# شوط — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%88%D8%B7/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%88%D8%B7/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شوط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%88%D8%B7.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: شوط

شَاطَ
1 شَاطَ ذ , aor. يَشُوطُ, inf. n. شَوْطٌ, He ran a heat, or single run, or a run at once, to a goal, or limit. (TA.)

شوّط
2 شوّط ذ , inf. n. تَشْوِيطٌ, He (a man, IAar) made a long journey; his journey was, or became, long. (IAar, K.) -A2- شوّط الفَرَسَ: see 5. ― -b2- شوّط سَفِينَتَهُ He voyaged with his ship. (TA.) -A3- Also شوّط He made a cooking-pot to boil. (El-Kilلbee.) ― -b2- He cooked thoroughly flesh-meat; (Ibn- 'Abbلd, Sgh, K;) as also شيّط: (Ibn-'Abbلd, Sgh:) or both signify he smoked it, or made it smoky, and did not thoroughly cook it. (TA.) ― -b3- (assumed tropical:) It (hoar-frost, or rime,) burned (أَحْرَقَ, q. v.) a plant, or herbage: (K:) and in like manner one says of medicine which is sprinkled upon a wound. (TA.) See also 4 in art. شيط, in two places.

تشوّط الفَرَسَ
5 تشوّط الفَرَسَ ذ , [in the CK, ↓ شَوَّطَ, but as this, in the manner in which it is there mentioned, is a needless repetition, being implied, if correct, it is doubtless a mistranscription,] He continued to drive, or urge on, the horse, until he was tired, or fatigued. (K, * TA.)

شَوْطٌ
شَوْطٌ ذ A heat; a single run, or a run at once, to a goal, or limit; (Mgh, Msb, K;) syn. طَلَقٌ: (S, Msb:) pl. أَشْوَاطٌ. (S, Mgh, Msb, K.) You say, عَدَا شَوْطًا He ran a heat. (S.) And طَافَ بَالبَيْتِ سَبْعَةَ أَشْوَاطٍ He performed seven circuits round the House [of God, i. e. the Kaabeh]: (S, TA:) from the [Black] Stone to the [Black] Stone [again] is one شَوْط: (S, Msb, TA:) but some of the lawyers disapprove of this application of the term اشواط. (IF, K, TA.) ― -b2- [It is also, app., an inf. n. used as an epithet: for one says, جَآءَ شَوْطٌ مِنَ الخَيْلِ: see سَنَنٌ, in the latter part of the paragraph.] It is sometimes used in relation to the wind: so says Lth: and he cites the following as an instance in which the wind is meant:
وَنَازِحٍ مُعْتَكِرِ الأَشْوَاطِ
[app. meaning And a wind, or many a wind, exhausting, or drying up, the waters, the blasts thereof bringing dust]. (TA.) ― -b3- And it is also [used as meaning A bout] of shooting arrows. (T and M in art. رشق.) ― -b4- Also The space of ground over which a horse runs; such as a مَيْدَان, and the like; which is [said by some to be] the primary signification; [but the primary signification is said by others to be the first given above; (see Har p. 574;)] and so ↓ تَشْوِيطَةٌ. (TA.) ― -b5- Also (assumed tropical:) A scope; an object to be reached, or accomplished; syn. غَايَةٌ: whence the saying, الشَّوْطُ بَطِينٌ (assumed tropical:) The scope is remote: (Har p. 574:) a prov., relating to the long extent of hope. (TA.) ― -b6- And (assumed tropical:) A place between two elevated tracts of ground, through which water and men pass, as though it were a road, extending as far as the voice of a caller can be heard, then ending, (ISh, O, K,) of such depth that it will conceal the camel and his rider, found only in plain, or soft, ground, and producing good herbage: (ISh, O:) pl. شِيَاطٌ; (ISh, O, K;) originally شِوَاطٌ. (ISh, O.) Z writes it with س. (TA. See سَوْطٌ.) -A2- شَوْطُ بَرَاحٍ i. q. اِبْنُ آوَى [The jackal]: (IDrd, S, Z, O, L, K:) or some other beast. (L.) -A3- شَوْطُ بَاطِلٍ: see سَوْطُ بَاطِلٍ, in art. سوط: accord. to IDrd, it is not of established authority. (O.)

تَشْوِيطَةٌ
تَشْوِيطَةٌ ذ : see شَوْطٌ. ― -b2- It is also, metonymically, applied to (tropical:) The plague, or pestilence; and other destructive diseases. (TA.)

### Türkçe

شَاطَ
1 **شَاطَ** ذ , muzâri‘ **يَشُوطُ**, mastar ismi **شَوْطٌ**, O, bir hedefe yahut sınıra doğru bir koşu, yahut tek bir koşu, yahut bir defada bir koşu koştu. (TA.)

شوّط
2 **شوّط** ذ , mastar ismi **تَشْوِيطٌ**, O (bir adam, IAar) uzun bir yolculuk yaptı; yolculuğu uzun oldu yahut uzunlaştı. (IAar, K.) -A2- **شوّط الفَرَسَ**: bkz. 5. ― -b2- **شوّط سَفِينَتَهُ** O, gemisiyle sefer yaptı. (TA.) -A3- Ayrıca **شوّط** O, kaynatmak için bir tencere yaptı. (El-Kilلbee.) ― -b2- O, et (et yemeği)ni iyice pişirdi; (Ibn- 'Abbلd, Sgh, K;) bunun gibi **شيّط** da: (Ibn-'Abbلd, Sgh:) yahut ikisi de, onu tütsüledi yahut dumanlı yaptı ve onu iyice pişirmedi, mânâsına gelir. (TA.) ― -b3- (mecazî farz edilerek:) O (kırağı yahut ayaz,) bir bitkiyi yahut otu yaktı (**أَحْرَقَ**, bkz.): (K:) ve aynı şekilde, yaraya serpilen ilaç hakkında da söylenir. (TA.) Ayrıca **شيط** maddesinde 4’e, iki yerde, bkz.

تشوّط الفَرَسَ
5 **تشوّط الفَرَسَ** ذ , [CK’de, ↓ **شَوَّطَ**, fakat bu, orada zikredildiği tarz üzere, gereksiz bir tekrardır; zira doğru ise, zımnen anlaşılmıştır; bu sebeple şüphesiz bir yanlış yazımdır,] O, atı yoruluncaya yahut bitkin düşünceye kadar sürmeye yahut koşturmaya devam etti. (K, * TA.)

شَوْطٌ
**شَوْطٌ** ذ Bir koşu; bir hedefe yahut sınıra doğru tek bir koşu, yahut bir defada bir koşu; (Mgh, Msb, K;) müradifi **طَلَقٌ**: (S, Msb:) cemi **أَشْوَاطٌ**. (S, Mgh, Msb, K.) Sen dersin ki, **عَدَا شَوْطًا** O, bir koşu koştu. (S.) Ve **طَافَ بَالبَيْتِ سَبْعَةَ أَشْوَاطٍ** O, Ev’in [Allah’ın Evi, yani Kâbe’nin] etrafında yedi tavaf yaptı: (S, TA:) [Kara] Taş’tan [Kara] Taş’a [yeniden] bir **شَوْط**tur: (S, Msb, TA:) fakat fakihlerin bazısı, terimin **اشواط** bu kullanımını uygun görmez. (IF, K, TA.) ― -b2- [O, ayrıca, görünüşe göre, bir sıfat olarak kullanılan bir mastar ismidir: zira denir ki, **جَآءَ شَوْطٌ مِنَ الخَيْلِ**: bkz. **سَنَنٌ**, paragrafın son kısmında.] Bazen rüzgâr ile ilgili olarak kullanılır: Lth böyle der: ve rüzgârın kastedildiği bir örnek olarak aşağıdakini getirir:
وَنَازِحٍ مُعْتَكِرِ الأَشْوَاطِ
[görünüşe göre mânâsı: Ve bir rüzgâr, yahut nice rüzgâr, suları tüketen yahut kurutan, esintileri toz getiren]. (TA.) ― -b3- Ve o, ayrıca [Ok atmanın bir devresi mânâsında] da kullanılır. (T ve M, **رشق** maddesinde.) ― -b4- Ayrıca Atın koştuğu yer parçası; bir **مَيْدَان** ve benzeri gibi; ki bu, [bazılarınca] aslî mânâdır denilendir; [fakat aslî mânânın, yukarıda verilen ilk mânâ olduğu da başkalarınca söylenir; (bkz. Har s. 574;)] ve böylece ↓ **تَشْوِيطَةٌ**. (TA.) ― -b5- Ayrıca (mecazî farz edilerek:) Bir kapsam; erişilecek yahut gerçekleştirilecek bir şey; müradifi **غَايَةٌ**: buradan şu söz: **الشَّوْطُ بَطِينٌ** (mecazî farz edilerek:) Kapsam uzaktır: (Har s. 574:) ümidin uzun uzanışıyla ilgili bir darb-ı meseldir. (TA.) ― -b6- Ve (mecazî farz edilerek:) İki yüksek arazi parçası arasında bir yer; içinden su ve insanlar geçer, sanki bir yolmuş gibi, bir çağırıcının sesinin işitilebileceği kadar uzanır, sonra biter, (ISh, O, K,) öyle bir derinliktedir ki deveyi ve binicisini gizler, yalnız düz yahut yumuşak yerde bulunur ve iyi ot bitirir: (ISh, O:) cemi **شِيَاطٌ**; (ISh, O, K;) aslında **شِوَاطٌ**. (ISh, O.) Z onu **س** ile yazar. (TA. Bkz. **سَوْطٌ**.) -A2- **شَوْطُ بَرَاحٍ** i. q. **اِبْنُ آوَى** [çakal]: (IDrd, S, Z, O, L, K:) yahut başka bir hayvan. (L.) -A3- **شَوْطُ بَاطِلٍ**: bkz. **سَوْطُ بَاطِلٍ**, **سوط** maddesinde: IDrd’ye göre, yerleşik bir otoriteye sahip değildir. (O.)

تَشْوِيطَةٌ
**تَشْوِيطَةٌ** ذ : bkz. **شَوْطٌ**. ― -b2- O, ayrıca, kinaye yoluyla, (mecazî:) veba yahut taun; ve diğer yıkıcı hastalıklara uygulanır. (TA.)
