# شيم — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%8A%D9%85/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%8A%D9%85/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شيم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%8A%D9%85.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: شيم

شَامَ الشَّىْءَ فِى الشَّىْءِ
1 شَامَ الشَّىْءَ فِى الشَّىْءِ ذ , (K,) [aor. يَشِيمُ,] inf. n. شَيْمٌ, (TA,) He hid, or concealed, the thing in the thing: (K, TA:) and he inserted the thing in the thing. (TA.) [Hence,] شام سَيْفَهُ, (K,) first pers. شِمْتُهُ, (S,) aor. as above, (K,) inf. n. شَيْمٌ, (TA,) He sheathed his sword; (S, K;) and [in like manner] شام نَبْلَهُ [He put his arrows into the quiver]: (TA:) and the former signifies also He drew his sword: thus having two contr. meanings: (S, K:) A 'Obeyd doubted of the latter meaning; and Sh knew it not; but the verb is said to have this meaning in a verse of ElFarezdak. (TA.) It is said in a trad. of Aboo-Bekr that a complaint was made to him against Khلlid Ibn-El-Weleed, and he said, لَا أَشِيمُ سَيْفًا سَلَّهُ اللّٰهُ عَلَى المُشْرِكِينَ i. e. I will not sheath a sword [which God has drawn against the believers in a plurality of gods]. (TA.) [Hence also,] one says, شام أَبَا عُمَيْرٍ (K, TA) i. e. [He sheathed] the ذَكَر; (TA;) meaning (assumed tropical:) he attained his desire of the virgin. (K, TA.) ― -b2- And شام فِى الفَرَسِ سَاقَهُ He struck the mare with his shank to make her run: (K:) or he impressed (lit. inserted) his leg [or shank] in the belly of the mare, striking her [with it]. (Aboo-Mلlik; TA.) -A2- شِمْتُ مَخَايِلَ الشَّىْءِ I directed my look towards the indications, or symptoms, of the thing, waiting, or watching, for it. (S.) ― -b2- And [hence, or the reverse may be the case,] شِمْتُ البَرْقَ, (S, Msb, K, *) aor. and inf. n. as above, (Msb, TA,) I looked at, (S, K, *) or watched, or observed, (Msb,) the lightning, (Msb, K,) or the cloud thereof, to see where it would rain, (S,) or to see where it would pour, or bring rain, (Msb,) or to see whither it tended and where it would rain: (K:) this is done only when it flickers and disappears without delay: and [it is said, but, in my opinion, fancifully, and with little reason, that] the drawing and sheathing of a sword are likened to lightning flickering and disappearing. (TA.) [Hence the phrase, شِمْتُ بَرْقَ فُلَانٍ (assumed tropical:) I looked hoping for the benefits of such a one: mentioned by Freytag on the authority of Meyd: and the like is said in Har p. 319.] And شام السَّحَابَ He looked at the clouds from afar: and [in like manner,] النَّارَ the fire. (TA.) It is said in a prov.,
لَا تَشِمِ الغَيْثَ فَقَدْ أَوْدَى النَّقَدْ
i. e. [Look not thou hoping for rain, for] the lambs have perished: addressed to him who mourns for that which has past. (Meyd.) And one says, فُلَانٌ مُوسِرٌ وَلَا أَشِيمُهُ مِنْ فَقْرٍ (assumed tropical:) [Such a one is wealthy, and I do not look at him in hope by reason of poverty]; meaning that he is independent of him. (Z, TA.) ― -b3- [Hence also,] شِمْ مَا بَيْنَهُمَا (tropical:) Compute thou, or estimate, or consider, (K, TA,) and look, or see, (TA,) what [relation, or difference,] is between them two. (K, TA. [In the CK, شَيَّمَ is erroneously put for شِمْ; and قَدَّرَهُ, in the explanation, for قَدِّرْهُ.]) -A3- شَامَ also signifies It (a thing, TA) entered, فِى شَىْءٍ into a thing; (K, TA;) quasi-pass. of the same verb in the latter of the two senses expl. in the first sentence of this art.; (TA;) and so ↓ انشام, (S, K, TA,) and ↓ اشام, and ↓ اشتام, and ↓ تشيّم, and ↓ شيّم. (K, TA.) ― -b2- Also, (K,) aor. as above, (TA,) inf. n. شَيْمٌ and شُيُومٌ, He made a valid charge, or assault, or attack, in war, or battle. (K.) -A4- Also, (K,) aor. as above, (TA,) He (a man) had a black رَقْمَة [app. meaning spot, or mole, i. e. شَامَة,] apparent in his skin. (K.) And شِيمَ, inf. n. شَيْمٌ, [perhaps a mistranscription for شَيَمٌ,] He was marked with a شَامَة [or mole]: or, as some say, [the pass. part. n.] مَشْيُومٌ [signifying “ marked with a شامة ”] has no verb: and AZ says that ↓ شَيَمٌ, signifying the having upon him a شامة, has no known verb: (TA:) or شَيَمٌ is an inf. n. signifying the having upon him شَام [i. e. moles]. (Ham p. 361.) -A5- شَامَ فُلَانًا, (K,) aor. as above, (TA,) He soiled the legs, or feet, of such a one with dust, or earth: (K, TA:) in [some of] the copies of the K, غَيَّرَ رِجْلَيْهِ بِالشِّيَامِ; but correctly, [as in the CK and in my MS copy of the K,] غَبَّرَ; and accord. to the M, from الشِّيَام, [meaning that the verb is derived from this word,] i. e. التُّرَاب. (TA.)

2 شَيَّمَ see 1, in the latter half. -A2- شيّم يَدَيْهِ فِى رَأْسِهِ, or ثَوْبِهِ, He seized his head, or his garment, fighting him. (K.)

4 أَشْيَمَ see 1, in the latter half.

5 تَشَيَّمَ see 1, in the latter half. ― -b2- تشيّمهُ الضِّرَامُ The kindling of fire entered it; namely, a wood; as used in a verse of Sل'ideh: or, as some relate it, تَسَنَّمَهُ [q. v.]. (S, TA.) And تشيّم الحَرِيقُ القَصَبَ The fire entered, and mixed with, the reeds, or canes. (TA.) ― -b3- And تشيّمهُ الشَّيْبُ (tropical:) Hoariness came upon him, (K, TA,) and became intermixed upon him: or, accord. to IAar, became abundant upon him, and spread; (TA;) as also تَسَنَّمَهُ. (IAar, M and TA in art. سنم.) -A2- تشيّم أَبَاهُ He resembled his father in شِيمة i. e. nature, or natural disposition. (IAar, K, TA.)

انشام
7 انشام ذ : see 1, in the latter half. -A2- Also He (a man) became one who was looked at. (S, K.)

8 اـِشْتَيَمَ see 1, in the latter half.

شَامٌ
شَامٌ ذ : see شَامَةٌ, in three places. -A2- The country of الشَّام [i. e. Syria] has been mentioned in art. شأم [as originally الشَّأْم].

شِيمٌ
شِيمٌ ذ A certain species of fish. (S, K. *) -A2- Also pl. of أَشْيَمُ [q. v.]. (S, TA.) -A3- And pl., in one sense, of شِيَامٌ [q. v.]. (K.)

شَيَمٌ
شَيَمٌ ذ : see 1, near the end. -A2- Also Any land, or ground, in which one has not yet dug, remaining in its [original] hard state, (Aboo-Sa'eed, K, TA,) so that the digging therein is more difficult [than elsewhere] to the digger. (Aboo-Sa'eed, TA.)

شَامَةٌ
شَامَةٌ ذ A mole, syn. خَالٌ, (S, Msb, TA,) upon the person; (Msb;) [i. e.] a pimple inclining to blackness, upon the person; (Mgh;) or a [natural] mark differing from the colour of the person upon which it is: (K, * TA:) its medial radical letter is originally ى: (S, TA:) and it is also with ء, i. e. شَأْمَةٌ: (IAth, TA:) pl. ↓ شَامٌ, (S, Msb, K,) [or rather this is a coll. gen. n.,] and [the pl. properly so termed is] شَامَاتٌ. (Msb, K.) حَتَّى تَكُونُوا كَأَنَّكُمْ شَامَةٌ فِى النَّاسِ [So that ye may be as though ye were a mole amid the people], occurring in a trad., means [that ye may] be in the goodliest garb or guise, appearing like the شامة, at which one looks exclusively of the rest of the person. (IAth, TA.) And one says, ↓ صَارُوا شَامًا فِى البِلَادِ, meaning (assumed tropical:) They became scattered [in the countries] like the شام [or moles] upon the person. (TA.) ― -b2- Also A black mark upon the person, [an explanation which seems to apply, like the former in the K, to a mole, though given as differing therefrom,] and upon the ground: pl. [or coll. gen. n.] ↓ شَامٌ. (K.) ― -b3- It is also [A mark, or spot,] upon a mare, upon a place that is disapproved, and sometimes upon her دَوَائِر [which means what are termed feathers, pl. of دَائِرَةٌ, q. v.]. (ISh, TA.) ― -b4- And A spot (نُكْتَة) [upon the face] of the moon. (K.) ― -b5- And (tropical:) A black she-camel: (IAar, S, K, TA:) accord. to Niftaweyh, شَأْمَةٌ, with; but ISd says, I know not the reason of this, unless it be extr., like الخَأْتَمُ and العَأْلِمُ. (TA.) One says, مَا لَهُ شَامَةٌ وَلَا زَهْرَآءُ, meaning, (tropical:) He has not a black she-camel nor a white one. (S, K, TA.)

شِيمَةٌ
شِيمَةٌ ذ Nature; natural, native, or innate, disposition, temper, or other quality or property; (S, Msb, K;) as also شِئْمَةٌ, (K,) which is an extr. dial. var.: (TA:) pl. شِيَمٌ. (Msb.) -A2- Also Dust, or earth, dug from the ground; (As, S, K;) and so ↓ شِيَامٌ. (S, as on the authority of As; but only in one of my two copies of the S.)

شَيَامٌ
شَيَامٌ ذ Soft, or plain, land; (AA, K, TA;) of which the earth is soft, or uncompact. (TA.) ― -b2- See also the paragraph here following, in two places.

شِيَامٌ
شِيَامٌ ذ Dust, or earth, (K, TA,) in a general sense; (TA;) as also ↓ شَيَامٌ: (K:) see also شِيمَةٌ: [or,] accord. to Kh, a hollow dug in the ground: or, as some say, land of which the earth is soft, or uncompact. (S, TA.) ― -b2- And A [covert such as is termed] كِنَاس: so called because of the wild animal's entering (لاِنْشِيَامِ الوَحْشِ i. e. دُخُولِهِ) into it. (As, S, TA.) -A2- Also The rat, or mouse; syn. فَأْرٌ: (IAar, K, TA:) but written by Aboo-'Amr Ez-Zلhid ↓ شَيَامٌ, and said by him to be the جُرَذ [generally meaning a large field-rat]: (TA:) pl. شِيمٌ. (K.)

قَوْمٌ شُيُومٌ
قَوْمٌ شُيُومٌ ذ A people, or party, in a state of security: occurring in a trad.: and it is said that شيوم is an Abyssinian word: but, as some relate the trad., it is سُيُومٌ [q. v., voce سَائِمٌ, of which it is said to be pl.]. (TA.)

أَشْيَمُ
أَشْيَمُ ذ A man (S, Msb) having a شَامَة [or mole] upon his person; (AZ, S, Mgh, Msb, K; *) and ↓ مَشِيمٌ (S, K) and ↓ مَشُومٌ (K) and ↓ مَشْيُومٌ (S, K) signify the same [or rather marked with a mole]: (S, * K:) or أَشْيَمُ signifies having upon him شَام [or moles]: (Ham p. 361:) fem. شَيْمَآءُ: (TA:) and pl. شِيمٌ. (S, TA.) ― -b2- And A beast, (Lth, AO, TA,) and anything, (Lth, TA,) having upon him, or it, a [mark such as is termed] شَامَة, (Lth, AO, TA,) or [marks such as are termed] شَام. (AO, TA.) ― -b3- And شِيمُ الاـِبِلِ (assumed tropical:) Such as are black, of camels: sing., masc. and fem., as above: (TA:) occurring in this sense in a verse of Aboo-Dhueyb, as related by AA: but as heard by As, in this verse, شُومُهَا, and thought by him to be a pl. [originally شُيْم] of أَشْيَمُ. (S.) See also أَشْأَمُ (in art. شأم), last sentence.

مَشُومٌ
مَشُومٌ ذ : see the next preceding paragraph. -A2- And see مَشْؤُومٌ, in art. شأم.

مَشِيمٌ
مَشِيمٌ ذ : see أَشْيَمُ: -A2- and see also the paragraph here next following.

مَشِيمَةٌ
مَشِيمَةٌ ذ The غِرْس; (S, TA;) i. e. (TA) the place of, (K, TA,) or [membrane that encloses, or forms the] covering of, (Msb,) the fœtus (Msb, K, TA) of a human being: (Msb: [see غِرْسٌ:]) originally مَشْيِمَةٌ: (S, Msb:) pl. مَشَايِمُ (S, K) and [coll. gen. n.] ↓ مَشِيمٌ. (IB, K.) [See also سَلًى.]

مَشْيُومٌ
مَشْيُومٌ ذ : see أَشْيَمُ.

### Türkçe

**شَامَ الشَّىْءَ فِى الشَّىْءِ**

1 **شَامَ الشَّىْءَ فِى الشَّىْءِ** ذ, (K,) [muzâri‘i **يَشِيمُ**,] mastar ismi **شَيْمٌ**, (TA,) O, şeyi şeyin içinde gizledi yahut sakladı: (K, TA:) ve o, şeyi şeyin içine soktu. (TA.) [Bundan dolayı,] **شام سَيْفَهُ**, (K,) birinci şahıs **شِمْتُهُ**, (S,) muzâri‘ yukarıdaki gibi, (K,) mastar ismi **شَيْمٌ**, (TA,) O, kılıcını kınına soktu; (S, K;) ve [aynı şekilde] **شام نَبْلَهُ** [O, oklarını sadaka koydu]: (TA:) ve birincisi ayrıca “O, kılıcını çekti” mânasına da gelir: böylece iki zıt mânası vardır: (S, K:) A ‘Obeyd ikinci mânadan şüphe etti; ve Sh onu bilmedi; fakat fiilin bu mânaya El-Farezdak’ın bir beytinde geldiği söylenir. (TA.) Ebû-Bekr’den bir rivayette, Hâlid İbn-El-Velîd aleyhine ona bir şikâyet yapıldığı ve onun şöyle dediği nakledilir: **لَا أَشِيمُ سَيْفًا سَلَّهُ اللّٰهُ عَلَى المُشْرِكِينَ** yani: “Allah’ın müşrikler üzerine çektiği bir kılıcı ben kınına sokmam.” (TA.) [Yine bundan dolayı,] kişi der ki: **شام أَبَا عُمَيْرٍ** (K, TA) yani [o, kına soktu] **ذَكَر**’i; (TA;) mânası (mecaz kabul edilerek:) o, bâkireden arzusuna erişti. (K, TA.) ― -b2- Ve **شام فِى الفَرَسِ سَاقَهُ**: O, kısrağı koşturmak için onu incik kemiğiyle vurdu: (K:) yahut o, bacağını [yahut incik kemiğini] kısrağın karnına bastırdı (lafzen: soktu), onu [bununla] vurarak. (Aboo-Mلlik; TA.) -A2- **شِمْتُ مَخَايِلَ الشَّىْءِ**: O şeyin alâmetlerine yahut belirtilerine bakışımı yönelttim; onu bekleyerek yahut gözetleyerek. (S.) ― -b2- Ve [bundan dolayı, yahut bunun tersi de olabilir,] **شِمْتُ البَرْقَ**, (S, Msb, K, *) muzâri‘ ve mastar ismi yukarıdaki gibi, (Msb, TA,) ben baktım, (S, K, *) yahut gözetledim yahut gözledim, (Msb,) şimşeğe, (Msb, K,) yahut onun bulutuna; nerede yağmur yağacağını görmek için, (S,) yahut nerede sağanak boşalacağını yahut yağmur getireceğini görmek için, (Msb,) yahut nereye yöneldiğini ve nerede yağmur yağacağını görmek için: (K:) bu, ancak o, gecikmeksizin parlayıp kaybolduğu zaman yapılır: ve [denilmiştir; fakat benim kanaatimce hayalî olarak ve az bir gerekçeyle,] kılıcın çekilmesi ve kına sokulması, şimşeğin parlayıp kaybolmasına benzetilmiştir. (TA.) [Bundan dolayı da şu ibare: **شِمْتُ بَرْقَ فُلَانٍ** (mecaz kabul edilerek:) “Falancanın faydalarını umarak baktım”: Freytag bunu Meyd’in rivayetine dayanarak zikretmiştir: ve benzeri Har s. 319’da söylenmiştir.] Ve **شام السَّحَابَ**: O, bulutlara uzaktan baktı: ve [aynı şekilde,] **النَّارَ** ateşe. (TA.) Bir darbımeselde şöyle denir:
**لَا تَشِمِ الغَيْثَ فَقَدْ أَوْدَى النَّقَدْ**
yani: [“Yağmur umarak bakma; çünkü] kuzular helâk oldu”: geçmiş olana ağıt yakan kimseye söylenir. (Meyd.) Ve kişi der ki: **فُلَانٌ مُوسِرٌ وَلَا أَشِيمُهُ مِنْ فَقْرٍ** (mecaz kabul edilerek:) [“Falanca varlıklıdır; fakat ben fakirlik sebebiyle ona umutla bakmam”]; mânası: o, ondan müstağnidir. (Z, TA.) ― -b3- [Yine bundan dolayı,] **شِمْ مَا بَيْنَهُمَا** (mecaz:) Sen hesapla, yahut takdir et, yahut düşün, (K, TA,) ve bak, yahut gör, (TA,) ikisi arasında ne [ilişki yahut fark] vardır. (K, TA. [CK’de yanlışlıkla **شَيَّمَ**, **شِمْ** yerine konmuştur; ve açıklamada **قَدَّرَهُ**, **قَدِّرْهُ** yerine.]) -A3- **شَامَ** ayrıca şu mânaya gelir: O (bir şey, TA) girdi, **فِى شَىْءٍ** bir şeyin içine; (K, TA;) bu, bu maddenin ilk cümlesinde açıklanan iki mânadan ikincisinde, aynı fiilin quasi-meçhulüdür; (TA;) ve bunun gibi ↓ **انشام**, (S, K, TA,) ve ↓ **اشام**, ve ↓ **اشتام**, ve ↓ **تشيّم**, ve ↓ **شيّم**. (K, TA.) ― -b2- Yine, (K,) muzâri‘ yukarıdaki gibi, (TA,) mastar ismi **شَيْمٌ** ve **شُيُومٌ**, O, savaşta yahut muharebede geçerli bir hücum yahut saldırı yaptı. (K.) -A4- Yine, (K,) muzâri‘ yukarıdaki gibi, (TA,) O (bir adam) derisinde görünen siyah bir **رَقْمَة** [görünüşe göre leke yahut ben, yani **شَامَة**] sahibi oldu. (K.) Ve **شِيمَ**, mastar ismi **شَيْمٌ**, [belki **شَيَمٌ** yerine yanlış yazımdır,] O, bir **شَامَة** [yahut ben] ile işaretlendi: yahut bazılarına göre, [meçhul ism-i mef‘ûl] **مَشْيُومٌ** [“bir **شامة** ile işaretli” mânasında] fiilsizdir: ve AZ der ki, üzerinde bir **شامة** bulunması mânasına gelen ↓ **شَيَمٌ**’ün bilinen bir fiili yoktur: (TA:) yahut **شَيَمٌ**, üzerinde **شَام** [yani benler] bulunması mânasına mastardır. (Ham s. 361.) -A5- **شَامَ فُلَانًا**, (K,) muzâri‘ yukarıdaki gibi, (TA,) O, falancanın bacaklarını yahut ayaklarını toprakla kirletti: (K, TA:) K’nin [bazı] nüshalarında **غَيَّرَ رِجْلَيْهِ بِالشِّيَامِ**; fakat doğru olan, [CK’de ve K’nin yazma nüshamda olduğu üzere,] **غَبَّرَ**; ve M’ye göre **الشِّيَام**’dan [yani fiilin bu kelimeden türediği mânasında,] yani **التُّرَاب**. (TA.)

2 **شَيَّمَ**: 1’e bak, ikinci yarısında. -A2- **شيّم يَدَيْهِ فِى رَأْسِهِ**, yahut **ثَوْبِهِ**, O, onunla dövüşerek başını yahut elbisesini tuttu. (K.)

4 **أَشْيَمَ**: 1’e bak, ikinci yarısında.

5 **تَشَيَّمَ**: 1’e bak, ikinci yarısında. ― -b2- **تشيّمهُ الضِّرَامُ**: Ateşin tutuşması ona girdi; yani bir oduna; Sل'ideh’in bir beytinde kullanıldığı üzere: yahut bazıları bunu **تَسَنَّمَهُ** [bkz.] diye rivayet eder. (S, TA.) Ve **تشيّم الحَرِيقُ القَصَبَ**: Ateş kamışlara girdi ve onlarla karıştı. (TA.) ― -b3- Ve **تشيّمهُ الشَّيْبُ** (mecaz:) Ak düşme ona geldi, (K, TA,) ve onda karışık hâle geldi: yahut IAar’a göre, onda çoğaldı ve yayıldı; (TA;) bunun gibi **تَسَنَّمَهُ**. (IAar, M ve TA, سنم maddesinde.) -A2- **تشيّم أَبَاهُ**: O, **شِيمة** yani tabiat yahut doğal huy bakımından babasına benzedi. (IAar, K, TA.)

**انشام**

7 **انشام** ذ: 1’e bak, ikinci yarısında. -A2- Yine O (bir adam) kendisine bakılan kimse oldu. (S, K.)

8 **اـِشْتَيَمَ**: 1’e bak, ikinci yarısında.

**شَامٌ**

**شَامٌ** ذ: **شَامَةٌ**’ye bak, üç yerde. -A2- **الشَّام** ülkesi [yani Suriye] شأم maddesinde (aslının **الشَّأْم** olduğu üzere) zikredilmiştir.

**شِيمٌ**

**شِيمٌ** ذ: Balığın belirli bir türü. (S, K. *) -A2- Ayrıca **أَشْيَمُ**’ün çoğuludur [bkz.]. (S, TA.) -A3- Ve bir mânada **شِيَامٌ**’un çoğuludur [bkz.]. (K.)

**شَيَمٌ**

**شَيَمٌ** ذ: 1’e bak, sona yakın. -A2- Ayrıca: Henüz kazılmamış, [aslî] sert hâlinde kalan herhangi bir arazi yahut yer, (Aboo-Sa'eed, K, TA,) öyle ki orada kazmak kazana [başka yere göre] daha zordur. (Aboo-Sa'eed, TA.)

**شَامَةٌ**

**شَامَةٌ** ذ: Kişi üzerinde bulunan ben; eş anlamlısı **خَالٌ**, (S, Msb, TA,) (Msb;) [yani] kişi üzerinde siyahlığa meyleden bir sivilce; (Mgh;) yahut üzerinde bulunduğu kişinin renginden farklı olan [doğal] bir işaret: (K, * TA:) orta kök harfi aslında **ى**’dır: (S, TA:) ve **ء** ile de olur; yani **شَأْمَةٌ**: (IAth, TA:) çoğulu ↓ **شَامٌ**, (S, Msb, K,) [daha doğrusu bu bir cins isimdir,] ve [asıl çoğul denilen] **شَامَاتٌ**’tır. (Msb, K.) Bir rivayette geçen **حَتَّى تَكُونُوا كَأَنَّكُمْ شَامَةٌ فِى النَّاسِ** [“Ta ki insanlar içinde sanki bir ben gibi olasınız”] şu mânaya gelir: [ta ki] en güzel elbise yahut görünüş içinde olasınız; kişinin bedenin geri kalanını bırakıp yalnız ona baktığı **شامة** gibi görünerek. (IAth, TA.) Ve kişi der ki: ↓ **صَارُوا شَامًا فِى البِلَادِ**, mânası (mecaz kabul edilerek:) Onlar, kişi üzerindeki **شام** [yahut benler] gibi [ülkelerde] dağıldılar. (TA.) ― -b2- Ayrıca: Kişi üzerinde [siyah bir işaret; K’de önceki gibi bene uygulanır görünse de ondan farklıymış gibi verilen bir açıklama] ve yerde [bulunan] siyah bir işaret: çoğulu [yahut cins ismi] ↓ **شَامٌ**. (K.) ― -b3- Ayrıca: Kısrak üzerinde, hoş görülmeyen bir yerde bulunan [işaret, yahut leke]; bazen de onun **دَوَائِر**’i üzerinde [ki bu, **دَائِرَةٌ**’nin çoğulu olan ve “feathers” denilen şeylerdir, bkz.] (ISh, TA.) ― -b4- Ve Ayın yüzünde bir leke (**نُكْتَة**). (K.) ― -b5- Ve (mecaz:) Siyah bir dişi deve: (IAar, S, K, TA:) Niftaweyh’e göre **شَأْمَةٌ**, ile; fakat ISd der ki: bunun sebebini bilmiyorum; ancak **الخَأْتَمُ** ve **العَأْلِمُ** gibi, yabancı (extr.) olması müstesna. (TA.) Kişi der ki: **مَا لَهُ شَامَةٌ وَلَا زَهْرَآءُ**, mânası (mecaz:) Onun ne siyah bir dişi devesi vardır ne de beyazı. (S, K, TA.)

**شِيمَةٌ**

**شِيمَةٌ** ذ: Tabiat; doğal, yaratılıştan, fıtrî huy, mizaç yahut başka bir nitelik yahut özellik; (S, Msb, K;) bunun gibi **شِئْمَةٌ** da (K) vardır; bu, yabancı bir lehçe varyantıdır: (TA:) çoğulu **شِيَمٌ**. (Msb.) -A2- Ayrıca: Yerden kazılıp çıkarılan toprak yahut toprak yığını; (As, S, K;) ve bunun gibi ↓ **شِيَامٌ**. (S, As rivayetiyle; fakat S’nin iki nüshamdan yalnız birinde.)

**شَيَامٌ**

**شَيَامٌ** ذ: Yumuşak yahut düz arazi; (AA, K, TA;) toprağı yumuşak yahut sıkışık olmayan. (TA.) ― -b2- Ayrıca, burada onu izleyen paragrafta iki yerde zikredilene de bak.

**شِيَامٌ**

**شِيَامٌ** ذ: Genel mânada toz yahut toprak, (K, TA,) (TA;) bunun gibi ↓ **شَيَامٌ** da: (K:) ayrıca **شِيمَةٌ**’ye de bak: [yahut,] Kh’ye göre yerde kazılmış bir çukur: yahut bazılarına göre toprağı yumuşak yahut sıkışık olmayan arazi. (S, TA.) ― -b2- Ve bir [örtülü yer ki] **كِنَاس** diye adlandırılır: vahşi hayvanın ona girmesi (**لاِنْشِيَامِ الوَحْشِ** yani **دُخُولِهِ**) sebebiyle böyle adlandırılmıştır. (As, S, TA.) -A2- Ayrıca: Sıçan yahut fare; eş anlamlısı **فَأْرٌ**: (IAar, K, TA:) fakat Aboo-‘Amr Ez-Zلhid bunu ↓ **شَيَامٌ** diye yazmış ve onun **جُرَذ** [genelde büyük tarla sıçanı] olduğunu söylemiştir: (TA:) çoğulu **شِيمٌ**. (K.)

**قَوْمٌ شُيُومٌ**

**قَوْمٌ شُيُومٌ** ذ: Güvenlik hâlinde bulunan bir kavim yahut topluluk: bir rivayette geçer: ve **شيوم**’un Habeşçe bir kelime olduğu söylenir: fakat bazıları rivayeti **سُيُومٌ** [bkz., **سَائِمٌ** maddesinde; bunun çoğulu olduğu söylenir] şeklinde nakleder. (TA.)

**أَشْيَمُ**

**أَشْيَمُ** ذ: Kişisi üzerinde bir **شَامَة** [yahut ben] bulunan adam; (AZ, S, Mgh, Msb, K; *) ve ↓ **مَشِيمٌ** (S, K) ve ↓ **مَشُومٌ** (K) ve ↓ **مَشْيُومٌ** (S, K) aynı mânaya gelir [daha doğrusu: ben ile işaretli]: (S, * K:) yahut **أَشْيَمُ**, üzerinde **شَام** [yani benler] bulunan demektir: (Ham s. 361:) dişili **شَيْمَآءُ**: (TA:) çoğulu **شِيمٌ**. (S, TA.) ― -b2- Ve bir hayvan, (Lth, AO, TA,) ve herhangi bir şey, (Lth, TA,) üzerinde yahut onda bir **شَامَة** denilen [işaret] bulunan, (Lth, AO, TA,) yahut **شَام** denilen [işaretler] bulunan. (AO, TA.) ― -b3- Ve **شِيمُ الاـِبِلِ** (mecaz kabul edilerek:) develerden siyah olanlar: tekili, erkek ve dişi, yukarıdaki gibidir: (TA:) AA’nın rivayetine göre Ebû-Dhueyb’in bir beytinde bu mânada geçer: fakat As’ın işittiğine göre bu beyitte **شُومُهَا** vardır ve o, bunun **أَشْيَمُ**’ün bir çoğulu [aslında **شُيْم**] olduğunu sanmıştır. (S.) Ayrıca **أَشْأَمُ**’e de bak (شأم maddesinde), son cümle.

**مَشُومٌ**

**مَشُومٌ** ذ: bir önceki paragrafa bak. -A2- Ve **مَشْؤُومٌ**’a da bak, شأم maddesinde.

**مَشِيمٌ**

**مَشِيمٌ** ذ: **أَشْيَمُ**’e bak: -A2- ve ayrıca hemen sonraki paragrafa da bak.

**مَشِيمَةٌ**

**مَشِيمَةٌ** ذ: **غِرْس**; (S, TA;) yani (TA) insanın cenininin (Msb, K, TA) bulunduğu yer; (K, TA,) yahut [onu kuşatan yahut örten] örtü; (Msb,) (Msb: [**غِرْسٌ**’a bak:]) aslı **مَشْيِمَةٌ**’dir: (S, Msb:) çoğulu **مَشَايِمُ** (S, K) ve [cins ismi] ↓ **مَشِيمٌ**. (IB, K.) [Ayrıca **سَلًى**’ya da bak.]

**مَشْيُومٌ**

**مَشْيُومٌ** ذ: **أَشْيَمُ**’e bak.
