# صخخ (ص-خ-خ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D8%AE%D8%AE

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

Kur'an'daki karşılığı: Yüksek ses

- Harfler: ص - خ - خ
- Kur'an'da: 1 geçiş · 1 ayet · 1 sîga
- 8 sözlük

## Sîgalar (1)

| Sîga | Kalıp | Anlam | Geçiş | Ayet | İlk ayet |
|---|---|---|---|---|---|
| [الصَّاخَّةُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/siga/%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%8E%D9%91%D8%A7%D8%AE%D9%8E%D9%91%D8%A9%D9%8F.md) | الْفَاعِلَةُ | Yüksek ses | 1 | 1 | [80:33](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/ayet/80:33.md) |

## Mücavir kökler — 1 mücavir (2 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.

1. [جيأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%8A%D8%A3.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · Ceyee yağmur sularının toplanıp biriktiği yerdir

## Kök analizi

### Kök tanımı ve çekirdek özet

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | صخخ |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Mükerrer |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [صيح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%8A%D8%AD.md), [قرع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%B9.md), [هدد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AF%D8%AF.md) |
| Zıt Kök | [صمت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%85%D8%AA.md) |
| Çekirdek Özet 1 | İki sert ve masif cismin birbirine şiddetle çarpmasıyla çıkan, kulağı delen tiz ve sarsıcı ses |
| Çekirdek Özet 2 | İnsanın tüm duyusal ve zihinsel bağlarını kopararak bilincini altüst eden nihai kıyamet sayhası |
| Çekirdek Özet 3 | Fiziksel bir uyarının şiddet eşiğini aşarak algı kanallarını tıkaması ve bireyi mutlak bir tekilliğe zorlaması |
| Kritik Hata Riski | İfadenin yalnızca sıradan bir gürültü veya yüksek ses sanılarak, algıyı ve ilişkileri felç eden ontolojik dehşet boyutunun göz ardı edilmesi |

### Biliteral analiz

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| صخ | Sert bir kütleye çarpma, sürtünme ve kırılma esnasında açığa çıkan katı direnç ve çınlama sesi; nitekim aynı çekirdeği taşıyan [صخر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%B1.md) kökü masif, delinmez ve sert kaya kütlesini ifade eder | خ | İkinci خ harfinin katmerlenmesi (taz‘îf), çarpma anındaki sürtünme ve yırtılma sesini kulağı delecek, zarları patlatacak ve işitmeyi iptal edecek derecede sürekli ve delici bir rezonansa dönüştürmüştür |

### Piktografik analiz

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ص | Olta, bitki | Bir noktaya saplanma, yakalama, hedefe kilitlenme ve sımsıkı tutunma hareketi |
| خ | Çit, duvar | Ayrılma, yarılma, delinme veya bir engelin zorlanarak yırtılması (türetme imge) |
| خ | Çit, duvar | Delinme ve yarılma hareketinin yinelenmesi, koruyucu zarların art arda yırtılması (türetme imge) |
| صخخ | Olta, bitki + Çit, duvar + Çit, duvar | Hedefe doğrudan saplanan bir darbenin koruyucu duvarları ve perdeleri şiddetle delip geçmesi; ses dalgasının kulak zarını ve algı kalkanını yırtarak bilinci istila etmesi |

### Tarihsel ve erken kullanım

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | İki kayanın veya demirin birbirine sertçe vurulmasıyla çıkan çınlama sesi; sert bir cismin kulağa batarcasına darbe indirmesi ve işitmeyi geçici ya da kalıcı olarak sağır etmesi |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem bedevi kullanımında kök, sert bir taşın diğerine vurulmasıyla çıkan tiz ses veya bir şahsın aniden başına inen büyük musibet ve bela için darb-ı mesel kabilinden kullanılmıştır |
| Erken Arapça kullanım | İbnü'z-Zübeyr'in Kâbe'yi yeniden inşası esnasında gökten kulağı sağır edici bir sesin veya felaketin inmesinden endişe edildiğini anlatan rivayette semadan gelen helak edici sayha anlamında kullanılmıştır |

Kaynak: Kitābü'l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

### Sami etimolojik katman

Arapça صخخ kökü, gürültülü çarpma, sürtünme ve ses çıkarma hareketini betimleyen onomatopoetik (yansıma) kökenli bir Sami çekirdeğine dayanır. Kuzeybatı Sami dillerinde ve İbranicede doğrudan üçlü صخخ dizilişi nadir olmakla birlikte, sert kaya ve taş anlamındaki soydaş köklerle (İbranice tsûr veya tsekhîakh - çıplak kaya, güneşte kavrulmuş sert taş yüzeyi) fonetik ve semantik bir akrabalık gösterir. Arapçada kök, ses taklidi özelliğini koruyarak iki katı nesnenin (demir veya taş) çarpışmasından doğan tiz rezonansa ve bu rezonansın kulak zarı üzerindeki delici etkisine tahsis edilmiştir. Bu durum, Sami kök havzasındaki sertlik ve taş imgesinin Arap dilinde işitsel şiddet ve algısal travma yönünde özelleştiğini ortaya koymaktadır.

Güven: Güçlü

Kaynak: Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

### Etimolojik analiz

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Sert nesnelerin birbirine çarpması | Taşın taşa, demirin demire vurmasıyla çıkan metalik ve delici sesin kulakları sağır etmesi anlamından türemiştir | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice tsekhîakh (sert/çıplak kaya) | Sert cisim, taş ve parlak/katı zemin semantiğiyle sesin sert bir yüzeyden yansıması arasındaki fonetik bağ | Muhtemel |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik yansıma kökler | Yüksek frekanslı sürtünme ve çarpma seslerini taklit eden konsonant dizilimleri | Muhtemel |

Kaynak: Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab, Gesenius.

### Kardeş kökler

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| صخخ | Anlamlı | Kulak delen ses, şiddetli darbe | İki sert cismin çarpışmasıyla çıkan ve kulağı sağır eden çınlama | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| خصخ | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir |
| خخص | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir |

### Komşu kökler ve zıt kök

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| صخخ | Merkez | İşitsel dehşet ve darbe | Kulağı delecek ve sağır edecek derecede şiddetli, ani çarpma sesi | Fiziksel çarpışmanın kulağı doğrudan felç etmesi |
| [صيح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%8A%D8%AD.md) | Komşu | Yüksek ses ve nida | Bir canlının boğazından veya gökten çıkan yırtıcı haykırış | Organik veya ilahi nida karakteri taşır |
| [قرع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%B9.md) | Komşu | Vurma ve çarpma | Bir nesnenin diğerine ses çıkaracak şekilde temas etmesi | Sesin deliciliğinden ziyade vuruş hareketine odaklanır |
| [هدد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AF%D8%AF.md) | Komşu | Yıkım ve gürleme | Ağır bir yapının çökmesiyle çıkan bas ve boğuk gürültü | Tiz ve kulak delici değil, derinden gelen sarsıcı sestir |
| [صمت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%85%D8%AA.md) | Zıt | Sessizlik ve durgunluk | Sesin ve seda çıkarıcı her türlü hareketin tamamen kesilmesi | İşitsel uyarımın sıfırlanması halidir |

### Başka dillerde anlam karşılıkları

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | صخخ | Kulak delen ses, şiddetli darbe | Sert nesnelerin çarpmasıyla kulağı sağır eden ve bilinci sarsan ses | Kesin |
| Latince | Clangor, sonitus percellens | Çınlama, sersemletici gürültü | Clangor tiz metalik sesi, sonitus percellens ise zihni felç eden darbeyi karşılar | Güçlü |
| İngilizce | Deafening blast, piercing cry | Sağır edici patlama, delici çığlık | Sesin hem kulak zarını delen frekansını hem de ani dehşetini ifade eder | Güçlü |
| Almanca | Betäubender Schrei, gellender Laut | Sersemletici gürültü, tiz çığlık | Duyuları geçici olarak dumura uğratan yüksek perdeli sesi aktarır | Güçlü |
| Fransızca | Fracas assourdissant, cri perçant | Sağır edici gümbürtü, delici çığlık | İşitme duyusunu devre dışı bırakan ezici akustik şiddeti anlatır | Güçlü |

Kaynak: Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Lexicon.

### Vücûh ve nezâir

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| الصَّاخَّةُ | Kıyametin ikinci üflenişi, kulakları sağır eden nihai sayha | İnsanın en yakınlarından kaçtığı, duyusal ve zihinsel melekelerin dehşetle kilitlendiği kıyamet sahnesi (Abese [80:33](https://lisan.digital/tr/ayet/80:33.md)) |

### Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Sem'iyyât ve eshâtologya | Sur'a üflenişin fiziksel mi yoksa ontolojik bir emir mi olduğu ve sesin canlıları nasıl sersemlettiği | Evrenin düzenini bozan ve dirilişi başlatan nihai kozmik darbe |
| Fıkıh | Veri bulunamadı | Istılahi bir fıkıh hükmüne konu olmamıştır | Veri bulunamadı |
| Tefsir | Kıyamet isimleri ve tasvirleri | İsmin fail vezninde gelip meful (kulakları sağır edilmiş kimse) veya mastar (sağır edici sayha) anlamı taşıması | Dehşetin şiddetiyle insanın kendi derdine düşmesi ve bağların kopması |
| Hadis | Eşrâtü's-sâa ve fiten rivayetleri | Kıyamet öncesi semadan gelecek helak edici sesler ve Kâbe inşası sırasındaki korku anlatıları | İnsanı bulunduğu yerde donduran semavi tehdit ve uyarı |

### Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Eskatolojik uyanış | Mutlak hesap anı | İllüzyonları yıkma | Dünyevi meşgalelerin sahte güvenliğini bir anda parçalayarak insanı çıplak hakikatle yüzleştirir | Kesin |
| İlmi | Akustik ve algı psikolojisi | Şok dalgası ve aşırı uyarım | Duyusal felç | İşitme eşiğini aşan desibel ve rezonansın sinir sistemini geçici olarak kitlemesi durumudur | Güçlü |
| Siyasi | Otorite ve kriz anı | Beklenmedik nihai buyruk | Hiyerarşiyi sıfırlama | Tüm siyasi yapıları, unvanları ve toplumsal statüleri anında hükümsüz kılan karşı konulamaz güç | Muhtemel |
| İktisadi | Mülkiyet ve ilişki ağları | Mutlak değersizleşme | Değer algısını çökertme | En değerli varlıkların ve servet bağlarının dahi bir anda önemsizleştiği kriz noktası | Muhtemel |

### Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Akustik şok dalgası (akustik rezonans yıkımı) | Bir sistemin taşıma kapasitesini aşan ani basınç dalgasının alıcı mekanizmayı (zarı) fiziksel olarak deforme etmesi ve sistemi çökertmesi | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Travmatik anomi (sosyal bağların ani kopuşu) | Bireyin üzerine çöken aşırı travmanın, en temel akrabalık ve dayanışma ağlarını bir anda anlamsızlaştırarak kişiyi tam bir yalnızlığa itmesi | Güçlü |

### Yanlış daraltma ve kritik hata riski

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kelimenin sadece "yüksek bir gürültü" veya "korkutucu bir ses" olarak çevrilip geçilmesi |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Sesin sadece bir duyum değil; zihni, bedeni, akrabalık bağlarını ve tüm algı dünyasını felç eden kurucu bir kozmik vakıa olması |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Ayette tasvir edilen "kişinin kardeşinden, annesinden, babasından kaçması" durumunun psikolojik ve ontolojik gerekçesinin kavranamaması |

### Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kıyamet sahnelerinin duyusal realizmini, bir ses dalgasının insan psikolojisini ve sosyal dokusunu nasıl bir anda atomize edebileceğini en somut dille gösterdiği için |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Ahiret, diriliş, kozmik çöküş ve insanın bencilce kendi nefsinin telaşına düştüğü dehşet anlarını anlatan eskatolojik ayetlerde |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Kıyametin sadece görsel bir yıkım olduğu zannını yıkar; işitsel darbenin insan bilinci üzerindeki mutlak yıkıcı otoritesini ortaya koyar |

### Nihai sentez ve LaTeX modeli

- Somut anlam: İki sert taş veya demirin birbirine çarpmasıyla çıkan, kulağı delen ve sağır eden şiddetli çınlama sesi.
- Soyut anlam: Eşik değerini aşan nihai bir uyarının, bilincin dış dünyayla ve sosyal bağlarla olan tüm iletişim kanallarını koparması hali.
- Sistematik karşılık: Sosyal, zihinsel ve fiziksel ağları sıfırlayarak varlığı tekil bir muhasebe zeminine hapseden kaçınılmaz şok olgusu.
- LaTeX modeli: $$S \xrightarrow{\;I > I_0\;} \delta(t) \implies \lim_{I \to \infty} R(t) = 0$$
- LaTeX açıklaması: Modelde $S$ akustik veya ontolojik ses uyarısını, $I$ bu uyarının şiddetini, $I_0$ ise insan algısının dayanma eşiğini temsil eder. Uyarının şiddeti eşik değeri aştığında ortaya çıkan darbe $\delta(t)$ Dirac delta fonksiyonu gibi anidir; bu şokun neticesinde bireyin dış dünyayla ve çevresiyle kurduğu ilişkiler ağı $R(t)$ sıfıra yaklaşarak mutlak bir tekillik ve tecrit hali hasıl olur.

## Geçtiği ayetler (1 ayet)

Mushaf sırasıyla, metinleriyle. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/occurrences?meal=IK

### [Abese 80:33](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/ayet/80:33.md) — الصَّاخَّةُ

فَإِذَا جَاءَتِ الصَّاخَّةُ

Meal (IK): O büyük gürültü geldiği zaman;

## Sözlükler (8)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الخاء والصاد
خص: الخُصُّ: بيتُ يسقفُ بخشبةٍ على هَيئة الأزَج، وجمعه: خِصاصٌ.
وخَصَصْت الشيء خصوصاً، واخْتَصَصتُه.
والخَاصَة، الذي اختصصتَهُ لنفسك.
والخصَاصةُ: سوء الحال.
والخَصاصُ: شبه كوةٍ في قُبَّةٍ ونحوها إذا كان واسعاً قدر الوجه، قال:
وإنْ خَصاصُ ليلهِنَّ استدا
رَكبْنَ من ظَلْمائهِ ما اشتدّا
أخبر أنّهنّ لا يَهَبْنَ الليل، وشبه القَمَرَ بالخَصاص، وبعضٌ يجعل الخَصاص للضيق والواسع، حتى قالوا لخروق المِصْفاةِ: خصاص. وخَصاص المُنْخُل: خُرُوقه، وجمعه: أَخصَّة، ويسمى الغيم: خَصاصةٌ.
وكل خَرقٍ أو خَلَل في سحاب أو منخل يُسَمَّى: خَصاصةً والجميع: خَصاصٌ. والخَصاص: فرج ما بين الأثافي.
صخ: الصّاخّةُ: صَيْحةٌ تَصُخُّ الآذان فتُصِمُّها، ويقال: هي الأمر العظيم، يقال: رماه الله بصاخَّةٍ، أي: بداهيةٍ وأمرٍ عظيم.
والغرابُ يَصُخُّ بِمنْقارِه في دَبَرِ البَعير، أي: يَطْعَنُ فيه.

##### Türkçe

باب **الخاء** ve **الصاد**
**خص**: **الخُصُّ**: **الأزَج** heyeti üzere bir tahta ile tavanı örtülen bir ev; cem‘i: **خِصاصٌ**.
Ve “**خَصَصْت** الشيء **خصوصاً**” ve “**اخْتَصَصتُه**”.
Ve **الخَاصَة**: onu kendin için tahsis ettiğin şey.
Ve **الخصَاصةُ**: hâlin kötülüğü.
Ve **الخَصاصُ**: bir kubbede ve benzerinde, yüz miktarı geniş olunca, bir pencerecik benzeri; dedi ki:
وإنْ **خَصاصُ** ليلهِنَّ استدا
رَكبْنَ من ظَلْمائهِ ما اشتدّا
Onların geceyi umursamadıklarını haber verdi; ve ayı **الخَصاص**a benzetti. Ve bazısı **الخَصاص**ı darlık ve genişlik için kılar; hatta **المِصْفاةِ** deliklerine: **خصاص** dediler. Ve **خَصاص** **المُنْخُل**: onun delikleridir; cem‘i: **أَخصَّة**; ve buluta: **خَصاصةٌ** denir.
Ve bulutta yahut elekte her bir delik yahut gedik: **خَصاصةً** diye adlandırılır; hepsi: **خَصاصٌ**. Ve **الخَصاص**: **الأثافي** arasındaki aralık.
**صخ**: **الصّاخّةُ**: kulaklara çarpıp onları sağır eden bir çığlık; ve denir ki: o, büyük iştir; denir ki: “Allah onu **صاخَّةٍ** ile attı”, yani: bir felâket ve büyük bir iş ile.
Ve karga, devenin arka tarafına gagasıyla **يَصُخُّ**, yani: ona saplar.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الصاخَّةُ: الصَيْحَة تصمُّ لشدَّتها. تقول: صَخَّ الصوت الأذنَ يصُخُّها صَخّاً. ومنه سميت القيامة: الصاخَةَ. وضربت الصخرة بحجر فسمعت لها صَخَّةً.

##### Türkçe

**الصاخَّةُ**: şiddetinden dolayı sağır eden **الصَيْحَة**. Şöyle dersin: **صَخَّ** ses kulağı; onu **يصُخُّها** **صَخّاً**. Ondan dolayı kıyamet **الصاخَةَ** diye adlandırıldı. Ve kayayı bir taşla vurdum da onun için bir **صَخَّةً** işittim.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ص خ خ
صخه يصخه‏:‏ ضرب أذنه فأصمها وصاح بهم صيحة تصخ الآذان‏.‏
و ‏"‏ إذا جاءت الصاخة ‏"‏‏:‏ الداهية الشديدة‏.‏
وسمعت للحجر صخة وقد صخ صخيخاً وهو صوته إذا قرع‏.‏
وصخ لحديثه إذا أصاخ له‏.‏
ومن المجاز‏:‏ صخّني فلان بعظمة‏:‏ رماني بها وبهتني‏.‏

##### Türkçe

ص خ خ
**صخه يصخه**: kulağını vurdu da onu sağır etti; ve onlara, kulakları sağır eden bir çığlıkla bağırdı.
Ve “**إذا جاءت الصاخة**”: şiddetli musibet.
Ve taş için bir **صخة** işittim; ve o, vurulduğu zaman onun sesi olan bir **صخيخاً** ile **صخ** etti.
Ve onun sözüne, ona kulak verdiği zaman **صخ** etti.
Ve mecazdan: falan kimse beni bir kemikle **صخّني**: onu bana attı ve beni hayrete düşürdü.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الصخُّ: الضرب بالحديد على الحديد، والعصا الصلبة على شيءٍ مُصمتٍ. وَصَخُّ الصخرة وَصَخِيخُها: صوتُها إِذا ضربتها بحجر أَو غيره. وكلُّ صوت من وقع صخرة على صخرة ونحوه: صَخٌّ وصَخيخٌ، وقد صَخَّت تصخُّ؛ تقول: ضربت الصخرة بحجر فسمعت لها صَخَّةً.
والصاخَّةُ: القيامة، وبه فسر أَبو عبيدَة قوله تعالى: فَإِذا جاءَت الصاخة؛ فإِما أَن يكون اسمَ الفاعل من صخ يصخ، وإِما أَن يكون المصدَر؛ وقال أَبو إِسحاق: الصاخة هي الصيحة التي تكون فيها القيامة تصُخُّ الأَسماعَ أَي تُصِمُّها فلا تسمع إِلاَّ ما تدعى به للإِحياء. وتقول: صخَّ الصوتُ الأُذُنَ يَصُخُّها صخّاً. وفي نسخة من التهذيب أَصخ إِصخاخاً، ولا ذكر له في الثلاثي. وفي حديث ابن الزبير وبناء الكعبة: فخاف الناس أَن يصيبهم صاخة من السماء؛ هي الصيحة التي تَصُخُّ الأَسماع أَي تقرعها وتصمها. قال ابن سيده: الصاخة صيحة تصخ الأُذن أَي تطعنها فتصمها لشدتها؛ ومنه سميت القيامة الصاخة، يقال كأَنها في أُذنه صاخة أَي طعنة. والغرابُ يصُخُّ بمنقاره في دَبَرِ البعير أَي يطعن؛ تقول منه صخ يصخ. والصاخة: الداهية.

##### Türkçe

**الصخُّ**: demirle demire vurma; ve sert değnekle katı (sağlam) bir şey üzerine (vurma).

Ve **صَخُّ الصخرة** ve **صَخِيخُها**: onu bir taşla yahut başkasıyla vurduğun zaman onun sesi. Ve her bir

ses, bir kayanın bir kayaya düşmesinden ve benzerinden (doğan): **صَخٌّ** ve **صَخيخٌ**; ve gerçekten **صَخَّت** **تصخُّ**; dersin:

kayayı bir taşla vurdum da ona ait bir **صَخَّةً** işittim.

Ve **الصاخَّةُ**: kıyamet; ve onunla Ebû Ubeyde, Yüce Allah’ın sözünü tefsir etti: “Artık geldiği zaman

**الصاخة**”; artık ya **صخ**’tan, **يصخ**’tan ism-i fâil adı olur, yahut da masdar olur;

ve Ebû İshak dedi: **الصاخة** kıyametin içinde bulunduğu çığlıktır; kulakları **تصُخُّ**

yani onları sağır eder; böylece diriltmeye çağrıldığın şeyden başka bir şey işitmez.

Ve dersin: **صخَّ** ses kulağı, onu **يَصُخُّها** **صخّاً**. Ve tehzîbin bir nüshasında **أَصخ**

**إِصخاخاً** (vardır); ve onun üçlüde zikri yoktur. Ve İbnü’z-Zübeyr’in hadîsinde ve Kâbe’nin inşasında:

insanlar, gökten kendilerine bir **صاخة** isabet etmesinden korktu; o, kulakları **تَصُخُّ** olan çığlıktır,

yani onları çarpar ve sağır eder. İbn Sîde dedi: **الصاخة** kulağı **تصخ** eden bir çığlıktır, yani onu deler

de şiddetinden onu sağır eder; ve ondan dolayı kıyamet **الصاخة** diye adlandırıldı; denir: sanki onun kulağında bir **صاخة** var, yani

bir delme. Ve karga, gagasıyla devenin **دَبَرِ**’inde **يصُخُّ** eder, yani deler; ondan dersin: **صخ** **يصخ**.

Ve **الصاخة**: musibet.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ص خ خ * * الصَّاخَّةُ * الصيحة تُصم لشدتها تقول * صَخَّ * الصوت الأذن من باب رد ومنه سُميت القيامة * الصاْخَّةُ

##### Türkçe

* ص خ خ * * **الصَّاخَّةُ** * şiddetinden dolayı sağır eden çığlık; **صَخَّ** denir: ses, kulağı (sağır etti); **رد** babındandır. Ondan dolayı kıyamet **الصاْخَّةُ** diye adlandırılmıştır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الصخ: الضرب بالحديد على الحديد، وبشء صلب كالعصا على شيء مصمت. والصخ: صوت الصخرة، كالصخيخ، إذا ضربتها بحجر أو غيره، وكل صوت من وقع صخرة على صخرة ونحوه. وقد صخت تصخ، تقول: ضربت الصخرة بحجر فسمعت لها صخة. وفي حديث ابن الزبير وبناء الكعبة فخاف الناس أن يصيبهم صاخة من السماء، الصاخة: صيحة تصخ الأذن، أي تصم لشدتها. قاله ابن سيده. ومنه سميت القيامة الصخة، وبه فسر أبو عبيدة قوله تعالى:  فإذا جاءت الصاخة  فإما أن يكون اسم الفاعل من صخ يصخ، وإما أن يكون المصدر. وقال أبو إسحاق: الصاخة هي الصيحة التي تكون فيها القيامة تصخ الأسماع أي تصمها فلا تسمع إلا ما تدعى به للإحياء. وتقول: صخ الصوت الأذن يصخها صخا. وفي نسخة من التهذيب أصخ إصخاخا. وفي الأساس: الصاخة: الداهية الشديدة، ومنه سميت القيامة. ويقال: كأنه في أذنه صاخة، أي طعنة. وصخ الغراب يصخ إذا طعن بمنقاره في دبرة البعير، وصخ صخيخا، وهو صوته إذا فزع. وصخ لحديثه: أصاخ له. ومن المجاز: صخني فلان بعظيمة: رماني بها وبهتني.

##### Türkçe

**الصخ**: demire demirle vurmak; ve değnek gibi katı bir şeyle, yekpare bir şeye (vurmak). Ve **الصخ**: kayalığın sesi; **الصخيخ** gibi; onu bir taşla veya başkasıyla vurduğun zaman; ve her ses, bir kayanın bir kayaya düşmesinden ve benzerinden (doğan ses). Ve (şöyle) olmuştur: **صخت** **تصخ**; dersin ki: kayayı bir taşla vurdum da onun için bir **صخة** işittim. Ve İbnü’z-Zübeyr’in ve Kâbe’nin inşası hadîsinde: insanlar, gökten kendilerine bir **صاخة** isabet etmesinden korktular; **الصاخة**: kulağı **تصخ** eden, yani şiddetinden sağır eden bir çığlık. Bunu İbn Sîde söylemiştir. Ve ondan dolayı kıyamet **الصخة** diye adlandırıldı; ve onunla Ebû Ubeyde, Yüce Allah’ın şu sözünü tefsir etti: “**فإذا جاءت الصاخة**”; artık ya **صخ** **يصخ**’tan ism-i fâildir, yahut masdardır. Ebû İshâk dedi ki: **الصاخة** kıyametin içinde olduğu çığlıktır; işitmeleri **تصخ** eder, yani onları sağır eder; böylece diriltme için kendisiyle çağrıldıkları şeyden başka bir şey işitmezler. Ve dersin: ses kulağı **صخ** etti; onu **صخا** ile **يصخها**. Ve **التهذيب**’in bir nüshasında: **أصخ** **إصخاخا**. Ve **الأساس**’ta: **الصاخة**: şiddetli musibet; ve ondan dolayı kıyamet adlandırıldı. Ve denilir: sanki onun kulağında bir **صاخة** var; yani bir mızrak darbesi. Ve karga **صخ** eder, **يصخ**; devesinin arka tarafına gagasıyla sapladığı zaman; ve **صخ** **صخيخا**; ve o, ürktüğü zaman onun sesidir. Ve onun sözü için **صخ** etti: ona **أصاخ** etti. Ve mecazdan: falan kimse beni bir kemikle **صخني** etti: onu bana attı ve beni hayrete düşürdü.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

صَخَّ
صَخَّ U ( n. ac. صَخّ 1 ),
a.  Deafened.

b.

b.  Struck on the ear.

c.  ( n. ac. صَخّ 1 ,  صَخِيْخ 25 ), Resounded.

صَخَّة
صَخَّة 1t ,
a.  Vibration, resonance.

b.  Clash.

صَاْخِخَة
صَاْخِخَة 21t ,
a.  Deafening cry.

##### Türkçe

صَخَّ
**صَخَّ** U (isim-fiil: **صَخّ** 1),
a. Sağır etti.

b.

b. Kulağa vurdu.

c. (isim-fiil: **صَخّ** 1, **صَخِيْخ** 25), Çınladı.

صَخَّة
**صَخَّة** 1t,
a. Titreşim, yankı.

b. Çarpışma.

صَاْخِخَة
**صَاْخِخَة** 21t,
a. Sağır edici çığlık.

### [Kitâbullâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/sozluk/kitab_allah.md) — Kur'an kullanımından türetilmiş

صخخ
صَخَّ - يَصُخُّ - صَاخّ - صَاخَّة
صَخَّ - يَصُخُّ + صوت + الأسماع: يصمها بصوت شديد: يصدر صوتاً شديداً يصم الآذان لشدته
صَاخّ: أصلها " صَاخِخ ": اسم فاعل صفة مشبهة من " صَخَّ - يَصُخُّ ": الذي يصدر صوتاً شديداً يصم الآذان لشدته
صَاخَّة: مؤنث " صَاخّ ": وهو كذلك فاعل مرة من " صَخَّ - يَصُخُّ ": الشيء أو الأمر الفريد الخاص الذي  يصم الأسماع  لشدة أثره
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ" رفع وزيادة شدة الصوت بحسب درجة الارتفاع في شدة الصوت"، وهي:
صَوَرَ - يَصْوِرُ، صَخَّ - يَصُخُّ، مَكَا - يَمْكُوْ، صَاحَ - يَصِيْحُ، صَاتَ - يَصُوْتُ (صَاتَ - يَصَاتُ)، صَلْصَلَ - يُصَلْصِلُ (صَلَّ - يَصِلُّ)
صاخة
 	﴿فإذا جاءت الصاخة(33)﴾ عبس
مختار الصحاح
● [صخخ] ص خ خ: الصَّاخَّةُ الصيحة تُصم لشدتها تقول صَخَّ الصوت الأذن من باب رد ومنه سُميت القيامة الصاْخَّةُ
معجم الفرائد القرآنية:
ص خ خ
"الصَّاخَّةُ " في قوله تعالى :" فَإِذَا جَاءَتِ الصَّاخَّةُ "(33) عبس .
الصَّيخ : شدة الصوت ذي النطق. والصاخة: هي التي تصخ الأسماع، وهي يوم القيامة، سميت بذلك لأنها ذات أهوال وأصوات صاخة .
الراغب
صخ
- الصاخة: شدة صوت ذي النطق، يقال: صخ يصخ صخا فهو صاخ. قال تعالى: }فإذا جاءت الصاخة﴿[عبس/33]، وهي عبارة عن القيامة حسب المشار إليه بقوله:﴾يوم ينفخ في الصور{ [الأنعام/73]، وقد قلب عنه: أصاخ يصيخ.
ملخص اللسان
1.    الصخُّ: الضرب بالحديد على الحديد، والعصا الصلبة على شيءٍ مُصمتٍ.
2.    وَصَخُّ الصخرة وَصَخِيخُها: صوتُها إِذا ضربتها بحجر أَو غيره. وكلُّ  صوت من وقع صخرة على صخرة ونحوه: صَخٌّ وصَخيخٌ، وقد صَخَّت تصخُّ؛
3. والصاخَّةُ: القيامة، الصاخة هي الصيحة التي تكون فيها القيامة تصُخُّ  الأَسماعَ أَي تُصِمُّها فلا تسمع إِلاَّ ما تدعى به للإِحياء.
4.    والغرابُ يصُخُّ بمنقاره في دَبَرِ البعير أَي يطعن
5.    والصاخة: الداهية.
لسان العرب
● - صخخ: الصخُّ: الضرب بالحديد على الحديد، والعصا الصلبة على شيءٍ مُصمتٍ.  وَصَخُّ الصخرة وَصَخِيخُها: صوتُها إِذا ضربتها بحجر أَو غيره. وكلُّ  صوت من وقع صخرة على صخرة ونحوه: صَخٌّ وصَخيخٌ، وقد صَخَّت تصخُّ؛ تقول:  ضربت الصخرة بحجر فسمعت لها صَخَّةً.  والصاخَّةُ: القيامة، وبه فسر أَبو عبيدَة قوله تعالى: فَإِذا جاءَت  الصاخة؛ فإِما أَن يكون اسمَ الفاعل من صخ يصخ، وإِما أَن يكون المصدَر؛  وقال أَبو إِسحاق: الصاخة هي الصيحة التي تكون فيها القيامة تصُخُّ  الأَسماعَ أَي تُصِمُّها فلا تسمع إِلاَّ ما تدعى به للإِحياء.  وتقول: صخَّ الصوتُ الأُذُنَ يَصُخُّها صخّاً. وفي نسخة من التهذيب أَصخ  إِصخاخاً، ولا ذكر له في الثلاثي. وفي حديث ابن الزبير وبناء الكعبة:  فخاف الناس أَن يصيبهم صاخة من السماء؛ هي الصيحة التي تَصُخُّ الأَسماع  أَي تقرعها وتصمها. قال ابن سيده: الصاخة صيحة تصخ الأُذن أَي تطعنها  فتصمها لشدتها؛ ومنه سميت القيامة الصاخة، يقال كأَنها في أُذنه صاخة أَي  طعنة. والغرابُ يصُخُّ بمنقاره في دَبَرِ البعير أَي يطعن؛ تقول منه صخ يصخ.  والصاخة: الداهية.
مقاييس اللغة:
(صخ) الصاد والخاء أصلٌ يدلُّ على صوتٍ من الأصوات. من ذلك الصَّاخَّة يقال إِنَّها الصَّيحةُ تُصِمُّ الآذان. ويقال ضَرَبْتُ الصخرةَ بحجرٍ فسمعتُ لها صَخّا([19]). ويقال صَخَّ الغُرابُ بمنقارِهِ في دَبَرة البَعير، إِذا طَعَن.
القاموس المحيط:
الصَّخُّ الضَّرْبُ بشيءٍ صُلْبٍ على مُصْمَتٍ، وصَوْتُ الصَّخْرَةِ، كالصَّخيخِ. والصَّاخَّةُ صَيْحةٌ تُصِمُّ لشِدَّتِها، والقيامَةُ، والداهيةُ. وصَخَّ الغُرابُ طَعَنَ في دَبْرَةِ البَعِيرِ.
تاج العروس:
صخخ
الصَّخُّ : الضَّرْبُ بالحَديد على الحَديد وبشْءٍ صُلْبٍ كالعصا على شَيْءٍ مًصْمَت . والصَّخُّ : صَوْتُ الصَّخْرَةِ كالصَّخيخ إِذا ضرَبْتَها بحَجرٍ أَو غيرِه وكلّ صَوتٍ من وَقْعِ صَخرةٍ على صخرةٍ ونحوُه . وقد صَخّت تصُخّ تقول : ضَرَبت الصَّخْرَةَ بحَجَرٍ فسمعْتُ لَهَا صَخَّةً . وفي حديث ابن الزُّبير وبِناءِ الكعبة فخافَ النّاسُ أَن يُصيبَهم صَاخَّةٌ من السَّمَاءِ الصَّاخَّة : صَيْحَةٌ تَصُخّ الأُذنَ أَي تُصِمّ لشِدّتها . قاله ابن سيده . ومنه سُمِّيَت القِيامةُ الصَّخّة وبه فسَّر أَبو عبيدة قوله تعالى : " فإِذا جَاءَتِ الصَّاخَّة " فإِمّا أَن يكون اسمَ الفاعل من صَخّ يَصُخّ وإِمّا أَن يكون المصدرَ . وقال أَبو إِسحاق : الصّاخّة هي الصَّيحَة الّتي تكون فيها القِيامة تَصُخّ الأَسماعَ أَي تُصِمّها فلا تَسْمع إِلاّ ما تُدْعَى به للإِحياءِ . وتقول : صَخَّ الصَّوْتُ الأُذنَ يَصُخُّها صَخاًّ . وفي نُسخة من التهذيب أَصَخّ إِصْخاخاً . وفي الأَساس : الصَّاخَّة : الدَّاهِية الشديدةُ ومنه سُمِّيَت القِيَامَة . ويقال : كأَنّه في أُذنه صاخَّة أَي طَعنة . وصَخّ الغُرَابُ يَصُخّ إِذا طَعَن بمنقاره في دبَرَةِ البَعِير وصَخَّ صَخِيخاً وهو صَوتُه إِذا فَزِعَ . وصَخَّ لحَديثه : أَصاخَ له . ومن المَجازِ : صَخَّنِي فلانٌ بعَظِيمة : رمَاني بها وبَهَتَنِي

##### Türkçe

صخخ
**صَخَّ - يَصُخُّ - صَاخّ - صَاخَّة**
**صَخَّ - يَصُخُّ** + ses + kulaklar: onları şiddetli bir sesle sağır eder: şiddetinden kulakları sağır eden şiddetli bir ses çıkarır
**صَاخّ**: aslı “ **صَاخِخ** ”tir: “ **صَخَّ - يَصُخُّ** ”dan müşebbehe sıfat olan ism-i fâil: şiddetinden kulakları sağır eden şiddetli bir ses çıkaran
**صَاخَّة**: “ **صَاخّ** ”ın müennesi: o da “ **صَخَّ - يَصُخُّ** ”dan bir kere fâildir: etkisinin şiddetinden kulakları sağır eden, özel tekil şey yahut iş
Ve lafız, “sesin şiddet derecesindeki yükselmeye göre sesin yükseltilmesi ve şiddetinin artırılması” lafızları grubuna mensuptur; onlar şunlardır:
**صَوَرَ - يَصْوِرُ**، **صَخَّ - يَصُخُّ**، **مَكَا - يَمْكُوْ**، **صَاحَ - يَصِيْحُ**، **صَاتَ - يَصُوْتُ** (**صَاتَ - يَصَاتُ**)، **صَلْصَلَ - يُصَلْصِلُ** (**صَلَّ - يَصِلُّ**)

صاخة
﴿Artık **الصاخة** geldiği zaman (33)﴾ عبس

مختار الصحاح
● [صخخ] ص خ خ: **الصَّاخَّةُ** şiddetinden sağır eden çığlıktır; dersin ki: **صَخَّ** ses kulağı, **رد** bâbındandır; ondan dolayı kıyamet **الصاْخَّةُ** diye adlandırıldı.

معجم الفرائد القرآنية:
ص خ خ
“ **الصَّاخَّةُ** ”, Yüce Allah’ın şu sözü içindedir: “ **فَإِذَا جَاءَتِ الصَّاخَّةُ** ” (33) عبس .
**الصَّيخ**: sözlü sesin şiddeti. Ve **الصاخة**: kulakları sağır edendir; o, kıyamet günüdür; bununla adlandırıldı; çünkü onda dehşetler ve **صاخة** sesler vardır.

الراغب
صخ
- **الصاخة**: sözlü bir sesin şiddeti; denir ki: **صخ** **يصخ** **صخا**; o hâlde o **صاخ**tır. Yüce Allah dedi ki: ﴿**فإذا جاءت الصاخة**﴾ [عبس/33]; ve o, şu sözüyle işaret edilene göre kıyametten ibaredir: ﴿**يوم ينفخ في الصور**﴾ [الأنعام/73]; ve ondan çevrilmiştir: **أصاخ** **يصيخ**.

ملخص اللسان
1. **الصخُّ**: demirin demire vurulması, ve sert değneğin, katı (ses geçirmez) bir şey üzerine (vurulması).
2. Ve kayanın **صَخُّ**u ve onun **صَخِيخُ**u: onu bir taşla yahut başkasıyla vurduğun zaman onun sesidir. Ve kaya’nın kaya üzerine düşmesinden ve benzerinden olan her ses: **صَخٌّ** ve **صَخيخٌ**tur; ve gerçekten **صَخَّت** **تصخُّ**;
3. Ve **الصاخَّةُ**: kıyamet; **الصاخة** kıyametin içinde olduğu çığlıktır; kulakları **تصُخُّ** eder, yani onları sağır eder; artık diriltme için kendisiyle çağrıldığın şeyden başkasını işitmez.
4. Ve karga, gagasıyla devenin **دَبَرِ**inde **يصُخُّ** eder; yani saplar.
5. Ve **الصاخة**: musibet.

لسان العرب
● - صخخ: **الصخُّ**: demirin demire vurulması, ve sert değneğin, katı (ses geçirmez) bir şey üzerine (vurulması). Ve kayanın **صَخُّ**u ve onun **صَخِيخُ**u: onu bir taşla yahut başkasıyla vurduğun zaman onun sesidir. Ve kaya’nın kaya üzerine düşmesinden ve benzerinden olan her ses: **صَخٌّ** ve **صَخيخٌ**tur; ve gerçekten **صَخَّت** **تصخُّ**; dersin ki: kayayı bir taşla vurdum da ona ait bir **صَخَّةً** işittim. Ve **الصاخَّةُ**: kıyamet; bununla Ebû Ubeyde, Yüce Allah’ın şu sözünü tefsir etti: **فَإِذا جاءَت الصاخة**; artık ya **صخ** **يصخ**’tan ism-i fâil ismi olur, yahut masdar olur; Ebû İshak dedi ki: **الصاخة** kıyametin içinde olduğu çığlıktır; kulakları **تصُخُّ** eder, yani onları sağır eder; artık diriltme için kendisiyle çağrıldığın şeyden başkasını işitmez. Ve dersin ki: **صخَّ** ses kulağı, onu **يَصُخُّها** **صخّاً**. Tehzîb’in bir nüshasında **أَصخ** **إِصخاخاً** (vardır); ve onun üçlüde zikri yoktur. İbnü’z-Zübeyr ve Kâbe’nin inşası hadîsinde: insanlar, gökten kendilerine bir **صاخة** isabet etmesinden korktular; o, kulakları **تَصُخُّ** eden çığlıktır; yani onları çarpar ve sağır eder. İbn Sîde dedi ki: **الصاخة** kulağı **تصخ** eden bir çığlıktır; yani onu saplar da şiddetinden onu sağır eder; ondan dolayı kıyamet **الصاخة** diye adlandırıldı; denir ki: sanki onun kulağında bir **صاخة** vardır; yani bir saplama. Ve karga, gagasıyla devenin **دَبَرِ**inde **يصُخُّ** eder; yani saplar; bundan dersin ki: **صخ** **يصخ**. Ve **الصاخة**: musibet.

مقاييس اللغة:
(**صخ**) **الصاد** ve **الخاء** bir asıldır; seslerden bir seste delâlet eder. Bundan: **الصَّاخَّة**; denir ki: o, kulakları sağır eden çığlıktır. Ve denir ki: kayayı bir taşla vurdum da ona ait bir **صَخّا** işittim([19]). Ve denir ki: karga, gagasıyla devenin **دَبَرة**sinde **صَخَّ** etti; sapladığı zaman.

القاموس المحيط:
**الصَّخُّ**: sert bir şeyle katı (ses geçirmez) bir şey üzerine vurmaktır; ve kayanın sesi; **الصَّخيخ** gibi. Ve **الصَّاخَّةُ**: şiddetinden sağır eden bir çığlık; ve kıyamet; ve musibet. Ve karga **صَخَّ** etti: devenin **دَبْرَة**sine sapladı.

تاج العروس:
صخخ
**الصَّخُّ**: demirin demire vurulması ve değnek gibi sert bir şeyle katı (ses geçirmez) bir şey üzerine (vurulması). Ve **الصَّخُّ**: onu bir taşla yahut başkasıyla vurduğun zaman kayanın sesi; **الصَّخيخ** gibi; ve kaya’nın kaya üzerine düşmesinden ve benzerinden olan her ses. Ve gerçekten **صَخّت** **تصُخّ**; dersin ki: kayayı bir taşla vurdum da ona ait bir **صَخَّةً** işittim. İbnü’z-Zübeyr ve Kâbe’nin inşası hadîsinde: insanlar, gökten kendilerine bir **صَاخَّةٌ** isabet etmesinden korktular; **الصَّاخَّة**: kulağı **تَصُخّ** eden bir çığlıktır; yani şiddetinden sağır eder. Bunu İbn Sîde söyledi. Ve ondan dolayı kıyamet **الصَّخّة** diye adlandırıldı; ve bununla Ebû Ubeyde, Yüce Allah’ın şu sözünü tefsir etti: “ **فإِذا جَاءَتِ الصَّاخَّة** ”; artık ya **صَخّ** **يَصُخّ**’tan ism-i fâil ismi olur, yahut masdar olur. Ebû İshak dedi ki: **الصّاخّة** kıyametin içinde olduğu çığlıktır; kulakları **تَصُخّ** eder; yani onları sağır eder; artık diriltme için kendisiyle çağrıldığın şeyden başkasını işitmez. Ve dersin ki: **صَخَّ** ses kulağı, onu **يَصُخُّها** **صَخاًّ**. Tehzîb’in bir nüshasında **أَصَخّ** **إِصْخاخاً** (vardır). Ve **الأَساس**’ta: **الصَّاخَّة**: şiddetli musibet; ve ondan dolayı kıyamet adlandırıldı. Ve denir ki: sanki onun kulağında bir **صاخَّة** vardır; yani bir saplama. Ve karga **صَخّ** eder **يَصُخّ**: gagasıyla devenin **دبَرَة**sine sapladığı zaman; ve **صَخَّ** **صَخِيخاً**; ve o, korktuğu zaman onun sesidir. Ve onun sözüne **صَخَّ** etti: ona **أَصاخَ** etti. Ve mecazdan: falan kimse beni bir kemikle **صَخَّ** etti: onu bana attı ve beni şaşırttı.
