# شوك — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%88%D9%83/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%88%D9%83/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شوك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%88%D9%83.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: شوك

ش و ك
شجرة شاكة وشوكة وشائكة ومشيكة‏.‏
وشاكت إصبعه شوكة وشيكت رجلي تشاك‏:‏ وشوكت النخلة‏:‏ خرج شوكها وشوكت الحائط‏:‏ جعلت عليه الشوك‏.‏
ومن المجاز‏:‏ شوك الزرع وزرع مشوك إذا خرج أوله‏.‏
وشوك الفرخ‏:‏ أنبت‏.‏
وشوك ذدي الجارية وشاك وتشوك إذا بدا خروجه‏.‏
قال‏:‏ أحببت هذي قديماً وهي ماشية وما تشوك ثدياها وما نهدا وشوك البعير‏:‏ طلعت أنيابه‏.‏
وحلة شوكاء‏:‏ خشنة المس‏.‏
ولهم شوكة في الحرب‏.‏
وفلان ذو شوكة‏.‏
وهو شاك السلاح‏.‏
و ‏"‏ جاؤا بالشوك والشجر ‏"‏‏:‏ بالعدد الجم‏.‏
ويقال لمن ضربته الحمرة‏:‏ قد ضربته الشوكة‏.‏
لأن الشوكة وهي إبرة العقرب إذا ضربت إنساناً فما أكثر ما تعتري منه الحمرة‏.‏
قال القطاميّ يصف ضيفاً‏:‏ سرى في جليد الليل حتى كأنما تخزم بالأطراف شوك العقارب وأصابهم شوك القنا وهي شبا الأشنة‏.‏
ولا تشوكك مني شوكة‏:‏ لا يلحقك مني أذى‏.‏
ومشطته بشوكة الكتان وهي المشط الذي يمشط به تؤخذ طينة فتغرز فيها سلاء ويمشط بها‏.‏

### Türkçe

ش و ك
Dikenli bir ağaç; **شاكة** ve **شوكة** ve **شائكة** ve **مشيكة**.

Parmağını bir diken deldi: **شاكت إصبعه شوكة**; ayağım (dikenle) delindi: **شيكت رجلي**; **تشاك**: (dikenle) delindi.
Hurma ağacı dikenlendi: **وشوكت النخلة**: dikenleri çıktı.
Duvarı dikenledi: **وشوكت الحائط**: üzerine diken koydum.

Mecazdan: ekinin dikeni: **شوك الزرع**; ve ilk (filizi) çıktığında **زرع مشوك**.
Yavru kuş dikenlendi: **شوك الفرخ**: tüy bitirdi.
Genç kızın memesi dikenlendi: **شوك ذدي الجارية**; ve **شاك** ve **تشوك**: çıkışı belirdiğinde.
Dedi ki: Onu eskiden sevdim; o yürüyen (küçük) iken; memeleri dikenlenmemişti: **ما تشوك ثدياها**; ve kabarmamıştı: **وما نهدا**.
Devenin dikeni: **شوك البعير**: köpekdişleri çıktı.

Dikenli bir elbise: **وحلة شوكاء**: dokunuşu sert.

Onların savaşta bir gücü vardır: **ولهم شوكة في الحرب**.
Ve falan, güç sahibi: **وفلان ذو شوكة**.
Ve o, silah kuşanmış: **وهو شاك السلاح**.

Ve “diken ve ağaçla geldiler”: **" جاؤا بالشوك والشجر "**: çok sayıyla.

Kızıllık çarpana denir ki: onu diken çarptı: **قد ضربته الشوكة**.
Çünkü **الشوكة** ki o akrebin iğnesidir; bir insanı soktuğunda, ondan kızıllığın arız olması ne çoktur.

El-Kutâmî, bir misafiri vasfederek dedi:
Gecenin ayazında yürüdü; sanki uçlarda akreplerin dikenleriyle delinir: **تخزم بالأطراف شوك العقارب**.
Ve onlara mızrakların dikeni isabet etti: **شوك القنا**; o da mızrak uçlarının keskinlikleridir: **شبا الأشنة**.

Benden sana bir diken dikenlenmesin: **ولا تشوكك مني شوكة**: benden sana bir eziyet erişmesin.

Onu keten dikeniyle taradım: **ومشطته بشوكة الكتان**; o, onunla taranan taraktır: **وهي المشط الذي يمشط به**; bir çamur alınır; içine lifler saplanır: **تؤخذ طينة فتغرز فيها سلاء**; ve onunla taranır: **ويمشط بها**.
