# شوش (ش-و-ش) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%88%D8%B4
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%88%D8%B4

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ش - و - ش
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%88%D8%B4/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الليث: الوَشْواشُ الخفيفُ من النَّعام، وناقةٌ وَشْواشةٌ وناقة شَوْشاءُ، ممدود؛ قال حميد:
من العِيسِ شَوْشاءٌ مِزَاقٌ، ترى بها
نُدوباً من الأَنْساعِ فذًّا وتَوْأَما
(* قوله «من العيس إلخ» نقل شارح القاموس عن الصاغاني أَن الرواية: فجاء بشوشاة إلخ.)
وقال بعضهم: فَعْلاء وقيل هي فَعْلال، قال أَبو منصور: وسماعي من العرب شَوْشاة، بالهاء وقَصْر الأَلف؛ أَنشد أَبو عمرو:
واعْجَلْ لها بناضحٍ لَغُوبِ،
شَواشئ مُخْتلِف النُّيوبِ
قال أَبو عمرو: همز شواشئ للضرورة، وأَصله من الشَّوْشاةِ، وهي الناقةُ الخفيفةُ، والمرأَة تُعابُ بذلك فيقال: امرأَة شَوْشاةٌ. أَبو عبيد: الشَّوْشاةُ الناقةُ السريعةُ، والوَشْوَشةُ الخفَّةُ، وأَما التَّشْوِيشُ فقال أَبو منصور: إِنه لا أَصل له في العربية، وإِنه من كلام المولدين، وأَصله التَّهْوِيش وهو التَخْلِيطُ. وقال الجوهري في ترجمة شيش: التَّشْوِيش التَّخْلِيطُ، وقد تَشَوّش عليه الأَمْرُ.

##### Türkçe

**الليث**: **الوَشْواشُ** devekuşundan hafif olan (tür); ve **ناقةٌ وَشْواشةٌ** ve **ناقة شَوْشاءُ**; uzatmalı. **قال حميد**:
من العِيسِ شَوْشاءٌ مِزَاقٌ، ترى بها
نُدوباً من الأَنْساعِ فذًّا وتَوْأَما

(* Onun “من العيس إلخ” sözü: **القاموس** şârihi, **الصاغاني**’den rivayet olarak nakletti ki rivayet: “فجاء
بشوشاة إلخ”.)

Ve bazısı dedi: **فَعْلاء**; ve denildi ki o **فَعْلال**’dır. **قال أَبو منصور**: Araplardan işittiğim **شَوْشاة**’dır; **بالهاء** ile ve elifi kısaltmakla. **أَنشد أَبو عمرو**:
واعْجَلْ لها بناضحٍ لَغُوبِ،
شَواشئ مُخْتلِف النُّيوبِ

**قال أَبو عمرو**: **شواشئ**’yi zaruret için hemzeledi; aslı **الشَّوْشاةِ**’dendir; o, hafif dişi devedir. Ve kadın bununla ayıplanır; denilir ki: **امرأَة شَوْشاةٌ**. **أَبو عبيد**: **الشَّوْشاةُ** hızlı dişi devedir; **الوَشْوَشةُ** hafifliktir. **وأَما التَّشْوِيشُ**: **فقال أَبو منصور**: Şüphesiz onun Arapçada aslı yoktur; ve o, müvelledlerin sözündendir; aslı **التَّهْوِيش**’tir ve o **التَخْلِيطُ**tur. Ve **الجوهري** **شيش** maddesinde dedi:
**التَّشْوِيش** **التَّخْلِيطُ**tur; ve iş ona karıştı: **تَشَوّش عليه الأَمْرُ**.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%88%D8%B4/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ش و ش * * التشويشُ * التخليط وقد * تَشَوَّشَ * عليه الأمر

##### Türkçe

* **ش و ش** * * **التشويشُ** * karıştırma/karmaşa ve muhakkak ki iş ona **تَشَوَّشَ** oldu.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%88%D8%B4/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

شاش، أهمله الجوهري، وقال الصاغاني: هو: د، بما وراء النهر، مصروف، وقد يمنع كماه، وجور، ومنه أبو سعيد الهيثم بن كليب بن شريح بن معقل، الشاشي، صاحب المسند الكبير، قال الصاغاني: مسنده عندي، وهو سماعي، ولم أجد ببغداد نسخة سوى ما عندي. وأبو بكر، محمد بن علي بن إسماعيل، الشاشي، صاحب التصانف المشهورة. وناقة شوشاء، نقله الليث، وهو خطأ، وقيل فعلال وقال الأزهري: وسماعي من العرب شوشاة، بالهاء، وقصر الألف، أي خفيفة وكذلك وشواشة، وأنشد الليث لحميد:

  من العيس شوشاء مزاق ترى بها                      ندوبا من الأنساع فذا وتـوأمـا قال الصاغاني: هكذا أنشده، والرواية: فجاء بشوشاة مزاق. وأنشد أبو عمرو:
  واعجل لها بناضح لغوب                      شواشي مختلف النيوب قال أبو عمرو: فهمز شواشئ للضرورة، وأصله من الشوشاة، وهي الناقة الخفيفة، قال: والمرأة تعاب بذلك، فيقال: امرأة شوشاة، وقال أبو عبيد: الشوشاة: الناقة السريعة. وشوش، بالضم: ع، قرب جزيرة ابن عمر. وشوش، أيضا: محلة بجرجان، قرب باب الطاق. وشوش، أيضا: قلعة عالية شرقي دجلة الموصل، منها حب الرمان، والحبحب المشهوران، ومنها أيضا أبو العلاء إدريس ابن محمد بن عثمان بن محمد بن عريب عفيف الدين العامري الشوشي المحدث، العالم العامل، إمام النظامية ببغداد، سمع من الحافظ عبد الرزاق الرسعني. والشوش: اسم السوس التي بخوزستان، عربت بقلب المعجمة مهملة، وقد تقدم في السين أنها كورة بالأهواز، فتأمل. وشوشة: ع، وفي التكملة قرية بأرض بابل، أسفل من الحلة، بقربها قبر ذي الكفل، عليه السلام. قلت: وبهذه القرية قبر القاسم بن موسى بن جعفر الصادق بن موسى، رضي الله تعالى عنهم، من آل البيت، ويتبرك به. ويقال: أبطال شوش، أي شوس، بالسين، بمعناه. قال ابن عباد: ويقال: بينهم شواش، أي اختلاف والعامة تقول: التشويش، كما في العباب. والتشويش والمهوش والتشوش، كلها لحن، ووهم الجوهري، والصواب التهويش والمهوش والتهوش. قلت: عبارة الجوهري في ش ي س التشويش: التخليط، وقد تشوش عليه الأمر. وقال الأزهري: أما التشويش فإنه لا أصل له، وإنه من كلام المولدين، وأصله التهويش، وهو التخليط. وقال الصاغاني: التشويش، والتشوش في تركيب ش ي ش، وهذا التركيب موضع ذكره إياهما فيه، وقال في التي بعدها: ولو كان التشويش من كلام العرب لكان موضعه تركيب ش و ش. على أن المصنف سبقه في التوهيم الحريري في الدرة، قال شيخنا: وتعقبوه، وردوا عليه ذلك، وأثبته العلامة حسين الزوزني في مصادره، وغيره. والتشاوش: التهاوش.
 وقال الصاغاني: تشاوش القوم مثل تشوشوا. وماء مشاوش، بضم الميم: لا يكاد يرى بعدا، أو قلة، لغة في السين، كما تقدم.

##### Türkçe

**شاش**: el-Cevherî onu ihmal etti. es-Sâgânî dedi: O: **د**’dir, Mâverâünnehir’de, munsariftir; onun gibi men‘ de edilebilir; ve **ماه** ve **جور**. Ondandır: Ebû Sa‘îd el-Heysem b. Küleyb b. Şureyh b. Ma‘kıl, **الشاشي**, büyük **المسند**’in sahibi. es-Sâgânî dedi: Onun **مسند**’i bendedir; o benim semâ‘ımdır; Bağdat’ta bende olanın dışında bir nüsha bulmadım. Ve Ebû Bekr, Muhammed b. Ali b. İsmâ‘îl, **الشاشي**, meşhur **التصانف**’ın sahibi. Ve **شوشاء** bir dişi deve; onu el-Leys nakletti; o hatadır. Ve “**فعلال**” denildi. el-Ezherî dedi: Araplardan semâ‘ım **شوشاة**’dır, **الهاء** ile ve elifin kısaltılmasıyla; yani hafif; ve yine **وشواشة**. el-Leys Humeyd’den şu beyti okudu:

  من العيس شوشاء مزاق ترى بها                      ندوبا من الأنساع فذا وتـوأمـا

es-Sâgânî dedi: Onu böyle inşâd etti; rivayet ise: **فجاء بشوشاة مزاق**. Ebû ‘Amr şu beyti okudu:

  واعجل لها بناضح لغوب                      شواشي مختلف النيوب

Ebû ‘Amr dedi: Zaruret için **شواشئ**’yi hemzeledi; aslı **الشوشاة**’dandır; o, hafif dişi devedir. Dedi: Kadın da bununla ayıplanır; “**امرأة شوشاة**” denir. Ebû ‘Ubeyd dedi: **الشوشاة**: hızlı dişi deve.

**وشوش** (damme ile): bir yer adı; İbn ‘Umer adası yakınında. **وشوش** ayrıca: Cürcân’da bir mahalle; Bâbü’t-Tâk yakınında. **وشوش** ayrıca: Dicle’nin doğusunda, Musul’un yüksek bir kalesi; ondan nar tanesi ve meşhur karpuz gelir. Ondan ayrıca: Ebû’l-‘Alâ İdrîs b. Muhammed b. ‘Osmân b. Muhammed b. ‘Arîb, ‘Afîfü’d-dîn el-‘Âmirî **الشوشي**; muhaddis, âlim, âmil; Bağdat’ta Nizâmiye’nin imamı; hâfız ‘Abdurrezzâk er-Res‘anî’den semâ‘ etti.

**الشوش**: Hûzistân’daki **السوس**’un adıdır; mu‘ceme (noktalı) harfin muhmele (noktasız)ye çevrilmesiyle Arapçalaştırıldı. Daha önce **السين**’de onun Ahvâz’da bir **كورة** olduğu geçti; öyleyse düşün.

**وشوشة**: bir yer adı; ve **التكملة**’de: Bâbil toprağında, Hille’nin aşağısında, yakınında Zü’l-Kifl’in kabri bulunan bir köy; عليه السلام. Dedim: Bu köyde, Ehl-i beytten, kendisiyle bereketlenilen Kâsım b. Mûsâ b. Ca‘fer es-Sâdık b. Mûsâ’nın kabri vardır; رضي الله تعالى عنهم.

Ve denilir: **أبطال شوش**; yani **شوس** ( **السين** ile), onun manasıyla. İbn ‘Abbâd dedi: Ve denilir: Aralarında **شواش** vardır; yani ihtilaf. Avam ise **التشويش** der; **العباب**’da olduğu gibi. Ve **التشويش** ve **المهوش** ve **التشوش**; hepsi lahn’dır. el-Cevherî yanıldı; doğru olan **التهويش** ve **المهوش** ve **التهوش**’tur. Dedim: el-Cevherî’nin **ش ي س**’de **التشويش** hakkında ibaresi: **التخليط**; ve iş ona karıştı: **وقد تشوش عليه الأمر**. el-Ezherî dedi: **التشويش**’e gelince, onun aslı yoktur; o, müvelledlerin sözündendir; aslı **التهويش**’tir; o da **التخليط**’tır. es-Sâgânî dedi: **التشويش** ve **التشوش** **ش ي ش** terkibindedir; bu terkip, onun ikisini orada zikrettiği yerdir. Ondan sonraki maddede dedi: Eğer **التشويش** Arapların sözünden olsaydı, yeri **ش و ش** terkibi olurdu. Bununla beraber musannif, el-Harîrî’nin **الدرة**’deki vehimlendirmesinde onu önceledi. Şeyhimiz dedi: Onu ta‘kîb ettiler ve bunu ona reddettiler; ‘allâme Hüseyin ez-Zevzenî onu kaynaklarında ve başkası ispat etti.

**التشاوش**: **التهاوش**.

Ve es-Sâgânî dedi: **تشاوش القوم**; **تشوشوا** gibidir. Ve **ماء مشاوش** (mîm’in dammesiyle): uzaklık sebebiyle yahut azlık sebebiyle neredeyse görülmez; **السين**’de bir lugat; daha önce geçtiği gibi.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%88%D8%B4/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

شوّش عَلَيْهِ الأَمْرَ
2 شوّش عَلَيْهِ الأَمْرَ ذ , inf. n. تَشْوِيشٌ, He rendered the affair, or state, or case, confused, disordered, or perplexed, to him: (El-Fلrلbee, S, * Msb: the inf. n., and that only, mentioned in the S in art. شيش:) or, accord. to certain of those skilled in the abstrusities and niceties of science, شوّش is a post-classical word, and the chaste word is هَوَّشَ: accord. to IAmb, the leading lexicologists hold that one should only say هوّش; and Az and others say the same: (Msb:) [F also says,] تَشْوِيشٌ is a mistake for تَهْوِيشٌ. (K.) See also شَوَاشٍ.

تشوّش عَلَيْهِ الأَمْرُ
5 تشوّش عَلَيْهِ الأَمْرُ ذ The affair, or state, or case, became confused, or perplexed, to him: (ElFلrلbee, S, Msb: mentioned in the S in art. شيش:) or this is post-classical: (Msb:) or تَشَوُّشٌ is a mistake for تَهَوُّشٌ. (K.)

تشاوش القَوْمُ
6 تشاوش القَوْمُ ذ The people, or company of men, became mixed, or confounded, together; syn. تَهَاوَشَ. (Sgh, K. *)

شَوشٌ
شَوشٌ ذ in the phrase أَبْطَالٌ شُوشٌ i. q. شُوسٌ [pl. of أَشْوَسُ, q. v.]. (O, K.)

شَوْشَآءُ
شَوْشَآءُ ذ and شَوْشَاةٌ, (Lth, O, K,) or the former is a mistake, (TA,) the latter said by Az to be that which he heard from the Arabs, (O, TA,) applied to a she-camel, Light, or agile: (Lth, O, K:) or, so applied, swift: (A'Obeyd, O:) and applied to a woman as an epithet of discommendation. (O.) A poet, cited by AA, applies the epithet ↓ شَوَاشِئ, with hemz, by poetic license, to a نَاضِح [properly meaning a camel upon which water is drawn from a well]; originally from شَوْشَآءُ, (O,) or شَوْشَاةٌ, (TA,) meaning “ Light, ” or “ agile, ” applied to a she-camel: so says AA. (O, TA.)

بَيْنَهُمْ شَوَاشٍ
بَيْنَهُمْ شَوَاشٍ ذ , (O, and so in the TA as from the K,) or شَوَاشٌ, (so in the CK and in my MS. copy of the K,) Between them is disagreement, dissension, discord, or difference: (O, K:) the vulgar say ↓ تَشْوِيشٌ. (O, TA.)

شَوَاشِئ
شَوَاشِئ ذ : see شَوْشَآءُ.

مَشُوشٌ
مَشُوشٌ ذ , (so accord. to my copy of the KL,) or مِشْوَشٌ, (so accord. to Golius from the KL,) A small turban (دَسْتَارْچَهْ). (KL. [Comp. مِشْوَذٌ.])

مُشَاوِشٌ
مُشَاوِشٌ ذ Water not to be seen, (K,) or hardly to be seen, (TA,) by reason of its remoteness [from the surface of the ground] or its paucity: (K:) a dial. var. of مُشَاوِسٌ [q. v.]. (TA.)

##### Türkçe

**شوّش عَلَيْهِ الأَمْرَ**
2 **شوّش عَلَيْهِ الأَمْرَ** ذ, mastar ismi **تَشْوِيشٌ**, işi, yahut hâli, yahut durumu, ona karışık, düzensiz, yahut şaşırtıcı kıldı: (El-Fârâbî, S, * Msb: mastar ismi, ve yalnız o, S’de **شيش** maddesinde zikredilmiştir:) yahut, ilmin kapalılıkları ve inceliklerinde mahir olanlardan bazısına göre, **شوّش** sonradan-ortaya-çıkmış bir kelimedir; fasih kelime ise **هَوَّشَ**’dır: IAmb’a göre, önde gelen lugatçılar, yalnız **هوّش** denilmesi gerektiği görüşündedir; Az ve başkaları da aynı şeyi söyler: (Msb:) [F de der ki,] **تَشْوِيشٌ**, **تَهْوِيشٌ** yerine bir hatadır. (K.) Ayrıca bk. **شَوَاشٍ**.

**تشوّش عَلَيْهِ الأَمْرُ**
5 **تشوّش عَلَيْهِ الأَمْرُ** ذ İş, yahut hâl, yahut durum, ona karışık oldu, yahut şaşırtıcı oldu: (El-Fârâbî, S, Msb: S’de **شيش** maddesinde zikredilmiştir:) yahut bu, sonradan-ortaya-çıkmıştır: (Msb:) yahut **تَشَوُّشٌ**, **تَهَوُّشٌ** yerine bir hatadır. (K.)

**تشاوش القَوْمُ**
6 **تشاوش القَوْمُ** ذ Kavim, yahut erkekler topluluğu, birbirine karıştı, yahut birbirine karıştırıldı; eş anlamlısı **تَهَاوَشَ**. (Sgh, K. *)

**شَوشٌ**
**شَوشٌ** ذ, **أَبْطَالٌ شُوشٌ** ibaresinde, **شُوسٌ** ile aynı mânâdadır [**أَشْوَسُ**’un çoğulu; bk. o]. (O, K.)

**شَوْشَآءُ**
**شَوْشَآءُ** ذ ve **شَوْشَاةٌ**, (Lth, O, K,) yahut birincisi hatadır, (TA,) ikincisi ise Az tarafından, Araplardan işittiği şey olarak söylenmiştir, (O, TA,) dişi deveye uygulanır: hafif, yahut çevik: (Lth, O, K:) yahut, ona uygulanınca, hızlı: (A'Obeyd, O:) ve bir kadına, yerme sıfatı olarak uygulanır. (O.) AA’nın naklettiği bir şair, şiir zaruretiyle, hemzeli olarak, sıfatı ↓ **شَوَاشِئ**’yi bir **نَاضِح**’a [aslında “kuyudan su çekilen deve” mânâsına] uygular; aslı **شَوْشَآءُ**’dandır, (O,) yahut **شَوْشَاةٌ**’dandır, (TA,) “hafif” yahut “çevik” mânâsında, dişi deveye uygulanır: AA böyle der. (O, TA.)

**بَيْنَهُمْ شَوَاشٍ**
**بَيْنَهُمْ شَوَاشٍ** ذ, (O, ve TA’da da K’dan olarak böyledir,) yahut **شَوَاشٌ**, (CK’de ve K’nın bende bulunan yazma nüshasında böyledir,) Aralarında anlaşmazlık, çekişme, ihtilâf, yahut ayrılık vardır: (O, K:) avam ↓ **تَشْوِيشٌ** der. (O, TA.)

**شَوَاشِئ**
**شَوَاشِئ** ذ: bk. **شَوْشَآءُ**.

**مَشُوشٌ**
**مَشُوشٌ** ذ, (KL’nin bende bulunan nüshasına göre böyledir,) yahut **مِشْوَشٌ**, (Golius’un KL’den nakline göre böyledir,) küçük bir sarık (**دَسْتَارْچَهْ**). (KL. [Karş. **مِشْوَذٌ**.])

**مُشَاوِشٌ**
**مُشَاوِشٌ** ذ Yerin uzaklığı [yeryüzünden] yahut azlığı sebebiyle görülemeyen, (K,) yahut güç görülen, (TA,) su: (K:) **مُشَاوِسٌ**’un [bk. o] lehçe varyantıdır. (TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%88%D8%B4/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

شَاشَ
شَاشَ ( w )
a.  II, Disturbed, upset, threw into confusion. V, Was indisposed, poorly; was upset.

تَشَاْوَشَ
تَشَاْوَشَ VI ,
a.  Was tumultuous ( crowd ).

شَاشَ
شَاشَ [ 1A ],
a.  Muslin.

شُوْشَة
شُوْشَة [ 3t ],
a.  Tuft of hair; topknot.

شَوَاش
شَوَاش [ 22 ],
a.  Disagreement, dissension.

شَاوِيْش
شَاوِيْش P. ,
a.  Police-officer.

##### Türkçe

شَاشَ
**شَاشَ** ( w )
a. II, Rahatsız etti, altüst etti, karışıklığa attı. V, Rahatsız idi, kötü (hâlde) idi; altüst idi.

تَشَاْوَشَ
**تَشَاْوَشَ** VI ,
a. Gürültülü/çalkantılı idi (kalabalık).

شَاشَ
**شَاشَ** [ 1A ],
a. Tülbent.

شُوْشَة
**شُوْشَة** [ 3t ],
a. Saç tutamı; tepelik.

شَوَاش
**شَوَاش** [ 22 ],
a. Anlaşmazlık, ayrılık.

شَاوِيْش
**شَاوِيْش** P. ,
a. Polis memuru.
