# شين — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%8A%D9%86/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%8A%D9%86/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%8A%D9%86.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: شين

شَانَهُ
1 شَانَهُ ذ , aor. يَشِينُهُ, (S, Msb, K, &c.,) inf. n. شَيْنٌ, (S, * Msb, TA,) He, or it, disgraced him, or dishonoured him; rendered him ugly or unseemly, disfigured him, or blemished him; (MA, PS;) i. q. عَابَهُ; (Msb, TA;) contr. of زَانَهُ; (S, * K;) [and ↓ شيّنهُ, inf. n. تَشْيِينٌ, signifies the same, (the verb alone rendered by Freytag, on the authority of Meyd, “ dehonestavit, ”) like as the contr. زيّنهُ signifies the same as زَانَهُ.] ― -b2- The saying of Lebeed,
يَشِينُ صَحَاحَ البِيدِ كُلَّ عَشِيَّةٍ
بِعُوجِ السَّرَآءِ عِنْدَ بَابٍ مُحَجَّبِ
[They deface what is unmarred of the deserts, every evening, with the crooked things (i. e. the bows) of the wood of the tree called سَرَآء, at a veiled door, (referring to a company of men, and therefore the verb is sing.,)] means that they vie, one with another, in glorying, or boasting, and make marks, or lines, with their bows, upon the ground, as though they disfigured it (شَانُوهَا) with those marks, or lines. (S.)

2 شَيَّنَ see 1. -A2- شيّن شِينًا حَسَنًا (T, TA) or حَسَنَةً (K) He made, (Th, TA,) or wrote, (K,) a beautiful ش. (Th, K, TA.)

شَيْنٌ
شَيْنٌ ذ is the contr. of زَيْنٌ: (S, Msb;) and ↓ مَشَايِنُ [in the CK مَشائِن] is an anomalous pl. thereof: (TA:) the latter signifies Disgraces or dishonours, i. e. things, or qualities, that cause to be disgraced or dishonoured; things that render ugly or unseemly, that disfigure, or that blemish; syn. مَعَايِبُ, (S, K, TA,) and مَقَابِحُ; (S, TA;) on the authority of Fr.: (TA:) [↓ شَائِنَةٌ, also, signifies the same; and its pl. is شَوَائِنُ;] one says هٰذِهِ شَائِنَةٌ مِنَ الشَّوَائِنِ [This is one of the things that disgrace or dishonour, &c.]. (TA.) ― -b2- [It is also used as epithet, like as is its contr. زَيْنٌ:] one says, وَجْهُهُ شَيْنٌ, i. e. His face is ugly, or unseemly; for ذُو شَيْنٍ; mentioned by Az. (TA.)

شِينٌ
شِينٌ ذ One of the letters of the alphabet, (S, K,) [i. e. the name of that letter; (see art. ش,)] of the letters termed مَهْمُوسَة [expl. in art. ش], with somewhat of التَّنْغِيم and التَّغْشِيَة [app. meaning that kind of utterance which is undertoned, and muffled, exactly like our “ sh ”], its place of utterance being the شَجْر, i. e. the place of the opening of the mouth, (K, TA,) near the place of utterance of ج: masc. [as meaning a حَرْف, or letter], and fem. [as meaning a كَلِمَة, or word]: pl. أَشْيَانٌ and شيانات [a mistranscription for شِينَاتٌ]. (TA.) -A2- Also, thus with kesr, A man having many رِقَاع [i. e. patches in his garment, pl. of رُقْعَةٌ]. (Kh, TA.) -A3- And A long مَرْكَب [app. meaning ship or boat]. (TA.)

فِعْلٌ شَائِنٌ
فِعْلٌ شَائِنٌ ذ [An action that disgraces or dishonours, &c.]. (TA.)

شَائِنَةٌ
شَائِنَةٌ ذ [a subst. from شَائِنٌ]: see شَيْنٌ.

مَشِينٌ
مَشِينٌ ذ Disgraced, or dishonoured; rendered ugly or unseemly, disfigured, or blemished; pass. part. n. of 1. (Msb.)

مَشَايِنُ
مَشَايِنُ ذ an anomalous pl. of شَيْنٌ, q. v. (TA.)

### Türkçe

شَانَهُ
1 **شَانَهُ** ذ, muzâri‘ **يَشِينُهُ**, (S, Msb, K, &c.,) mastar ismi **شَيْنٌ**, (S, * Msb, TA,) O, onu ayıpladı yahut onu rezil etti; onu çirkin yahut yakışıksız kıldı, onu çirkinleştirdi yahut onda kusur meydana getirdi; (MA, PS;) **عَابَهُ** ile aynı; (Msb, TA;) **زَانَهُ**’nin zıddı; (S, * K;) [ve ↓ **شيّنهُ**, mastar ismi **تَشْيِينٌ**, aynı mânaya delâlet eder, (fiil tek başına Freytag tarafından Meyd’in otoritesine dayanarak “dehonestavit” diye tercüme edilmiştir,) tıpkı zıddı **زيّنهُ**’nun **زَانَهُ** ile aynı mânaya delâlet etmesi gibi.] ― -b2- Lebeed’in sözü:
يَشِينُ صَحَاحَ البِيدِ كُلَّ عَشِيَّةٍ
بِعُوجِ السَّرَآءِ عِنْدَ بَابٍ مُحَجَّبِ
[Onlar, her akşam, çöllerin bozulmamış olanını, örtülü bir kapı yanında, **سَرَآء** denilen ağacın odununun eğri şeyleriyle (yani yaylarla) çirkinleştirirler, (bir erkekler topluluğuna işaret ettiğinden fiil tekildir,)] şu mânaya gelir: Onlar, övünmede yahut böbürlenmede birbirleriyle yarışırlar ve yaylarıyla yer üzerinde izler yahut çizgiler yaparlar; sanki onu (شَانُوهَا) o izler yahut çizgilerle çirkinleştiriyorlarmış gibi. (S.)

2 **شَيَّنَ**: bk. 1. -A2- **شيّن شِينًا حَسَنًا** (T, TA) yahut **حَسَنَةً** (K) O, (Th, TA,) güzel bir **ش** yaptı, yahut yazdı; (K,) (Th, K, TA.)

شَيْنٌ
**شَيْنٌ** ذ, **زَيْنٌ**’ün zıddıdır: (S, Msb;) ve ↓ **مَشَايِنُ** [CK’de **مَشائِن**] bunun kural dışı bir çoğuludur: (TA:) ikincisi, rezillikler yahut ayıplar, yani rezil olmaya yahut ayıplanmaya sebep olan şeyler yahut vasıflar; çirkin yahut yakışıksız kılan, çirkinleştiren yahut kusur meydana getiren şeyler; eş anlamlısı **مَعَايِبُ**, (S, K, TA,) ve **مَقَابِحُ**; (S, TA;) Fr.’ın otoritesine göre: (TA:) [↓ **شَائِنَةٌ** da aynı mânaya delâlet eder; ve onun çoğulu **شَوَائِنُ**’dir;] şöyle denir: **هٰذِهِ شَائِنَةٌ مِنَ الشَّوَائِنِ** [Bu, rezil eden yahut ayıplayan, vb. şeylerden biridir]. (TA.) ― -b2- [O, sıfat olarak da kullanılır; tıpkı zıddı **زَيْنٌ**’ün kullanıldığı gibi:] şöyle denir: **وَجْهُهُ شَيْنٌ**, yani: Onun yüzü çirkindir yahut yakışıksızdır; **ذُو شَيْنٍ** yerine; Az. tarafından zikredilmiştir. (TA.)

شِينٌ
**شِينٌ** ذ Alfabenin harflerinden biridir, (S, K,) [yani o harfin adı; (bk. md. **ش**)], **مَهْمُوسَة** diye adlandırılan harflerden, (md. **ش**’de açıklanmıştır), **التَّنْغِيم** ve **التَّغْشِيَة**’den bir miktarla [görünüşe göre, alçak sesle ve boğuk çıkarılan, tam olarak bizim “sh” gibi olan bir tür telaffuz mânasında], çıkış yeri **شَجْر**’dir, yani ağzın açılış yeridir, (K, TA,) **ج**’nin çıkış yerine yakın: müzekkerdir [bir **حَرْف** yani harf mânasında], ve müennestir [bir **كَلِمَة** yani kelime mânasında]: çoğulu **أَشْيَانٌ** ve شيانات [**شِينَاتٌ** için bir yanlış yazımdır]. (TA.) -A2- Ayrıca, kesre ile böyle: Çok **رِقَاع**’ı olan bir adam [yani elbisesinde çok yaması olan; **رُقْعَةٌ**’nin çoğulu]. (Kh, TA.) -A3- Ve uzun bir **مَرْكَب** [görünüşe göre gemi yahut kayık mânasında]. (TA.)

فِعْلٌ شَائِنٌ
**فِعْلٌ شَائِنٌ** ذ [rezil eden yahut ayıplayan, vb. bir fiil]. (TA.)

شَائِنَةٌ
**شَائِنَةٌ** ذ [**شَائِنٌ**’den bir isim]: bk. **شَيْنٌ**.

مَشِينٌ
**مَشِينٌ** ذ Rezil edilmiş yahut ayıplanmış; çirkin yahut yakışıksız kılınmış, çirkinleştirilmiş yahut kusurlandırılmış; 1’in ism-i mef‘ûlü. (Msb.)

مَشَايِنُ
**مَشَايِنُ** ذ **شَيْنٌ**’ün kural dışı bir çoğuludur; bk. o. (TA.)
