# شهبر (ش-ه-ب-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%87%D8%A8%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%87%D8%A8%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ش - ه - ب - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%87%D8%A8%D8%B1/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الهاء والشين
شهدر: الشِّهْدارة: الرَّجُل القَصير.
هرشف: عجوزٌ هِرْشَفَّة: بالية. ودلوٌ هِرْشَفَّة: باليةٌ مُتَشَنِّجة، ويُقَالُ لصُوفة الدّواة إذا يَبِسَتْ: هِرْشفّة، والفِعْل: أهْرَشَّفَ، ولو قيلَ: هَرْشَفَ لكان حَسَناً، قال:
كل عَجُوزٍ رأسُها كالكِفَّهْ
تَسْعِى بجُفٍٍّّ مَعَها هِرْشَفَّهْ
والتَّهَرْشُفُ : حَسْوٌ في تَمَهُّل.
شهبر: الشَّهْبَرةُ: العَجُوز، وكذلك الشَّهْربة، ولا يُقال للرّجل: شَهْبَر ولا شَهْرَب،. قال:
رُبّ عَجُوزٍ من لُكَيْز شَهْبَرَهْ
علَمتُها الإِنْقاضَ بعد القَرْقَرَهْ
وقال:
"شهبرة لم يَبْقَ إلاّ هَرِيرُها"
همرش: عجوزٌ هَمَّرِشٌ: جَحْمَرِش في اضطرابِ خَلْقِها، وتَشَنُّج جِلْدها.
هرشم: الهِرْشَمُّ: الرِخّوُ النَّخِرُ من الجِبال.
نهشل: نَهْشَل: اسمُ للذِّئب.

##### Türkçe

**الهاء والشين**

**شهدر**: **الشِّهْدارة**: kısa adam.

**هرشف**: eskimiş bir **عجوزٌ هِرْشَفَّة**. Ve eskimiş, büzüşmüş bir **ودلوٌ هِرْشَفَّة**; ve mürekkep hokkası yünü kuruduğu zaman ona: **هِرْشفّة** denilir; fiil: **أهْرَشَّفَ**; ve eğer: **هَرْشَفَ** denilseydi güzel olurdu. Dedi ki:
كل عَجُوزٍ رأسُها كالكِفَّهْ
تَسْعِى بجُفٍٍّّ مَعَها هِرْشَفَّهْ
Ve **التَّهَرْشُفُ**: ağır ağır içiştir.

**شهبر**: **الشَّهْبَرةُ**: yaşlı kadın; yine bunun gibi **الشَّهْربة**; ve erkeğe: **شَهْبَر** da **شَهْرَب** da denilmez. Dedi:
رُبّ عَجُوزٍ من لُكَيْز شَهْبَرَهْ
علَمتُها الإِنْقاضَ بعد القَرْقَرَهْ
Ve dedi:
"**شهبرة** لم يَبْقَ إلاّ هَرِيرُها"

**همرش**: yaratılışının çalkantısında ve derisinin büzüşmesinde **جَحْمَرِش** olan bir **عجوزٌ هَمَّرِشٌ**.

**هرشم**: **الهِرْشَمُّ**: dağlardan yumuşak, çürük olan.

**نهشل**: **نَهْشَل**: kurdun adı.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%87%D8%A8%D8%B1/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الشَهْبَرَةُ مثل الشَهْرَبَةُ، وهي العجوز الكبيرة. والجمع الشَهابِرُ.

##### Türkçe

**الشَهْبَرَةُ** tıpkı **الشَهْرَبَةُ** gibidir; o, büyük yaşlı kadındır. Çoğulu **الشَهابِرُ**dur.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%87%D8%A8%D8%B1/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الشَّهْبَرَة والشَّهْرَبة: العجوز الكبيرة. وفي الحديث: لا تَتَزَوّجَنَّ شَهْبَرة ولا نَهْبَرة؛ الشَّهْبَرَة: الكبيرة الفانية. والشَّيْهَبُور: كالشَّهْبَرة؛ وشيخ شَهْرَب وشَهْبَر؛ عن يعقوب. قال الأَزهري: ولا يقال للرجل شَهْبَرٌ؛ قال شِظاظ الضبَّي، وهو أَحد اللصوص الفُتَّاك، وكان رأَى عجوزاً معها جمل حسن، وكان راكباً على بكر له فنزل عنه وقال: أَمسكي لي هذا البكر لأَقضي حاجة وأَعود، فلم تستطع العجوز حفظ الجملين فانفلت منها جملها ونَدَّ، فقال: أَنا آتيك به؛ فمضى وركبه، وقال: رُبَّ عجوزٍ من نُمَيْرٍ شَهْبَرَهْ،
عَلَّمْتُها الإِنَقَاضَ بعد القَرقَرَهْ
أَراد أَنها كانت ذات إِبل، فأَغَرْتُ عليها ولم أَترك لها غير شُوَيْهات تُنْقِضُ بها، والإِنْقاض: صوت الصغير من الإِبل، والقَرْقَرَةُ: صوت الكبير، والجمع الشَّهابِر؛ وقال:
جمعتُ منهمْ عَشَباً شَهابِرَا

##### Türkçe

**الشَّهْبَرَة** ve **الشَّهْرَبة**: büyük yaşlı kadın. Ve hadiste: “Sakın **شَهْبَرة** ile de **نَهْبَرة** ile de evlenmeyin”; **الشَّهْبَرَة**: yok olup giden büyük (yaşlı kadın).

**والشَّيْهَبُور**: **الشَّهْبَرة** gibi; ve **شيخ شَهْرَب** ve **شَهْبَر**; Yakub’dan. Ezherî dedi: Erkeğe **شَهْبَرٌ** denilmez; Şizâz ed-Dabbî dedi—ki o, öldürücü hırsızlardan biriydi—, bir yaşlı kadın gördü, yanında güzel bir deve vardı; kendisi de bir genç deve üzerinde biniciydi; ondan indi ve dedi ki: “Bu genç deveyi benim için tut, bir ihtiyacımı gidereyim ve döneyim.” Yaşlı kadın iki deveyi muhafaza etmeye güç yetiremedi; devesi elinden kurtuldu ve kaçtı. Bunun üzerine dedi ki: “Ben onu sana getiririm.” Gitti ve ona bindi ve dedi:

“Nice **نُمَيْر**’den yaşlı kadın vardır, **شَهْبَرَهْ**,
Ona **الإِنَقَاضَ**’ı **القَرقَرَهْ**’den sonra öğrettim.”

Şunu kastetti: onun develeri vardı; ona baskın yaptım ve ona, kendisiyle **تُنْقِضُ** edeceği küçük koyuncuklardan başka bir şey bırakmadım. **الإِنْقاض**: develerden küçüğün sesi; **القَرْقَرَةُ**: büyüğün sesi. Çoğulu **الشَّهابِر**’dir; ve dedi:

“Onlardan ot topladım, **شَهابِرَا**.”

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%87%D8%A8%D8%B1/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

شهبر دبر البعير، هكذا في النسخ التي بأيدينا، والصواب وبر البعير، بالواو: اشهاب. شهبر لكذا: أجهش للبكاء، والذي في التكملة وشهبر: أجهش للبكاء، ولم يذكر لكذا. ورجل شهبر، كجعفر: ضخم الرأس، أو لا يوصف به الرجال، قال الأزهري: ولايقال للرجل: شهبر. وامرأة شهبرة وشهربة وشيهبور، وشنهبر، بالنون زائدة: مسنة وفيها بقية قوة، قاله ابن دريد، وفي الحديث:  لا تتزوجن شهبرة ولا نهبرة أي كبيرة فانية. وشيخ شهبر وشهرب. عن يعقوب. قال شظاظ الضبي، وهو أحد اللصوص الفتاك، وكان رأى عجوزا معها جمل حسن، وكان راكبا على بكر له، فنزل، وقال: أمسكي لي هذا البكر، لأقضي حاجة وأعود، فلم تستطيع العجوز حفظ الجملين، فانفلت منها جملها وند، فقال: أنا آتيك به، فمضى وركبه وقال:
  رب عجوز من نمير شهبـره                      علمتها الإنقاض بعد القرقره. والجمع الشهابر، وقال:
  وجمعت منهم عشبا شهابرا. والشهبر، كجعفر: الضخم الرأس. رجل مشهبر الرأس: كبيره مفطوحه، كذا في التكملة. وعصام بن شهبر: حاجب النعمان ابن المنذر ملك العرب، وهو القائل:
  نفس عصام سودت عصاما                      وعلمته الكر والإقدامـا. وسيأتي ذكره في ع-ص-م .

##### Türkçe

**شهبر**: devenin arka tarafı; elimizdeki nüshalarda böyledir; doğrusu devenin yünü/düyü, **الواو** ile: **اشهاب**.

**شهبر** li-kedhâ: ağlamak için hıçkırarak ağlamaya girişti; **التكملة**’de olan: **وشهبر**: ağlamak için hıçkırarak ağlamaya girişti; li-kedhâ’yı zikretmedi.

Ve bir adam **شهبر**, **كجعفر**: başı iri; yahut erkekler bununla vasıflandırılmaz; **الأزهري** dedi: ve adama denilmez: **شهبر**.

Ve bir kadın **شهبرة** ve **شهربة** ve **شيهبور**, ve **شنهبر**, **بالنون** ziyade: yaşlı, ve onda bir miktar kuvvet kalıntısı vardır; bunu İbn Düreyd söyledi. Ve hadiste: “**لا تتزوجن شهبرة ولا نهبرة**” yani büyük, tükenmiş.

Ve bir ihtiyar **شهبر** ve **شهرب**. Yakub’dan.

**شظاظ الضبي** dedi—o, öldürücü hırsızlardan biridir—ve yanında güzel bir deve bulunan bir kocakarı görmüştü; ve kendi için bir genç deve üzerinde biniciydi; indi ve dedi: “Bu genç deveyi benim için tut; bir ihtiyacımı gidereyim ve döneyim.” Kocakarı iki deveyi tutmaya güç yetiremedi; devesi ondan kaçıp ürktü. Dedi: “Ben onu sana getiririm.” Gitti ve ona bindi ve dedi:

  “**رب عجوز من نمير شهبـره                      علمتها الإنقاض بعد القرقره**.”

Ve çoğulu **الشهابر**’dir; ve dedi:

  “**وجمعت منهم عشبا شهابرا**.”

Ve **الشهبر**, **كجعفر**: başı iri olan.

Başı **مشهبر** bir adam: onun büyüğü, yassı; **التكملة**’de böyledir.

Ve **عصام بن شهبر**: Arapların kralı Nu‘mân b. el-Münzir’in hâcibi; ve o, söyleyendir:

  “**نفس عصام سودت عصاما                      وعلمته الكر والإقدامـا**.”

Ve onun zikri **ع-ص-م**’de gelecektir.
