# شوع — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%88%D8%B9/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%88%D8%B9/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شوع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%88%D8%B9.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: شوع

الشَّوَعُ: انْتِشارُ الشَّعر وتَفَرُّقُه كأَنه شَوْك؛ قال الشاعر:ولا شَوَعٌ بخَدَّيْها،
ولا مُشْعَنَّةٌ قَهْدا
ورجل أَشْوَعُ وامرأَة شَوْعاءُ، وبه سمي الرجل أَشْوَعَ. ابن الأَعرابي: شَوُعَ رأْسُه يَشُوعُ شَوْعاً إِذا اشْعانَّ، قال الأَزهري: هكذا رواه عنه أَبو عمرو، والقِياسُ شَوِعَ يَشْوَعُ شَوَعاً.
ابن الأَعرابي: يقال للرجل شُعْ شُعْ إِذا أَمرته بالتَّقَشُّفِ وتطويل الشعر، ومنه قيل: فُلانٌ ابن أَشْوَعَ.
وبَوْلٌ شاعٌ: مُنْتَشِرٌ مُتَفَرِّق؛ قال ذو الرمة:
يُقَطِّعْنَ لِلإِبْساسِ شاعاً كأَنَّه
جَدايا، على الأَنْساءِ مِنها بَصائِر
وشَوَّعَ القومَ: جمعهم؛ وبه فسر قول الأَعشى:
نُشَوِّعُ عُوناً ونَجتابُها
قال: ومنه شِيعةُ الرجل، والأَكثر أَن تكون عين الشِّيعة ياء لقولهم أَشياعٌ، اللهم إِلا أَن يكون من باب أَعياد أَو يكون يُشَوِّعُ على المُعاقبة.
وشاعةُ الرجل: امرأَتُه، وإِن حملتها على معنى المُشايَعةِ واللُّزوم فأَلفها ياء.
ومضَى شَوْعٌ من الليل وشُواعٌ أَي ساعة؛ حكي عن ثعلب ولست منه على ثقة. والشُّوعُ، بالضم: شجر البان، وهو جَبَليٌّ؛ قال أُحَيْحَةُ بن الجُلاح يصف جبلاً:
مُعْرَوْرِفٌ أَسْبَلَ جَبّاره،
بِجافَتَيْه، الشُّوعُ والغِرْيَفُ،
وهذا البيت اسْتَشْهَد الجوهريّ بعَجُزه ونسبه لقيس ابن الخطيم، ونسبه ابن بَرّي أَيضاً لأُحَيْحةَ بن الجُلاح، وواحدتُه شُوعةٌ وجمعها شِياعٌ. ويقال: هذا شَوْعُ هذا، بالفتح، وشَيْعُ هذا للذي وُلِدَ بعده ولم يُولَدْ بينهما.

### Türkçe

**الشَّوَعُ**: saçın yayılması ve dağılması; sanki dikenmiş gibi; şair dedi ki:
“Ve onun iki yanağında **شَوَعٌ** yoktur,
ve **مُشْعَنَّةٌ** da değildir, **قَهْدا**.”

Ve bir erkek **أَشْوَعُ** ve bir kadın **شَوْعاءُ**; ve bununla erkek **أَشْوَعَ** diye adlandırıldı. İbnü’l-A‘râbî: “**شَوُعَ** onun başı **يَشُوعُ شَوْعاً**” denir; **اشْعانَّ** olduğu zaman. el-Ezherî dedi ki: Ebû Amr ondan bunu böyle rivayet etti; kıyas ise **شَوِعَ يَشْوَعُ شَوَعاً**dır.

İbnü’l-A‘râbî: erkeğe, onu zühdî/çileli yaşama sevk ettiğinde ve saçı uzatmasını emrettiğinde “**شُعْ شُعْ**” denir; bundan dolayı denildi: “Falan, **أَشْوَعَ**’ın oğludur.”

Ve **بَوْلٌ شاعٌ**: yayılmış, dağılmış; Zû’r-Rumme dedi ki:
“**يُقَطِّعْنَ لِلإِبْساسِ شاعاً كأَنَّه**
**جَدايا، على الأَنْساءِ مِنها بَصائِر**”

Ve “**شَوَّعَ** kavmi”: onları topladı; ve bununla el-A‘şâ’nın sözü tefsir edildi:
“**نُشَوِّعُ عُوناً ونَجتابُها**”
Dedi ki: ve bundan erkeğin **شِيعةُ**’si (taraftarı/taifesi); ve daha çok, **الشِّيعة**’nin ayn’ının yâ olmasıdır; onların “**أَشياعٌ**” demelerinden dolayı; ancak, **أَعياد** babından olması yahut **يُشَوِّعُ**’un, karşılıklı dönüşüm/cezalandırma üzere olması müstesna.

Ve erkeğin **وشاعةُ**’si: onun karısıdır; eğer onu **المُشايَعةِ** ve yapışıp ayrılmama manası üzerine taşırsan, onun elifi yâdır.

Ve geceden bir **شَوْعٌ** ve bir **شُواعٌ** geçti; yani bir saat; Sa‘leb’den nakledildi; ve ben buna güvenmiş değilim.

Ve **الشُّوعُ**, zamme ile: **شجر البان**dır; ve o dağlıktır; Uhayha b. el-Cullâh bir dağı vasfederek dedi ki:
“**مُعْرَوْرِفٌ أَسْبَلَ جَبّاره،**
**بِجافَتَيْه، الشُّوعُ والغِرْيَفُ،**”

Ve bu beyitte Cevherî, onun ikinci mısraını delil getirdi ve onu Kays b. el-Hatîm’e nisbet etti; İbn Berrî de onu ayrıca Uhayha b. el-Cullâh’a nisbet etti; onun teki **شُوعةٌ**, çoğulu **شِياعٌ**dır.

Ve denir: “Bu, bunun **شَوْعُ**’udur”, fetha ile; ve “bunun **شَيْعُ**’i” de, ondan sonra doğan ve ikisinin arasında doğmamış olan içindir.
