# صحب — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AD%D8%A8/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D8%AD%D8%A8/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صحب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AD%D8%A8.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: صحب

ص ح ب
هو صاحبي وصويحبي وهم صحبى وصحبتي وأصحابي وصحابي وصحابتي وصحباني وصحبته صحبة وصحابة وصحبه فأحسن صحابته وصاحبته صحاباً كريماً واصطحبوا وتصاحبوا وهما خير صاحب ومصحوب ووجدته صاحب صدق وأصحبته فلاناً واستصحبته‏.‏
ومن المجاز‏:‏ هو صاحب مال وعلم وكل شيء وفي كتاب العين‏:‏ وصاحب كلّ شيء‏:‏ ذوه‏.‏
وخرج وصاحباه‏:‏ السيف والرمح‏.‏
واستصحبت كتاباً لي‏.‏
وصحبك الله تعالى وصاحبك وأحسن الله تعالى صحابتك وامض مصحوباً ومصاحباً بمعنى مسلّماً معافًى ومنه ‏"‏ ولا هم منا يصحبون ‏"‏‏:‏ يعافون ويحفظون ومنه‏:‏ فلان ما يتصحب من شيء‏:‏ ما يتوقي وما يستحي‏.‏
وأصحب فلان إذا بلغ ابنه ومعناه كان فرداً فصار ذا صاحب‏.‏
وأصحب الماء‏:‏ طحلب أي صار ذا صاحب وهو الطحلب‏.‏
وأصحب له الرجل والدابة إذا انقاد له ومعناه دخل في صحبته بعد أن كان نافراً عنه أو صار ذا صاحب وهو الانقياد بعد خلوّه منه تقول‏:‏ استصعب ثم أصحب‏.‏
قال امرؤ القيس‏:‏ ولست بذي رثية إمر إذا قيد مستكرهاً أصحباً وأصحبته فهو مصحب أي فعلت به ما جعلته صاحباً لي غير نافر عني‏.‏
وأصحبته الطاعة وكان خلواً منها‏.‏
وأديم مصحب بالفتح‏:‏ ترك عليه شعره ولم يعطن أي جعل الشعر صاحباً له وقد أصحبت الأديم وأصحب أديمك ويقال‏:‏ أديم مصحوب أي صحبه شعره لم يفارقه وعود مصحب‏:‏ ترك لحاؤه ولم يقشر‏.‏
قال كثير‏:‏ تباري حراجيجاً عتاقاً كأنها شرائج معطوف من القضب مصحب

### Türkçe

ص ح ب
O, benim **صاحبي**’mdir ve benim **صويحبي**’mdir; onlar benim **صحبى**’mdır ve benim **صحبتي**’mdir; ve benim **أصحابي**’mdir ve benim **صحابي**’mdir ve benim **صحابتي**’mdir ve benim **صحباني**’mdir; ve onu **صحبة** ve **صحابة** ve **صحبه** olarak **صحبته**; böylece onun **صحابته**’sini güzel yaptı; ve onu **صحاباً** kerîm olarak **صاحبته**; ve **اصطحبوا** ettiler ve **تصاحبوا** ettiler; ve ikisi, hayırlı **صاحب** ve **مصحوب**’dur; ve onu **صاحب** doğruluk olarak buldum; ve onu falancaya **أصحبته**; ve onu **استصحبته**.

Mecazdan: O, malın ve ilmin ve her şeyin **صاحب**’idir. Ve Kitâbü’l-‘Ayn’da: Her şeyin **صاحب**’i: onun sahibi olanıdır.

Ve çıktı, ve onun iki **صاحباه**’ı: kılıç ve mızraktır.

Ve kendim için bir kitabı **استصحبت** ettim.

Allah Teâlâ seni **صحبك** etsin ve seni **صاحبك** etsin; ve Allah Teâlâ senin **صحابتك**’ni güzel etsin; ve **مصحوباً** ve **مصاحباً** olarak, “selâmette, âfiyette” mânâsıyla yürü. Ondandır: “ولا هم منا يصحبون”: âfiyette kılınırlar ve korunurlar. Ondandır: Falanca, hiçbir şeyden **يتصحب** etmez: sakınmaz ve utanmaz.

Ve falanca **أصحب** eder; o vakit ki oğlu bulûğa erer; ve mânâsı: tek idi, sonra **صاحب** sahibi oldu.

Ve suyu **أصحب** etti: **طحلب**; yani **صاحب** sahibi oldu; ve o, **الطحلب**’dır.

Ve adam ve binek için, ona boyun eğdiği vakit, **أصحب** etti; ve mânâsı: ondan ürkek iken onun **صحبته**’sine girdi; yahut **صاحب** sahibi oldu; ve o, ondan boş iken ardından gelen boyun eğiştir. Dersin ki: **استصعب** etti, sonra **أصحب** etti.

İmru’ul-Kays dedi:
Ve ben, bağlandığı vakit, istemeyerek **أصحباً** olan bir kimse için ağıt sahibi değilim.

Ve onu **أصحبته** ettim; böylece o **مصحب**’dır; yani onunla, onu bana ürkek olmayan, benim için **صاحب** kılan şeyi yaptım.

Ve ona itaati **أصحبته** ettim; hâlbuki ondan boş idi.

Ve fetha ile **أديم مصحب**: onun üzerinde kıllarını bıraktı ve onu tıraş etmedi; yani kılı ona **صاحب** kıldı. Ve deriyi **أصحبت** ettim; ve derini **أصحب** et. Ve denilir: **أديم مصحوب**; yani kılı ona **صحبه** etti, ondan ayrılmadı. Ve **عود مصحب**: kabuğu bırakıldı ve soyulmadı.

Kesîr dedi:
Yaşlı, iri develerle yarışır; sanki onlar, kamıştan bükülmüş, **مصحب** bir dal demetinden (yapılmış) şeritlerdir.
