# صبن — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%A8%D9%86/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D8%A8%D9%86/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صبن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%A8%D9%86.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: صبن

صَبَنَ الرجلُ: خَبَأَ شيئاً كالدِّرْهم وغيره في كفه ولا يُفْطَنُ به. وصَبَنَ الساقي الكأْسَ ممن هو أَحق بها: صَرَفَها؛ وأَنشد لعمرو بن كلثوم:
صَبَنْتِ الكأْسَ عَنَّا، أُمَّ عمروٍ،
وكانَ الكأْسُ مَجْراها اليَمِينا.
الأَصمعي: صَبَنْتَ عنا الهدية، بالصاد، تَصْبِنُ صَبْناً، وكذلك كل معروف بمعنى كَفَفْتَ، وقيل: هو إذا صرفته إلى غيره، وكذلك كَبَنْتَ وحَصَنْتَ؛ قال الأَصمعي: تأْويلُ هذا الحرْف صرفُ
الهدية أَو المعروف عن جيرانك ومعارفك إلى غيرهم. وصَبَنَ القِدْحَيْنِ يَصْبِنهما صَبْناً: سَوَّاهما في كفه ثم ضرب بهما، وإِذا سَوَّى المُقامرُ الكَعبين في الكف ثم ضرب بهما فقد صَبَنَ. يقال: أَجِلْ ولا تَصْبِنْ. ابن الأَعرابي: الصَّبْناء كَفُّ المُقامِر إذا أَمالها ليَغْدُرَ بصاحبه، يقول له شيخ البير
(* قوله «يقول له شيخ البير» كذا بالأصل والتهذيب).
وهو رئيس المُقامِرين: لا تَصْبِنْ لا تَصْبِنْ فإنه طَرَفٌ من الضَّغْو؛ قال الأَزهري: لا أَدري هو الصَّغْو أَو الضَّغْو، قال: وقيل إن الضَّغْو معروف عند المُقامرين، بالضاد، يقال: ضَغا إذا لم يَعْدِلْ. والصابون: الذي تغسل به الثياب معروف، قال ابن دريد: ليس من كلام العرب.

### Türkçe

**صَبَنَ** adam: avucunda dirhem ve başkası gibi bir şeyi gizledi ve onunla farkına varılmaz.

Ve **صَبَنَ** sâkî kadehi, ona daha hak sahibi olandan: onu çevirdi (başkasına yöneltti); ve Amr b. Külsûm’dan inşâd etti:

**صَبَنْتِ** kadehi bizden, ey Amr’ın annesi,
hâlbuki kadehin akışı sağ tarafa idi.

el-Asma‘î: “Bizden hediyeyi **صَبَنْتَ**”, **الصاد** ile; **تَصْبِنُ** **صَبْناً**; ve bunun gibi her **معروف** (iyilik), “engelledin” mânâsıyla; ve denildi ki: o, onu başkasına çevirdiğin zamandır; ve bunun gibi **كَبَنْتَ** ve **حَصَنْتَ**; el-Asma‘î dedi: Bu harfin te’vîli, hediyeyi yahut iyiliği komşularından ve tanıdıklarından başkalarına çevirmektir.

Ve **صَبَنَ** iki **قِدْح**ı, onları **يَصْبِنهما** **صَبْناً**: ikisini avucunda eşitledi, sonra ikisiyle vurdu; ve kumarbaz iki **كَعْب**ı avuçta eşitledi sonra ikisiyle vurduğunda, muhakkak **صَبَنَ** etmiştir. Denilir: “**أَجِلْ** ve **لا تَصْبِنْ**.”

İbnü’l-A‘râbî: **الصَّبْناء** kumarbazın avucudur; onu, arkadaşına hıyanet etmek için eğdiği zaman; ona kuyu şeyhi söyler
(* “**يقول له شيخ البير**” sözü: asılda ve et-Tehzîb’de böyledir).
ve o, kumarbazların reisidir: “**لا تَصْبِنْ لا تَصْبِنْ**; çünkü o, **الضَّغْو**’dan bir taraftır.” el-Ezherî dedi: Bilmiyorum, o **الصَّغْو** mudur yoksa **الضَّغْو** mudur; dedi: ve denildi ki **الضَّغْو**, kumarbazlar yanında bilinen bir şeydir; **الضاد** ile; denilir: **ضَغا**; adalet etmediği zaman.

Ve **الصابون**: elbiselerin onunla yıkandığı şey, bilinen (bir şey)dir; İbn Düreyd dedi: Arapların كلام’ından değildir.
