# صحل — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AD%D9%84/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D8%AD%D9%84/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صحل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AD%D9%84.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: صحل

صحل الرجل، وصحل صوته، كفرح، صحلا، فهو أصحل، وصحل: بح، وفي حديث رقيقة: فإذا أنا بهاتف يصرخ بصوت صحل. وفي حديث ابن عمر، أنه كان يرفع صوته بالتلبية، حتى يصحل، أي يبح. وفي حديث أم معبد، حين وصفته صلى الله تعالى عليه وسلم: وفي صوته صحل، هو كالبحة، وأن لا يكون حادا. وهو غير عربي، كما قاله ابن الأثير، وغيره، وإن أطلق المصنف فأوهم أنه عربي، نبه عليه شيخنا، وأنشد الأصمعي لبعض العرب:
  فلـم يزل مـلـبـيا ولـم يزل
  حتى علا الصوت بحوح وصحل
  وكلما أوفى على نـشـز أهـل وفي حديث أبي هريرة، فينبذ العهد في الحج: فكنت أنادي حتى صحل صوتي. أو صحل صوته: إذا احتد في بحح، قال في صفة الهاجرة:
  تصحل صوت الجندب المرنم

  أو الصحل، محركة: خشونة في الصدر، كذا في النسخ، ونص اللحياني: حشرجة الصدر، وأيضا انشقاق في الصوت من غير أن يستقيم، عن اللحياني أيضا. ومما يستدرك عليه: صحل حلقه: إذا بح، عن ابن بري، وأنشد:
  وقد صحلت من النوح الحلوق

### Türkçe

**صحل** adam; ve **صحل** sesi; **كفرح** (gibi); **صحلا** (olarak); o hâlde o **أصحل**’dir; ve **صحل**: **بح** (oldu). Ve **رقيقة** hadîsinde: “Derken ben, **صحل** bir sesle bağıran bir çağırıcıya rastladım.” Ve İbn Ömer hadîsinde, onun telbiyede sesini yükselttiği, ta ki **يصحل** oluncaya kadar; yani **يبح** (kısılıncaya kadar). Ve Ümmü Ma‘bed hadîsinde, onu (Allah Teâlâ’nın salâtı üzerine olsun) vasfettiği vakit: “Ve sesinde **صحل** vardır”; o, **كالبحة** (kısıklık gibidir); ve keskin olmamasıdır. Ve o Arapça değildir; İbnü’l-Esîr’in ve başkasının dediği gibi. Her ne kadar musannif onu mutlak bırakıp Arapça olduğu vehmini verse de; şeyhimiz buna dikkat çekti. Ve el-Asma‘î bazı Araplardan (şu beyti) okudu:
  فلـم يزل مـلـبـيا ولـم يزل
  حتى علا الصوت بحوح وصحل
  وكلما أوفى على نـشـز أهـل

Ve Ebû Hureyre hadîsinde, hacda ahdi atmak (ilan etmek) hakkında: “Ben, sesim **صحل** oluncaya kadar çağırıyordum.” Yahut **صحل** onun sesi: **بحح** içinde keskinleştiği zaman. **الهاجرة**’nin sıfatında dedi:
  تصحل صوت الجندب المرنم

  Yahut **الصحل**, harekeli: göğüste bir kabalık; nüshalarda böyle. Ve el-Lihyânî’nin nassı: göğsün hırıltısıdır. Ve yine: seste, doğrulup düzgünleşmeksizin bir yarılma; yine el-Lihyânî’den. Ve ona istidrâk edilenlerdendir: **صحل** boğazı: **بح** olduğu zaman; İbn Berrî’den. Ve (şu beyti) okudu:
  وقد صحلت من النوح الحلوق
