# صأك (ص-أ-ك) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%A3%D9%83
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D8%A3%D9%83

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ص - أ - ك
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 7 sözlük
- Bu sayfa şu yazımları da kapsar: صءك

## Sözlükler (7)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%A3%D9%83/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الكاف والصاد و"وايء" معهما
ص أ ك، ص و ك، ك ي ص مستعملات صأك: صوك: الصَّأْكَةُ، مجزومة، ريح يجدها الإنسان من عرق، أو خشب أصابه ندى، فتغيرت ريحه. والصّائك: الواكف إذا كانت فيه تلك الريح. والفعل: صَئِكَتِ الخشبة تَصْأَكُ صَأَكاً. قال:
ومثلك معجبة بالشـبـا		ب صاك البعير بأثوابها
أراد: صَئِكَ، فخفف ولين.
والصّائِكُ: الدم اللازق، ويقال: الصّائك: دم الجوف، قال:
سقى الله خوداً طفلة ذات بهجةٍ		يَصُوكُ بكفيها الخضاب ويلبق
كيص: الكِيصُ من الرجال: القصير التار.

##### Türkçe

**الكاف** ve **الصاد** ve “**وايء**” bunlarla beraberdir.

ص أ ك، ص و ك، ك ي ص kullanımdadır. **صأك**: **صوك**: **الصَّأْكَةُ**, cezmedilmiş (meczûme); insanın terden bulduğu bir rüzgâr/koku; yahut üzerine çiy isabet etmiş bir ağaç (parçası)ndan, böylece kokusu değişmiş (olan koku). Ve **الصّائك**: onda o koku bulunduğu zaman **الواكف** (olan). Fiil: **صَئِكَتِ الخشبة** **تَصْأَكُ** **صَأَكاً**. Dedi ki:
ومثلك معجبة بالشـبـا		ب **صاك** البعير بأثوابها
Murad etti: **صَئِكَ**; sonra hafifletti ve yumuşattı.

Ve **الصّائِكُ**: yapışkan kan; ve denilir: **الصّائك**: iç boşluğun kanı. Dedi ki:
سقى الله خوداً طفلة ذات بهجةٍ		يَصُوكُ بكفيها الخضاب ويلبق

**كيص**: **الكِيصُ** erkeklerden: kısa boylu, **التار**.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%A3%D9%83/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

أبو زيد: يقال صَئِكَ الرجلُ يَصْأَكُ صَأَكاً، إذا عَرِق فهاجَتْ منه ريحٌ منتنةٌ من ذَفَرٍ أو غير ذلك.

##### Türkçe

Ebû Zeyd: Denilir ki: **صَئِكَ** adam **يَصْأَكُ** **صَأَكاً**; eğer terler de ondan **ذَفَرٍ**den veya bunun dışındaki bir şeyden, iğrenç bir koku kabarırsa.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%A3%D9%83/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ك ص ( وايء )
صوك ، صأك ، كيص ، كصا ، صكا : ( مستعملة ) .
صوك صأك : قال الليث : الصَّأْكةُ ، مَجْزُومةٌ : ريحٌ يجدُها الإنسانُ من عَرقٍ أو خَشَبٍ أصابهُ ندًى فتغيرت ريحُهُ ، والصَّائكُ : الوَاكِفُ إذا كانت فيه تِلْكَ الرِّيحُ ، والفِعْلُ : صَئِكَتِ الخَشبةُ تصأَك صَأَكاً .
وقال الأعشى : فَتَرَكَ فيه الهَمْزَ ، وخَفّفه فقال : صَاك :
وَمِثْلُكِ مُعْجَبَةٍ بالشّبِاب صاكَ العبيرُ بأَثْوَابها
أراد : صَئِك . قال : والصَّائكُ : الدَّمُ اللاَّزقُ .
ويقالُ : الصَّائكُ : دَمُ الْجَوفِ . وقال الشاعر ، فجَعَلهُ يصُوكُ :
سَقَى اللَّهُ خَوْداً طَفْلةً ذاتَ بَهْجَةٍ
يَصُوكُ بكفّيها الخِضابُ ويَلْبَقُ
يصوكُ يلْزَقُ .
وروى عمرٌ و عن أبيه قال : الصَّائكُ : اللازقُ ، وقد صاك يصِيكُ .
وقال أبو زيدٍ : صَئِك الرَّجلُ يَصْأَك صَأَكاً إذا عَرِقَ فهاجتْ ريحٌ مُنْتِنَةٌ من ذَفَرٍ أو غير
ذلك .
وفي ( النوادِرِ ) : رَجُلٌ صَئِكٌ . وهو الشديدُ من الرِّجال .
وظلَّ يُصايكُني منذُ اليوم ويُحايكُني .
وقال الأصمعيُّ : تَصَوَّك فلانٌ في رَجِيعِه تَصَوُّكاً إذا تَلَطّخَ به . وتقولُ مِثلهُ بالضَّادِ .
كيص : وقال الليثُ : الكِيصُ من الرِّجال : القصيرُ التّارُّ .
( ثعلب عن ابن الأعرابي ) : الكَيْصُ : البُخْلُ التَّامُّ ورجلٌ كِيصٌ .
قال أبو العباس : رَجُلٌ كِيصًى يا هذا بالتنوين : ينزل وحدَه . ويأكل وحده ، وقد كاصَ طَعَامَه إذا أكله وحده .
( ابنُ بُزُرْج ) : كاصَ فلانٌ من الطعام والشراب إذا أكثر منه .
وفلانٌ كاصٌ أي صَبُورٌ باقٍ على الأكل والشرب .
كصا : وقال ابن الأعرابي : كَصَا إذا خَسّ بعد رِفعة .
صكا : وصَكَا إذا لَزِمَ الشيء .

##### Türkçe

ك ص ( **وايء** )
**صوك** ، **صأك** ، **كيص** ، **كصا** ، **صكا** : ( kullanılır ) .
**صوك صأك** : Leys dedi: **الصَّأْكةُ** , cezmedilmiş (şekliyle): insanın terden yahut üzerine çiğ düşüp de kokusu değişen bir ağaçtan bulduğu bir rüzgâr/koku; **الصَّائكُ**: onda o rüzgâr/koku bulunduğu zaman **الوَاكِفُ**; fiil: **صَئِكَتِ الخَشبةُ** **تصأَك** **صَأَكاً**.
A‘şâ dedi: onda hemzeyi terk etti ve onu hafifletti de şöyle dedi: **صَاك**:
وَمِثْلُكِ مُعْجَبَةٍ بالشّبِاب صاكَ العبيرُ بأَثْوَابها
Murad etti: **صَئِك**. Dedi: ve **الصَّائكُ**: yapışan kandır.
Ve denilir: **الصَّائكُ**: iç boşluğunun kanı. Şair dedi; onu **يصُوكُ** yaparak:
سَقَى اللَّهُ خَوْداً طَفْلةً ذاتَ بَهْجَةٍ
يَصُوكُ بكفّيها الخِضابُ ويَلْبَقُ
**يصوكُ**: yapışır.
Amr rivayet etti ve babasından (da): **الصَّائكُ**: yapışan; ve **صاك** **يصِيكُ** olmuştur.
Ebû Zeyd dedi: **صَئِك** adam **يَصْأَك** **صَأَكاً**; **ذَفَرٍ**den veya başka
şeyden, terlediğinde de pis bir koku kabarıp çıktığı zaman.
( **النوادِرِ** )’de: **رَجُلٌ صَئِكٌ**. Ve o, erkeklerin şiddetlisidir.
Ve bugün’den beri bana **يُصايكُني** ve bana **يُحايكُني** olmaya devam etti.
Asma‘î dedi: Falan, dışkısında **تَصَوَّك** eder **تَصَوُّكاً**; onunla bulaşıp lekelendiği zaman. Bunun benzerini **الضَّادِ** ile söylersin.
**كيص** : ve Leys dedi: erkeklerden **الكِيصُ**: kısa, **التّارُّ**.
( Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den ): **الكَيْصُ**: tam cimrilik ve **رجلٌ كِيصٌ**.
Ebû’l-‘Abbâs dedi: **رَجُلٌ كِيصًى** ey sen, tenvin ile: tek başına iner. Ve tek başına yer; ve yemeğini tek başına yediği zaman **كاصَ طَعَامَه** olmuştur.
( İbn Buzurc ): Falan, yiyecek ve içecekten **كاصَ**; ondan çokça aldığı zaman.
Ve falan **كاصٌ**; yani sabırlı, yeme ve içme üzerinde kalıcı.
**كصا** : ve İbnü’l-A‘râbî dedi: **كَصَا**; yükselişten sonra değersizleştiği zaman.
**صكا** : ve **صَكَا**; şeye yapışıp kaldığı zaman.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%A3%D9%83/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الصَّأكةُ، مجزومة: الرائحةُ تجدها من الخشبة إذ نَدِيَتْ فتغير ريحها، ومن الرجل ذا عَرِقَ فهاجت منه ريح مُنْتِنة، وقد صئكَ يَصْأكُ صأَكاً إذا عرق فهاجت منه ريح منتنة من ذَفَر أَو غيره.
وصَئِك به الشيء: لَزِقَ. والصائِكُ: الواكِفُ إذا كانت فيه تلك الريح، والفعلُ صَئِكَتِ الخشبة، وهي تَصْأك صَأكاً؛ قال صاحب العين: ومنه قول الأعشى:
ومثلكِ مُعْجِبةٍ بالشبا
ب، صاك العبيرُ بأَثوابها
أَراد به صِئِكَ فخفف ولَيَّن. فقال صاك؛ قال ابن سيده: وليس عندي على ما ذهب إليه بل لفظه على موضوعه، وإنما يذهب إلى هذا الضرب من التخفيف البدليّ إذا لم يحتمل الشيء وجهاً غيره. وفي النوادر: رجل صِئكٌ وهو الشديد من الرجال.

##### Türkçe

**الصَّأكةُ** (cezmli): kokudur; onu, tahta nemlendiği zaman bulursun da kokusu değişir; ve terleyen adamdan (da); ondan pis bir koku kabarır. Ve **صئكَ يَصْأكُ صأَكاً**: terlediği zaman, ondan **ذَفَر**’den yahut başkasından pis bir koku kabardığında (böyledir).

Ve **صَئِك به الشيء**: yapıştı. Ve **الصائِكُ**: o koku kendisinde bulunduğu zaman duran (kimse)dir. Fiil: **صَئِكَتِ الخشبة**; o, **تَصْأك صَأكاً** (yapar). **صاحب العين** dedi ki: ve ondan, **الأعشى**’nın sözü:
ومثلكِ مُعْجِبةٍ بالشبا
ب، صاك العبيرُ بأَثوابها

Bununla **صِئِكَ**’i murad etti; hafifletti ve yumuşattı; böylece **صاك** dedi. **ابن سيده** dedi ki: benim yanımda onun gittiği şeye dair (bir delil) yoktur; bilakis lafzı vaz‘ olunduğu üzeredir. Ancak bu tür bedelî hafifletmeye, şey başka bir vechi ihtimal etmediği zaman gidilir. Ve **النوادر**’de: **رجل صِئكٌ**: erkeklerin şiddetlisi (pek kuvvetlisi)dir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%A3%D9%83/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

صئك الرجل كفرح يصأك صأكا: عرق فهاجت منه ريح منتنة من ذفر أو غير ذلك، نقله الجوهري عن أبي زيد.
 وصئك الدم: جمد. وصئك به، الشيء، أي: لزق قال صاحب العين: ومنه قول الأعشى:
  ومثلك معجبة بالـشـبـا                      ب صاك العبير بأجلادها أراد صئك فخفف ولين، فقال: صاك. والصأكة مهموزة مجزومة: رائحة الخشبة تجدها منها إذا نديت فتغير ريحها. وفي النوادر: رجل صئك، ككتف: أي شديد. ويقال: ظل يصائكني منذ اليوم، أي: يشادني كما في العباب، والصواب أن يذكر في ص و ك كما سيأتي.

##### Türkçe

**صئك** adam, **كفرح** (vezninde) **يصأك** **صأكا**: terledi de ondan, **ذفر**den veya bunun dışından, iğrenç bir koku kabardı; bunu el-Cevherî, Ebû Zeyd’den nakletti.

Ve **صئك** kan: dondu. Ve **صئك** onunla, şey; yani: yapıştı. Sâhibü’l-**عين** dedi ki: Ve ondan, el-A‘şâ’nın sözü:

ومثلك معجبة بالـشـبـا
ب صاك العبير بأجلادها

**صئك**i kastetti; sonra hafifletti ve yumuşattı, böylece dedi ki: **صاك**. Ve **الصأكة** hemzeli, cezmedilmiş: ıslandığı zaman ondan bulduğun, kokusu değişince, tahta kokusu. Ve **النوادر**’de: **رجل صئك**، **ككتف**: yani şiddetli. Ve denilir: Bugünden beri beni **يصائكني** gölgede bıraktı; yani: **العباب**’da olduğu gibi benimle çekişiyor. Ve doğrusu, ileride geleceği üzere, **ص و ك**’ta zikredilmesidir.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%A3%D9%83/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

صَئِكَ
1 صَئِكَ ذ , aor. صَاََ , (AZ, S, O, K,) inf. n. صَأَكٌ, (AZ, S, O,) He (a man, AZ, S, O) sweated so that there arose from him a fetid odour, (AZ, S, O, K,) from ذَفَر [app. as meaning stench of the arm-pit], or otherwise. (AZ, S, O.) ― -b2- And, said of blood, It congealed. (O, K.) ― -b3- And صَئِكَ بِهِ It (a thing, TA) stuck, or clave, to him. (K, TA.) Hence, accord. to the 'Eyn, صَاكَ, used in this sense in a verse of El-Aashà: (TA:) or this belongs to art. صيك, (S and O in that art.,) agreeably with the opinion of ISd. (TA in that art.)

ظَلَّ يُصَائِكُنِى مُنْذُ اليَوْمِ
3 ظَلَّ يُصَائِكُنِى مُنْذُ اليَوْمِ ذ He has continued vying with me, or contending with me for superiority, or striving to surpass me, in strength, or power, or force, (يُشَادُّنِى,) all this day. (O, K, * TA.) [And so يُصَايِكُنِى, mentioned in the TA in art. صوك; but app. belonging to art. صيك.]

صَئِكٌ
صَئِكٌ ذ A strong man. (O, K.)

صَأْكَةٌ
صَأْكَةٌ ذ The odour, (K, TA,) i. e. altered odour, (TA,) of a piece of wood when it has become moist. (K, TA.) [And probably The altered colour and odour of rain-water trickling from trees: see what follows.]

صَائِكٌ
صَائِكٌ ذ , applied to rain trickling from trees, [app. a possessive epithet, meaning ذُو صَأْكَةٍ,] Altered in colour and odour. (TA in art. حلب.)

##### Türkçe

**صَئِكَ**
1 **صَئِكَ** **ذ** , muzâri‘ı **صَاََ** , (**AZ, S, O, K,**) mastar ismi **صَأَكٌ**, (**AZ, S, O,**) O (bir adam, **AZ, S, O**) öyle terledi ki ondan pis bir koku meydana geldi, (**AZ, S, O, K,**) **ذَفَر**’den [görünüşe göre koltuk altı kokusu mânâsında], yahut başka türlü. (**AZ, S, O.**) ― -b2- Ve, kana dair söylenince, O pıhtılaştı. (**O, K.**) ― -b3- Ve **صَئِكَ بِهِ** O (bir şey, **TA**) ona yapıştı, yahut ona tutundu. (**K, TA.**) Bundan dolayı, **'Eyn**’e göre, **صَاكَ**, bu mânâda **El-Aashà**’nın bir beytinde kullanılmıştır: (**TA:**) yahut bu, **صيك** maddesine aittir, (**S** ve **O** o maddede,) **ISd**’nin görüşüne uygun olarak. (**TA** o maddede.)

**ظَلَّ يُصَائِكُنِى مُنْذُ اليَوْمِ**
3 **ظَلَّ يُصَائِكُنِى مُنْذُ اليَوْمِ** **ذ** O, bütün bu gün, benimle yarışmayı, yahut üstünlük için benimle çekişmeyi, yahut kuvvette, yahut kudrette, yahut güçte beni geçmeye çalışmayı, (**يُشَادُّنِى,**) sürdürdü. (**O, K, * TA.**) [Ve böylece **يُصَايِكُنِى**, **TA**’da **صوك** maddesinde zikredilmiştir; fakat görünüşe göre **صيك** maddesine aittir.]

**صَئِكٌ**
**صَئِكٌ** **ذ** Güçlü bir adam. (**O, K.**)

**صَأْكَةٌ**
**صَأْكَةٌ** **ذ** Koku, (**K, TA,**) yani değişmiş koku, (**TA,**) bir parça odunun, nemlendiği zaman. (**K, TA.**) [Ve muhtemelen Ağaçlardan sızan yağmur suyunun değişmiş rengi ve kokusu: aşağıda gelen şeye bak.]

**صَائِكٌ**
**صَائِكٌ** **ذ** , ağaçlardan sızan yağmura uygulanır, [görünüşe göre izafetli bir sıfat olup **ذُو صَأْكَةٍ** mânâsında,] Renk ve koku bakımından değişmiş. (**TA** **حلب** maddesinde.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%A3%D9%83/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

#### Madde başı: صءك

صَئِكَ
صَئِكَ A ( n. ac. صَأَك 4 ),
a.  Smelt of perspiration.

b.  Clotted ( blood ).

c.  [ Bi ], Stuck, adhered to.

صَاْءَكَ
صَاْءَكَ III ,
a.  Vied with.

صَأْكَة
صَأْكَة [ 1t ],
a.  Odour.

صَئِك
صَئِك [ 5 ],
a.  Strong.

##### Türkçe

صَئِكَ
**صَئِكَ** A (isim, mastar **صَأَك** 4),
a. Ter kokusu.

b. Pıhtılaşmış (kan).

c. [Bi], Yapışmış, tutunmuş.

صَاْءَكَ
**صَاْءَكَ** III,
a. İle yarıştı.

صَأْكَة
**صَأْكَة** [1t],
a. Koku.

صَئِك
**صَئِك** [5],
a. Güçlü.
