# صحب — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AD%D8%A8/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D8%AD%D8%A8/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صحب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AD%D8%A8.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: صحب

صَحِبَهُ
1 صَحِبَهُ ذ , aor. صَحَبَ , inf. n. صُحْبَةٌ (S, A, Msb, K, &c.) and صَحَابَةٌ (S, A, K) and صِحَابَةٌ, (K,) He associated, kept company, or consorted, with him; (A, K;) [he accompanied him;] he was, or became, his companion, associate, comrade, fellow, friend, or fellow-traveller: (MA:) and ↓ صاحبهُ signifies the same. (TA. [See this latter verb below.]) ― -b2- [Hence] one says, صَحِبَكَ اللّٰهُ and ↓ صَاحَبَكَ, (A, TA,) [inf. n. of the former (in the TA inadvertently said to be of the latter) صِحَابَةٌ, (said in the TA to be with kesr,) or صَحَابَةٌ, and, as will be shown by what follows, صُحْبَةٌ also,] (tropical:) May God guard, keep, protect, or defend, thee; may God be thy guardian, keeper, &c.: (TA in explanation of the former:) and أَحْسَنَ اللّٰهُ صَحَابَتَكَ (A, and Ham p. 443) or صِحَابَتَكَ (TA) (tropical:) [May God make the guarding, &c., of thee to be good]. And (TA) [in like manner,] فُلَانًا ↓ اصحب signifies (assumed tropical:) He guarded, kept, or protected, such a one; as also ↓ اصطحبهُ: and he defended such a one; syn. مَنَعَهُ: (K, TA:) one says, بِصُحْبَةٍ ↓ اَللّٰهُمَّ أَصْحِبْنَا وَأَقْلِبْنَا بِذِمَّةٍ (assumed tropical:) O God, guard us with thy guarding in our journey, and make us to return with thy safeguard to our country, or land, &c.; occurring in a trad.: (TA:) and ↓ وَلَا هُمْ مِنَّا يُصْحَبُونَ, (A, TA,) in the Kur [xxi. 44], (TA,) means (tropical:) Nor shall they (i. e. the unbelievers, TA) be defended from us, (A, TA,) as expl. by Zj; (TA;) and preserved in safety: (A:) or, accord. to Katلdeh, nor shall they be attended by good from us: or, as some say, it is from the phrase صَحِبَكَ اللّٰهُ meaning as expl. above. (TA.) ― -b3- See also 4, last sentence but one. -A2- صَحَبَ, aor. صَحَبَ , (K,) inf. n. صَحْبٌ, (TK,) He skinned a slaughtered animal. (K.)

صاحبهُ
3 صاحبهُ ذ , (MA,) inf. n. دُصَاحَبَةٌ, (KL,) i. q. صَحِبَهُ; (TA;) He associated, kept company, or consorted, with him. (MA, KL.) See 1, first and second sentences. ― -b2- And see the next paragraph, last sentence but one.

أَصْحَبْتُهُ قُلَانًا
4 أَصْحَبْتُهُ قُلَانًا ذ [I made such a one to be a companion, or an associate, to him]. (A.) And أَصْحَبْتُهُ الشَّىْءَ (tropical:) I made the thing to be [as it were] a companion to him; (S, K, TA;) and so ↓ استصحبتهُ; as in the saying, استصحبته الكِتَابَ وَغَيْرَهُ (tropical:) I made the book, or writing, &c., to be [as it were] his companion. (S, * TA.) ― -b2- And اصحبهُ (tropical:) He did to him that which caused him to be a companion, or an associate, to him. (A, TA.) ― -b3- And (tropical:) He left upon it, namely, a skin, its hair, (S, A,) or its wool; not subjecting it to the process termed عَطْنٌ. (S.) ― -b4- See also 1, in three places. -A2- اصحب, intrans., He (a man) became one having a companion, or an associate: (K, TA: [in the latter said to be tropical; but, I think, without reason:]) and he was, or became, one having companions, or associates. (TA.) ― -b2- And [hence,] (tropical:) He (a man) had a son who had attained to manhood (S, A, TA) and so become like him: (TA;) i. e. he was alone, and became one having a companion; (A;) or as though his son became his companion. (TA.) ― -b3- And (tropical:) He (a camel, and a horse or similar beast, S, TA, or an animal, and a man to a man, A, TA *) became tractable, submissive, or obsequious, after being refractory, or incompliant; (S, A, TA;) [and so ↓ صَاحَبَ, as is implied by an explanation of its part. n. مُصَاحِبٌ; and ↓ استصحب, for] hence, (A,) one says also, اِسْتَصْعَبَ تُمَّ اسْتَصْحَبَ (tropical:) [He was refractory, or incompliant: then he became tractable, submissive, or obsequious]: (A, TA:) and accord. to A 'Obeyd, one says, ↓ صَحِبْتُ الرَّجُلَ, from الصُّحْبَةُ, and أَصْحَبْتُ [app. اصحبت لَهُ], meaning (assumed tropical:) I became tractable, submissive, or obsequious, to the man. (TA.) ― -b4- And, said of water, (tropical:) It became overspread with [the green substance termed] طُحْلُب. (S, A. *)

يَتَصَحَّبُ مِنَّا
5 يَتَصَحَّبُ مِنَّا ذ (assumed tropical:) He is ashamed, or bashful, with respect to us; or shy of us; (K, TA;) i. e. he is ashamed to sit with us, or shy of sitting with us. (Ibn-Buzurj, TA.) And فُلَانٌ مَا يَتَصَحَّبُ مِنْ شَىْءٍ (tropical:) Such a one does not guard himself against anything, and is not ashamed to do it, or shy of doing it, does not shun it, or avoid it. (A.)

6 تَصَاْحَبَ see the next paragraph, in two places.

اصطحبوا
8 اصطحبوا ذ , (S, A, K,) originally اصتحبوا, (S,) They associated, kept company, or consorted, one with another; (S, A, K;) as also ↓ تصاحبوا: (A:) and in like manner اصطحبا and ↓ تصاحبا said of two men. (TA.) -A2- اصطحبهُ: see 1.

استصحبهُ
10 استصحبهُ ذ He desired him, or demanded him, as a companion, an associate, a comrade, or a friend: (MA:) or he invited him to associate, keep company, or consort, with him: and he clave to him: (A, K:) [he chose him, or took him, as a companion, &c.: and] he had him with him. (MA.) ― -b2- [Hence,] one says, اِسْتَصْحَبْتُ كِتَابًا لِى (tropical:) [I made a book a companion to me; or I made a book belonging to me my companion]. (A, L, TA.) And اِسْتَصْحَبْتُ الكِتَابَ وَغَيْرَهُ (assumed tropical:) I carried the book &c. with me. (Msb.) And one says of anything, استصحبهُ as meaning (assumed tropical:) It clave, adhered, or held-fast, to it; namely, another thing; (IF, S, Msb, TA;) or coalesced, or united, with it. (S, TA.) [See an ex. in a verse cited voce رَامِكٌ.] ― -b3- See also 4, second sentence: -A2- and see the last sentence but one of the same paragraph.

صَحْبٌ
صَحْبٌ ذ : see صَاحِبٌ.

صُحْبَةٌ
صُحْبَةٌ ذ an inf. n. of صَحِبَهُ [q. v.]. (S, A, Msb, K, &c.) ― -b2- [As a simple subst., Companionship. Hence, لَهُ صُحْبَةٌ, often occurring in biographies as meaning He had companionship with the Prophet; i. e. he was one of the Companions of the Prophet. And خَرَجْتُ صُحْبَةَ الرَّسُولِ, frequently occurring in trads., meaning I went forth in the companionship of the Apostle, or in company with the Apostle. Hence also] one says, حَمَلْتُ الكِتَابَ صُحْبَتِى (assumed tropical:) [I carried the book with me]. (Msb.) صُحْبَةُ السَّفِينَةِ [The companionship of the ship] is a post-classical phrase, denoting, by way of comparison, that which has no permanence. (Har p. 258.) ― -b3- See also صَاحِبٌ, of which it is a quasipl. n.

صَحَابَةٌ
صَحَابَةٌ ذ an inf. n. of صَحِبَهُ [q. v.]. (S, A, K.) ― -b2- See also صَاحِبٌ, of which it is a quasi-pl. n. [الصَّحَابَةُ is commonly applied to The Companions of the Prophet:] ↓ صَحَابِىٌّ [is the n. un., meaning a Companion of the Prophet; and] is conventionally applied to one who saw Mohammad, and whose companionship with him was long, even if he have not related anything from him; or, as some say, even if his companionship with him was not long. (KT.)

صَحَابِىٌّ
صَحَابِىٌّ ذ : see the next preceding paragraph.

صَاحِبٌ
صَاحِبٌ ذ A companion, an associate, a comrade, a fellow, or a friend; (A, MA, KL, TA;) a fellow-traveller: (MA:) [an accomplice: (assumed tropical:) an accompanier, or attendant, as applied to a thing:] and (tropical:) a lord, or master; a possessor, an owner, an occupant, a haver, or a proprietor; of anything: (A, TA:) it is not trans. like the verb, therefore you may not say, زَيْدٌ صَاحِبٌ عَمْرًا; (TA;) [i. e.] it is not used as an act. part. n., but as a subst., like وَالِدٌ; (Ham p. 32:) the pl., (S, Msb,) or term applied to a pl. number, (A, K, TA,) is ↓ صَحْبٌ, (S, A, Msb, K,) a pl. like رَكْبٌ of رَاكِبٌ, (S,) or [rather] a quasi-pl. n., (TA,) and أَصْحَابٌ, [the most common of all,] (A, Msb,) a pl. like أَشْهَادٌ of شَاهِدٌ, (TA,) or pl. of صَحْبٌ, like أَفْرَاخٌ of فَرْخٌ, (S,) and أَصَاحِيبُ, (S, K,) pl. of أَصْحَابٌ, (S,) and صُحْبَانٌ, (S, K,) a pl. like شُبَّانٌ of شَابٌّ, (S,) and صِحَابٌ, (S, A, K,) a pl. like جِيَاعٌ of جَائِعٌ, (S,) and صِحَابَةٌ, (A, K,) in which the ة may be regarded, agreeably with analogy, as an affix to the pl. صِحَابٌ characteristic of the fem. gender, (TA,) and ↓ صَحَابَةٌ, (S, A, Msb, K,) which is more common than صِحَابَةٌ, (TA,) but the only instance of فَعَالَةٌ as the pl. measure of a word of the measure فَاعِلٌ, (L, TA,) or originally an inf. n., (S,) or not so, but a quasi-pl. n., though written like the inf. n. [that is said to be its original], (from a marginal note in a copy of the S,) and ↓ صُحْبَةٌ, (S, A,) a pl. like فُرْهَةٌ of فَارِهٌ, (S, TA,) or [rather] a quasi-pl. n.: (TA:) the fem. is صَاحِبَةٌ, and its pl. is صَوَاحِبُ and صَوَاحِبَاتٌ, (Mgh, Msb,) the latter mentioned by AAF on the authority of Abu-l- Hasan: (TA:) hence, in a trad. of 'ءïsheh, أَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ [Ye are the female companions, or the mistresses, of Joseph; meaning, enticers to lewdness]; or, as some relate it, صَوَاحِبَاتُ يُوسُفَ: (Mgh:) the dim. of صَاحِبٌ is ↓ صُوَيْحِبٌ (A) [and that of صَاحِبَهٌ is ↓ صُوَيْحِبَةٌ]. يَاصَاحِ for يَاصَاحِبِى [O my companion, &c.,] is the only allowable instance of such curtailing of a prefixed noun, related as heard from the Arabs. (S, TA.) One says, فُلَانٌ صَاحِبُ صِدْقٍ [Such a one is a good companion, &c.]. (A, * TA.) [And صَاحِبُ جَيْشِ The commander of an army. And صَاحِبُ البَرِيدِ and صَاحِبُ الشُّرْطَةِ &c.: see arts. برد and شرط &c. And الصَّاحِبُ, alone, in post-classical times applied to The Wezeer, when an officer of the pen: see De Sacy's Chrest. Ar., sec. ed., ii. 59.] And صَاحِبُ اليَمِينِ [The companion of the right hand] and صَاحِبُ الشِّمَالِ [The companion of the left hand]; appellations of each man's recording angels, who write down his good and evil actions. (A trad. thus commencing in the Jلmi' es-Sagheer.) And صَاحِبُ الصُّورِ (assumed tropical:) The angel who is the possessor of the horn. (Idem.) [And صَاحِبُ بَيْتٍ (assumed tropical:) The owner, or master, of a house or tent.] And أَصْحَابُ الجَنَّةِ (assumed tropical:) [The inmates, or occupants, of Paradise]: (Kur ii. 76, &c.:) and أَصْحَابُ النَّارِ (assumed tropical:) [The inmates, &c., of the fire of Hell]. (Kur ii. 37, &c.) And صَاحِبُ سِجْنٍ (assumed tropical:) An inmate of a prison. (Bd and Jel in xii. 39.) And صَاحِبُ الصَّفِّ وَالجُمْعَةِ (assumed tropical:) He who keeps to praying in the first rank and to the prayer of Friday. (El-Munلwee on a trad. thus commencing in the Jلmi' es-Sagheer.) And أَصْجَابُ الشَّافِعِىِّ (tropical:) The followers of the persuasion of EshShلfi'ee: and in like manner one says of the followers of other persuasions. (Msb.) [And صَاحِبُ كِتَابٍ (assumed tropical:) The author of a book.] And صَاحِبُ عِلْمٍ وَمَالٍ (tropical:) A possessor of science and of wealth. (A, TA.) And صَاحِبُ وِتْرٍ (assumed tropical:) [One who has a claim for blood-revenge: see an ex. in a verse cited voce دَرَّاكٌ]. (Keys Ibn-Rifل'ah, TA in art. درك.) [And صَاحِبُ أَمْرٍ وَنَهْىٍ (assumed tropical:) One who possesses authority to command and to forbid. And صَاحِبُ أَمْرٍ also signifies (assumed tropical:) The author of an affair or event or action; the doer of a thing; the manager, or disposer, thereof: and one who keeps, or adheres, to a thing. And صَاحِبُ دَيْنٍ (assumed tropical:) A debtor.] And one says, خَرَجَ وَصَاحِبَاهُ السَّيْفُ وَالرُّمْحُ (tropical:) [He went forth, the sword and the spear being his companions]. (A, TA.)

صُوَيْحِبٌ
صُوَيْحِبٌ ذ and سُوَيْحِبَةٌ dims. of صَاحِبٌ and صَاحِبَةٌ: see the next preceding paragraph.

أَصْحَبُ
أَصْحَبُ ذ i. q. أَصْحَرُ, (S, K,) Of a colour inclining to redness: applied to an ass [app. to a wild ass]. (S, TA.)

مُصْحَبٌ
مُصْحَبٌ ذ [properly Made to have a companion. ― -b2- And hence,] (assumed tropical:) A man possessed by a jinnee or demon; a demoniac; or insane. (K, * TA.) ― -b3- See also مُصْحِبٌ. ― -b4- And (tropical:) A skin, or hide, (A, K,) or a [skin such as is termed] زِقّ, (S,) having its hair remaining upon it, (S, A, K,) or its wool, or its fur; (K;) and ↓ مَصْحُوبٌ signifies the same. (A.) Hence, قِرْبَةٌ مُصْحَبَةٌ (K, TA) (tropical:) A water-skin that has somewhat of its wool [or hair] remaining upon it, and that has not been subjected to the process termed عَطْنٌ. (TA.) ― -b5- And (tropical:) A branch, or stick, that has not been stripped of its bark, or peel. (TA.)

مُصْحِبٌ
مُصْحِبٌ ذ [properly Having a companion. ― -b2- And hence,] A man having a son that has attained to manhood, and become like him. (K, * TA.) ― -b3- And (tropical:) One who talks to himself; and so, sometimes, ↓ مُصْحَبٌ. (K, TA.) ― -b4- And (tropical:) Tractable, submissive, or obsequious, after being refractory, or incompliant; (K;) as also ↓ مُصَاحِبٌ, (A, K,) and ↓ مُسْتَصْحِبٌ. (TA. [See also the next paragraph.]) ― -b5- And (assumed tropical:) Going straight on, or right on, without delay. (K.)

هُوَ مِصْحَابٌ لَنَا بِمَا نُحِبُّ
هُوَ مِصْحَابٌ لَنَا بِمَا نُحِبُّ ذ (assumed tropical:) He is [very] submissive, or compliant, to us in that which we like. (K.) [See also مُصْحِبٌ.]

مَصْحُوبٌ
مَصْحُوبٌ ذ [Associated with, or accompanied]. ― -b2- [Hence,] one says [to a person departing], اِمْضِ مَصْحُوبًا (tropical:) Go thou, kept in safety, preserved from harm; and [so] ↓ مُصَاحَبًا: (A, TA:) and [in like manner,] in bidding farewell, مُعَافًا ↓ مُصَاحَبًا (tropical:) [Be thou kept in safety or health, preserved from harm]: and a poet says,
↓ وَصَاحِبِى مِنْ دَوَاعِى السُّوْءِ مُصْطَحَبُ
(assumed tropical:) [And my companion is preserved, or defended, from the causes of evil]. (TA.) ― -b3- See also مُصْحَبٌ.

مُصَاحَبٌ
مُصَاحَبٌ ذ : see مَصْحُوبٌ, in two places.

مُصَاحِبٌ
مُصَاحِبٌ ذ : see مُصْحِبٌ.

مُصْطَحَبٌ
مُصْطَحَبٌ ذ : see مَصْحُوبٌ.

مُسْتَصْحِبٌ
مُسْتَصْحِبٌ ذ : see مُصْحِبٌ.

### Türkçe

**صَحِبَهُ**
1 **صَحِبَهُ** ذ, muzârîsi **صَحَبَ**, mastarı **صُحْبَةٌ** (S, A, Msb, K, &c.) ve **صَحَابَةٌ** (S, A, K) ve **صِحَابَةٌ**, (K,) O, onunla ünsiyet etti, beraber bulundu yahut düşüp kalktı; (A, K;) [ona refakat etti;] onun yoldaşı, arkadaşı, silahdaşı, refiki, dostu yahut yol arkadaşı oldu veya oldu: (MA:) ve ↓ **صاحبهُ** de aynı mânâya gelir. (TA. [Bu son fiile aşağıda bak.]) ― -b2- [Bundan dolayı] şöyle denir: **صَحِبَكَ اللّٰهُ** ve ↓ **صَاحَبَكَ**, (A, TA,) [birincinin mastarı (TA’da sehven ikincinin mastarı denilmiştir) **صِحَابَةٌ**, (TA’da kesre ile olduğu söylenmiştir,) yahut **صَحَابَةٌ**, ve aşağıda gelecek olanın göstereceği üzere **صُحْبَةٌ** dahi,] (mecaz:) Allah seni korusun, muhafaza etsin, himaye etsin yahut savunsun; Allah senin koruyucun, muhafızın, &c. olsun: (TA birincinin açıklamasında:) ve **أَحْسَنَ اللّٰهُ صَحَابَتَكَ** (A, ve Ham s. 443) yahut **صِحَابَتَكَ** (TA) (mecaz:) [Allah senin korunmanı, &c., iyi kılsın]. Ve (TA) [aynı şekilde,] **فُلَانًا** ↓ **اصحب** (varsayılan mecaz:) O, falancayı korudu, muhafaza etti yahut himaye etti; bunun gibi ↓ **اصطحبهُ**: ve falancayı savundu; eşanlamlısı **مَنَعَهُ**: (K, TA:) şöyle denir: **بِصُحْبَةٍ** ↓ **اَللّٰهُمَّ أَصْحِبْنَا وَأَقْلِبْنَا بِذِمَّةٍ** (varsayılan mecaz:) Ey Allah, yolculuğumuzda bizi kendi korumanla koru ve bizi memleketimize yahut yurdumuza, &c., kendi güvencenle döndür; bir hadiste vârid olmuştur: (TA:) ve ↓ **وَلَا هُمْ مِنَّا يُصْحَبُونَ**, (A, TA,) Kur’ân’da [xxi. 44], (TA,) şu demektir: (mecaz:) Onlar (yani kâfirler, TA) bizden savunulmayacaklardır, (A, TA,) Zc’nin açıkladığı üzere; (TA;) ve emniyet içinde korunmayacaklardır: (A:) yahut Katâde’ye göre, bizden kendilerine hayır refakat etmeyecektir: yahut bazılarınca, bu, yukarıda açıklandığı üzere **صَحِبَكَ اللّٰهُ** sözündendir. (TA.) ― -b3- 4’e de bak, sondan bir önceki cümle.

-A2- **صَحَبَ**, muzârîsi **صَحَبَ**, (K,) mastarı **صَحْبٌ**, (TK,) O, boğazlanmış hayvanı yüzdü. (K.)

**صاحبهُ**
3 **صاحبهُ** ذ, (MA,) mastarı **دُصَاحَبَةٌ**, (KL,) **صَحِبَهُ** ile aynı mânâdadır; (TA;) O, onunla ünsiyet etti, beraber bulundu yahut düşüp kalktı. (MA, KL.) 1’e bak, birinci ve ikinci cümleler. ― -b2- Ve bir sonraki paragrafın sondan bir önceki cümlesine de bak.

**أَصْحَبْتُهُ قُلَانًا**
4 **أَصْحَبْتُهُ قُلَانًا** ذ [Ben falancayı ona yoldaş yahut arkadaş yaptım]. (A.) Ve **أَصْحَبْتُهُ الشَّىْءَ** (mecaz:) Ben şeyi ona [sanki] yoldaş yaptım; (S, K, TA;) ve bunun gibi ↓ **استصحبتهُ**; şu sözde olduğu gibi: **استصحبته الكِتَابَ وَغَيْرَهُ** (mecaz:) Ben kitabı yahut yazıyı, &c., [sanki] onun yoldaşı yaptım. (S, * TA.) ― -b2- Ve **اصحبهُ** (mecaz:) O, ona, onu kendisine yoldaş yahut arkadaş kılan şeyi yaptı. (A, TA.) ― -b3- Ve (mecaz:) O, onun üzerinde, yani bir derinin üzerinde, onun kılını, (S, A,) yahut yününü bıraktı; onu **عَطْنٌ** denilen işleme tâbi tutmayarak. (S.) ― -b4- 1’e de bak, üç yerde.

-A2- **اصحب**, lâzım: O (bir adam) yoldaşı yahut arkadaşı olan biri oldu: (K, TA: [ikincide bunun mecaz olduğu söylenmiştir; fakat bence sebepsizdir:]) ve o, yoldaşları yahut arkadaşları olan biri oldu veya oldu. (TA.) ― -b2- Ve [bundan dolayı,] (mecaz:) O (bir adam) erginliğe erişmiş (S, A, TA) ve böylece ona benzemiş bir oğula sahip oldu: (TA;) yani o yalnız idi ve yoldaşı olan biri oldu: (A;) yahut sanki oğlu onun yoldaşı oldu. (TA.) ― -b3- Ve (mecaz:) O (bir deve ve bir at yahut benzeri bir hayvan, S, TA, yahut bir hayvan, ve bir adamın bir adama karşı, A, TA *) inatçı yahut boyun eğmez olduktan sonra uysal, itaatkâr yahut boyun eğici oldu; (S, A, TA;) [ve bunun gibi ↓ **صَاحَبَ**, onun ism-i fâili **مُصَاحِبٌ**’in bir açıklamasının ima ettiği üzere; ve ↓ **استصحب**, zira] bundan dolayı, (A,) şöyle de denir: **اِسْتَصْعَبَ تُمَّ اسْتَصْحَبَ** (mecaz:) [O, inatçı yahut boyun eğmez oldu; sonra uysal, itaatkâr yahut boyun eğici oldu]: (A, TA:) ve A ‘Ubeyd’e göre şöyle denir: ↓ **صَحِبْتُ الرَّجُلَ**, **الصُّحْبَةُ**’den, ve **أَصْحَبْتُ** [görünüşe göre **اصحبت لَهُ**], mânâsı (varsayılan mecaz:) Ben adama karşı uysal, itaatkâr yahut boyun eğici oldum. (TA.) ― -b4- Ve su hakkında denildiğinde, (mecaz:) O, [**طُحْلُب** denilen yeşil madde ile] kaplandı. (S, A. *)

**يَتَصَحَّبُ مِنَّا**
5 **يَتَصَحَّبُ مِنَّا** ذ (varsayılan mecaz:) O, bize karşı utanır yahut çekinir; yahut bizden ürker; (K, TA;) yani o, bizimle oturmaktan utanır yahut bizimle oturmaktan çekinir. (Ibn-Buzurj, TA.) Ve **فُلَانٌ مَا يَتَصَحَّبُ مِنْ شَىْءٍ** (mecaz:) Falanca, hiçbir şeyden kendini sakınmaz ve onu yapmaktan utanmaz yahut çekinmez; ondan kaçınmaz yahut sakınmaz. (A.)

6 **تَصَاْحَبَ**: bir sonraki paragrafa bak, iki yerde.

**اصطحبوا**
8 **اصطحبوا** ذ, (S, A, K,) aslında **اصتحبوا**, (S,) Onlar birbirleriyle ünsiyet ettiler, beraber bulundular yahut düşüp kalktılar; (S, A, K;) bunun gibi ↓ **تصاحبوا**: (A:) ve aynı şekilde iki adam hakkında **اصطحبا** ve ↓ **تصاحبا** denir. (TA.) -A2- **اصطحبهُ**: 1’e bak.

**استصحبهُ**
10 **استصحبهُ** ذ O, onu yoldaş, arkadaş, silahdaş yahut dost olarak istedi yahut talep etti: (MA:) yahut onunla ünsiyet etmeye, beraber bulunmaya yahut düşüp kalkmaya onu davet etti: ve ona yapıştı: (A, K:) [onu yoldaş, &c., seçti yahut edindi: ve] onu yanında bulundurdu. (MA.) ― -b2- [Bundan dolayı,] şöyle denir: **اِسْتَصْحَبْتُ كِتَابًا لِى** (mecaz:) [Ben bir kitabı kendime yoldaş yaptım; yahut bana ait bir kitabı yoldaş edindim]. (A, L, TA.) Ve **اِسْتَصْحَبْتُ الكِتَابَ وَغَيْرَهُ** (varsayılan mecaz:) Ben kitabı, &c., yanımda taşıdım. (Msb.) Ve herhangi bir şey hakkında **استصحبهُ** denir; mânâsı (varsayılan mecaz:) O, ona yapıştı, tutundu yahut sıkıca tutundu; yani başka bir şey; (IF, S, Msb, TA;) yahut onunla kaynaştı yahut birleşti. (S, TA.) [Bir örneğe **رَامِكٌ** maddesinde zikredilen bir beyitte bak.] ― -b3- 4’e de bak, ikinci cümle: -A2- ve aynı paragrafın sondan bir önceki cümlesine bak.

**صَحْبٌ**
**صَحْبٌ** ذ: **صَاحِبٌ**’e bak.

**صُحْبَةٌ**
**صُحْبَةٌ** ذ **صَحِبَهُ**’nin mastarıdır [bk.]. (S, A, Msb, K, &c.) ― -b2- [Basit isim olarak, yoldaşlık. Bundan dolayı, **لَهُ صُحْبَةٌ**, biyografilerde sıkça “Peygamber ile yoldaşlığı vardı; yani Peygamber’in ashabındandı” mânâsında geçer. Ve **خَرَجْتُ صُحْبَةَ الرَّسُولِ**, rivayetlerde sıkça “Resûl’ün yoldaşlığında, yahut Resûl ile birlikte çıktım” mânâsında geçer. Bundan dolayı ayrıca] şöyle denir: **حَمَلْتُ الكِتَابَ صُحْبَتِى** (varsayılan mecaz:) [Ben kitabı yanımda taşıdım]. (Msb.) **صُحْبَةُ السَّفِينَةِ** [Geminin yoldaşlığı] kıyas yoluyla kalıcılığı olmayan şeyi ifade eden, klasik sonrası bir tabirdir. (Har s. 258.) ― -b3- **صَاحِبٌ**’e de bak; bunun bir شبه-çoğul ismidir.

**صَحَابَةٌ**
**صَحَابَةٌ** ذ **صَحِبَهُ**’nin mastarıdır [bk.]. (S, A, K.) ― -b2- **صَاحِبٌ**’e de bak; bunun bir شبه-çoğul ismidir. [**الصَّحَابَةُ** yaygın olarak Peygamber’in ashabına uygulanır:] ↓ **صَحَابِىٌّ** [tekil isimdir; “Peygamber’in bir sahâbîsi” mânâsındadır; ve] örfî olarak Muhammed’i gören ve onunla beraberliği uzun olan kimseye uygulanır; ondan hiçbir şey rivayet etmemiş olsa bile; yahut bazılarınca, onunla beraberliği uzun olmasa bile. (KT.)

**صَحَابِىٌّ**
**صَحَابِىٌّ** ذ: bir önceki paragrafa bak.

**صَاحِبٌ**
**صَاحِبٌ** ذ Bir yoldaş, bir arkadaş, bir silahdaş, bir refik yahut bir dost; (A, MA, KL, TA;) bir yol arkadaşı: (MA:) [bir suç ortağı: (varsayılan mecaz:) bir şeye nispetle refakat eden yahut eşlik eden:] ve (mecaz:) bir efendi yahut sahip; herhangi bir şeyin mâliki, sahibi, oturanı, elinde bulunduranı yahut mülk sahibi: (A, TA:) fiil gibi müteaddî değildir; bu sebeple “**زَيْدٌ صَاحِبٌ عَمْرًا**” diyemezsin; (TA;) [yani] ism-i fâil olarak kullanılmaz; fakat **وَالِدٌ** gibi isim olarak kullanılır; (Ham s. 32:) çoğulu, (S, Msb,) yahut çoğul sayıya uygulanan lafız, (A, K, TA,) ↓ **صَحْبٌ**’dur, (S, A, Msb, K,) **رَاكِبٌ**’in **رَكْبٌ**’ü gibi bir çoğuldur, (S,) yahut [daha doğrusu] bir شبه-çoğul isimdir, (TA,) ve **أَصْحَابٌ**, [hepsinin en yaygını,] (A, Msb,) **شَاهِدٌ**’in **أَشْهَادٌ**’ı gibi bir çoğuldur, (TA,) yahut **صَحْبٌ**’un çoğulu, **فَرْخٌ**’un **أَفْرَاخٌ**’ı gibi, (S,) ve **أَصَاحِيبُ**, (S, K,) **أَصْحَابٌ**’un çoğulu, (S,) ve **صُحْبَانٌ**, (S, K,) **شَابٌّ**’ın **شُبَّانٌ**’ı gibi bir çoğul, (S,) ve **صِحَابٌ**, (S, A, K,) **جَائِعٌ**’ın **جِيَاعٌ**’ı gibi bir çoğul, (S,) ve **صِحَابَةٌ**, (A, K,) bunda ة, kıyasa uygun olarak, müennes cinsin alâmeti olarak **صِحَابٌ** çoğuluna eklenmiş bir ek sayılabilir, (TA,) ve ↓ **صَحَابَةٌ**, (S, A, Msb, K,) ki bu **صِحَابَةٌ**’den daha yaygındır, (TA,) fakat vezni **فَاعِلٌ** olan bir kelimenin çoğul vezni olarak **فَعَالَةٌ**’nin tek örneğidir, (L, TA,) yahut aslında bir mastardır, (S,) yahut öyle değildir; fakat mastar gibi yazılsa da bir شبه-çoğul isimdir [yani onun aslı olduğu söylenen mastar], (S’nin bir nüshasındaki kenar notundan,) ve ↓ **صُحْبَةٌ**, (S, A,) **فَارِهٌ**’in **فُرْهَةٌ**’si gibi bir çoğul, (S, TA,) yahut [daha doğrusu] bir شبه-çoğul isimdir: (TA:) müennesi **صَاحِبَةٌ**’dir; onun çoğulu **صَوَاحِبُ** ve **صَوَاحِبَاتٌ**’tır, (Mgh, Msb,) ikincisi AAF tarafından Ebu-l-Hasan’dan naklen zikredilmiştir: (TA:) bundan dolayı, ‘Âişe’nin bir rivayetinde: **أَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ** [Siz Yusuf’un kadın yoldaşları yahut hanımlarısınız; mânâsı, fuhşa teşvik edenler]; yahut bazılarınca **صَوَاحِبَاتُ يُوسُفَ** diye rivayet edilir: (Mgh:) **صَاحِبٌ**’in küçültmesi ↓ **صُوَيْحِبٌ**’dir (A) [ve **صَاحِبَهٌ**’in küçültmesi ↓ **صُوَيْحِبَةٌ**’dir]. **يَاصَاحِ** yerine **يَاصَاحِبِى** [Ey yoldaşım, &c.,] denmesi, Araplardan işitilmiş olarak, başa getirilen bir ismin böyle kısaltılmasının caiz olan tek örneğidir. (S, TA.) Şöyle denir: **فُلَانٌ صَاحِبُ صِدْقٍ** [Falanca iyi bir yoldaştır, &c.]. (A, * TA.) [Ve **صَاحِبُ جَيْشِ**: bir ordunun kumandanı. Ve **صَاحِبُ البَرِيدِ** ve **صَاحِبُ الشُّرْطَةِ** &c.: **برد** ve **شرط** vb. maddelerine bak. Ve **الصَّاحِبُ**, tek başına, klasik sonrası zamanlarda kalem ehli bir memur olduğunda vezire uygulanır: De Sacy’nin Chrest. Ar., 2. bs., ii. 59’a bak.] Ve **صَاحِبُ اليَمِينِ** [sağ elin yoldaşı] ve **صَاحِبُ الشِّمَالِ** [sol elin yoldaşı]; her adamın, onun iyi ve kötü amellerini yazan iki kayıt meleğinin adlarıdır. (Jâmi‘ es-Sagîr’de böyle başlayan bir rivayet.) Ve **صَاحِبُ الصُّورِ** (varsayılan mecaz:) Sûr’un sahibi olan melek. (Aynısı.) [Ve **صَاحِبُ بَيْتٍ** (varsayılan mecaz:) bir evin yahut çadırın sahibi yahut efendisi.] Ve **أَصْحَابُ الجَنَّةِ** (varsayılan mecaz:) [Cennet ehli yahut sakinleri]: (Kur’ân ii. 76, &c.:) ve **أَصْحَابُ النَّارِ** (varsayılan mecaz:) [Cehennem ateşinin ehli, &c.]. (Kur’ân ii. 37, &c.) Ve **صَاحِبُ سِجْنٍ** (varsayılan mecaz:) bir zindan sakini. (Bd ve Jel xii. 39’da.) Ve **صَاحِبُ الصَّفِّ وَالجُمْعَةِ** (varsayılan mecaz:) birinci safta namaza ve cuma namazına devam eden kimse. (El-Munâwî, Jâmi‘ es-Sagîr’de böyle başlayan bir rivayet üzerine.) Ve **أَصْجَابُ الشَّافِعِىِّ** (mecaz:) Eş-Şâfi‘î mezhebinin tâbileri; ve aynı şekilde diğer mezheplerin tâbileri hakkında da denir. (Msb.) [Ve **صَاحِبُ كِتَابٍ** (varsayılan mecaz:) bir kitabın müellifi.] Ve **صَاحِبُ عِلْمٍ وَمَالٍ** (mecaz:) ilim ve mal sahibi. (A, TA.) Ve **صَاحِبُ وِتْرٍ** (varsayılan mecaz:) [kan davası talebi olan kimse: **دَرَّاكٌ** maddesinde zikredilen bir beyitteki örneğe bak]. (Keys Ibn-Rifâ‘ah, TA, **درك** maddesinde.) [Ve **صَاحِبُ أَمْرٍ وَنَهْىٍ** (varsayılan mecaz:) emretme ve yasaklama yetkisine sahip olan kimse. Ve **صَاحِبُ أَمْرٍ** ayrıca (varsayılan mecaz:) bir işin yahut olayın yahut fiilin sahibi; bir şeyi yapan; onu idare eden yahut tasarruf eden; ve bir şeye devam eden yahut ona yapışan kimse mânâsına gelir. Ve **صَاحِبُ دَيْنٍ** (varsayılan mecaz:) borçlu.] Ve şöyle denir: **خَرَجَ وَصَاحِبَاهُ السَّيْفُ وَالرُّمْحُ** (mecaz:) [O çıktı; kılıç ve mızrak onun yoldaşları idi]. (A, TA.)

**صُوَيْحِبٌ**
**صُوَيْحِبٌ** ذ ve **سُوَيْحِبَةٌ**: **صَاحِبٌ** ve **صَاحِبَةٌ**’nin küçültmeleri; bir önceki paragrafa bak.

**أَصْحَبُ**
**أَصْحَبُ** ذ **أَصْحَرُ** ile aynı mânâdadır, (S, K,) Kızıllığa meyleden bir renkte: bir eşeğe [görünüşe göre yaban eşeğine] uygulanır. (S, TA.)

**مُصْحَبٌ**
**مُصْحَبٌ** ذ [asıl olarak yoldaşı olan kılınmış. ― -b2- Ve bundan dolayı,] (varsayılan mecaz:) bir cinnî yahut şeytan tarafından tutulmuş adam; mecnun; yahut deli. (K, * TA.) ― -b3- **مُصْحِبٌ**’e de bak. ― -b4- Ve (mecaz:) bir deri yahut post, (A, K,) yahut [**زِقّ** denilen] bir deri, (S,) üzerinde kılı kalmış olarak, (S, A, K,) yahut yünü yahut kürkü; (K;) ve ↓ **مَصْحُوبٌ** da aynı mânâya gelir. (A.) Bundan dolayı, **قِرْبَةٌ مُصْحَبَةٌ** (K, TA) (mecaz:) üzerinde yününden [yahut kılından] bir miktar kalmış ve **عَطْنٌ** denilen işleme tâbi tutulmamış bir su tulumu. (TA.) ― -b5- Ve (mecaz:) kabuğu yahut soyuntusu soyulmamış bir dal yahut çubuk. (TA.)

**مُصْحِبٌ**
**مُصْحِبٌ** ذ [asıl olarak yoldaşı olan. ― -b2- Ve bundan dolayı,] erginliğe erişmiş ve ona benzemiş bir oğla sahip adam. (K, * TA.) ― -b3- Ve (mecaz:) kendi kendine konuşan kimse; ve bazen ↓ **مُصْحَبٌ** da. (K, TA.) ― -b4- Ve (mecaz:) inatçı yahut boyun eğmez olduktan sonra uysal, itaatkâr yahut boyun eğici; (K;) bunun gibi ↓ **مُصَاحِبٌ**, (A, K,) ve ↓ **مُسْتَصْحِبٌ**. (TA. [Bir sonraki paragrafa da bak.]) ― -b5- Ve (varsayılan mecaz:) gecikmeksizin dosdoğru giden. (K.)

**هُوَ مِصْحَابٌ لَنَا بِمَا نُحِبُّ**
**هُوَ مِصْحَابٌ لَنَا بِمَا نُحِبُّ** ذ (varsayılan mecaz:) O, bizim sevdiğimiz şeyde bize karşı [çok] boyun eğicidir yahut uyumludur. (K.) [**مُصْحِبٌ**’e de bak.]

**مَصْحُوبٌ**
**مَصْحُوبٌ** ذ [Ünsiyet edilmiş yahut refakat edilmiş]. ― -b2- [Bundan dolayı,] ayrılan bir kimseye şöyle denir: **اِمْضِ مَصْحُوبًا** (mecaz:) Git; emniyette tutulmuş, zarardan korunmuş olarak; ve [bunun gibi] ↓ **مُصَاحَبًا**: (A, TA:) ve [aynı şekilde,] vedalaşmada: ↓ **مُصَاحَبًا مُعَافًا** (mecaz:) [Emniyette yahut afiyette tutulmuş, zarardan korunmuş ol]: ve bir şair şöyle der:
↓ **وَصَاحِبِى مِنْ دَوَاعِى السُّوْءِ مُصْطَحَبُ**
(varsayılmış mecaz:) [Ve benim yoldaşım kötülük sebeplerinden korunmuş yahut savunulmuştur]. (TA.) ― -b3- **مُصْحَبٌ**’e de bak.

**مُصَاحَبٌ**
**مُصَاحَبٌ** ذ: **مَصْحُوبٌ**’a bak, iki yerde.

**مُصَاحِبٌ**
**مُصَاحِبٌ** ذ: **مُصْحِبٌ**’e bak.

**مُصْطَحَبٌ**
**مُصْطَحَبٌ** ذ: **مَصْحُوبٌ**’a bak.

**مُسْتَصْحِبٌ**
**مُسْتَصْحِبٌ** ذ: **مُصْحِبٌ**’e bak.
