# صحح — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AD%D8%AD/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D8%AD%D8%AD/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صحح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AD%D8%AD.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: صحح

باب الحاء مع الصاد
ح ص، ص ح مستعملان
حص:
الحَصْحَصَةُ: الحركةُ في الشيْء حتى يَسْتَقِرَّ فيه ويَستَمكنَ منه. وتَحاصَّ القَومُ تَحاصّاً: يَعني الاقتِسامَ من الحِصَّة. والحَصْحَصَةُ: بَيان الحقِّ بعد كِتمانِه.
وحَصْحَصَ الحقُّ، ولا يقال: حُصْحِصَ الحقُّ. والحُصاصُ: سُرعة العَدْو فيِ شِدَّة. ويقال: الحُصاص: الضُّراط. والحُصُّ: الوَرْسُ، وإن جُمِعَ فحُصُوص، يُصْبِغُ به، وهو الزَّعْفَران أيضاً. والحَصُّ: إذهابُكَ الشَّعْر كما تَحُصُّ البَيْضة رأس صاحبها، قال:
قد حَصَّتِ البَيْضَةُ رأسي فما		أطعَمُ ونَوماً غيرَ تَهْـجـاعِ
وقال:
بميزان قِسْطٍ لا يَحُصُّ شعيرةً		له شاهدٌ من نفسه غيرُ فاضِلِ
لا يَحُصُّ: أي لا يَنْقُصُ. ويقالُ: رجلٌ أحَصُّ وامرأةٌ حَصّاء. وقال في السنة الجَرداء الجَدْبة:
عُلُّوا على شارفٍ صَعْبٍ مراكبُها		حَصّاءَ ليس بها هُلْبٌ ولا وَبـرُ
عُلُّوا: حُمِلُوا على ذلك
صح :
الصِحَّةُ: ذَهابُ السَّقَم والبَراءة من كل عَيْب ورَيْب. صَحَّ يَصِحُّ صِحَّةً.
والصَّومُ مَصَحَّةٌ ومَصِحَّة، ونَصْب الصادِ أعلى من الكسر. يعني يصِحَّ عليه.
والصَّحْصَانُ والصَحْصَحُ: ما استوى وجَرِدَ من الأرض، ويجمع صَحاصِح، قال:
وصَحْصَحانٍ قُذُفٍ كالتُّرْسِ

### Türkçe

باب **الحاء** مع **الصاد**
**ح ص**، **ص ح** kullanımdadırlar.

**حص**:
**الحَصْحَصَةُ**: şeyin içinde, onda yerleşip onda sağlamca tutununcaya kadar hareket etmektir. Ve **تَحاصَّ** kavim **تَحاصّاً**: hisse(den) paylaştırmayı kastediyor. Ve **الحَصْحَصَةُ**: hakkın, gizlenmesinden sonra açıklığa çıkmasıdır.
Ve **حَصْحَصَ** hak; ve “**حُصْحِصَ** hak” denilmez. Ve **الحُصاصُ**: şiddet içinde koşmanın süratidir. Ve denilir ki: **الحُصاص**: yellenmedir. Ve **الحُصُّ**: **الوَرْسُ**’tur; eğer çoğul yapılırsa **حُصُوص**; onunla boyanır; ve o, **الزَّعْفَران** da(dır). Ve **الحَصُّ**: senin, saçı gidermendir; tıpkı **البَيْضة**’nin sahibinin başını **تَحُصُّ** etmesi gibi; dedi ki:
قد **حَصَّتِ** **البَيْضَةُ** رأسي فما		أطعَمُ ونَوماً غيرَ تَهْـجـاعِ
Ve dedi ki:
بميزان قِسْطٍ لا **يَحُصُّ** شعيرةً		له شاهدٌ من نفسه غيرُ فاضِلِ
**لا يَحُصُّ**: yani eksiltmez. Ve denilir: adam **أحَصُّ** ve kadın **حَصّاء**. Ve kıraç, kurak sene hakkında dedi ki:
عُلُّوا على شارفٍ صَعْبٍ مراكبُها		**حَصّاءَ** ليس بها هُلْبٌ ولا وَبـرُ
**عُلُّوا**: buna bindirildiler.

**صح**:
**الصِحَّةُ**: hastalığın gitmesi ve her ayıp ve şüpheden beri olmaktır. **صَحَّ** **يَصِحُّ** **صِحَّةً**.
Ve oruç **مَصَحَّةٌ** ve **مَصِحَّة**(dir); **الصاد**’ın nasbı, kesreden daha yüksektir. Yani onun üzerine sahih olur.
Ve **الصَّحْصَانُ** ve **الصَحْصَحُ**: yerden düzleşip çıplaklaşmış olan şeydir; **صَحاصِح** diye çoğul yapılır; dedi ki:
وصَحْصَحانٍ قُذُفٍ كالتُّرْسِ
