# شنب — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%A8/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%86%D8%A8/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شنب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%A8.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: شنب

الشنب. محركة: ماء ورقة تجري على الثغر. قيل: ماء ورقة وبرد وعذوبة في الفم. قاله الأصمعي، وقيل: في الأسنان وقيل: حد في الأسنان. أو الشنب: نقط بيض فيها أي الأسنان أو هو حدة الأنياب، كالغرب، تراها كالمنشار. وقال ابن شميل: الشنب في الأسنان: أن تراها مستشربة شيئا من سواد كما ترى الشيء من السواد في البرد: والغرب ماء الأسنان. والظلم: بياضها كأنه يعلوه سواد. وفي لسان العرب: قال الجرمي: سمعت الأصمعي يقول: الشنب برد الفم والأسنان، فقبلت: إن أصحابنا يقولون: هو حدتها حين تطلع فيراد بذلك حداثتها وطراءتها؛ لأنها إذا أتت عليها السنون احتكت فقال: ما هو إلا بردها. وقول ذي الرمة:
  لمياء في شفتيها حوة لعـس                      وفي اللثات وفي أنيابها شنب يؤيد قول الأصمعي؛ لأن اللثة لا تكون فيها حدة. قال أبو العباس: اختلفوا في الشنب فقالت طائفة هو تحزيز أطراف الأسنان، وقيل: صفاؤها ونقاؤها، وقيل: هو تفليجها، وقيل: هو طيب نكهتها. وفي المزهر: روي عن الأصمعي أنه قال: سألت رؤبة عن الشنب فأخذ حبة رمان وأومأ إلى بصيصها. شهب كفرح شنبا فهو شانب أي على غير قياس وشنيب وأشنب وهو الأكثر في السماع والاستعمال وفي صفته صلى الله عليه وسلم: ضليع الفم أشنب وهي شنباء بينة الشنب وشمباء عن سيبويه وشمب على بدل النون ميما لما يتوقع من مجيء الباء من بعدها. والشنباء من الرمان: الإمليسية التي ليس لها حب، إنما هي ماء في قشر على خلقة الحب من غير عجم، قاله الليث. وشنب يومنا كفرح: برد، فهو شنب كفرح على القياس وشانب على الاستعمال. والاسم الشنبة بالضم. قال بعضهم يصف الأسنان:
  منصبها حمش أحـم يزينـه                      عوارض فيها شنبة وغروب

  والمشانب: الأفواه الطيبة. وعن ابن الأعرابي: المشنب: الغلام الحدث المحزز الأسنان المؤشرها فتاء وحداثة. وشنبويه كعمرويه حدث عن حجاج بن أرطاة وغيره، وهو من قدماء المحدثين. ومحمد بن حسين ابن يوسف بن شنبويه بن أبان بن مهران الأصبهاني نزيل صنعاء، سمع محمد بن أحمد النقوي. وأبو جعفر محمد بن شنبويه العطار عن يحيى بن المغيرة المخزومي، وعنه أحمد بن عيسى الخفاف. وعلي بن قاسم بن إبراهيم بن شنبوية أبو الحسن عن ابن المقري وعنه سعيد بن أبي الرجاء. ومحمد بن عبد الله بن نصر بن شنبوية أبو الحسن صاحب تلك الأربعين روى عن أبي الشيخ الأصبهاني. شنبوية بالضم أبو عبد الرحمن بن شنبوية عبد الله بن أحمد بن محمد بن ثابت المروزي عن عبيد الله بن موسى محدثون. وفاته أحمد بن أبي عبد الله بن شنبوية عن محمد بن إسماعيل الصائغ، ذكره ابن نقطة. وأبو نعيم إسماعيل ابن القاسم بن علي بن شنبوية المقري عن أبي بكر بن ريدة وعنه السلفي. ويعقوب بن إسحاق بن شنبة محركة الأصبهاني عن أحمد بن الفرات. وعبد الله ابن منجويه، وقيل: هذا بسكون النون. وإبراهيم بن عمر بن عبد الله بن شنبة التمار المديني عن ابن شهدك. وأبو نصر محمد بن عمر بن ممشاد بن شنبة الإصطخري عن أبي بكر الحيري وغيره.

### Türkçe

**الشنب**. Harekelendirilmiş: dudak kenarı üzerinde akan ince bir su. Denildi: ağızda ince bir su, serinlik ve tatlılık. Bunu **الأصمعي** söyledi; ve denildi: dişlerde; ve denildi: dişlerde bir keskinlik. Veya **الشنب**: içinde beyaz noktalar, yani dişlerde; yahut o, köpek dişlerinin keskinliğidir; **الغرب** gibi; onu testere gibi görürsün. İbn Şümeyl dedi: dişlerde **الشنب**: onları, soğukta siyahlıktan bir şeyi gördüğün gibi, siyahlıktan bir şey içmiş gibi görmendir; ve **الغرب** dişlerin suyudur. Ve **الظلم**: onların beyazlığıdır; sanki üzerine bir siyahlık çıkmış gibidir. Ve **لسان العرب**’da: **الجرمي** dedi: **الأصمعي**’yi şöyle derken işittim: **الشنب** ağız ve dişlerin serinliğidir; ben de kabul ettim: “Şüphesiz bizim arkadaşlarımız derler ki: o, çıktığı zaman onların keskinliğidir; bununla onların yeniliği ve tazeliği kastedilir; çünkü yıllar onların üzerinden geçince aşınır” dedi; o da dedi ki: “O, ancak onların serinliğidir.” Ve Zü’r-Rumme’nin sözü:
  Lemyâ; iki dudağında esmerlik, bal rengi;                      ve diş etlerinde ve köpek dişlerinde **شنب**
**الأصمعي**’nin sözünü destekler; çünkü diş etinde keskinlik olmaz. Ebü’l-Abbâs dedi: **الشنب** hakkında ihtilaf ettiler; bir taife dedi: o, diş uçlarının yivlenmesidir; ve denildi: onların berraklığı ve temizliğidir; ve denildi: o, onların aralıklı oluşudur; ve denildi: o, kokusunun hoşluğudur. Ve **المزهر**’de: **الأصمعي**’den rivayet edildi ki dedi: **رؤبة**’ye **الشنب** hakkında sordum; bir nar tanesi aldı ve onun parıltısına işaret etti. **شهب** (sevinmek gibi) **شنبا**; o hâlde o **شانب**’dir; yani kıyasa göre değil; ve **شنيب** ve **أشنب**; ve o, işitme ve استعمالda en çok olanıdır. Ve onun (sallallahu aleyhi ve sellem) sıfatında: geniş ağızlı, **أشنب**; ve o, açıkça **شنب** olan **شنباء**’dır; ve Sîbeveyh’ten **شمباء**; ve **شمب**; **النون**’u **ميما** yapma yoluyla; ondan sonra **الباء**’nın gelmesi beklendiği için. Ve nardan **الشنباء**: tanesi olmayan, pürüzsüz olan; ancak kabuk içinde bir sudur; tane yaratılışı üzere, çekirdeksiz; bunu **الليث** söyledi. Ve “günümüz **شنب** oldu” (sevinmek gibi): serinledi; o hâlde o, kıyasa göre (sevinmek gibi) **شنب**’dir; ve استعمالa göre **شانب**. İsim: zamme ile **الشنبة**. Bazıları dişleri vasfederek dedi:
  Yerleştirilmişi ince; keskin; onu süsler                      içinde **شنبة** ve **غروب** bulunan azı dişleri

Ve **المشانب**: hoş ağızlar. İbnü’l-A‘râbî’den: **المشنب**: dişleri yivli, uçları işaretli; gençlik ve tazelik (taşıyan) yeni yetme oğlan. Ve **شنبويه** (Amrûye gibi): Haccâc b. Artâe ve başkasından hadis rivayet etti; ve o, eski muhaddislerdendir. Ve Muhammed b. Hüseyin b. Yûsuf b. **شنبويه** b. Ebân b. Mihrân el-İsfahânî, San‘â’da ikamet eden; Muhammed b. Ahmed en-Nekavî’yi dinledi. Ve Ebû Ca‘fer Muhammed b. **شنبويه** el-Attâr, Yahyâ b. el-Muğîre el-Mahzûmî’den; ondan da Ahmed b. Îsâ el-Haffâf. Ve Ali b. Kâsım b. İbrâhîm b. **شنبوية** Ebü’l-Hasen, İbnü’l-Mukrî’den; ondan da Saîd b. Ebî’r-Recâ. Ve Muhammed b. Abdillâh b. Nasr b. **شنبوية** Ebü’l-Hasen, o “kırklar”ın sahibi; Ebû’ş-Şeyh el-İsfahânî’den rivayet etti. **شنبوية** zamme ile: Ebû Abdirrahmân b. **شنبوية**; Abdullâh b. Ahmed b. Muhammed b. Sâbit el-Mervezî, Ubeydullâh b. Mûsâ’dan; muhaddisler. Ve onun vefatı: Ahmed b. Ebî Abdillâh b. **شنبوية**, Muhammed b. İsmâîl es-Sâiğ’den; onu İbn Nukta zikretti. Ve Ebû Nu‘aym İsmâîl b. el-Kâsım b. Ali b. **شنبوية** el-Mukrî, Ebû Bekr b. Rîde’den; ondan da es-Silefî. Ve Ya‘kûb b. İshâk b. **شنبة** (harekelendirilmiş) el-İsfahânî, Ahmed b. el-Furât’tan. Ve Abdullâh b. Mencûye; ve denildi: bu, **النون**’un sükûnu iledir. Ve İbrâhîm b. Ömer b. Abdillâh b. **شنبة** et-Temmâr el-Medenî, İbn Şehdek’ten. Ve Ebû Nasr Muhammed b. Ömer b. Memşâd b. **شنبة** el-Istahrî, Ebû Bekr el-Hîrî ve başkasından.
