# صحن — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AD%D9%86/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D8%AD%D9%86/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صحن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AD%D9%86.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: صحن

صَحَنَهُ
1 صَحَنَهُ ذ , (S, K,) [aor. صَحَنَ ,] inf. n. صَحْنٌ, (TA,) He gave him something in a صَحْن, (S, K,) i. e. the bowl so called: (S:) from Fr. (TA. [See 5.]) And صَحَنَهُ دِينَارًا He gave him a deenلr. (TA.) ― -b2- Also, (AA, S, K,) aor. as above, (K,) He struck him. (AA, S, K.) You say, صَحَنْتُهُ صَحَنَاتٍ i. e. I struck him [strokes: the latter word being pl. of ↓ صَحْنَةٌ, the inf. n. of un.]. (S.) And صَحَنَهُ عِشْرِينَ سَوْطًا He struck him twenty strokes of the whip. (TA.) ― -b3- صَحَنَتِ الحَالِبَ بِرِجْلِهَا She (a camel) kicked the milker with her hind leg. (TA.) -A2- صَحَنَ بَيْنَهُمْ, (S, K,) inf. n. as above, (TA,) He made peace, or he effected a rectification of affairs, an agreement, a harmony, or a reconciliation, between them. (S, K.)

تصحِّن
5 تصحِّن ذ He asked, or begged: (K, TA:) one says, خَرَجَ فُلَانٌ يَتَصَحَّنُ النَّاسَ Such a one went forth begging of the people; (AZ, TA;) or, [as is a custom of many Arab and other Eastern mendicants,] begging of them in a bowl, [see 1, first sentence,] or some other thing. (TA.)

صَحْنٌ
صَحْنٌ ذ A great عُسّ [i. e. bowl, or drinkingcup]; (S, K;) nearly as large as the تِبْن [q. v.]: (Ks, S in art. تبن:) or a shallow عُسّ: (so accord. to a copy of the S:) or a bowl, or drinking-cup, (قَدَح) that is neither large nor small: (TA:) [now applied to a plate, and a dish:] pl. [of pauc.] أَصْحُنٌ (Msb, * TA) and [of mult.] صِحَانٌ (TA) [and app., agreeably with modern usage, صُحُونٌ]. ― -b2- And [hence,] A [kind of] cymbal; (PS;) a small brazen basin, (طُسَيْتٌ, [dim. of طَسْتٌ,]) one of what are termed صَحْنَانِ, (S,) this meaning two little brazen basins, (طُسَيْتَانِ صَغِيرَتَانِ, K,) which are struck together. (S. K.) ― -b3- And (tropical:) The interior of the solid hoof; (K, TA;) also called سكرجة [i. e. سُكُرُّجَة or سُكُرَّجَة]. (TA.) ― -b4- And (assumed tropical:) The interior of the ear: or the مَحَارَة [i. e. concha] thereof. (TA.) And صَحْنَا الأُذُنَيْنِ [thus accord. to the TA and my MS. copy of the K, in the CK صَحْناءُ,] (assumed tropical:) The resting-place (مُسْتَقَرّ) of the interior of each of the ears; (K;) meaning the place of hearing [or meatus auditorius] of the resting-place of the interior of each of the two ears of the horse: pl. أَصْحَانٌ. (TA.) ― -b5- Also The middle of a house; (S, K;) meaning the سَاحَة [i. e. court] of the middle of a house [and of a mosque &c.]: (TA:) [and also a hall: for] it is thus called whether without, or with, a roof. (Kull, voce بَيْتٌ.) And The سَاحَة [or spacious vacant part] of the middle of a desert; and of an elevated and plain, or hard and elevated, tract; and of a wide space of low, or depressed, ground: pl. صُحُونٌ, the only pl. form. (TA.) A wide part of a desert: so in the saying, سِرْنَا فِى صَحْنِ الفَلَاةِ [We journeyed in the wide part of the desert]. (Msb.) And A level, or plain, tract of ground. (TA.) And An acclivity (سَنَد) of a valley, in which is some elevation above [other] elevated ground, as though supported [by the latter]; and in like manner, of a mountain, and of a hill such as is termed أَكَمَة; the صُحُون of the ground being the دُفُوف [i. e. banks, or acclivities,] thereof: it is bare, and such as flows [with rain]; and is not thus called unless bare of everything, and even: and it means also an even tract of ground like the area of the place in which dates are put to dry. (TA.) ― -b6- [Hence,] one says, جَرَى الدَّمْعُ عَلَى صَحْنَىْ وَجْنَتَيْهِ (tropical:) [The tears ran upon the middle of each of his cheek-balls]. (TA.) -A2- Also A gift. (TA. [See 1, first sentence.])

صَحْنَةٌ
صَحْنَةٌ ذ ; pl. صَحَنَاتٌ: see 1. -A2- Also A bead (خَرَزَةٌ) with which women fascinate men, and restrain them, or withhold them from other women. (Lh, TA.)

صُحْنَةٌ
صُحْنَةٌ ذ A clear space of a [stony tract such as is called] حَرَّة. (K.)

صِحْنَآءٌ
صِحْنَآءٌ ذ , (S, and so accord. to some copies of the K,) and صَحْنَآءٌ, (thus also accord. to some copies of the K,) and with the short alif, [app. صِحْنًى and صَحْنًى,] (S, and so accord. to some copies of the K,) or صِحْنَاةٌ and صَحْنَاةٌ, (Mgh, Msb,) or thus also, (accord. to some copies of the K,) or thus, and also صِحْنَآءَةٌ and صَحْنَآءَةٌ, (accord. to other copies of the K,) or when with ة having a more special signification, [being a n. of un., and, if so, accord. to a general rule, with tenween when without ة, as is said to be the case in the TA, on the authority of Az, accord. to whom, as is also there stated, the word is pluralized by the elision of the ة,] (S,) A certain condiment, or seasoning, made of fish, (S, K,) of small fish, which has the properties of exciting appetence, and rectifying the state of the stomach: (K:) or i. q. صِيرٌ, (Mgh, Msb,) i. e. what is called in Pers. مَاهِى آوَهٌ [jelly of salted fish]: (Mgh:) AZ is related to have said that صحناة is Pers., meaning what the Arabs call صِير: IAth says that صير and صحناة are both of them Pers. words. (TA.)

صَحُونٌ
صَحُونٌ ذ A she-camel that has a habit of kicking: (AA, S, K:) and a kicking mare or horse: and a she-ass that kicks the he-ass with her hind leg whenever he comes near to her: or, as some say, a she-ass in which are whiteness and redness [app. meaning a wild she-ass]. (TA.)

مِصْحَنَةٌ
مِصْحَنَةٌ ذ A vessel like the [bowls called] صَحْفَة (K, TA) and قَصْعةَ. (TA.)

### Türkçe

**صَحَنَهُ**
1 **صَحَنَهُ** ذ , (S, K,) [muzâri‘i **صَحَنَ** ,] mastar ismi **صَحْنٌ**, (TA,) Ona bir şeyi bir **صَحْن** içinde verdi, (S, K,) yani bu adla anılan kâse: (S:) Fr.’dan: (TA. [Bkz. 5.]) Ve **صَحَنَهُ دِينَارًا** Ona bir dinar verdi. (TA.) ― -b2- Yine, (AA, S, K,) muzâri‘i yukarıdaki gibi, (K,) Ona vurdu. (AA, S, K.) Şöyle dersin: **صَحَنْتُهُ صَحَنَاتٍ** yani ona vuruşlar vurdum [son kelime ↓ **صَحْنَةٌ**’nin çoğuludur; o da bir-kerelik mastardır]. (S.) Ve **صَحَنَهُ عِشْرِينَ سَوْطًا** Ona kamçıdan yirmi vuruş vurdu. (TA.) ― -b3- **صَحَنَتِ الحَالِبَ بِرِجْلِهَا** O (dişi deve) sağanı arka ayağıyla tekmeledi. (TA.) -A2- **صَحَنَ بَيْنَهُمْ**, (S, K,) mastar ismi yukarıdaki gibi, (TA,) Aralarında barış yaptı; yahut işleri düzeltmeyi, bir anlaşmayı, bir uyumu veya bir uzlaşmayı gerçekleştirdi. (S, K.)

**تصحِّن**
5 **تصحِّن** ذ İstedi, yahut dilendi: (K, TA:) şöyle denir: **خَرَجَ فُلَانٌ يَتَصَحَّنُ النَّاسَ** Falan kimse insanların (yanına) çıkıp onlardan dilenmeye gitti; (AZ, TA;) yahut, [birçok Arap ve diğer Doğulu dilencilerin âdeti üzere,] onlardan bir kâse içinde, [bkz. 1, ilk cümle,] yahut başka bir şey içinde dilenerek. (TA.)

**صَحْنٌ**
**صَحْنٌ** ذ Büyük bir **عُسّ** [yani kâse yahut içme kabı]; (S, K;) **تِبْن**’e [bkz.] yakın büyüklükte: (Ks, S, madde **تبن**’de:) yahut sığ bir **عُسّ**: (S’nin bir nüshasına göre böyledir:) yahut büyük de küçük de olmayan bir kâse yahut içme kabı (**قَدَح**): (TA:) [şimdi tabak ve sahan için kullanılır:] [azlık] çoğulu **أَصْحُنٌ** (Msb, * TA) ve [çokluk] çoğulu **صِحَانٌ** (TA) [ve görünüşe göre, modern kullanıma uygun olarak, **صُحُونٌ**]. ― -b2- Ve [bundan dolayı,] Bir [tür] zil; (PS;) küçük bir bakır leğencik (**طُسَيْتٌ**, [**طَسْتٌ**’ün küçültmesi,]) **صَحْنَانِ** denilen şeylerden biri, (S,) bu da iki küçük bakır leğencik (**طُسَيْتَانِ صَغِيرَتَانِ**, K,) demektir; bunlar birbirine vurulur. (S. K.) ― -b3- Ve (mecazen:) Katı tırnağın içi; (K, TA;) ayrıca **سكرجة** [yani **سُكُرُّجَة** yahut **سُكُرَّجَة**] diye de adlandırılır. (TA.) ― -b4- Ve (varsayılan mecaz:) Kulağın içi: yahut onun **مَحَارَة**’si [yani konka]si. (TA.) Ve **صَحْنَا الأُذُنَيْنِ** [TA’ya ve K’nın yazma nüshama göre böyledir; CK’da **صَحْناءُ**dur,] (varsayılan mecaz:) Kulakların her birinin iç kısmının durma yeri (**مُسْتَقَرّ**); (K;) atın iki kulağının her birinin iç kısmının durma yerinin işitme yeri [yahut dış kulak yolu] demektir: çoğulu **أَصْحَانٌ**. (TA.) ― -b5- Yine Evin ortası; (S, K;) evin ortasının [ve mescid vb.’nin] **سَاحَة**’si [yani avlusu] demektir: (TA:) [ve ayrıca bir salon: zira] çatısız da olsa çatılı da olsa böyle adlandırılır. (Kull, **بَيْتٌ** maddesinde.) Ve çölün ortasının **سَاحَة**’si [yahut geniş boş kısmı]; ve yüksek ve düz, yahut sert ve yüksek bir arazinin (ortasının); ve alçak yahut çukur bir yerin geniş bir alanının (ortasının): çoğulu **صُحُونٌ**, tek çoğul şekli budur. (TA.) Çölün geniş bir kısmı: şu sözde olduğu gibi: **سِرْنَا فِى صَحْنِ الفَلَاةِ** [Çölün geniş kısmında yol aldık]. (Msb.) Ve düz, yahut ova bir yer parçası. (TA.) Ve bir vadinin, [diğer] yüksek yerlerin üstünde bir yükselti bulunan, sanki [onlar tarafından] desteklenmiş gibi olan bir yamaç (**سَنَد**); ve aynı şekilde, bir dağın ve **أَكَمَة** denilen türden bir tepenin (yamacı); yerin **صُحُون**’u onun **دُفُوف**’udur [yani setleri yahut yamaçlarıdır]: çıplaktır ve [yağmurla] akıp giden türdendir; ve her şeyden çıplak ve düz olmadıkça böyle adlandırılmaz: ayrıca, hurmaların kurutulmak üzere konulduğu yerin alanı gibi düz bir yer parçası demektir. (TA.) ― -b6- [Bundan dolayı,] şöyle denir: **جَرَى الدَّمْعُ عَلَى صَحْنَىْ وَجْنَتَيْهِ** (mecazen:) [Gözyaşı, iki yanağının her birinin orta kısmı üzerinde aktı]. (TA.) -A2- Yine Bir bağış. (TA. [Bkz. 1, ilk cümle.])

**صَحْنَةٌ**
**صَحْنَةٌ** ذ ; çoğulu **صَحَنَاتٌ**: bkz. 1. -A2- Yine Kadınların erkekleri büyüledikleri ve onları (başka kadınlardan) alıkoydukları yahut onlardan men ettikleri bir boncuk (**خَرَزَةٌ**). (Lh, TA.)

**صُحْنَةٌ**
**صُحْنَةٌ** ذ **حَرَّة** denilen [taşlık arazi]nin açık bir boşluğu. (K.)

**صِحْنَآءٌ**
**صِحْنَآءٌ** ذ , (S, ve K’nın bazı nüshalarına göre de böyledir,) ve **صَحْنَآءٌ**, (K’nın bazı nüshalarına göre yine böyledir,) ve kısa elif ile, [görünüşe göre **صِحْنًى** ve **صَحْنًى**,] (S, ve K’nın bazı nüshalarına göre de böyledir,) yahut **صِحْنَاةٌ** ve **صَحْنَاةٌ**, (Mgh, Msb,) yahut yine böyle, (K’nın bazı nüshalarına göre,) yahut böyle, ve ayrıca **صِحْنَآءَةٌ** ve **صَحْنَآءَةٌ**, (K’nın diğer nüshalarına göre,) yahut ة ile olduğunda daha özel bir anlam taşıyarak, [bir-kerelik isim olup; eğer öyleyse, genel bir kaideye göre, ة olmaksızın olduğunda tenvin ile; TA’da Az’dan naklen bunun böyle olduğu söylenir; ona göre, orada ayrıca belirtildiği üzere, kelime ة’nin düşürülmesiyle çoğullaştırılır,] (S,) Balıktan yapılan belirli bir katık yahut çeşni, (S, K,) küçük balıktan; iştahı uyandırma ve midenin hâlini düzeltme özelliklerine sahiptir: (K:) yahut **صِيرٌ** ile aynı (i. q.), (Mgh, Msb,) yani Farsçada **مَاهِى آوَهٌ** denilen şey [tuzlanmış balık jölesi]: (Mgh:) AZ’nin, **صحناة**’nin Farsça olduğunu, Arapların **صِير** dediği şey anlamına geldiğini söylediği rivayet edilmiştir: IAth, **صير** ve **صحناة**’nin ikisinin de Farsça kelimeler olduğunu söyler. (TA.)

**صَحُونٌ**
**صَحُونٌ** ذ Tekme atma huyu olan dişi deve: (AA, S, K:) ve tekme atan kısrak yahut at: ve erkek eşek ona yaklaştığında her defasında onu arka ayağıyla tekmeleyen dişi eşek: yahut, bazılarının dediğine göre, içinde beyazlık ve kızıllık bulunan bir dişi eşek [görünüşe göre yaban eşeği]. (TA.)

**مِصْحَنَةٌ**
**مِصْحَنَةٌ** ذ **صَحْفَة** (K, TA) ve **قَصْعةَ** gibi bir kap. (TA.)
