# صبب — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%A8%D8%A8/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D8%A8%D8%A8/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صبب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%A8%D8%A8.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: صبب

ص ب ب
صب الماء فانصب‏.‏
وتصبب العرق والدم‏.‏
قال بشر‏:‏ وحالفتم قوماً هراقوا دماءكم لوشكان هذا والدماء تصبب وما بقي في الإناء إلا صبابة وصبة واصطببت الماء وتصاببته‏:‏ شربت صبابته‏.‏
قال كثير‏:‏ يقبّلن بالبزواء والجيش واقف مزاد الروايا يصطببن فضالها ومشوا في صبب وفي أصباب وهو الحدور‏.‏
وفي الحديث ‏"‏ كأنما يمشي في صبب ‏"‏ وقال‏:‏ بل بلد ذي صعد وأصباب وصب إليه صبابةً وهو صب بها‏:‏ كلف وهي صبة به‏.‏
وتصبصب الليل والحر‏:‏ ذهب إلا أقله‏.‏
وجرى صبيب العرق الدم‏.‏
ووردنا آجناً كأنه صبيب العصفر‏.‏
قال‏:‏ يبكون من بعد الدموع الغزر دماً سجالاً كصبيب العصفر صب عليه كوكب من صب وأخذ مائةً فصباً‏:‏ نقيض فصاعداً وقيل‏:‏ هو مثله‏.‏
ورأيت عنده صبةً من الدراهم وصبة من الخيل والغنم وهي القطعة‏.‏
وقال‏:‏ قليل جهازي غير صبة أسهم وصفراء من نبع وأبيض مذود وتحسّوا صبابات الكرى‏.‏
وهو يصب إلى الخير‏.‏
وصب عليه درعه إذا لبسها وصببتها عليه‏.‏
وصب الله تعالى عليه صاعقة وصب عليه سوط عذاب‏.‏
وانصب البازي على الصيد والحية على الملدوغ‏.‏
وصب نفسه عليه‏.‏
وصب الذئب على الغنم‏.‏
قال أبو النجم‏:‏ مر القطا صب عليه أجدله وقال السمهري بن أسد العكليّ‏:‏ لئن كان عكل سرها ما أصابني لقد كنت مصبوباً على ما يريبها أي إن سرهم سجني لقد كنت أسرق منهم وكنت مصبوباً محثوثاً على ذلك‏.‏
وصب رجله في القيد‏:‏ قيده‏.‏
قال الفرزدق‏:‏ وما صب رجلي في حديد مجاشع مع القدر إلا حاجة لي أريدها ولم أدرك من العيش إلا صبابة وإلا صبابات‏.‏
لقوم تصاببت المعيشة بعدهم أعزّ عليّ من عفاء تغيراً أي فقدهم أشدّ عليّ من الشيب‏.‏

### Türkçe

ص ب ب
**صب** suyu; böylece aktı.
Ve **تَصَبَّبَ** ter ve kan.
Bişr dedi: “Ve bir kavimle antlaştınız; kanlarınızı döktüler; az kalsın bu olurdu, hâlbuki kanlar **تَصَبَّبُ**; ve kapta ancak **صَبَابَة** ve **صُبَّة** kaldı; ve suyu **اصْطَبَبْتُ** ve onu **تَصَابَبْتُ**: onun **صَبَابَة**sini içtim.”
Kesîr dedi: “**البزواء** ile öpüşürler, ordu ayakta iken; sulukların artığını **يَصْطَبِبْنَ**.” Ve **صَبَب** içinde ve **أَصْبَاب** içinde yürüdüler; o, iniştir.
Ve hadiste: “Sanki **صَبَب** içinde yürür.” Ve dedi: “Bilakis, **صَعَد** ve **أَصْبَاب** sahibi bir belde.” Ve ona **صَبَابَةً** olarak **صَبَّ**; ve o, onunla **صَبّ**dır: düşkündür; ve o, onunla **صُبَّة**dir.
Ve **تَصَبْصَبَ** gece ve sıcak: en azı dışında gitti.
Terin ve kanın **صَبِيب**i aktı.
Ve biz, ekşimiş bir suya vardık; sanki o, **صَبِيب** **العُصْفُر** gibiydi.
Dedi: “Bol gözyaşlarından sonra kan ağlarlar; dökülen olarak; **صَبِيب** **العُصْفُر** gibi.” Üzerine bir **صَبّ**dan bir yıldız **صَبَّ**; ve yüz aldı, sonra **صَبّاً**: “**فَصَاعِداً**”nın zıddıdır; ve denildi: bilakis o, onun gibidir.
Onun yanında dirhemlerden bir **صُبَّة** ve atlardan ve koyunlardan bir **صُبَّة** gördüm; o, parçadır.
Ve dedi: “Azdır teçhizatım; oklar **صُبَّة**si ve **نَبْع**dan sarı ve beyaz bir **مِذْوَد** dışında.” Ve uykunun **صَبَابَات**larını yudumladılar.
Ve o, hayra **يَصُبُّ**.
Ve zırhını giydiği zaman onun üzerine **صَبَّ**; ve onu onun üzerine **صَبَبْتُ**.
Ve Allah Teâlâ onun üzerine bir yıldırım **صَبَّ**; ve onun üzerine azap kamçısı **صَبَّ**.
Ve doğan avın üzerine **انْصَبَّ**; ve yılan sokulmuşun üzerine.
Ve kendini onun üzerine **صَبَّ**.
Ve kurt koyunların üzerine **صَبَّ**.
Ebû’n-Necm dedi: “Katar kuşu geçti; onun üzerine **صَبَّ**; onu büktü.” Ve **السُّمَهْرِيّ** b. Esed el-Ukaylî dedi: “Eğer Ukayl onun sırrı ise, bana isabet eden şey değildir; gerçekten ben, onu kuşkulandıran şeye karşı **مَصْبُوباً** idim”; yani onların sırrı benim hapsim ise, gerçekten ben onlardan çalardım ve ben, buna sevk edilmiş, dürtülmüş olarak **مَصْبُوباً** idim.
Ayağını bağda **صَبَّ**: onu bağladı.
Ferazdak dedi: “Ve **مُجَاشِع**in demirinde ayağımı **صَبَّ**madı; kazanla birlikte; ancak istediğim bir ihtiyaç (sebebiyle). Ve yaşayıştan ancak bir **صَبَابَة** ve ancak **صَبَابَات** elde ettim.”
“Onlardan sonra geçim **تَصَابَبَتْ** olan bir kavim için; bana, değişim olarak bir **عَفَاء**dan daha azizdir”; yani onların yokluğu bana ak saçtan daha şiddetlidir.
