# صبر — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%A8%D8%B1/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D8%A8%D8%B1/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%A8%D8%B1.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: صبر

ص ب ر
صبرت على ما أكره‏.‏
وصبرت عما أحب وصابرته على كذا مصابرة وهو صبير القوم‏:‏ للذي يصبر لهم ومعهم في أمورهم والصبر أمر من الصبر وهو صبور ومصطبر ومتصبر‏.‏
وصبرت نفسي على كذا‏:‏ حبستها‏.‏
وإنه ليصبرني عن حاجتي أي يحبسني‏.‏
واستصبر الشيء إذا اشتدّ ومنه قيل للجمد‏:‏ الصبر والقطعة منه‏:‏ صبرة‏.‏
ونهي عن المصبورة‏:‏ البهيمة المحبوسة على الموت‏.‏
ونهى عن صبر ببذي الروح وهو الخصاء‏.‏
وكل من حبس لقتل أو حلف فقد صبر وهو قتل صبرٍ ويمين صبرٍ‏.‏
وصبرت بفلان‏.‏
كفلت به وأنا به صبير‏.‏
ووقعوا في أم صبور وأم صبار‏:‏ ليس الشباب عليك الدهر مرتجعاً حتى تعود كثيباً أم صبار واصطبرت منه‏:‏ اقتصصت‏.‏
وفي حديث عثمان ‏"‏ هذه يدي لعمّار فليصطبر ‏"‏ وأصبرني القاضي‏:‏ أقصّني‏.‏
وملأ المكيال إلى أصباره‏.‏
وأدهق الكأس إلى أصبارها‏:‏ حروفها‏.‏
وقال النمر‏:‏ غربت وباكرها الشتي بديمة وطفاء تملؤها إلى أصبارها وخذه بأصباره‏.‏
وشربها بأصبارها‏:‏ كلها‏.‏
وفي الحديث‏:‏ ‏"‏ سدرة المنتهى صبر الجنة ‏"‏ أي أعلاها‏.‏
وعنده صبرة من طعام وصبر‏.‏
والمال بين يديه مصبر‏.‏
وأكلوا صبير الخون وهو الرقاقة التي تبسط تحت الطعام‏.‏
وشرب من الصنبور وهو قصبة الإداوة من صفر أو حديد يشرب منها‏.‏
وإن فلاناً لصنبور‏:‏ فرد لا ولد له ولا أخ وأصله النخلة تبقى منفردة ويدق أصلها‏.‏
ومن المجاز‏:‏ صبرت يمينه إذا حلفته جهد القسم‏.‏
ويمين مصبورة‏.‏
ويدي لا تصبر على البرد وهذا شجر لا يضره البرد وهو صابر عليه‏.‏
و ‏"‏ هو أصبر على الضرب من الأرض ‏"‏‏.‏

### Türkçe

ص ب ر
**صبرت** hoşlanmadığım şeye karşı sabrettim.
Ve sevdiğim şeyden de sabrettim; ve onu şu şeye karşı **صابرته**: karşılıklı sabretme olarak; ve o, kavmin **صبير**’idir: onların için ve onlarla birlikte işlerinde sabreden kimse için. Ve **الصبر**’in emri **اصبر**’dir; ve o **صبور**’dur, **مصطبر**’dır ve **متصبر**’dir.
Ve **صبرت** nefsimi şu şeye: onu hapsettim.
Ve o, ihtiyacımdan beni mutlaka **يصبرني**; yani beni hapseder.
Ve şey **استصبر** olur; şiddetlendiği zaman. Ondan dolayı donmuşa şöyle denilmiştir: **الصبر**; ve onun parçası: **صبرة**.
Ve **المصبورة**’dan nehyedildi: ölüme karşı hapsedilmiş hayvan.
Ve canlılık sahibiyle **صبر**’dan nehyetti; o da hadım etmedir.
Ve öldürülmek için yahut yemin ettirilmek için hapsedilen her kimse, muhakkak **صبر** olmuştur; ve o, **قتل صبرٍ** ve **يمين صبرٍ**’dir.
Ve falan kimseyle **صبرت**.
Onu kefil oldum; ve ben onunla **صبير**’im.
Ve **أم صبور** ve **أم صبار**’a düştüler:
“Gençlik, zaman boyunca sana geri döner değildir; ta ki **أم صبار** bir kum tepeciği oluncaya kadar.”
Ve ondan **اصطبرت**: kısas istedim.
Ve Osman hadîsinde: “Bu, Ammâr için benim elimdir; öyleyse **فليصطبر**.” Ve kadı beni **أصبرني**: bana kısas yaptırdı (kısas hakkımı verdi).
Ve ölçeği, onun **أصباره**’ına kadar doldurdu.
Ve kadehi, onun **أصبارها**’ına kadar doldurdu: onun harfleri (kenar çizgileri).
Ve en-Nemir dedi:
“Gurûb etti; ve kışı, sabahleyin onu bir çise ile ve bir kapalılık ile erkenden getirir; onu, **أصبارها**’ına kadar doldurur.”
Ve onu, onun **أصباره**’ıyla al.
Ve onu, onun **أصبارها**’ıyla içti: hepsini.
Ve hadîste: “**سدرة المنتهى** cennetin **صبر**’idir.” yani onun en üstü.
Ve onun yanında yiyecekten bir **صبرة** ve **صبر** vardır.
Ve mal, onun iki eli arasında **مصبر**’dir.
Ve **صبير الخون**’u yediler; o, yemeğin altına serilen ince ekmektir.
Ve **الصنبور**’dan içti; o, sarıdan (bakırdan) yahut demirden, ondan içilen kırbanın kamışıdır.
Ve muhakkak falan kimse **صنبور**’dur: çocuğu ve kardeşi olmayan tek bir fert. Aslı, tek başına kalan hurma ağacıdır; ve kökü dövülür.
Ve mecazdan: onun yemini **صبرت**; onu, yemin etmenin gayretiyle yemin ettirdiğin zaman.
Ve **يمين مصبورة**.
Ve elim soğuğa karşı **تصبر** etmez; ve bu ağaç, soğuk ona zarar vermez; ve o, ona karşı **صابر**’dir.
Ve “O, vurmaya karşı yerden daha **أصبر**’dır.”
