# شيم — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%8A%D9%85/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%8A%D9%85/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شيم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%8A%D9%85.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: شيم

الشامُ: جمع شامَةٍ، وهي الخال. وهي من الياء، تقول منه رجلٌ مَشيمٌ ومَشْيومٌ. وماله شامَةٌ ولا زَهْراء، أي ناقة سوداء ولا بيضاء. والأَشْيَمُ: الرجل الذي به شامَةٌ. والجمع شيمٌ. والشيمُ أيضاً: ضربٌ من السَمَك. والشومُ: السودُ. قال أبو ذؤيب يصف خمراً:
فلا تُشْتَرى إلاَّ بربحِ سِـبـاؤهـابناتُ المخاضِ شومُها وحِضارُها
أي سودُها وبيضُها. قال الأصمعيُّ: هكذا سمعتها وأظنها جمعاً، واحدُها أَشْيَمُ. والمَشيمَةُ: الغِرْسُ، والجمع مَشايمُ. وشِمْتُ السيفَ: أغمدته. وشِمْتُهُ: سَلَلْتُهُ، وهو من الأضداد. وشِمْتُ مخايلَ الشيء، إذا تطلّعتَ نحوها ببصرَك منتظراً له. وشِمْتُ البرق، إذا نظرتَ إلى سحابته أي تُمطِر. وتَشَيَّمَهُ الضِرامُ، أي دخَله. وقال:
غابٌ تَشَيَّمَهُ ضِرامٌ مُثْقَبُ
وانْشامَ الرجلُ، إذا صار منظوراً إليه. والانْشِيامُ في الشيء: الدخولُ فيه. والشيمَةُ: الخُلقُ. وقال الأصمعيُّ: الشيمَةُ والشِيامُ: الترابُ يُحفَر من الأرض.

### Türkçe

**الشامُ**: **شامَةٍ**’nin çoğuludur; o da ben’dir. O, **الياء**’dandır; ondan “**مَشيمٌ**” ve “**مَشْيومٌ**” adam dersin. Ve onun ne **شامَةٌ**’si vardır ne de **زَهْراء**’sı; yani ne siyah bir dişi deve ne de beyaz. Ve **الأَشْيَمُ**: üzerinde **شامَةٌ** bulunan adamdır. Çoğulu **شيمٌ**’dir. Ve **الشيمُ** ayrıca: balıktan bir türdür. Ve **الشومُ**: siyahlar(dır). Ebû Züeyb şarap tasvir ederek dedi ki:
فلا تُشْتَرى إلاَّ بربحِ سِـبـاؤهـابناتُ المخاضِ شومُها وحِضارُها
Yani onların siyahları ve beyazları. el-Asma‘î dedi ki: Onu işte böyle işittim ve onun bir çoğul olduğunu sanıyorum; onun teki **أَشْيَمُ**’dur. Ve **المَشيمَةُ**: fidan dikimi(=dikilen fidan)dır; çoğulu **مَشايمُ**’dir. Ve **شِمْتُ السيفَ**: onu kınına soktum. Ve **شِمْتُهُ**: onu kından çektim; ve o, zıt anlamlılardandır. Ve **شِمْتُ مخايلَ الشيء**: eğer ona, onu bekleyerek gözünle doğru bakıp gözetlediysen. Ve **شِمْتُ البرق**: eğer onun bulutuna baktıysan; yani yağmur yağdırır. Ve **تَشَيَّمَهُ الضِرامُ**: yani ona girdi. Ve dedi ki:
غابٌ تَشَيَّمَهُ ضِرامٌ مُثْقَبُ
Ve **انْشامَ الرجلُ**: eğer bakılır hâle geldiyse. Ve bir şeyde **الانْشِيامُ**: onun içine girmektir. Ve **الشيمَةُ**: huydur. el-Asma‘î dedi ki: **الشيمَةُ** ve **الشِيامُ**: yerden kazılan topraktır.
