# شين — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%8A%D9%86/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B4%D9%8A%D9%86/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [شين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%8A%D9%86.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: شين

: ( *!شَانَهُ *!يَشِينُهُ ) *!شَيْناً : ( ضِدُّ زَانَهُ ) أَي عابَهُ .
( *!والشِّينُ ) ، بالكسْرِ : ( مِن الحُروفِ ) الهِجائِيَّةِ ( المَهْمُوسةِ ، ولها حَظٌّ من التَّنْغِيمِ والتَّفْشِيَةِ ) يكونُ أصْلاً لا غَيْر ، ( مَخْرَجُها ) مِن ( الشَّجْرِ ، وهو مَفْرَجُ الفَمِ ) جوار مَخْرَج الجِيم ، ولذا يُقالُ لها شَجَرِيَّة ، يُذَكَّرُ ويُؤَنَّثُ .
( *!وشَيَّنَ *!شِيناً حَسَنَةً ) : أَي ( كَتَبَها ) .
وقالَ ثَعْلَب : أَي عَمِلَها .
وفي التَّهْذيبِ : وقد شَيَّنَ شِيناً حَسَناً ، والجَمْعُ *!أَشْيانٌ *!وشِينَات .
( والشَّاذُ بنُ *!شِينٍ : مُحدِّثٌ ) رَوَى عن قتيبَةَ ، وعنه عليُّ بنُ موسَى البريعيّ حدِيثاً مُنْكراً ؛ قالَهُ الأميرُ .
( *!والمَشايِنُ : المَعايِبُ ) والمَقابِحُ ؛ عن الفرَّاءِ ، وهو جَمْعُ شينٍ على غيرِ قِياسٍ .
( *!وشانَةُ : ة بمِصْرَ .
( و ) أَبو عليِّ بنُ ( إدْريس بنِ بَسَّامٍ *!الشِّينِيُّ ، بالكسْرِ ) ، العَبْدرِيُّ ( شاعِرٌ أَنْدَلْسِيّ ) بعْدَ الأَرْبَعِين والأَرْبَعمائَة ؛ وقالَ الحافِظُ : هو لَقَبٌ له .

وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!الشِّيْنُ ، بالكسْرِ : الرَّجلُ الكبيرُ الرقاعِ ، عن الخَليلِ ، وأَنْشَدَ :
إذا ما الصلب ماهَ بحَاجِبَيْه فأَنْت *!الشِّيْن تَفْخَرُ بالرقاعِنَقَلَه المصنِّفُ في البَصَائِر .
*!والشِّيْنُ أَيْضاً : قَرْيةٌ بمِصْرَ .
*!والشِّيْنُ : المَرْكَبُ الطَّويلُ ، وبه لُقِّبَ إدْريسٌ المَذْكُور .
وقيلَ : هو فعلٌ *!شائِنٌ ، وهذه شائِنَةٌ من *!الشَّوائِنِ .
ووجْهُهُ *!شَيْنٌ أَي قَبيحٌ ذُو شَيْنٍ ؛ نَقَلَه الأَزْهرِيُّ ، رحِمَه اللهاُ تعالى
2 ( فصل الصاد ) مع النون ) 2

### Türkçe

: ( **شَانَهُ** **يَشِينُهُ** ) **شَيْناً** : ( **ضِدُّ زَانَهُ** ) yani onu ayıpladı.

( **والشِّينُ** ) , kesre ile: ( harflerden ) hecâî ( fısıltılı; ve onun tennğîm ve tefşiye’den bir payı vardır ) asl olur, başka değil; ( onun mahreci ) ( **الشَّجْرِ**’dendir; o da ağzın açıklığıdır ) **الجِيم** mahrecinin civarında; bu yüzden ona şeceriyye denir; müzekker de yapılır, müennes de.

( **وشَيَّنَ** **شِيناً حَسَنَةً** ) : yani ( onu yazdı ).

ثعلب dedi: yani onu yaptı.

Tehzîb’de: ve gerçekten **شَيَّنَ** güzel bir **شِيناً**; çoğulu **أَشْيانٌ** ve **شِينَات**.

( **والشَّاذُ بنُ شِينٍ** : bir muhaddistir ) Kuteybe’den rivayet etti; ondan da Ali b. Mûsâ el-Buray‘î münker bir hadis rivayet etti; bunu emir söylemiştir.

( **والمَشايِنُ** : ayıplar ) ve çirkinlikler; Ferrâ’dan; ve o, kıyasa göre olmayan şekilde **شين**’in cem‘idir.

( **وشانَةُ** : Mısır’da bir **ة**.

( ve ) Ebû Ali b. ( İdrîs b. Bessâm **الشِّينِيُّ** , kesre ile ), el-‘Abderî ( Endülüslü bir şairdir ) dört yüz kırktan sonra; hâfız dedi: o, onun için bir lakaptır.

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:
**الشِّيْنُ** , kesre ile: yama sahibi büyük adam; Halîl’den; ve inşâd etti:
Eğer bel iki kaşıyla sallanırsa, sen **الشِّيْن**’sin, yamalarla övünürsün
Musannif onu **البَصَائِر**’de nakletti.

**والشِّيْنُ** ayrıca: Mısır’da bir köydür.

**والشِّيْنُ** : uzun binek; ve onunla zikredilen İdrîs lakaplandırıldı.

Ve denildi: o, **شائِنٌ** bir fiildir; ve bu, **الشَّوائِنِ**’den bir **شائِنَةٌ**’dir.

Ve onun yüzü **شَيْنٌ**’dir; yani çirkin, **شَيْنٍ** sahibi; Ezherî onu nakletti, Allah Teâlâ ona rahmet etsin.
2 ( **فصل الصاد** ) مع **النون** ) 2
