# شنر (ش-ن-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%86%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ش - ن - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 8 sözlük

## Sözlükler (8)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%B1/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الشين والراء والنون معهما
ش ن ر، ن ش ر مستعملان
شنر:
الشَّنار: العيب والعار. ورجل شرِّيرٌ شنِّير. إذا كان كثير الشَّرِّ والعيوب وشنَّرتُ بالرَّجل تشنيراً إذا سمَّعت به وفضحته.
نشر:
النَّشر: الرِّيحُ الطَّيبة، وفي الحديث: "خرج معاوية ونشره أمامه" يعني ريح المسك.
ونشرت الثَّوب والكتاب نشراً: بسطته.
والنُّشور: الحياة بعد الموت.. يُنشرهم الله إنشاراً.
ونَشَرتٍ الأرضُ تنشرُ نُشوراً، إذا أصابها الربيعُ فأنبتت، فهي ناشرةٌ.
والنُّشرةُ: رقيةُ علاجٍ للمجنون، يُنشَّرُ بها عنه تنشيراً، وربما قيل للإنسان المهزول الهالك: كأنه نشرة. والتَّناشيرُ: كتابةُ الغلمانِ في الكُتّاب.
والنَّواشرُ: عُروقُ باطنِ الذِّراع.

##### Türkçe

باب **الشين** ve **الراء** ve **النون** onlarla birlikte

**ش ن ر**، **ن ش ر** kullanımdadırlar.

**شنر**:
**الشَّنار**: ayıp ve ar. Ve (bir) adam **شرِّيرٌ شنِّير**; eğer çokça şer ve ayıplar sahibi ise. Ve “adam hakkında **شنَّرتُ** onunla **تشنيراً**”: eğer onunla (ilgili) işittirdim ve onu rezil ettim ise.

**نشر**:
**النَّشر**: hoş koku olan rüzgâr; ve hadiste: “**خرج معاوية ونشره أمامه**” yani misk kokusunun rüzgârı.

Ve elbiseyi ve kitabı **نشراً** “**نشرتُ**”: onu yaydım.

Ve **النُّشور**: ölümden sonra hayat.. Allah onları **إنشاراً** diriltir.

Ve yer **نَشَرتٍ**; **نُشوراً** **تنشرُ**: eğer ona bahar isabet etti de bitirdi ise; o hâlde o **ناشرةٌ**dır.

Ve **النُّشرةُ**: deliye (yönelik) bir tedavi rukyesi; onunla ondan **تنشيراً** “**يُنشَّرُ**”; ve bazen zayıflamış helâk olmuş insana denildi: sanki o bir **نشرة**. Ve **التَّناشيرُ**: küttâbda oğlanların yazısı.

Ve **النَّواشرُ**: önkolun iç tarafının damarları.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%B1/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الشَنارُ: العيب والعار. قال القُطاميُّ يمدح الأمراء:
ونحن رعِيَّةٌ وهُم رعـاةولولا رَعْيُهُمْ شَنُعَ الشَنارُ

##### Türkçe

**الشَنارُ**: ayıp ve ar. el-Kuṭāmî, emirleri överek dedi ki:
Ve biz bir sürüyüz, onlar çobanlar; onların gütmesi olmasaydı **شَنُعَ الشَنارُ**.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%B1/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ش ر ن
شنر ، شرن ، نشر ، رشن .
نشر : قال الله جلَّ وعَزَّ : ( وَانظُرْ إِلَى العِظَامِ كَيْفَ نُنشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوهَا لَحْمًا ) ( البقرة : 259 ) ، قرأها ابن عباس ( نُنشِرُها ) ، وقرأ الحسن : ( نَنْشرُها ) .
أبو العباس ، عن ابن الأعرابيّ : أَنشرَ اللَّهُ الميِّتَ ونَشرَهُ ، فنشر الميِّتُ لا غير .
وقال الفراء : من قرأها ( كيف نُنشْرُها ) بضم النون ، فإنشارها إحْياؤُها . واحْتَجَّ
ابن عباس بقوله : ( فَأَقْبَرَهُ ثُمَّ إِذَا شَآءَ ) ( عبس : 22 ) .
قال : ومن قرأها ( نَنْشرها ) فكأَنه يَذْهَب إلى النشرِ والطّيّ ، والوجه أن يقال : أنشرَ اللَّهُ الموْتى فنَشروا هم إذا حَيُوا ، كما قال الأعشى :
حتى يَقولَ النّاس ما رَأَوْا
يا عَجَباً لِلميِّت النّاشرِ
قال : وسمِعْت بعضَ بني الحارث يقول : كانَ به جَرَبٌ فنُشر ، إذا عادَ وحَيِيَ .
وقال الزجاج : يقال : نَشَرَهُمُ الله أي ، بَعَثهم ، كما قال الله : ( رِّزْقِهِ وَإِلَيْهِ ) ( الملك : 15 ) . وقال جلّ وعزَّ : ( وَهُوَ الَّذِى يُرْسِلُ الرِّيَاحَ بُشْرىً بَيْنَ يَدَىْ رَحْمَتِهِ ) ( الأعراف : 57 ) وقرىء ( نُشُراً ) و ( نُشْراً ) .
قال أبو إسحاق : من قرأ ( نَشْراً ) فمعناه إحْياء بنشر السَّحاب الذي فيه حَياةُ كلِّ شيء ، ومن قرأ : ( نُشْراً ) و ( نُشُراً ) ، فهو جمع نَشور ، مثل : رَسُول ، ورُسُل ورُسْل .
وقال في قوله : ( عَصْفاً والنَّاشِرَاتِ نَشْراً ) ( المرسلات : 3 ) هي الرِّياح تَأْتِي بالمَطَر .
الحَرانيّ ، عن ابن السِّكِّيت : النَّشْرُ أن يَخْرُجَ النَّبْتُ يُبْطِيءُ عنه المطر فيَيْبَس ثم يُصِيبُه مطرٌ بعدَ الْيُبْس ، فينْبُت ، وهو ردِيء للغَنم والإبل في أول ما يَظْهر .
قال : مصدر نَشرْتُ الثوبَ أَنْشُرُه نَشْراً ، ومصدر نَشَرْتُ الخَشَبَةَ بالمنْشار أنشرُها نَشْراً ، والنّشْرَ : أَنْ تَنْتَشرَ الغَنمُ باللَّيل فَتَرْعَى .
وأخبرني المنذريّ : عن أبي الهيثم ، عن نُصَير الرازي ، قال : النّشرُ : أن تَرْعَى الإبل بَقْلاً قد أَصابه صَيْفُ ، وهو يَضُرُّها .
ويقال : اتّقِ على إبِلِك النَّشْر . ويقال : أصابَها النَّشَر ، أي دَوِيَتْ عن النَّشر .
وقال أبو عُبَيد : النَّشْرُ : الرِّيح .
وقال الليث : النّشْرُ نَشرُ الرِّيح الطّيبة . وفي الحديث : خَرَجَ معاوية ونَشْرُه أمامَه ، يعني رِيحَ المِسْك .
وقال أبو الدُّقَيْش : النَّشْرُ : ريحُ فَمِ المرأة وأَنْفِها وأَعْطافها بعد النّوم ، وأنشد غيره :
ورَيحَ الْخُزَامَى ونَشْرَ الْقُطُرْ
وقال الليث : النَّشْرُ : الْكَلأُ يَهيجُ أَعْلاه ، وأَسْفَله نَدٍ أَخْضَر ، تَدْوَى منه الإبِلُ إذَا رَعَتْه ، وأنشد :
وَفِينَا وَإِنْ قِيلَ اصْطَلَحْنا تَضَاغُنٌ
كما طَرَّ أَوْبَارُ الجِرابِ على النَّشِر
قلت : وقال غيره : النَّشْرُ في هذا البيت نَشْر الجَرَبِ بعد خَفَائِهِ ونَبَاتِ الْوَبَرِ عليه ، وهذا هو الصَّواب .
يقال : نشَرَ الجَرَبُ يَنْشُرُ نَشْراً ونُشُوراً ، إذا حَيِيَ بَعد ذَهابِه .
ويقال : جاءَ الجيشُ نَشَراً ، أي مُتَفَرِّقِين .
وضَمَّ اللَّهُ نَشَرَكَ ، أي ما انْتَشَر من أَمْرِك كقولهم : لَمَّ اللَّهُ شَعَثَك .
وقال أبو العباس : نَشَرُ الماءِ : ما تَطاير منه عند الوُضوء . وسأل رجلٌ الحسن عن انْتِضَاحِ الماءِ في إنَائِه إذا تَوَضَّأَ ، فقال : وَيْلَكَ أَتَمْلِكُ نَشَرَ الْماء ، يعني ما يَنْتَشرُ منه ، كلُّ هذا مُحَرَّك الشين مثلُ نَشَرِ الْغَنَمِ وانْتَشَرَ ذَكَرُه إذا قَامَ ، وانتشار عَصَبِ الدَّابَّةِ في يدِه : أَنْ يُصِيبَه عَنَتٌ فَيَزُولَ الْعَصَبُ عن مَوْضعه .
وقال أبو عبيدة : الانتِشَار : انْتِفَاخٌ في العصب للإِتْعاب .
قال : والعَصَبَةُ التي تَنْتَشِرُ هي العُجَابَة . قال : وتَحَرُّكُ الشَّظَى كانْتِشَارِ الْعَصَب غير أنَّ الفرس لانْتِشَارِ العَصَب أشَدُّ احْتمالاً منه لتحريك الشَّظى .
أبو عُبيد ، عن أبي عَمرو والأصمعيّ : النَّواشِرُ والرَّوَاهِسُ : عُروق باطِنِ الذِّراع .
وقال زهير :
مَراجِيعُ وَشْمٍ في نَوَاشِرِ مِعْصَمِ
ثعلب ، عن ابن الأعربيّ : امرأة مَنْشُورَةٌ ومَشْبورَةٌ ، إذا كانت سَخِيَّةً كَريمة .
قال : ومن المنشُورَة قوله : ( نشراً بين يدي رحمته ) ( الأعراف : 57 ) . أي سخاء وكرامة .
وقال الليث : النُّشْرَةُ : عِلاجُ رُقْيَةٍ يُعالج بها المَجْنُون ، يُنَشَّرُ بها عنه تَنشِيراً ، ورُبَّما قالوا للإنسان المهزول الهالك ، كأنَّهُ نُشْرَة ، والتّناشِيرُ : كتابَةَ الغِلمان في الكُتّاب ، والمنْشُور من كُتُب السلطان : ما كان غَيْرَ مَخْتُوم .
ثعلب عن ابن الأعرابيّ ، قال : النَّشْرُ نَبَاتُ الوَبَرِ على الجَرَبِ بعد ما يَبْرَأُ . والنَّشْرُ : نَفَيانُ الطّهُور . والنَّشْرُ : الحيَاة . والنَّشْرُ : الرِّيجُ الطّيَّبَةُ .
شرن : أبو العباس ، عن ابن الأعرابيّ ، قال : الشَّرْنُ : الشَّقُّ في الصَّخْرَة .
عمرو عن أبيه : في الصَّخْرَة شَرْمٌ وشَرْنٌ وثَتٌّ وفَتٌّ وشِيقٌ وشِرْيَانُ ، وقد شَرِنَ وشَرِمَ ، إذا انْشَقّ .
شنر : أبو عُبيد : الشَّنَارُ : العارُ والعَيْب .
الليث : رجل شِرِّيرٌ شِنِّيرٌ ، إذا كان كثِيرَ الشَرِّ والْعُيُوبِ ، وشَنَّرْتُ بالرَّجل تَشْنِيراً ، إذا سَمَّعْتَ به وفَضَحْتَه .
وقال شَمِر : الشَّنَارُ : الأَمْرُ المشهور بالقُبْح والشُّنْعَةِ .
ثعلب ، عن ابن الأعرابيّ : الشَّمْرَةُ : مِشْيَةُ الْعَيَّار ، والشَّنْرَةُ : مِشْيَةُ الرَّجل الصَّالح المشَمِّر .
وقال اللّحيانيّ : رَجُلٌ شِنِّيرٌ : شِرِّير .
رشن : أبو زَيْد : رَشَنَ الرَّجُل يَرْشُنُ رُشُوناً فهو راشِنٌ ، وهو الذي يَتَعَهَّدُ مواقِيتَ
طعامِ الْنَوم فيَغتَرُّهُم اغْتِراراً ، وهو الذي يقال له الطّفَيْليّ .
ويقال للكلب إذا وَلَغَ في الإِناء : قَدْ رَشَنَ رُشُوناً ، وأنشد :
لَيْسَ بِقَصْلٍ حَلِسٍ حِلْسَمِّ
عند البُيُوتِ راسِنٍ مِقَمِّ
عمرو عن أبيه : الرَّفيفُ : الرَّوْشَنُ ، قلت : هو الرَّفُّ .

##### Türkçe

ش ر ن
**شنر** , **شرن** , **نشر** , **رشن** .

**نشر** : Allah celîl ve azîz buyurdu: ( وَانظُرْ إِلَى العِظَامِ كَيْفَ نُنشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوهَا لَحْمًا ) ( البقرة : 259 ); İbn Abbas onu ( نُنشِرُها ) diye okudu; Hasan da ( نَنْشرُها ) diye okudu.
Ebu’l-Abbas, İbnü’l-A‘râbî’den: Allah ölüyü **أَنشرَ** etti ve onu **نَشرَهُ**; böylece ölü **نشر** etti, başka değil.
Ferrâ dedi: Onu ( كيف نُنشْرُها ) nûnu damme ile okuyan kimseye gelince, onu **إنشارها** onun diriltilmesidir. Ve İbn Abbas şu sözüyle delil getirdi: ( فَأَقْبَرَهُ ثُمَّ إِذَا شَآءَ ) ( عبس : 22 ) .
Dedi: Onu ( نَنْشرها ) okuyan kimse ise sanki **النشر** ve dürme (الطّيّ) tarafına gider; vech şudur ki denilsin: Allah ölüleri **أَنشرَ** etti; onlar da dirildikleri zaman **نشروا** ettiler; A‘şâ’nın dediği gibi:
حتى يَقولَ النّاس ما رَأَوْا
يا عَجَباً لِلميِّت النّاشرِ
Dedi: Ben Benî’l-Hâris’ten bazısını şöyle derken işittim: Onda uyuz vardı da **فَنُشر** oldu; yani geri döndüğü ve dirildiği zaman.
Zeccâc dedi: Denilir: Allah onları **نَشَرَهُمُ**; yani onları diriltti; Allah’ın dediği gibi: ( رِّزْقِهِ وَإِلَيْهِ ) ( الملك : 15 ) . Ve celîl ve azîz buyurdu: ( وَهُوَ الَّذِى يُرْسِلُ الرِّيَاحَ بُشْرىً بَيْنَ يَدَىْ رَحْمَتِهِ ) ( الأعراف : 57 ); ( نُشُراً ) ve ( نُشْراً ) diye de okunmuştur.
Ebu İshak dedi: ( نَشْراً ) okuyan kimseye gelince, onun manası, içinde her şeyin hayatı bulunan bulutun yayılmasıyla diriltmedir; ( نُشْراً ) ve ( نُشُراً ) okuyan kimseye gelince, o **نَشور**’un cem‘idir; **رَسُول** ve **رُسُل** ve **رُسْل** gibi.
Şu sözünde de dedi: ( عَصْفاً والنَّاشِرَاتِ نَشْراً ) ( المرسلات : 3 ) onlar yağmuru getiren rüzgârlardır.
Harânî, İbnü’s-Sikkît’ten: **النَّشْرُ** şudur: bitki çıkar; yağmur ondan gecikir de kurur; sonra kuruluğun ardından ona bir yağmur isabet eder de biter; ve o, ilk göründüğü zamanda koyun ve deve için kötüdür.
Dedi: **نَشرْتُ الثوبَ أَنْشُرُه نَشْراً**’ın masdarıdır; ve **نَشَرْتُ الخَشَبَةَ بالمنْشار أنشرُها نَشْراً**’ın masdarıdır; ve **النّشْرَ**: koyunun geceleyin yayılıp otlamasıdır.
Bana Münzirî haber verdi: Ebu’l-Heysem’den, Nusayr er-Râzî’den, dedi: **النّشرُ**: deveye yaz isabet etmiş bir otu otlamasıdır; ve o ona zarar verir.
Ve denilir: Develerinin üzerine **النَّشْر**’den sakın. Ve denilir: Ona **النَّشَر** isabet etti; yani **النَّشر** sebebiyle hastalandı.
Ebu Ubeyd dedi: **النَّشْرُ**: rüzgâr.
Leys dedi: **النّشْرُ** güzel rüzgârın yayılmasıdır. Hadiste: Muâviye çıktı ve onun **نَشْرُه** önündeydi; yani misk kokusu.
Ebu’d-Dukayş dedi: **النَّشْرُ**: uykudan sonra kadının ağzının, burnunun ve yanlarının kokusudur. Başkası şu beyti okudu:
ورَيحَ الْخُزَامَى ونَشْرَ الْقُطُرْ
Leys dedi: **النَّشْرُ**: otlaktır; üstü kurur, altı ise yeşil nemlidir; deve onu otladığı zaman ondan hastalanır. Şu beyti okudu:
وَفِينَا وَإِنْ قِيلَ اصْطَلَحْنا تَضَاغُنٌ
كما طَرَّ أَوْبَارُ الجِرابِ على النَّشِر
Dedim: Başkası dedi ki: Bu beyitte **النَّشْرُ**, gizlendikten sonra uyuzun yayılması ve onun üzerinde kılın bitmesidir; ve bu doğrudur.
Denilir: Uyuz **نشَرَ** eder; **يَنْشُرُ نَشْراً ونُشُوراً**; yani gittikten sonra dirildiği zaman.
Ve denilir: Ordu **نَشَراً** geldi; yani dağınık kimseler olarak.
Ve Allah senin **نَشَرَكَ**’ını toplasın; yani işinden yayılmış olanı; onların “Allah senin **شَعَثَكَ**’ını toplasın” demeleri gibi.
Ebu’l-Abbas dedi: **نَشَرُ الماءِ**: abdest alırken ondan sıçrayan şeydir. Bir adam Hasan’a, abdest aldığı zaman kabındaki suyun sıçramasını sordu; o da dedi: Yazık sana, sen **نَشَرَ الْماء**’ı elinde tutabilir misin; yani ondan yayılanı. Bütün bu, şînin harekeli olmasıyladır; **نَشَرِ الْغَنَمِ** gibi; ve onun zekeri kalktığı zaman **انْتَشَرَ**; ve onun elinde binek hayvanının sinirinin yayılması: ona bir zorluk isabet edip sinirin yerinden çıkmasıdır.
Ebu Ubeyde dedi: **الانتِشَار**: yorgunluktan sinirde bir şişmedir.
Dedi: **العَصَبَةُ** ki **تَنْتَشِرُ**, o **العُجَابَة**’dır. Dedi: Kıymığın hareketi, sinirin **انْتِشَار**’ı gibidir; ancak at, sinirin **انْتِشَار**’ına, kıymığın hareketine olduğundan daha çok dayanır.
Ebu Ubeyd, Ebu Amr ve Asmaî’den: **النَّواشِرُ** ve **الرَّوَاهِسُ**: önkolun iç tarafının damarlarıdır.
Züheyr dedi:
مَراجِيعُ وَشْمٍ في نَوَاشِرِ مِعْصَمِ
Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **امرأة مَنْشُورَةٌ** ve **مَشْبورَةٌ**, cömert, kerîm olduğu zaman.
Dedi: **المنشُورَة**’den olan, şu sözüdür: ( نشراً بين يدي رحمته ) ( الأعراف : 57 ); yani cömertlik ve kerem.
Leys dedi: **النُّشْرَةُ**: bir rukye tedavisidir; onunla deli tedavi edilir; onunla ondan **تَنشِيراً** ile **يُنَشَّرُ** olunur. Bazen, zayıf, helâk olmuş insana da, sanki o bir **نُشْرَة** imiş gibi derler. Ve **التّناشِيرُ**: kuttâbda oğlanların yazı yazmasıdır. Ve sultanın kitaplarından **المنْشُور**: mühürlü olmayan şeydir.
Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den, dedi: **النَّشْرُ**: iyileştikten sonra uyuzun üzerinde kılın bitmesidir. Ve **النَّشْرُ**: temizliğin giderilmesidir. Ve **النَّشْرُ**: hayattır. Ve **النَّشْرُ**: güzel kokudur.

**شرن** : Ebu’l-Abbas, İbnü’l-A‘râbî’den, dedi: **الشَّرْنُ**: kayadaki yarıktır.
Amr, babasından: Kayada **شَرْمٌ** ve **شَرْنٌ** ve **ثَتٌّ** ve **فَتٌّ** ve **شِيقٌ** ve **شِرْيَانُ** vardır; ve yarıldığı zaman **شَرِنَ** ve **شَرِمَ** olur.

**شنر** : Ebu Ubeyd: **الشَّنَارُ**: ayıp ve kusurdur.
Leys: **رجل شِرِّيرٌ شِنِّيرٌ**, çok şer ve ayıplı olduğu zaman. Ve bir adam hakkında **شَنَّرْتُ** ile **تَشْنِيراً**: onunla ilgili duyuru yaptığın ve onu rezil ettiğin zaman.
Şemir dedi: **الشَّنَارُ**: çirkinlik ve iğrençlikle meşhur olan iştir.
Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **الشَّمْرَةُ**: ayyarın yürüyüşüdür; ve **الشَّنْرَةُ**: eteklerini toplayan salih adamın yürüyüşüdür.
Lihyânî dedi: **رَجُلٌ شِنِّيرٌ**: şerir.

**رشن** : Ebu Zeyd: Adam **رَشَنَ** eder; **يَرْشُنُ رُشُوناً**; o halde o **راشِنٌ**’dir: uyku yemeğinin vakitlerini gözeten, onları bir aldatışla aldatan kimsedir; ve o, kendisine **الطّفَيْليّ** denilen kimsedir.
Ve köpek için, kaba diliyle yaladığı zaman denilir: **قَدْ رَشَنَ رُشُوناً**. Şu beyti okudu:
لَيْسَ بِقَصْلٍ حَلِسٍ حِلْسَمِّ
عند البُيُوتِ راسِنٍ مِقَمِّ
Amr, babasından: **الرَّفيفُ**: **الرَّوْشَنُ**’dur. Dedim: O, **الرَّفُّ**’tur.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%B1/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الشَّنار: العيب والعارُ؛ قال القَطامي يمدح الأُمراء:
ونحنُ رَعِيَّةٌ وَهُمُ رُعاةٌ،
ولولا رَعْيُهُمْ شَنُعَ الشَّنارُ
وفي حديث النخعي: كان ذلك شَنْاراً فيه نارٌ؛ الشَّنار: العيب والعار، وقيل: هو العيب الذي فيه عار، والشَّنار: أَقبح العيب والعار. يقال: عار وشنار، وقَلَّما يُفْردونه من عار؛ قال أَبو ذؤيب:
فإِنِّي خَلِيقٌ أَن أُودِّع عَهْدَها
بخيرٍ، ولم يُرْفَعْ لدينا شَنارُها
وقد جمعوه فقالوا شَنائر؛ قال جرير:
تأْتي أَموراً شُنُعاً شَنائرا
وشَنَّرَ عليه: عابَهُ، ورجل شِنِّيرٌ: شرِّير كثير الشر والعيوب. ورجل شِنِّيرٌ: سيء الخلق. وشَنَّرْتُ الرجل تَشْنِيراً إِذا سمَّعت به وفضحته. التهذيب في ترجمة شتر: وشَتَّرْتُ به تَشْتِيراً إِذا أَسمعته القبيح، قال: وأَنكر شَمِرٌ هذا الحرف وقال إِنما هو شَنَّرْت، بالنون، وأَنشد: وباتَتْ تُوَقِّي الرُّوحَ، وهْيَ حَرِيصَةٌ
عليه، ولكن تَتَّقِي أَن تُشَنَّرَا
قال الأَزهري: جعله من الشَّنار وهو العيب، قال: والتاء صحيح عندنا. والشَّنار: الأَمر المشهور بالقبح والشنعة.
التهذيب في ترجمة نشر: ابن الأَعرابي: امرأَة مَنْشُورة ومَشْنُورة إِذا كانت سَخيَّة كريمة.
ابن الأَعرابي: الشِّمْرَة مِشْيَة العَيَّار، والشِّنْرَة مِشْية الرجل الصالح المشمِّر. وبَنُو شِنِّيرٍ: بَطْن.

##### Türkçe

**الشَّنار**: ayıp ve ar; **القَطامي** emirleri överken dedi:
ونحنُ رَعِيَّةٌ وَهُمُ رُعاةٌ،
ولولا رَعْيُهُمْ شَنُعَ **الشَّنارُ**
Ve **النخعي** hadîsinde: “Bu, içinde ateş bulunan bir **شَنْار** idi” (denildi); **الشَّنار**: ayıp ve ar.
Ve denildi ki: o, içinde ar bulunan ayıptır; ve **الشَّنار**: ayıbın ve arın en çirkini. Denilir: ar ve **شنار**; ve onu ardan tek başına pek az ayırırlar; **أَبو ذؤيب** dedi:
فإِنِّي خَلِيقٌ أَن أُودِّع عَهْدَها
بخيرٍ، ولم يُرْفَعْ لدينا **شَنارُها**
Ve onu çoğul yaptılar da **شَنائر** dediler; **جرير** dedi:
تأْتي أَموراً شُنُعاً **شَنائرا**
Ve **شَنَّرَ** ona karşı: onu ayıpladı; ve **رجل شِنِّيرٌ**: şerli, şerri ve ayıpları çok olan. Ve **رجل شِنِّيرٌ**: kötü huylu. Ve “adamı **تَشْنِيراً** **شَنَّرْتُ**” (derim), onun hakkında (kötü) duyurduğum ve onu rezil ettiğim zaman. **التهذيب**’de **شتر** maddesinde: “Onunla **تَشْتِيراً** **شَتَّرْتُ**” (derim), ona çirkini işittirdiğim zaman; dedi ki: ve **شَمِرٌ** bu harfi inkâr etti ve dedi ki: ancak o, **شَنَّرْت**’tir, **النون** ile; ve şu beyti okudu:
وباتَتْ تُوَقِّي الرُّوحَ، وهْيَ حَرِيصَةٌ
عليه، ولكن تَتَّقِي أَن تُشَنَّرَا
**الأَزهري** dedi: onu **الشَّنار**dan kıldı; o da ayıptır; dedi ki: ve **التاء** bize göre sahihtir.
Ve **الشَّنار**: çirkinlik ve iğrençlikle meşhur olan iş.

**التهذيب**’de **نشر** maddesinde: **ابن الأَعرابي**: **امرأَة مَنْشُورة** ve **مَشْنُورة**, cömert, kerîm olduğu zaman.

**ابن الأَعرابي**: **الشِّمْرَة** ayyarın yürüyüşüdür; **الشِّنْرَة** ise, eteğini toplayan salih adamın yürüyüşüdür. Ve **بَنُو شِنِّيرٍ**: bir batın (kabile kolu).

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%B1/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ش ن ر * * الشَّنَارُ * بالفتح العيب والعار

##### Türkçe

* ش ن ر * * **الشَّنَارُ** * fetha ile: ayıp ve ar.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%B1/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الشنار، بالفتح قال شيخنا: ذكر الفتح مستدرك: العيب. وقيل: هو العيب الذي فيه عار، قال القطامي يمدح الأمراء.

  ونحن رعية وهم رعـاة                      ولولا رعيهم شنع الشنار. وفي التهذيب في ترجمة شتر: وشترت به تشتيرا، إذا أسمعته القبيح، قال: وأنكر شمر هذا الحرف، وقال: إنما هو شنرت، وأنشد:
  وباتت توقي الروح وهي حريصة                      عليه ولكن تتقي أن تـشـنـرا قال الأزهري: جعله من الشنار، وهو العيب، قال: والتاء صحيح عندنا.وقيل: الشنار: أقبح العيب، والعار، يقال عار وشنار، وقلما يفردونه من عار، قال أبو ذؤيب:
  فإني خليق أن أودع عهدهـا                      بخير، ولم يرفع لدينا شنارها وقد جمعوه، فقالوا: شنائر، قال جرير: تأتي أمورا شنعا شنائرا والشنار: الأمر المشهور بالشنعة والقبح. وشنر عليه تشنيرا، إذا سمع به وفضحه. والشنير، كسكيت: السيئ الخلق، والشرير الكثير الشر والعيوب. والقبائح، كالشنيرة بالهاء.
 وبنو شنير، كسكيت: بطن منهم، قاله ابن دريد. قال ابن الأعرابي: الشمرة: مشية العيار، والشنرة مشية الرجل الصالح المئشمر. وشنارى كحبارى: من أسماء السنور، أورده الصاغاني. وشنرى، كجمزى: ة بناحية السمنودية.و: ةأخرى بناحية البهنسا،كلاهما من أعمال مصر، حرسها الله تعالى. والشنار، كرمان: طائر أبيض يكون في الماء، شامية. وفي التهذيب في ترجمة نشر عن ابن الأعرابي: امرأة منشورة ومشنورة، إذا كانت سخيفة كريمة.

##### Türkçe

**الشنار**; fetha ile. Şeyhimiz dedi: fethanın zikri müstedrektir: **العيب**. Ve denildi: o, içinde **عار** bulunan **العيب**tir. **القطامي** emirleri överken dedi:

  Ve biz **رعية**yiz, onlar **رعـاة**;
                      onların gütmeleri olmasaydı **شنع الشنار**.

Ve **التهذيب**’de **شتر** tercümesinde: “Onu **تشتيرا** ile **شترت** ettim; ona çirkini işittirdiğim zaman.” dedi. Ve dedi: **شمر** bu harfi inkâr etti ve dedi: “Ancak o **شنرت**’tir.” Ve inşad etti:

  Ve geceyi, o ona karşı hırslı iken, ruhu koruyarak geçirdi;
                      fakat **تـشـنـرا** etmesinden sakınır.

**الأزهري** dedi: onu **الشنار**dan kıldı; o da **العيب**tir. Dedi: “**التاء** bize göre sahihtir.” Ve denildi: **الشنار**: en çirkin **العيب** ve **العار**. Denilir: **عار** ve **شنار**; onu **عار**dan müstakil kılmaları pek azdır. **أبو ذؤيب** dedi:

  Şüphesiz ben, onun ahdini hayırla bırakmaya lâyığım;
                      ve onun **شنار**ı yanımızda yükseltilmedi.

Ve onu cem ettiler; “**شنائر**” dediler. **جرير** dedi: “**شنعا شنائرا** işler getirir.” Ve **الشنار**: **الشنعة** ve çirkinlikle meşhur olan iştir. Ve ona **تشنيرا** ile **شنر** etti; onunla işitip onu rezil ettiği zaman. Ve **الشنير**, **سكيت** gibi: kötü huylu; ve çok şer ve **العيوب** sahibi şerli. Ve çirkinlikler; **الشنيرة** gibi, **الهاء** ile.

Ve **بنو شنير**, **سكيت** gibi: onlardan bir batındır; bunu **ابن دريد** söyledi. **ابن الأعرابي** dedi: **الشمرة**: **العيار**ın yürüyüşü; ve **الشنرة**: **المئشمر** salih adamın yürüyüşü. Ve **شنارى** **حبارى** gibi: **السنور**un adlarındandır; onu **الصاغاني** zikretti. Ve **شنرى**, **جمزى** gibi: **السمنودية** nahiyesinde bir yer. Ve: **البهنسا** nahiyesinde başka bir yer; ikisi de Mısır amellerindendir; Allah Teâlâ onu korusun. Ve **الشنار**, **رمان** gibi: suda bulunan beyaz bir kuştur; Şamîdir. Ve **التهذيب**’de **نشر** tercümesinde **ابن الأعرابي**’den: **امرأة منشورة ومشنورة**; sefih, kerime olduğu zaman.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%B1/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

شنّر عَلَيْهِ
2 شنّر عَلَيْهِ ذ , inf. n. تَشْنِيرٌ, He blamed him; found fault with him; attributed or imputed to him, or accused him of, a vice, or fault: (K:) or the same, (K,) or شنّر بِهِ, (O,) or شنّرهُ, (TA,) he rendered him infamous; exposed his vices, faults, or evil qualities or actions; disgraced him; or put him to shame. (O, K, TA.)

شَنْرَةٌ
شَنْرَةٌ ذ The gait, or manner of walking, of a righteous man. (O, K.) [See also شِمْرَةٌ.]

شَنَارٌ
شَنَارٌ ذ A vice, or fault: (S, O:) or the foulest vice or fault: (K:) and a disgrace, or shame, or thing that occasions one's being reviled: (S, O, K:) or a disgraceful vice or fault: seldom used unless conjointly with عَارٌ: (TA:) accord. to Sh, (O,) a thing, or an affair, notorious for badness or foulness: (O, K:) pl. شَنَائِرُ. (TA.)

شُنَارَى
شُنَارَى ذ one of the names of The cat. (O, K. *)

شُنَّارٌ
شُنَّارٌ ذ A certain white bird, found in water: of the dial. of Syria. (TA.)

شِنِّيرٌ
شِنِّيرٌ ذ and ↓ شِنِّيرَةٌ, (O, K,) [the latter having an intensive meaning,] applied to a man, (O,) Abounding in evil or mischief, and in vices, or faults; bad in disposition. (O, K.)

شِنِّيرَةٌ
شِنِّيرَةٌ ذ : see what next precedes.

مَشْنُورَةٌ
مَشْنُورَةٌ ذ A liberal, bountiful, or generous, woman: as also مَنْشُورَةٌ. (IAar, T in art. نشر, TA.)

##### Türkçe

**شنّر عَلَيْهِ**
2 **شنّر عَلَيْهِ** ذ , mastar ismi **تَشْنِيرٌ**, Ona sitem etti; onda kusur buldu; ona bir ayıbı yahut kusuru nisbet etti veya ona bir ayıbı yahut kusuru isnad etti: (K:) yahut aynı (K,) yahut **شنّر بِهِ**, (O,) yahut **شنّرهُ**, (TA,) onu rezil etti; onun ayıplarını, kusurlarını yahut kötü niteliklerini veya fiillerini açığa vurdu; onu rüsvay etti; yahut onu utandırdı. (O, K, TA.)

**شَنْرَةٌ**
**شَنْرَةٌ** ذ Salih bir adamın yürüyüşü yahut yürüme tarzı. (O, K.) [Ayrıca bk. **شِمْرَةٌ**.]

**شَنَارٌ**
**شَنَارٌ** ذ Bir ayıp yahut kusur: (S, O:) yahut en çirkin ayıp yahut kusur: (K:) ve bir rezillik yahut utanç yahut kişinin yerilmesine sebep olan şey: (S, O, K:) yahut rezil bir ayıp yahut kusur: çoğu kez ancak **عَارٌ** ile birlikte kullanılır: (TA:) Sh’ye göre, (O,) kötülük yahut çirkinlik ile meşhur olan bir şey yahut bir iş: (O, K:) çoğulu **شَنَائِرُ**. (TA.)

**شُنَارَى**
**شُنَارَى** ذ Kedinin adlarından biri. (O, K. *)

**شُنَّارٌ**
**شُنَّارٌ** ذ Suda bulunan belirli bir beyaz kuş: Suriye lehçesindendir. (TA.)

**شِنِّيرٌ**
**شِنِّيرٌ** ذ ve aşağıdaki **شِنِّيرَةٌ**, (O, K,) [ikincisi şiddetli mânâya sahip olarak,] bir adama uygulanır, (O,) kötülükte yahut fesatta ve ayıplarda yahut kusurlarda çok olan; tabiatça kötü. (O, K.)

**شِنِّيرَةٌ**
**شِنِّيرَةٌ** ذ : bir önce gelen şeye bak.

**مَشْنُورَةٌ**
**مَشْنُورَةٌ** ذ Cömert, bol veren yahut eli açık bir kadın: ayrıca **مَنْشُورَةٌ** olarak da. (IAar, T, madde **نشر**’de, TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%B1/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

شَنَرَ
شَنَرَ شَنَّرَ II
a.  [ 'Ala ], Defamed; disgraced.

شَنَاْر
شَنَاْر 22 ,
a.  Dishonour, affront, disgrace; vice; turpitude.

شُنَّاْر
شُنَّاْر 29 ,
a.  A certain aquatic bird.

شِنِّيْر
شِنِّيْر 30 ,
a.  Debased, depraved, vicious.

شَنْزَب
شَنْزَب
a.  Hard, firm.

شِنْشِنَة
شِنْشِنَة ( pl. شَنَاْرِ٤ُ 47 ),
a.  Piece of meat.

b.  Character; characteristic; custom.

##### Türkçe

شَنَرَ
**شَنَرَ** **شَنَّرَ** II
a. [ 'Ala ], İftira etti; rezil etti.

شَنَاْر
**شَنَاْر** 22 ,
a. Şerefsizlik, hakaret, rezillik; kötülük; ahlâksızlık.

شُنَّاْر
**شُنَّاْر** 29 ,
a. Belirli bir su kuşu.

شِنِّيْر
**شِنِّيْر** 30 ,
a. Alçaltılmış, bozulmuş, kötü.

شَنْزَب
**شَنْزَب**
a. Sert, sağlam.

شِنْشِنَة
**شِنْشِنَة** ( çoğ. **شَنَاْرِ٤ُ** 47 ),
a. Et parçası.

b. Huy; özellik; âdet.
