# صحب — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AD%D8%A8/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D8%AD%D8%A8/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صحب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AD%D8%A8.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: صحب

صَحِبَهُ يَصْحَبُهُ صُحْبَةً بالضم، وصَحابة بالفتح. وجمع الصاحِب صَحْبٌ وصُحْبَةٌ، وصِحابٌ. قال الشاعر امرؤ القيس:
وقال صِحابي قد شَأَوْنَكَ فاطْلُبِ
وصُحْبانٌ. والأصحابُ، جمع صحب والصحابة بالفتح: الأصحاب وهي في الأصل مصدرٌ. وجمع الأصحابِ أصاحيبُ. وقولهم في النداء يا صاحِ، معناه يا صاحبي. ولا يجوز ترخيم المضاف إلا في هذا وحدَه، سُمِعَ من العرب مرخَّماً. وأَصْحَبْتُهُ الشيءَ: جعلته له صاحباً. واستصحبه الكتابَ وغيره. وكل شيء لاءَمَ شيئاً فقد استصحبه. واصطحب القومُ: صَحِبَ بعضهم بعضاً، وأصله اصْتَحَبَ. وأصْحَبَ البعيرُ والدابةُ، إذا انقاد بعد صُعوبة، قال الشاعر:
ولَسْتُ بِذي رَثْيَةٍ إمَّـرٍ		إذا قِيدَ مُسْتَكْرَهاً أَصْحَبا
وأَصْحَبَ الرجلُ، إذا بَلَغَ ابنُهُ. والمُصْحَبُ من الزِقاقِ: ما الشَعَرُ عليه. وقد أَصْحَبْتَهُ، إذا تَرَكْتَ صوفَهُ أو شَعَرَهُ عليه ولم تَعْطُِنْهُ. وأَصْحَبَ الماءُ، إذا علاه الطُحْلُبُ. وحمارٌ أصحبُ، أي أَصْحَرُ يَضرِبُ لَوْنُهُ إلى الحُمْرَةِ.

### Türkçe

**صَحِبَهُ** **يَصْحَبُهُ** **صُحْبَةً** (ضم ile), ve **صَحابة** (fetha ile). **الصاحِب**’in çoğulu **صَحْبٌ** ve **صُحْبَةٌ**, ve **صِحابٌ**’dır. Şair İmru’ul-Kays dedi ki:
وقال **صِحابي** قد شَأَوْنَكَ فاطْلُبِ
ve **صُحْبانٌ**. Ve **الأصحابُ**, **صحب**’un ve fetha ile **الصحابة**’nin çoğuludur: **الأصحاب**; ve o aslında bir mastardır. **الأصحابِ**’ın çoğulu **أصاحيبُ**’dur. Ve onların nidada “يا **صاحِ**” sözleri; manası “ey **صاحبي**”dir. Muzafın ترخيم’i ancak yalnızca bunda caiz olur; Araplardan مرخَّماً olarak işitilmiştir. Ve **أَصْحَبْتُهُ** **الشيءَ**: onu kendisi için bir **صاحباً** kıldım. Ve **استصحبه** **الكتابَ** ve başkasını. Ve her şey bir şeye uyum sağladıysa, muhakkak onu **استصحبه** etmiştir. Ve **اصطحب** kavim: bazısı bazısına **صَحِبَ** etti; ve aslı **اصْتَحَبَ**’dır. Ve **أصْحَبَ** deve ve binek hayvanı; zorluktan sonra boyun eğdiği zaman. Şair dedi ki:
ولَسْتُ بِذي رَثْيَةٍ إمَّـرٍ		إذا قِيدَ مُسْتَكْرَهاً **أَصْحَبا**
Ve **أَصْحَبَ** adam; oğlu buluğa erdiği zaman. Ve tulumlardan **المُصْحَبُ**: üzerinde kıl bulunan şeydir. Ve onu **أَصْحَبْتَهُ**; yününü yahut kılını üzerinde bıraktığın ve onu soyup çıkarmadığın zaman. Ve **أَصْحَبَ** su; üzerine yosun yükseldiği zaman. Ve **حمارٌ أصحبُ**: yani **أَصْحَرُ**, rengi kızıllığa çalar.
