# شهق — Kitâbullâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%87%D9%82/sozluk/kitab_allah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%87%D9%82/entries/kitab_allah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شهق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%87%D9%82.md)
- Kitâbullâh: Kur'an kullanımından türetilmiş

## Madde başı: شهق

شهق
شَهَقَ - يَشْهَقُ (شَهِقَ - يَشْهَقُ) - شَهِيْق
شَهَقَ - يَشْهَقُ (شَهِقَ - يَشْهَقُ) + الكائن: ضد: " زفر": يشفط ويُدخِل الهواء محدثاً صوت الشهيق: يُدْخِل الهواء من مدخل ضيق محدثاً صوتاً
شَهِيْق: ضد زفير: على وزن " فـَعيل ": اسم فاعل مبالغة بمعنى مفعول من " شَهَقَ - يَشْهَقُ ": دخول الهواء من مدخل ضيق محدثاً الصوت المعروف
واللفظ ينتمي إلى مجموعة " حركة الغازات والسوائل بالشهق والشفط"، وهي:
مَكَّ - يَمُكُّ، خَرْطَمَ - يُخَرطِمُ، شَهَقَ - يَشْهَقُ (شَهِقَ - يَشْهَقُ)، لَهَثَ - يَلْهَثُ ( لَهِثَ - يَلهَثُ)، نَفَسَ - يَنْفُسُ، رَاحَ - يَرَاحُ (رَاحَ - يَرِيحُ)

شهيق
 	﴿فأما الذين شقوا ففي النار لهم فيها زفير وشهيق(106)﴾ هود ﴿إذا ألقوا فيها سمعوا لها شهيقا وهي تفور(7)﴾ الملك
مختار الصحاح
● [شهق] ش ه ق: الشَّاهِقُ الجبل المرتفع و شَهِيقُ الحمار آخر صوته وزفيره أوله وقد شَهَقَ بالفتح يشهق بالفتح والكسر شَهِيقاً فيهما وقيل الشَّهِيقُ رد النفس والزفير إخراجه و الشَّهْقَةُ كالصيحة يقال شَهَقَ فلان شَهْقَةً فمات
الراغب
شهق
- الشهيق: طول الزفير، وهو رد النفس، والزفير: مدة. قال تعالى: }لهم فيها زفير وشهيق﴿[هود/106]،﴾سمعوا لها تغيظا وزفيرا﴿[الفرقان/12]، وقال تعالى:﴾سمعوا لها شهيقا{ [الملك/7]، وأصله من جبل شاهق. أي: متناهي الطول.
ملخص اللسان
1.    الشَّهِيقُ: أَقِبحُ الأصوات، شَهِقَ وشَهَقَ يَشْهَقُ ويَشْهِقُ شَهِيقاً وشُهاقاً
2.    ويقال: الشَّهِيق ردُّ النفَس والزَّفِيرُ إخراجه.الليث: الشَّهِيقُ ضد الزفير، والزفير إخراج النفس
3.    والشاهِقُ: الجبل المرتفع.وجبل شاهِقٌ: طويل عالٍ، وقد شَهَق شُهوقاً.
4.    وكل ما رُفِعَ من بناء أو غيره وطال فهو شاهِقٌ، وقد شَهَقَ؛
5.    ومنه يقال:شَهِقَ يَشْهَقُ إذا تَنفَّس تنفُّساً،
6.    ومنه الجبل الشاهِقُ. وجبل شاهِقٌ: ممتنع طولاً، والجمع شواهق.
لسان العرب
● - شهق: الشَّهِيقُ: أَقِبحُ الأصوات، شَهِقَ وشَهَقَ يَشْهَقُ ويَشْهِقُ    شَهِيقاً وشُهاقاً، وبعضهم يقول شُهوقاً: ردَّد البكاء في صدره. الجوهري:    شهق يشهق ارتفع. وشَهِيقُ الحمار: آخر صوته، وزفيره أوَّله، وقيل:    شَهِيقُ الحمار نَهيقه. ويقال: الشَّهِيق ردُّ النفَس والزَّفِيرُ إخراجه.    الليث: الشَّهِيقُ ضد الزفير، والزفير إخراج النفس؛ قال الله عز وجل في صفة    أهل النار: لهم فيها زَفِيرٌ وشَهِيق؛ قال الزجاج: الزَّفِير والشَّهِيق    من أَصوات المكروبين، قال: والزفير من شديد الأنِين وقبيحه، والشَّهِيقُ    الأنِينُ الشديد المرتفع جدّاً، قال: وزعم بعض أَهل اللغة من البصريين    والكوفيين أن الزفير بمنزلة ابتداء صوت الحمار من النهيق، والشهيق بمنزلة    آخر صوته في الشَّهِيق، وروي عن الربيع في قوله لهم فيها زَفِير وشَهِيق،    قال: الزفير في الحلق والشَّهِيق في الصدر.    ورجل ذو شاهقٍ: شديدُ الغضب. ويقال للرجل إذا اشتد غضبه: إنه لذو شاهقٍ    وإنه لذو صاهلٍ. وفحل ذو شاهقٍ وذو صاهلٍ إذا هاجَ وصالَ فسمعت له صوتاً    يخرج من جوفه. الأَصمعي: يقال شَهَقت وشَهِقَت عين الناظر عليه إذا    أَصابه بعين؛ وقال مزاحم العقيلي:    إذا شَهِقت عَيْنٌ عليه، عَزَوْتُه    لغير أَبيه، أو تَسَنَّيْتُ راقِيا    أَخبر أَنه إذا فتح إنسان عينه عليه فخشيت أن يصيبه بعينه، قلت: هو    هجِين لأَرُدَّ عينَ الناظر عنه وإعجابَه به. والشَّهْقة: كالصيحة، يقال:    شَهَقَ فلانٌ وشَهِقَ شَهْقةً فمات. والتَّشْهاقُ: الشَّهِيق؛ وقال حنظلة بن    شَرْقيّ وكنيته أَبو الطَّمَحان:    بِضَرْبٍ يُزِيلُ الهامَ عن سَكِناتِه،    وطَعْنٍ كتَشْهاق العِفَا هَمَّ بالنَّهْقِ    ويقال: ضَحِكٌ تَشْهاق؛ قال ابن ميّادة:    تقول خَوْدٌ ذاتُ طَرْفٍ بَرَّاقْ،    مَزَّاحةً تَقْطعُ هَمَّ المُشْتاقْ،    ذاتُ أَقاويلَ وضَحْكٍ تَشْهاقْ،    هلاَّ اشتَرَيْتَ حِنْطةً بالرُّسْتاقْ،    سَمْراءَ ممّا دَرَسَ ابنُ مِخْراقْ؟    والشاهِقُ: الجبل المرتفع. وجبل شاهِقٌ: طويل عالٍ، وقد شَهَق شُهوقاً.    وكل ما رُفِعَ من بناء أو غيره وطال فهو شاهِقٌ، وقد شَهَقَ؛ ومنه يقال:    شَهِقَ يَشْهَقُ إذا تَنفَّس تنفُّساً، ومنه الجبل الشاهِقُ. وجبل    شاهِقٌ: ممتنع طولاً، والجمع شواهق. وفي حديث بدء الوحي: ليتَرَدَّى من رُؤوس    الجبال أي شواهِق الجبال أي عواليها.
مقاييس اللغة:
(شهق) الشين والهاء والقاف أصلٌ واحدٌ يدلُّ على علوّ. من ذلك جبلٌ شاهِق، أي عال. ثمَّ اشتُقَّ من ذلك الشَّهيق: ضدّ الزَّفير؛ لأنَّ الشَّهيق ردُّ النّفَس، والزّفير إخراج النَفَس. والأصل في ذلك ما ذكرناه. وقال بعضهم: فلان ذو شاهقٍ، إِذا اشتدَّ غضبُه. ولعلَّه أن *يكون مع ذلك صوت.
القاموس المحيط:
شَهَِقَ، كمنَع وضَرَبَ وسَمِعَ، شَهيقاً وشُهاقاً، بالضم، وتَشْهاقاً، بالفتح تَرَدَّدَ البُكاءُ في صَدْرِهِ،
و عَيْنُ الناظِرِ عليه: أصابَتْه بعينٍ. والشاهِقُ: المُرْتَفعُ من الجِبالِ والأبْنِيَةِ وغيرِها، والعِرْقُ الضارِبُ إلى فَوقُ. وهو ذو شاهِقٍ، أي: لا يَشْتَدُّ غَضَبُه. وشَهِيقُ الحِمارِ وتَشْهاقُه: نُهاقُه. وكغُرابٍ: جَبَلٌ.
تاج العروس:
ش - ه - ق
شَهَقَ كمَنَعَ وضَرَبَ وسَمِعَ شَهِيقاً وشُهُوقاً وشُهاقاً بالضم فيهما وتَشهاقاً بالفَتح : إِذا تَرَددَ البُكاءُ في صَدرِه كما في العُبابِ وفي اللسان : رَدد البكاء في صَدرِه . ومن المَجاز : شَهِقَت عَينُ النّاظِرِ عليه : إِذا أَصابَتهُ بعَين وفي الأساسِ : أَعجَبه فأدامَ النظَرَ إليه وهو مَجازٌ وأَنْشَد الأصمَعِي لمُزاحِمٍ العقيلي :
إذا شَهِقَت عين عليهِ عَزَوتُه ... لغَيرِ أبِيهِ أَو نَسِيتُ تَراقِيَا كما في العُبابِ وفي اللسان أو تَسنيْتُ راقِيَاً أَخْبَرَ أَنه إذا فَتَح إِنْسان عَينَه عليه فخَشِيتُ أن يُصِيبَه بعَينِه قُلتُ : هو هَجِينٌ لأرُد عَينَ الناظِرِ عنه وإعجابَه به . والشاهِقُ : المرتفع الطوِيلُ العالِي المُمتَنِعُ من الجِبالِ وكذا من الأبْنِيَةِ وغَيرِها : ما ارتفع منها وطالَ والجمع الشواهِقُ . ومن كلام الأطِبّاءَ : العِرقُ الشاهِقُ هو الضارَبُ إِذا كانَ إلى فَوق نَقَله الصاغانِي وهو مَجاز . ومن المَجازِ : هو شاهِقٌ أَي لا يَشتَد غَضَبُه هكذا في سائِر النسَخ وهو غلَطٌ صوابه إِذا كانَ يَشتَدُّ غَضَبُه كما في الصِّحاح والعُبابِ واللِّسانِ والأساس زادَ الأَخِيرُ : وكذلِك ذو صاهِلٍ وفي اللِّسانِ : رَجُل ذو شاهِقٍ : شديدُ الغَضَب . وشَهِيقُ الحِمارِ وتَشْهاقُه : نُهاقهُ قالَ الجَوْهرِي : شَهِيقُ الحِمارِ : آخِرُ صَوْتِه وزفِيرُه : أوله . ويُقال : الشهيق : رَد النفَسِ والزفيرُ : إِخْراجُه قلتُ : وهو قوْلُ اللَّيْثِ وقالَ الزجاج : الزفيرُ والشَّهِيقُ : من أَصواتِ المَكْروبِينَ قال : والشهِيقُ : الأنِينُ المُرْتَفعُ جِداً قال : وزَعَم بعضُ أهل اللغَةِ من البَصْرِيينَ والكُوفِيّين أَنَّ اَلزَّفِيرَ بمنزلةِ ابتِداء صَوْتِ الحِمارِ من النهيقِ والشَّهيقُ في الصدرِ وشاهِدُ التَّشْهاقِ قولُ أَبِي الطمَحانِ :
بضَرْبٍ يُزِيلُ الهامَ عن سَكَناتِه ... وطَعنٍ كتشهاقِ العَفا هم بالنَّهْق وشُهاق كغُرابٍ : جَبَل بالقرب من بيلَة عن ابْنِ عَبّاد . ومما يُسْتَدركُ عليه : الشهوقُ بالضم : الارْتِفاع . والشهْقَةُ كالصَّيْحَة يُقال : شَهَقَ فُلان شَهقةً فماتَ نقله الجوهري . ويُقال : ضَحِكٌ تَشْهاق قالَ ابن مَيّادَةَ :
" تَقُولُ خَوْدٌ ذاتُ طَرْف بَرّاقْ
" مَزّاحَة تَقْطَعُ هَمَّ المُشتاقْ
" ذاتُ أَقاوِيلَ وضِحْكِ تَشْاق
" هَلاّ اشْتَرَيْتَ حِنْطَةً بالرًّسْتاقْ
" سَمراءَ مما دَرَّسَ ابن مِخْراق
" أو كْنْتَ ذا بَز وبَغْلٍ دَقْداقْ وفحل ذو شاهِقٍ وذو صاهل : إِذا هاجَ وصالَ فسَمِعْتَ له صَوْتاً فيَخْرُجُ من جَوْفِه وهو مجاز

### Türkçe

شهق
**شَهَقَ** - **يَشْهَقُ** (**شَهِقَ** - **يَشْهَقُ**) - **شَهِيْق**
Cuma, 11 Şubat/Şubat 2011 06:28 yazar: Administrator
**شَهَقَ** - **يَشْهَقُ** (**شَهِقَ** - **يَشْهَقُ**) + canlı: zıddı: "**زفر**": **الشهيق** sesini meydana getirerek havayı çeker ve içeri sokar: dar bir girişten havayı içeri sokar, bir ses meydana getirerek
**شَهِيْق**: zıddı **زفير**: "فـَعيل" vezninde: **شَهَقَ** - **يَشْهَقُ**’tan, mef‘ûl mânasında mübalağa ism-i fâil: bilinen sesi meydana getirerek dar bir girişten havanın girişi
Ve lafız, "şehk ve emiş ile gazların ve sıvıların hareketi" grubuna mensuptur; o da şudur:
**مَكَّ** - **يَمُكُّ**، **خَرْطَمَ** - **يُخَرطِمُ**، **شَهَقَ** - **يَشْهَقُ** (**شَهِقَ** - **يَشْهَقُ**)، **لَهَثَ** - **يَلْهَثُ** ( **لَهِثَ** - **يَلهَثُ**)، **نَفَسَ** - **يَنْفُسُ**، **رَاحَ** - **يَرَاحُ** (**رَاحَ** - **يَرِيحُ**)

شهيq
 	﴿Artık bedbaht olanlara gelince, ateştedirler; onlar için orada **زفير** ve **شهيق** vardır(106)﴾ Hûd ﴿Oraya atıldıklarında, onun için bir **شهيقا** işitirler; o kaynayıp durur(7)﴾ Mülk
Muhtârü’s-Sıhâh
● [**شهق**] ش ه ق: **الشَّاهِقُ** yüksek dağdır; eşeğin **شَهِيقُ**’i sesinin sonudur, **زفير**’i ise başıdır. Ve **شَهَقَ** (fetha ile) **يشهق** (fetha ve kesra ile) her ikisinde de **شَهِيقاً** (diye) olmuştur. Ve denildi ki: **الشَّهِيقُ** nefsi geri çevirmektir, **الزفير** ise onu çıkarmaktır. Ve **الشَّهْقَةُ** çığlık gibi (bir şey)dir; “falanca **شَهْقَةً** **شَهَقَ**” denir de ölür.
er-Râgıb
شهق
- **الشهيق**: **الزفير**’in uzunluğudur; o, nefsi geri çevirmektir. **الزفير** ise bir müddettir. Yüce Allah dedi ki: ﴿Onlar için orada **زفير** ve **شهيق** vardır﴾ [Hûd/106], ﴿Onun için öfke ve **زفيرا** işittiler﴾ [Furkân/12], ve Yüce Allah dedi ki: ﴿Onun için bir **شهيقا** işittiler﴾ [Mülk/7]. Ve aslı, **جبل شاهق**’tandır; yani: uzunluğun nihayetine varmış.
Lisân’ın özeti
1.    **الشَّهِيقُ**: seslerin en çirkini; **شَهِقَ** ve **شَهَقَ** **يَشْهَقُ** ve **يَشْهِقُ** **شَهِيقاً** ve **شُهاقاً**
2.    Ve denilir: **الشَّهِيق** nefsi geri çevirmektir, **الزَّفِيرُ** ise onu çıkarmaktır. el-Leys: **الشَّهِيقُ** **الزفير**’in zıddıdır; **الزفير** nefsi çıkarmaktır
3.    Ve **الشاهِقُ**: yüksek dağ. Ve **جبل شاهِقٌ**: uzun, yüksek; ve **شَهَق** **شُهوقاً**.
4.    Ve bina veya başkası gibi her ne yükseltilmiş ve uzamışsa o **شاهِقٌ**’tır; ve **شَهَقَ** olmuştur;
5.    Ve ondan denilir: **شَهِقَ** **يَشْهَقُ**; nefes alıp verme (türü) bir nefes alıp verme ile nefes aldığında,
6.    Ve ondan **الجبل الشاهِقُ**. Ve **جبل شاهِقٌ**: uzunlukça engelleyici (ulaşılmaz); çoğulu **شواهق**.
Lisânü’l-‘Arab
● - **شهق**: **الشَّهِيقُ**: seslerin en çirkini; **شَهِقَ** ve **شَهَقَ** **يَشْهَقُ** ve **يَشْهِقُ** **شَهِيقاً** ve **شُهاقاً**; bazısı **شُهوقاً** der: göğsünde ağlamayı tekrarladı. el-Cevherî: **شهق** **يشهق** yükseldi. Ve eşeğin **شَهِيقُ**’i: sesinin sonudur; **زفير**’i ise başıdır. Ve denildi ki: eşeğin **شَهِيقُ**’i onun anırmasıdır. Ve denilir: **الشَّهِيق** nefsi geri çevirmektir, **الزَّفِيرُ** ise onu çıkarmaktır. el-Leys: **الشَّهِيقُ** **الزفير**’in zıddıdır; **الزفير** nefsi çıkarmaktır; Aziz ve Celîl olan Allah, cehennem ehlinin vasfında dedi ki: Onlar için orada **زَفِيرٌ** ve **شَهِيق** vardır. ez-Zeccâc dedi ki: **الزَّفِير** ve **الشَّهِيق** sıkıntıya düşenlerin seslerindendir; dedi ki: **الزفير** şiddetli inlemeden ve onun çirkininden (olan)dır; **الشَّهِيقُ** ise çok yükselmiş şiddetli inlemedir. Dedi ki: Basralılardan ve Kufelilerden bazı dil ehli, **الزفير**’in eşeğin anırmasından sesin başlangıcı mesabesinde olduğunu, **الشهيق**’in ise **الشَّهِيق**’te sesinin sonu mesabesinde olduğunu iddia etti. Ve er-Rabî‘den, “Onlar için orada **زَفِير** ve **شَهِيق** vardır” sözü hakkında rivayet edildi; dedi ki: **الزفير** boğazdadır, **الشَّهِيق** göğüstedir. Ve **رجل ذو شاهقٍ**: şiddetli öfkeli. Ve bir adama öfkesi şiddetlendiğinde denilir: “O mutlaka **ذو شاهقٍ**’tır ve o mutlaka **ذو صاهلٍ**’dir.” Ve **فحل ذو شاهقٍ** ve **ذو صاهلٍ**: azıp saldırdığında, onun için karnından çıkan bir ses işittiğinde. el-Asma‘î: “Bakanın gözü ona **شَهَقت** ve **شَهِقَت**” denilir; ona göz değdirdiğinde. Ve Muzâhim el-‘Ukaylî dedi ki:
    “Eğer bir göz ona **شَهِقت** ise, onu
    babasından başkasına nisbet ettim; yahut bir okuyucu aradım”
Açıkladı ki: Bir insan gözünü ona açtığında ve onun gözüyle ona isabet etmesinden korktuğumda, “O **هجِين**’dir” dedim; bakanın gözünü ondan ve ona hayranlığını geri çevirmek için. Ve **الشَّهْقة**: çığlık gibi; “falanca **شَهْقةً** **شَهَقَ** ve **شَهِقَ**” denilir de ölür. Ve **التَّشْهاقُ**: **الشَّهِيق**; ve Hanzala b. Şarkiyy (künyesi Ebû’t-Tamhân) dedi ki:
    “Başın yerinden oynaklarını gideren bir vuruşla,
    ve anırmaya yeltenen yaban eşeğinin **تشهاق**’ı gibi bir mızraklamayla”
Ve denilir: **ضَحِكٌ تَشْهاق**; İbn Meyyâde dedi ki:
    “Parlak bakışlı bir genç kız der ki:
    Şakalaşan, âşığın kaygısını kesip atan,
    sözler sahibi ve **تَشْهاق** bir gülüş sahibi,
    Rustâk’ta buğday satın almaz mıydın,
    İbn Mikhraq’ın harmanladığından esmer (olanı)?”
Ve **الشاهِقُ**: yüksek dağ. Ve **جبل شاهِقٌ**: uzun, yüksek; ve **شَهَق** **شُهوقاً**. Ve bina veya başkası gibi her ne yükseltilmiş ve uzamışsa o **شاهِقٌ**’tır; ve **شَهَقَ** olmuştur. Ve ondan denilir: **شَهِقَ** **يَشْهَقُ**; nefes alıp verme (türü) bir nefes alıp verdiğinde; ve ondan **الجبل الشاهِقُ**. Ve **جبل شاهِقٌ**: uzunlukça engelleyici (ulaşılmaz); çoğulu **شواهق**. Ve vahyin başlangıcı hadîsinde: “dağların başlarından kendini aşağı atsın” yani **شواهِق** dağlar, yani onların yükseklikleri.
Maqâyîsü’l-Luğa:
(**شهق**) **الشين** ve **الهاء** ve **القاف** tek bir asıldır; yükseklik üzerine delâlet eder. Bundan: **جبلٌ شاهِق**; yani yüksek. Sonra bundan **الشَّهيق** türetildi: **الزَّفير**’in zıddı; çünkü **الشَّهيق** nefsi geri çevirmektir, **الزّفير** nefsi çıkarmaktır. Asıl, zikrettiğimiz şeydir. Ve bazısı dedi ki: falanca **ذو شاهقٍ**’tır; öfkesi şiddetlendiğinde. Belki de bununla birlikte bir ses olur.
el-Kâmûsü’l-Muhît:
**شَهَِقَ**; **منَع** ve **ضَرَبَ** ve **سَمِعَ** gibi; **شَهيقاً** ve **شُهاقاً** (ikincisi damme ile) ve **تَشْهاقاً** (fetha ile): göğsünde ağlamayı tekrarladı,
Ve bakanın gözü ona: ona göz değdirdi. Ve **الشاهِقُ**: dağlardan, binalardan ve başkalarından yüksek olan; ve yukarıya vuran damar. Ve o **ذو شاهِقٍ**’tır; yani: öfkesi şiddetlenmez. Ve eşeğin **شَهِيقُ**’i ve **تَشْهاقُه**: onun anırmasıdır. Ve **كغُرابٍ**: bir dağdır.
Tâcü’l-‘Arûs:
ش - ه - ق
**شَهَقَ**; **مَنَعَ** ve **ضَرَبَ** ve **سَمِعَ** gibi; **شَهِيقاً** ve **شُهُوقاً** ve **شُهاقاً** (ikisi de damme ile) ve **تَشهاقاً** (fetha ile): göğsünde ağlamayı tekrarladığında; **العُباب**’da ve **اللسان**’da olduğu gibi: göğsünde ağlamayı tekrarladı. Mecazdan: bakanın gözü ona **شَهِقَت**: ona göz değdirdiğinde. **الأساس**’ta: onu beğendi de ona bakmayı sürdürdü; bu mecazdır. el-Asma‘î, Muzâhim el-‘Ukaylî için inşâd etti:
Eğer bir göz ona **شَهِقَت** ise, onu ... babasından başkasına nisbet ettim, yahut ... tırnak kemiklerini unuttum; **العُباب**’da ve **اللسان**’da olduğu gibi; yahut “bir okuyucu aradım”; açıkladı ki: bir insan gözünü ona açtığında ve onun gözüyle ona isabet etmesinden korktuğumda, “O **هَجِينٌ**’dir” dedim; bakanın gözünü ondan ve ona hayranlığını geri çevirmek için. Ve **الشاهِقُ**: dağlardan; ve binalardan ve başkalarından; yükselen, uzun, yüksek, ulaşılmaz olan; onlardan yükselen ve uzayan şey; çoğulu **الشواهِقُ**. Tabiplerin sözünden: **العِرقُ الشاهِقُ** yukarıya doğru olduğunda vuran (damar)dır; es-Sâgânî nakletti; bu mecazdır. Mecazdan: o **شاهِقٌ**’tır; yani öfkesi şiddetlenmez; bütün nüshalarda böyledir; bu yanlıştır; doğrusu: öfkesi şiddetlendiğinde; **الصِّحاح** ve **العُباب** ve **اللِّسان** ve **الأساس**’ta olduğu gibi. Sonuncusu ekledi: ve aynı şekilde **ذو صاهِلٍ**. **اللِّسان**’da: **رَجُل ذو شاهِقٍ**: şiddetli öfkeli. Ve eşeğin **شَهِيقُ**’i ve **تَشْهاقُه**: onun anırmasıdır. el-Cevherî dedi ki: eşeğin **شَهِيقُ**’i: sesinin sonudur; **زفِيرُه**: başıdır. Ve denilir: **الشهيق** nefsi geri çevirmektir; **الزفير**: onu çıkarmaktır. Dedim ki: bu, el-Leys’in sözüdür. ez-Zeccâc dedi ki: **الزفيرُ** ve **الشَّهِيقُ**: sıkıntıya düşenlerin seslerindendir. Dedi ki: **الشهيقُ**: çok yükselmiş inlemedir. Dedi ki: Basralılardan ve Kufelilerden bazı dil ehli, **اَلزَّفِيرَ**’in eşeğin anırmasından sesin başlangıcı mesabesinde olduğunu; **الشَّهيقُ**’in ise göğüste olduğunu (iddia etti). Ve **التَّشْهاق**’a şahit, Ebû’t-Tamhân’ın sözüdür:
“Başın yerinden oynaklarını gideren bir vuruşla ... ve anırmaya yeltenen yaban eşeğinin **تشهاق**’ı gibi bir mızraklamayla”
Ve **شُهاق**; **كغُرابٍ** gibi: Bîla yakınında bir dağdır; İbn ‘Abbâd’dan. Ve buna müstedrek olarak: **الشهوقُ** (damme ile): yükselme. Ve **الشهْقَةُ** çığlık gibi; “falanca **شَهقةً** **شَهَقَ** da öldü” denilir; el-Cevherî nakletti. Ve denilir: **ضَحِكٌ تَشْهاق**; İbn Meyyâde dedi ki:
" Parlak bakışlı bir genç kız der ki:
" Şakalaşan, âşığın kaygısını kesip atan,
" sözler sahibi ve **تَشْاق** bir gülüş sahibi,
" Rustâk’ta buğday satın almaz mıydın,
" İbn Mikhraq’ın harmanladığından esmer (olanı)?
" yahut sen **بَز** ve **بَغْلٍ دَقْداقْ** sahibi olsaydın. Ve **فحل ذو شاهِقٍ** ve **ذو صاهل**: azıp saldırdığında, onun için karnından çıkan bir ses işittiğinde; bu mecazdır.
