# شهو — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%87%D9%88/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%87%D9%88/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شهو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%87%D9%88.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: شهو

باب الهاء والشين ووايء معهما
هو ش، شهو، ش و ه،هي ش مستعملات هوش: هوّشتُ الشّيءَ، أي: خلطته، وهَوَّشَ القَوْمُ، اختلطوا، وفي الحديث: "كلّ مالٍ جُمِعَ من مهاوش أَذْهَبه الله في نَهابر" المهَاوش: الذي أصيب من غير حِلِّه، كأنه من الأختلاط والنَّهابر: المَهالك.
وإذا أُغِيرَ على مال الحيّ، فنفرت الإبلُ، واختلط بعضها ببعض، قيل: هاشَتْ تَهُوشُ فهي هَوائشُ. وفي الحديث: "اتّقوا هَوَشاتِ السّوق وهَوشات اللّيل". اتّقوا هوشات السّوق، أي: اتقّوا الضّلال فيها، وأَنْ يُحتالَ عليهكم فتُسْرَقوا ، واتقوا هوشاتِ اللّيلِ، أي: الجَلَبة والشَّرّ الذي يَقَعُ بينَ القَوْم وهوشات اللّيل: حوادثه ومكروهه . وهاشُوا يَهوشُونَ هَوْشاً. والهَوْشةُ الفِتنةُ والاختلاط والهيج.
وذُو هاشِ: موضعٌ.
شهو: رجلٌ شهوان، وامرأة شَهْوَى، وأنا إليه شهوان. شَهِيَ يَشْهَى، وشها يشهو إذا اشتهى. والتَّشهّي: شَهْوةٌ بعد شَهْوة.
وتَشَهَّتِ المرأة على زوجها فأشهاها، أي: أَطْلَبَها ما تَشَهَّتْ، أي: طلب لها.
شوه: رجلٌ أَشْوَهُ: سريع الإِصابة بالعين، وامرأة شوهاء.
والشَوَهُ: مصدرُ الأَشْوَه والشَّوْهاء، وهما القبيحا الوَجْهِ والخِلْقةِ. قال رسول الله صلى الله عليه و على آله وسلّم يوم حُنين: "شاهتِ الوُجوهُ". أي: قَبُحَتْ. شاه وجهُهُ يَشُوهُ شَوْهاً.
وشَوَّههُ اللهُ فهو مُشَوَّهٌ. قال الحُطيئة:
أرى ليَ وجهاً شوَّه اللهُ خَلْقَهُ		فقُبِّح من وجهٍ وقُبِّحَ حامِلُهْ
وكلُّ شيءٍ من الخَلْق لا يُوافِقُ بَعْضُه بعضاً فهو مُشَوَّهٌ.
وفرسُّ شوهاءُ. وهي التي في رأسِها طُولٌ، وفي مَنْخِرَيْها وفَمِها سَعةٌ.
وشَوِهَ يَشْوَه شَوَهاً إذا قَبُح في الوَجْه والخِلْقة.
وتَصْغيرُ الشّاةِ: شُوَيْهةٌ، والعددُ: شِياهٌ، والجميع: الشَّاءُ، فإذا تركوا هاء التّأنيث مَدُّوا الأَلِف، فإذا قالوا بالهاء قصروا الأَلِفَ، فقالوا: شاة، ويُجْمَع على الشَّوِيِّ أيضاً، كأنَّهم بَنَوُا الفَعيلَ من مَدَّة الشّاء.
هيش: الهَيْشُ: الحَلْبُ الرُّوَيد.

### Türkçe

باب **الهاء** ve **الشين** ve onlarla birlikte **وايء** babı

O, **ش**; **شهو**; **ش و ه**; **هي ش** kullanımlardır. **هوش**: **هوّشتُ الشّيءَ**; yani: onu karıştırdım. Ve **هَوَّشَ القَوْمُ**: karıştılar. Ve hadiste: "كلّ مالٍ جُمِعَ من **مهاوش** أَذْهَبه الله في **نَهابر**" **المهَاوش**: kendi helâlinden olmayan yerden elde edilmiş olan; sanki karışmadan (ihtilâttan)dır. Ve **النَّهابر**: helâk yerleri.

Ve eğer mahallenin malına baskın yapılırsa, develer ürküp kaçar da bir kısmı bir kısmına karışırsa, denir: **هاشَتْ تَهُوشُ**; o hâlde o **هَوائشُ**tur. Ve hadiste: "اتّقوا **هَوَشاتِ السّوق** و**هَوشات اللّيل**". **هوشات السّوق**tan sakının; yani: onda sapıklıktan sakının ve size hile yapılmasından da, böylece soyulmanızdan. Ve **هوشاتِ اللّيلِ**den sakının; yani: kavim arasında vuku bulan gürültü ve şer. Ve **هوشات اللّيل**: onun olayları ve hoş olmayanı. Ve **هاشُوا يَهوشُونَ هَوْشاً**. Ve **الهَوْشةُ**: fitne ve karışma ve heyecan.

Ve **ذُو هاشِ**: bir yerdir.

**شهو**: **شهوان** bir erkek; ve **شَهْوَى** bir kadın; ve ben ona karşı **شهوان**ım. **شَهِيَ يَشْهَى**; ve **شها يشهو** eğer iştah ettiyse. Ve **التَّشهّي**: bir **شَهْوةٌ**dan sonra bir **شَهْوةٌ**dur.

Ve kadın kocasına karşı **تَشَهَّتِ** de o da onu **أشهاها**; yani: onun **تَشَهَّتْ** ettiği şeyi ona istedi; yani: onun için istedi.

**شوه**: **أَشْوَهُ** bir erkek: göze (nazarla) çabuk isabet eden; ve **شوهاء** bir kadın.

Ve **الشَوَهُ**: **الأَشْوَه** ve **الشَّوْهاء**ın mastarıdır; ve ikisi, yüz ve yaratılışça çirkin olan ikisidir. Resûlullah sallallahu aleyhi ve alâ âlihî ve sellem Huneyn günü dedi: "شاهتِ الوُجوهُ". Yani: çirkinleşti. **شاه وجهُهُ يَشُوهُ شَوْهاً**.

Ve Allah onu **شَوَّههُ**; o hâlde o **مُشَوَّهٌ**dur. **الحُطيئة** dedi:
أرى ليَ وجهاً شوَّه اللهُ خَلْقَهُ		فقُبِّح من وجهٍ وقُبِّحَ حامِلُهْ

Ve yaratılıştan her şey ki onun bir kısmı bir kısmına uygun düşmez, o **مُشَوَّهٌ**dur.

Ve **شوهاءُ** bir at. Ve o, başında uzunluk olan; ve iki burun deliğinde ve ağzında genişlik olandır.

Ve **شَوِهَ يَشْوَه شَوَهاً**: yüz ve yaratılışta çirkin olduysa.

Ve **الشّاةِ**nin küçültmesi: **شُوَيْهةٌ**; ve sayı: **شِياهٌ**; ve toplu: **الشَّاءُ**. Artık dişilik **هاء**sını terk ettiklerinde **الأَلِف**i uzattılar; eğer **الهاء** ile söyledilerse **الأَلِفَ**i kısalttılar; böylece dediler: **شاة**. Ve **الشَّوِيِّ** üzerine de cem‘ olunur; sanki **الشّاء**ın uzatmasından **الفَعيلَ**i bina ettiler.

**هيش**: **الهَيْشُ**: yavaş sağmadır.
