbnü’l-A‘râbî: **الـمِشْنَبُ** genç oğlandır; dişleri keskinleştirilmiş, gençlik ve yenilik sebebiyle dişleri işaretli olandır. Ve onun vasfında, Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun: geniş ağızlı, **أَشْنَب**.

**الشَّنَبُ**: dişlerde beyazlık ve parıltı ve keskinleştirmedir.

**ورُمَّانةٌ شَنْباءُ**: pürüzsüzdür ve onda tane yoktur; ancak o, kabuk içinde bir sudur; çekirdeksiz olarak, tanenin yaratılışı üzere.

Asma‘î dedi: **الشَّنَب** hakkında Ru’be’ye sordum; o bir nar tanesi aldı ve onun parıltısına işaret etti.

Ve **شَنِبَ** günümüz; artık o **شَنِبٌ** ve **شانِبٌ**: serinledi.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%A8/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ش ن ب * * الشَّنَبُ * الحدة في الأسنان وقيل برد وعذوبة وامرأة * شَنْبَاءُ * بينة الشنب

##### Türkçe

* ش ن ب * * **الشَّنَبُ** * dişlerde keskinliktir; ve “serinlik ve tatlılık” denilmiştir. Ve bir kadın: * **شَنْبَاءُ** * **الشَّنَبُ**’i açıkça belli olan.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%A8/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الشنب. محركة: ماء ورقة تجري على الثغر. قيل: ماء ورقة وبرد وعذوبة في الفم. قاله الأصمعي، وقيل: في الأسنان وقيل: حد في الأسنان. أو الشنب: نقط بيض فيها أي الأسنان أو هو حدة الأنياب، كالغرب، تراها كالمنشار. وقال ابن شميل: الشنب في الأسنان: أن تراها مستشربة شيئا من سواد كما ترى الشيء من السواد في البرد: والغرب ماء الأسنان. والظلم: بياضها كأنه يعلوه سواد. وفي لسان العرب: قال الجرمي: سمعت الأصمعي يقول: الشنب برد الفم والأسنان، فقبلت: إن أصحابنا يقولون: هو حدتها حين تطلع فيراد بذلك حداثتها وطراءتها؛ لأنها إذا أتت عليها السنون احتكت فقال: ما هو إلا بردها. وقول ذي الرمة:
  لمياء في شفتيها حوة لعـس                      وفي اللثات وفي أنيابها شنب يؤيد قول الأصمعي؛ لأن اللثة لا تكون فيها حدة. قال أبو العباس: اختلفوا في الشنب فقالت طائفة هو تحزيز أطراف الأسنان، وقيل: صفاؤها ونقاؤها، وقيل: هو تفليجها، وقيل: هو طيب نكهتها. وفي المزهر: روي عن الأصمعي أنه قال: سألت رؤبة عن الشنب فأخذ حبة رمان وأومأ إلى بصيصها. شهب كفرح شنبا فهو شانب أي على غير قياس وشنيب وأشنب وهو الأكثر في السماع والاستعمال وفي صفته صلى الله عليه وسلم: ضليع الفم أشنب وهي شنباء بينة الشنب وشمباء عن سيبويه وشمب على بدل النون ميما لما يتوقع من مجيء الباء من بعدها. والشنباء من الرمان: الإمليسية التي ليس لها حب، إنما هي ماء في قشر على خلقة الحب من غير عجم، قاله الليث. وشنب يومنا كفرح: برد، فهو شنب كفرح على القياس وشانب على الاستعمال. والاسم الشنبة بالضم. قال بعضهم يصف الأسنان:
  منصبها حمش أحـم يزينـه                      عوارض فيها شنبة وغروب

  والمشانب: الأفواه الطيبة. وعن ابن الأعرابي: المشنب: الغلام الحدث المحزز الأسنان المؤشرها فتاء وحداثة. وشنبويه كعمرويه حدث عن حجاج بن أرطاة وغيره، وهو من قدماء المحدثين. ومحمد بن حسين ابن يوسف بن شنبويه بن أبان بن مهران الأصبهاني نزيل صنعاء، سمع محمد بن أحمد النقوي. وأبو جعفر محمد بن شنبويه العطار عن يحيى بن المغيرة المخزومي، وعنه أحمد بن عيسى الخفاف. وعلي بن قاسم بن إبراهيم بن شنبوية أبو الحسن عن ابن المقري وعنه سعيد بن أبي الرجاء. ومحمد بن عبد الله بن نصر بن شنبوية أبو الحسن صاحب تلك الأربعين روى عن أبي الشيخ الأصبهاني. شنبوية بالضم أبو عبد الرحمن بن شنبوية عبد الله بن أحمد بن محمد بن ثابت المروزي عن عبيد الله بن موسى محدثون. وفاته أحمد بن أبي عبد الله بن شنبوية عن محمد بن إسماعيل الصائغ، ذكره ابن نقطة. وأبو نعيم إسماعيل ابن القاسم بن علي بن شنبوية المقري عن أبي بكر بن ريدة وعنه السلفي. ويعقوب بن إسحاق بن شنبة محركة الأصبهاني عن أحمد بن الفرات. وعبد الله ابن منجويه، وقيل: هذا بسكون النون. وإبراهيم بن عمر بن عبد الله بن شنبة التمار المديني عن ابن شهدك. وأبو نصر محمد بن عمر بن ممشاد بن شنبة الإصطخري عن أبي بكر الحيري وغيره.

##### Türkçe

**الشنب**. Harekelendirilmiş: dudak kenarı üzerinde akan ince bir su. Denildi: ağızda ince bir su, serinlik ve tatlılık. Bunu **الأصمعي** söyledi; ve denildi: dişlerde; ve denildi: dişlerde bir keskinlik. Veya **الشنب**: içinde beyaz noktalar, yani dişlerde; yahut o, köpek dişlerinin keskinliğidir; **الغرب** gibi; onu testere gibi görürsün. İbn Şümeyl dedi: dişlerde **الشنب**: onları, soğukta siyahlıktan bir şeyi gördüğün gibi, siyahlıktan bir şey içmiş gibi görmendir; ve **الغرب** dişlerin suyudur. Ve **الظلم**: onların beyazlığıdır; sanki üzerine bir siyahlık çıkmış gibidir. Ve **لسان العرب**’da: **الجرمي** dedi: **الأصمعي**’yi şöyle derken işittim: **الشنب** ağız ve dişlerin serinliğidir; ben de kabul ettim: “Şüphesiz bizim arkadaşlarımız derler ki: o, çıktığı zaman onların keskinliğidir; bununla onların yeniliği ve tazeliği kastedilir; çünkü yıllar onların üzerinden geçince aşınır” dedi; o da dedi ki: “O, ancak onların serinliğidir.” Ve Zü’r-Rumme’nin sözü:
  Lemyâ; iki dudağında esmerlik, bal rengi;                      ve diş etlerinde ve köpek dişlerinde **شنب**
**الأصمعي**’nin sözünü destekler; çünkü diş etinde keskinlik olmaz. Ebü’l-Abbâs dedi: **الشنب** hakkında ihtilaf ettiler; bir taife dedi: o, diş uçlarının yivlenmesidir; ve denildi: onların berraklığı ve temizliğidir; ve denildi: o, onların aralıklı oluşudur; ve denildi: o, kokusunun hoşluğudur. Ve **المزهر**’de: **الأصمعي**’den rivayet edildi ki dedi: **رؤبة**’ye **الشنب** hakkında sordum; bir nar tanesi aldı ve onun parıltısına işaret etti. **شهب** (sevinmek gibi) **شنبا**; o hâlde o **شانب**’dir; yani kıyasa göre değil; ve **شنيب** ve **أشنب**; ve o, işitme ve استعمالda en çok olanıdır. Ve onun (sallallahu aleyhi ve sellem) sıfatında: geniş ağızlı, **أشنب**; ve o, açıkça **شنب** olan **شنباء**’dır; ve Sîbeveyh’ten **شمباء**; ve **شمب**; **النون**’u **ميما** yapma yoluyla; ondan sonra **الباء**’nın gelmesi beklendiği için. Ve nardan **الشنباء**: tanesi olmayan, pürüzsüz olan; ancak kabuk içinde bir sudur; tane yaratılışı üzere, çekirdeksiz; bunu **الليث** söyledi. Ve “günümüz **شنب** oldu” (sevinmek gibi): serinledi; o hâlde o, kıyasa göre (sevinmek gibi) **شنب**’dir; ve استعمالa göre **شانب**. İsim: zamme ile **الشنبة**. Bazıları dişleri vasfederek dedi:
  Yerleştirilmişi ince; keskin; onu süsler                      içinde **شنبة** ve **غروب** bulunan azı dişleri

Ve **المشانب**: hoş ağızlar. İbnü’l-A‘râbî’den: **المشنب**: dişleri yivli, uçları işaretli; gençlik ve tazelik (taşıyan) yeni yetme oğlan. Ve **شنبويه** (Amrûye gibi): Haccâc b. Artâe ve başkasından hadis rivayet etti; ve o, eski muhaddislerdendir. Ve Muhammed b. Hüseyin b. Yûsuf b. **شنبويه** b. Ebân b. Mihrân el-İsfahânî, San‘â’da ikamet eden; Muhammed b. Ahmed en-Nekavî’yi dinledi. Ve Ebû Ca‘fer Muhammed b. **شنبويه** el-Attâr, Yahyâ b. el-Muğîre el-Mahzûmî’den; ondan da Ahmed b. Îsâ el-Haffâf. Ve Ali b. Kâsım b. İbrâhîm b. **شنبوية** Ebü’l-Hasen, İbnü’l-Mukrî’den; ondan da Saîd b. Ebî’r-Recâ. Ve Muhammed b. Abdillâh b. Nasr b. **شنبوية** Ebü’l-Hasen, o “kırklar”ın sahibi; Ebû’ş-Şeyh el-İsfahânî’den rivayet etti. **شنبوية** zamme ile: Ebû Abdirrahmân b. **شنبوية**; Abdullâh b. Ahmed b. Muhammed b. Sâbit el-Mervezî, Ubeydullâh b. Mûsâ’dan; muhaddisler. Ve onun vefatı: Ahmed b. Ebî Abdillâh b. **شنبوية**, Muhammed b. İsmâîl es-Sâiğ’den; onu İbn Nukta zikretti. Ve Ebû Nu‘aym İsmâîl b. el-Kâsım b. Ali b. **شنبوية** el-Mukrî, Ebû Bekr b. Rîde’den; ondan da es-Silefî. Ve Ya‘kûb b. İshâk b. **شنبة** (harekelendirilmiş) el-İsfahânî, Ahmed b. el-Furât’tan. Ve Abdullâh b. Mencûye; ve denildi: bu, **النون**’un sükûnu iledir. Ve İbrâhîm b. Ömer b. Abdillâh b. **شنبة** et-Temmâr el-Medenî, İbn Şehdek’ten. Ve Ebû Nasr Muhammed b. Ömer b. Memşâd b. **شنبة** el-Istahrî, Ebû Bekr el-Hîrî ve başkasından.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%A8/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

شَنِبَ
1 شَنِبَ ذ , aor. شَنَبَ , (K,) inf. n. شَنَبٌ, (TA,) He had the quality termed شَنَبٌ meaning as expl. below. (K.) ― -b2- And It (a day) was, or became, cool, or cold. (A, K.)

شَنَبٌ
شَنَبٌ ذ Lustre, and fineness, or delicacy, or thinness, and coolness, and sweetness, in the teeth: (A, K:) or lustre, and fineness, or delicacy, or thinness, in the fore teeth: (TA:) or these two qualities, together with coolness and sweetness, in the mouth, accord. to As, or in the teeth: (TA:) or coolness and sweetness in the teeth: or sharpness of the teeth: (S:) or sharpness of the canine teeth, like غَرْبٌ, so that they appear like a saw: (K:) or white specks in the teeth: (A, K:) or the state of the teeth when they appear somewhat tinged with blackness, like the appearance of blackness in hail; غُرُوبٌ signifying the “ lustre ” of the teeth; and ظَلْمٌ, their “ whiteness that is as though there were over it a blackness: ” (ISh, TA:) Abu-l-'Abbلs says, It is variously expl., as a serrated state of the teeth: and their clearness and cleanness: and their being separate, or apart, one from another: and the sweetness of their odour: (TA:) El-Jarmee says, I heard As say that this word signifies coolness of the mouth and teeth; and I said, Our companions say that it is their sharpness when they come forth; by which is meant their new, or recent, and fresh state; for when they have undergone the lapse of years, they become abraded, or worn: but he said, It is nothing but their coolness: and the saying of Dhu-r-Rummeh,
وَفِى اللِّثَاتِ وَفِى أَنْيَابِهَا شَنَبُ
[which should be rendered And in the gums, and in her canine teeth, is coolness], corroborates the assertion of As; for there is no sharpness in the gum: (S, L, TA:) it is also related of As that he said, I asked Ru-beh respecting the meaning of شَنَبٌ, and he took a grain of pomegranate, and pointed to its lustre: (Mz, TA:) [and ↓ شُنْبَةٌ signifies the same:] a poet says,
مُنَصَّبُهَا حَمْشٌ أَحَمُّ يَزِينُهُ
عَوَارِضُ فِيهَا شُنْبَةٌ وَغُرُوبُ
[Her even set of front teeth are slender and white, side teeth in which are coolness and lustre adorning them]. (O, TA.) ― -b2- [In the present day, it signifies The mustache.]

شَنِبٌ
شَنِبٌ ذ and ↓ شَانِبٌ, (A, K,) the former regular, the latter on the authority of usage, (TA,) A cool, or cold, day. (A, K.)

شُنْبَةٌ
شُنْبَةٌ ذ Coolness, or coldness, of a day. (O, K.) ― -b2- See also شَنَبٌ, near the end.

شَنِيبٌ
شَنِيبٌ ذ : see أَشْنَبُ.

شَانِبٌ
شَانِبٌ ذ : see شَنِبٌ: ― -b2- and what here follows.

أَشْنَبُ
أَشْنَبُ ذ Having the quality termed شَنَبٌ meaning as expl. above; (A, O, K;) as also ↓ شَانِبٌ, (K,) which is irregular, (TA,) and ↓ شَنِيبٌ, (K,) [which is likewise irregular;] but the first of these three is the most common: (TA:) applied to a man, (O,) and to the ثَغْر [or front teeth], (A,) [and to the mouth, as in a verse cited voce زَرْنَبٌ:] fem. شَنْبَآءُ, (S, O, K,) applied to a woman, (S, O,) and also written شَمْبَآءُ, (K,) the ن being changed into م because of the following ب, and in like manner [the pl. شُنْبٌ is also written] شُمْبٌ. (TA.) ― -b2- شَنْبَآءُ also signifies A pomegranate (رُمَّانَةٌ) such as is termed اـِمْلِيسِيَّةٌ, having no grains, but only juice within the rind, (A, K, TA,) in the form of grains without stones. (TA.)

مِشْنَبٌ
مِشْنَبٌ ذ A young boy whose teeth are sharp and serrated by reason of his youthfulness. (IAar, O.)

مَشَانِبُ
مَشَانِبُ ذ Sweet mouths. (O, K.)

##### Türkçe

**شَنِبَ**
1 **شَنِبَ** ذ , muzâri‘ **شَنَبَ** , (K,) mastar ismi **شَنَبٌ**, (TA,) Aşağıda açıklandığı üzere **شَنَبٌ** diye adlandırılan niteliğe sahip oldu. (K.) ― -b2- Ve o (bir gün) serin, yahut soğuk oldu, veya serinledi, yahut soğudu. (A, K.)

**شَنَبٌ**
**شَنَبٌ** ذ Dişlerde parlaklık, ve incelik, yahut zarafet, yahut incelik (ince oluş), ve serinlik, ve tatlılık: (A, K:) yahut ön dişlerde parlaklık, ve incelik, yahut zarafet, yahut incelik (ince oluş): (TA:) yahut bu iki nitelik, serinlik ve tatlılık ile birlikte, As’a göre, yahut dişlerde: (TA:) yahut dişlerde serinlik ve tatlılık: yahut dişlerin keskinliği: (S:) yahut köpek dişlerinin keskinliği, **غَرْبٌ** gibi, öyle ki testere gibi görünürler: (K:) yahut dişlerde beyaz benekler: (A, K:) yahut dişlerin hâli; bir miktar siyahlıkla boyanmış gibi göründükleri zaman; doludaki siyahlığın görünüşü gibi; **غُرُوبٌ** dişlerin “parlaklığı”nı; ve **ظَلْمٌ**, onların “üzerinde bir siyahlık varmış gibi olan beyazlığı”nı ifade eder: (ISh, TA:) Ebu-l-‘Abbâs der ki, çeşitli şekillerde açıklanır: dişlerin testere dişli bir hâli olarak: ve onların açıklığı ve temizliği olarak: ve onların birbirinden ayrı, yahut aralıklı oluşu olarak: ve kokularının tatlılığı olarak: (TA:) El-Cermee der ki, As’ın bu kelimenin ağzın ve dişlerin serinliği anlamına geldiğini söylediğini işittim; ve ben dedim ki, bizim arkadaşlarımız onun, çıktıkları zaman, keskinlikleri olduğunu söyler; bununla onların yeni, yahut yakın zamanda olmuş, ve taze hâli kastedilir; çünkü yılların geçişine uğradıkları zaman, aşınmış, yahut yıpranmış olurlar: fakat o dedi ki, o ancak onların serinliğidir: ve Zû-r-Rummeh’in sözü,
وَفِى اللِّثَاتِ وَفِى أَنْيَابِهَا شَنَبُ
[ki şöyle tercüme edilmelidir: Ve diş etlerinde, ve onun köpek dişlerinde, serinlik vardır], As’ın iddiasını destekler; çünkü diş etinde keskinlik yoktur: (S, L, TA:) As’tan ayrıca şöyle dediği de rivayet edilmiştir: **شَنَبٌ**’ün anlamı hakkında Ru-beh’e sordum, o da bir nar tanesi aldı ve onun parlaklığına işaret etti: (Mz, TA:) [ve ↓ **شُنْبَةٌ** aynı şeyi ifade eder:] bir şair der ki,
مُنَصَّبُهَا حَمْشٌ أَحَمُّ يَزِينُهُ
عَوَارِضُ فِيهَا شُنْبَةٌ وَغُرُوبُ
[Onun düzgün dizilmiş ön dişleri ince ve beyazdır; onları süsleyen, içinde serinlik ve parlaklık bulunan yan dişlerdir]. (O, TA.) ― -b2- [Günümüzde, bıyık anlamına gelir.]

**شَنِبٌ**
**شَنِبٌ** ذ ve ↓ **شَانِبٌ**, (A, K,) birincisi kural üzere, ikincisi kullanımın otoritesine göre, (TA,) Serin, yahut soğuk bir gün. (A, K.)

**شُنْبَةٌ**
**شُنْبَةٌ** ذ Bir günün serinliği, yahut soğukluğu. (O, K.) ― -b2- Ayrıca sonlara yakın **شَنَبٌ**’e de bak.

**شَنِيبٌ**
**شَنِيبٌ** ذ : **أَشْنَبُ**’a bak.

**شَانِبٌ**
**شَانِبٌ** ذ : **شَنِبٌ**’e bak: ― -b2- ve burada onu izleyen şeye.

**أَشْنَبُ**
**أَشْنَبُ** ذ Yukarıda açıklandığı üzere anlamı olan **شَنَبٌ** diye adlandırılan niteliğe sahip olan; (A, O, K;) bunun gibi ↓ **شَانِبٌ** da, (K,) ki bu düzensizdir, (TA,) ve ↓ **شَنِيبٌ** de, (K,) [ki bu da düzensizdir;] fakat bu üçünden birincisi en yaygın olandır: (TA:) bir erkeğe uygulanır, (O,) ve **ثَغْر**’e [yahut ön dişlere], (A,) [ve ağıza, **زَرْنَبٌ** maddesinde zikredilen bir beyitte olduğu gibi:] müennesi **شَنْبَآءُ**, (S, O, K,) bir kadına uygulanır, (S, O,) ve ayrıca **شَمْبَآءُ** diye de yazılır, (K,) **ب**’nin ardından gelmesi sebebiyle **ن**’nin **م**’ye çevrilmesiyle; ve aynı şekilde [çoğul **شُنْبٌ** de] **شُمْبٌ** diye yazılır. (TA.) ― -b2- **شَنْبَآءُ** ayrıca, **اـِمْلِيسِيَّةٌ** diye adlandırılan türden bir nar (**رُمَّانَةٌ**) anlamına gelir; kabuğun içinde taneler olmayıp yalnızca su bulunan, (A, K, TA,) çekirdeksiz taneler biçiminde. (TA.)

**مِشْنَبٌ**
**مِشْنَبٌ** ذ Gençliğinden dolayı dişleri keskin ve testere dişli olan küçük oğlan. (IAar, O.)

**مَشَانِبُ**
**مَشَانِبُ** ذ Tatlı ağızlar. (O, K.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%A8/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

شَنِبَ
شَنِبَ A ( n. ac. شَنَب 4 ),
a.  Had fine teeth.

b.  Was fresh, cool, cold ( day ).

شُنْبَة
شُنْبَة 3t ,
a.  Coolness, coldness.

شَنَب
شَنَب 4 ,
a.  Whiteness, lustre ( of the teeth ).

b.  Moustache.

شَنِب
شَنِب 5 ,
a.  see 21 (b) .

أَشْنَبُ
أَشْنَبُ 14 ,
a.  One having fine teeth.

شَاْنِب
شَاْنِب 21 ,
a.  see 14 .

b.  Fresh, cool, cold ( day ).

شَنِيْب
شَنِيْب 25 ,
a.  see 14 .

شَنْبَآءُ
شَنْبَآءُ 42 ,
a.  fem. of أَشْنَبُ 14 .

b.  Pipless pomegranate.

##### Türkçe

شَنِبَ
شَنِبَ A ( n. ac. **شَنَب** 4 ),
a.  İnce dişlere sahip oldu.

b.  Taze, serin, soğuk oldu (gün).

شُنْبَة
شُنْبَة 3t ,
a.  Serinlik, soğukluk.

شَنَب
شَنَب 4 ,
a.  Beyazlık, parlaklık (dişlerin).

b.  Bıyık.

شَنِب
شَنِب 5 ,
a.  21 (b)’ye bak.

أَشْنَبُ
أَشْنَبُ 14 ,
a.  İnce dişlere sahip olan kimse.

شَاْنِب
شَاْنِب 21 ,
a.  14’e bak.

b.  Taze, serin, soğuk (gün).

شَنِيْب
شَنِيْب 25 ,
a.  14’e bak.

شَنْبَآءُ
شَنْبَآءُ 42 ,
a.  **أَشْنَبُ** 14’ün müennesi.

b.  Çekirdeksiz nar.
