# صخخ — Kitâbullâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/sozluk/kitab_allah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/entries/kitab_allah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صخخ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE.md)
- Kitâbullâh: Kur'an kullanımından türetilmiş

## Madde başı: صخخ

صخخ
صَخَّ - يَصُخُّ - صَاخّ - صَاخَّة
صَخَّ - يَصُخُّ + صوت + الأسماع: يصمها بصوت شديد: يصدر صوتاً شديداً يصم الآذان لشدته
صَاخّ: أصلها " صَاخِخ ": اسم فاعل صفة مشبهة من " صَخَّ - يَصُخُّ ": الذي يصدر صوتاً شديداً يصم الآذان لشدته
صَاخَّة: مؤنث " صَاخّ ": وهو كذلك فاعل مرة من " صَخَّ - يَصُخُّ ": الشيء أو الأمر الفريد الخاص الذي  يصم الأسماع  لشدة أثره
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ" رفع وزيادة شدة الصوت بحسب درجة الارتفاع في شدة الصوت"، وهي:
صَوَرَ - يَصْوِرُ، صَخَّ - يَصُخُّ، مَكَا - يَمْكُوْ، صَاحَ - يَصِيْحُ، صَاتَ - يَصُوْتُ (صَاتَ - يَصَاتُ)، صَلْصَلَ - يُصَلْصِلُ (صَلَّ - يَصِلُّ)
صاخة
 	﴿فإذا جاءت الصاخة(33)﴾ عبس
مختار الصحاح
● [صخخ] ص خ خ: الصَّاخَّةُ الصيحة تُصم لشدتها تقول صَخَّ الصوت الأذن من باب رد ومنه سُميت القيامة الصاْخَّةُ
معجم الفرائد القرآنية:
ص خ خ
"الصَّاخَّةُ " في قوله تعالى :" فَإِذَا جَاءَتِ الصَّاخَّةُ "(33) عبس .
الصَّيخ : شدة الصوت ذي النطق. والصاخة: هي التي تصخ الأسماع، وهي يوم القيامة، سميت بذلك لأنها ذات أهوال وأصوات صاخة .
الراغب
صخ
- الصاخة: شدة صوت ذي النطق، يقال: صخ يصخ صخا فهو صاخ. قال تعالى: }فإذا جاءت الصاخة﴿[عبس/33]، وهي عبارة عن القيامة حسب المشار إليه بقوله:﴾يوم ينفخ في الصور{ [الأنعام/73]، وقد قلب عنه: أصاخ يصيخ.
ملخص اللسان
1.    الصخُّ: الضرب بالحديد على الحديد، والعصا الصلبة على شيءٍ مُصمتٍ.
2.    وَصَخُّ الصخرة وَصَخِيخُها: صوتُها إِذا ضربتها بحجر أَو غيره. وكلُّ  صوت من وقع صخرة على صخرة ونحوه: صَخٌّ وصَخيخٌ، وقد صَخَّت تصخُّ؛
3. والصاخَّةُ: القيامة، الصاخة هي الصيحة التي تكون فيها القيامة تصُخُّ  الأَسماعَ أَي تُصِمُّها فلا تسمع إِلاَّ ما تدعى به للإِحياء.
4.    والغرابُ يصُخُّ بمنقاره في دَبَرِ البعير أَي يطعن
5.    والصاخة: الداهية.
لسان العرب
● - صخخ: الصخُّ: الضرب بالحديد على الحديد، والعصا الصلبة على شيءٍ مُصمتٍ.  وَصَخُّ الصخرة وَصَخِيخُها: صوتُها إِذا ضربتها بحجر أَو غيره. وكلُّ  صوت من وقع صخرة على صخرة ونحوه: صَخٌّ وصَخيخٌ، وقد صَخَّت تصخُّ؛ تقول:  ضربت الصخرة بحجر فسمعت لها صَخَّةً.  والصاخَّةُ: القيامة، وبه فسر أَبو عبيدَة قوله تعالى: فَإِذا جاءَت  الصاخة؛ فإِما أَن يكون اسمَ الفاعل من صخ يصخ، وإِما أَن يكون المصدَر؛  وقال أَبو إِسحاق: الصاخة هي الصيحة التي تكون فيها القيامة تصُخُّ  الأَسماعَ أَي تُصِمُّها فلا تسمع إِلاَّ ما تدعى به للإِحياء.  وتقول: صخَّ الصوتُ الأُذُنَ يَصُخُّها صخّاً. وفي نسخة من التهذيب أَصخ  إِصخاخاً، ولا ذكر له في الثلاثي. وفي حديث ابن الزبير وبناء الكعبة:  فخاف الناس أَن يصيبهم صاخة من السماء؛ هي الصيحة التي تَصُخُّ الأَسماع  أَي تقرعها وتصمها. قال ابن سيده: الصاخة صيحة تصخ الأُذن أَي تطعنها  فتصمها لشدتها؛ ومنه سميت القيامة الصاخة، يقال كأَنها في أُذنه صاخة أَي  طعنة. والغرابُ يصُخُّ بمنقاره في دَبَرِ البعير أَي يطعن؛ تقول منه صخ يصخ.  والصاخة: الداهية.
مقاييس اللغة:
(صخ) الصاد والخاء أصلٌ يدلُّ على صوتٍ من الأصوات. من ذلك الصَّاخَّة يقال إِنَّها الصَّيحةُ تُصِمُّ الآذان. ويقال ضَرَبْتُ الصخرةَ بحجرٍ فسمعتُ لها صَخّا([19]). ويقال صَخَّ الغُرابُ بمنقارِهِ في دَبَرة البَعير، إِذا طَعَن.
القاموس المحيط:
الصَّخُّ الضَّرْبُ بشيءٍ صُلْبٍ على مُصْمَتٍ، وصَوْتُ الصَّخْرَةِ، كالصَّخيخِ. والصَّاخَّةُ صَيْحةٌ تُصِمُّ لشِدَّتِها، والقيامَةُ، والداهيةُ. وصَخَّ الغُرابُ طَعَنَ في دَبْرَةِ البَعِيرِ.
تاج العروس:
صخخ
الصَّخُّ : الضَّرْبُ بالحَديد على الحَديد وبشْءٍ صُلْبٍ كالعصا على شَيْءٍ مًصْمَت . والصَّخُّ : صَوْتُ الصَّخْرَةِ كالصَّخيخ إِذا ضرَبْتَها بحَجرٍ أَو غيرِه وكلّ صَوتٍ من وَقْعِ صَخرةٍ على صخرةٍ ونحوُه . وقد صَخّت تصُخّ تقول : ضَرَبت الصَّخْرَةَ بحَجَرٍ فسمعْتُ لَهَا صَخَّةً . وفي حديث ابن الزُّبير وبِناءِ الكعبة فخافَ النّاسُ أَن يُصيبَهم صَاخَّةٌ من السَّمَاءِ الصَّاخَّة : صَيْحَةٌ تَصُخّ الأُذنَ أَي تُصِمّ لشِدّتها . قاله ابن سيده . ومنه سُمِّيَت القِيامةُ الصَّخّة وبه فسَّر أَبو عبيدة قوله تعالى : " فإِذا جَاءَتِ الصَّاخَّة " فإِمّا أَن يكون اسمَ الفاعل من صَخّ يَصُخّ وإِمّا أَن يكون المصدرَ . وقال أَبو إِسحاق : الصّاخّة هي الصَّيحَة الّتي تكون فيها القِيامة تَصُخّ الأَسماعَ أَي تُصِمّها فلا تَسْمع إِلاّ ما تُدْعَى به للإِحياءِ . وتقول : صَخَّ الصَّوْتُ الأُذنَ يَصُخُّها صَخاًّ . وفي نُسخة من التهذيب أَصَخّ إِصْخاخاً . وفي الأَساس : الصَّاخَّة : الدَّاهِية الشديدةُ ومنه سُمِّيَت القِيَامَة . ويقال : كأَنّه في أُذنه صاخَّة أَي طَعنة . وصَخّ الغُرَابُ يَصُخّ إِذا طَعَن بمنقاره في دبَرَةِ البَعِير وصَخَّ صَخِيخاً وهو صَوتُه إِذا فَزِعَ . وصَخَّ لحَديثه : أَصاخَ له . ومن المَجازِ : صَخَّنِي فلانٌ بعَظِيمة : رمَاني بها وبَهَتَنِي

### Türkçe

صخخ
**صَخَّ - يَصُخُّ - صَاخّ - صَاخَّة**
**صَخَّ - يَصُخُّ** + ses + kulaklar: onları şiddetli bir sesle sağır eder: şiddetinden kulakları sağır eden şiddetli bir ses çıkarır
**صَاخّ**: aslı “ **صَاخِخ** ”tir: “ **صَخَّ - يَصُخُّ** ”dan müşebbehe sıfat olan ism-i fâil: şiddetinden kulakları sağır eden şiddetli bir ses çıkaran
**صَاخَّة**: “ **صَاخّ** ”ın müennesi: o da “ **صَخَّ - يَصُخُّ** ”dan bir kere fâildir: etkisinin şiddetinden kulakları sağır eden, özel tekil şey yahut iş
Ve lafız, “sesin şiddet derecesindeki yükselmeye göre sesin yükseltilmesi ve şiddetinin artırılması” lafızları grubuna mensuptur; onlar şunlardır:
**صَوَرَ - يَصْوِرُ**، **صَخَّ - يَصُخُّ**، **مَكَا - يَمْكُوْ**، **صَاحَ - يَصِيْحُ**، **صَاتَ - يَصُوْتُ** (**صَاتَ - يَصَاتُ**)، **صَلْصَلَ - يُصَلْصِلُ** (**صَلَّ - يَصِلُّ**)

صاخة
﴿Artık **الصاخة** geldiği zaman (33)﴾ عبس

مختار الصحاح
● [صخخ] ص خ خ: **الصَّاخَّةُ** şiddetinden sağır eden çığlıktır; dersin ki: **صَخَّ** ses kulağı, **رد** bâbındandır; ondan dolayı kıyamet **الصاْخَّةُ** diye adlandırıldı.

معجم الفرائد القرآنية:
ص خ خ
“ **الصَّاخَّةُ** ”, Yüce Allah’ın şu sözü içindedir: “ **فَإِذَا جَاءَتِ الصَّاخَّةُ** ” (33) عبس .
**الصَّيخ**: sözlü sesin şiddeti. Ve **الصاخة**: kulakları sağır edendir; o, kıyamet günüdür; bununla adlandırıldı; çünkü onda dehşetler ve **صاخة** sesler vardır.

الراغب
صخ
- **الصاخة**: sözlü bir sesin şiddeti; denir ki: **صخ** **يصخ** **صخا**; o hâlde o **صاخ**tır. Yüce Allah dedi ki: ﴿**فإذا جاءت الصاخة**﴾ [عبس/33]; ve o, şu sözüyle işaret edilene göre kıyametten ibaredir: ﴿**يوم ينفخ في الصور**﴾ [الأنعام/73]; ve ondan çevrilmiştir: **أصاخ** **يصيخ**.

ملخص اللسان
1. **الصخُّ**: demirin demire vurulması, ve sert değneğin, katı (ses geçirmez) bir şey üzerine (vurulması).
2. Ve kayanın **صَخُّ**u ve onun **صَخِيخُ**u: onu bir taşla yahut başkasıyla vurduğun zaman onun sesidir. Ve kaya’nın kaya üzerine düşmesinden ve benzerinden olan her ses: **صَخٌّ** ve **صَخيخٌ**tur; ve gerçekten **صَخَّت** **تصخُّ**;
3. Ve **الصاخَّةُ**: kıyamet; **الصاخة** kıyametin içinde olduğu çığlıktır; kulakları **تصُخُّ** eder, yani onları sağır eder; artık diriltme için kendisiyle çağrıldığın şeyden başkasını işitmez.
4. Ve karga, gagasıyla devenin **دَبَرِ**inde **يصُخُّ** eder; yani saplar.
5. Ve **الصاخة**: musibet.

لسان العرب
● - صخخ: **الصخُّ**: demirin demire vurulması, ve sert değneğin, katı (ses geçirmez) bir şey üzerine (vurulması). Ve kayanın **صَخُّ**u ve onun **صَخِيخُ**u: onu bir taşla yahut başkasıyla vurduğun zaman onun sesidir. Ve kaya’nın kaya üzerine düşmesinden ve benzerinden olan her ses: **صَخٌّ** ve **صَخيخٌ**tur; ve gerçekten **صَخَّت** **تصخُّ**; dersin ki: kayayı bir taşla vurdum da ona ait bir **صَخَّةً** işittim. Ve **الصاخَّةُ**: kıyamet; bununla Ebû Ubeyde, Yüce Allah’ın şu sözünü tefsir etti: **فَإِذا جاءَت الصاخة**; artık ya **صخ** **يصخ**’tan ism-i fâil ismi olur, yahut masdar olur; Ebû İshak dedi ki: **الصاخة** kıyametin içinde olduğu çığlıktır; kulakları **تصُخُّ** eder, yani onları sağır eder; artık diriltme için kendisiyle çağrıldığın şeyden başkasını işitmez. Ve dersin ki: **صخَّ** ses kulağı, onu **يَصُخُّها** **صخّاً**. Tehzîb’in bir nüshasında **أَصخ** **إِصخاخاً** (vardır); ve onun üçlüde zikri yoktur. İbnü’z-Zübeyr ve Kâbe’nin inşası hadîsinde: insanlar, gökten kendilerine bir **صاخة** isabet etmesinden korktular; o, kulakları **تَصُخُّ** eden çığlıktır; yani onları çarpar ve sağır eder. İbn Sîde dedi ki: **الصاخة** kulağı **تصخ** eden bir çığlıktır; yani onu saplar da şiddetinden onu sağır eder; ondan dolayı kıyamet **الصاخة** diye adlandırıldı; denir ki: sanki onun kulağında bir **صاخة** vardır; yani bir saplama. Ve karga, gagasıyla devenin **دَبَرِ**inde **يصُخُّ** eder; yani saplar; bundan dersin ki: **صخ** **يصخ**. Ve **الصاخة**: musibet.

مقاييس اللغة:
(**صخ**) **الصاد** ve **الخاء** bir asıldır; seslerden bir seste delâlet eder. Bundan: **الصَّاخَّة**; denir ki: o, kulakları sağır eden çığlıktır. Ve denir ki: kayayı bir taşla vurdum da ona ait bir **صَخّا** işittim([19]). Ve denir ki: karga, gagasıyla devenin **دَبَرة**sinde **صَخَّ** etti; sapladığı zaman.

القاموس المحيط:
**الصَّخُّ**: sert bir şeyle katı (ses geçirmez) bir şey üzerine vurmaktır; ve kayanın sesi; **الصَّخيخ** gibi. Ve **الصَّاخَّةُ**: şiddetinden sağır eden bir çığlık; ve kıyamet; ve musibet. Ve karga **صَخَّ** etti: devenin **دَبْرَة**sine sapladı.

تاج العروس:
صخخ
**الصَّخُّ**: demirin demire vurulması ve değnek gibi sert bir şeyle katı (ses geçirmez) bir şey üzerine (vurulması). Ve **الصَّخُّ**: onu bir taşla yahut başkasıyla vurduğun zaman kayanın sesi; **الصَّخيخ** gibi; ve kaya’nın kaya üzerine düşmesinden ve benzerinden olan her ses. Ve gerçekten **صَخّت** **تصُخّ**; dersin ki: kayayı bir taşla vurdum da ona ait bir **صَخَّةً** işittim. İbnü’z-Zübeyr ve Kâbe’nin inşası hadîsinde: insanlar, gökten kendilerine bir **صَاخَّةٌ** isabet etmesinden korktular; **الصَّاخَّة**: kulağı **تَصُخّ** eden bir çığlıktır; yani şiddetinden sağır eder. Bunu İbn Sîde söyledi. Ve ondan dolayı kıyamet **الصَّخّة** diye adlandırıldı; ve bununla Ebû Ubeyde, Yüce Allah’ın şu sözünü tefsir etti: “ **فإِذا جَاءَتِ الصَّاخَّة** ”; artık ya **صَخّ** **يَصُخّ**’tan ism-i fâil ismi olur, yahut masdar olur. Ebû İshak dedi ki: **الصّاخّة** kıyametin içinde olduğu çığlıktır; kulakları **تَصُخّ** eder; yani onları sağır eder; artık diriltme için kendisiyle çağrıldığın şeyden başkasını işitmez. Ve dersin ki: **صَخَّ** ses kulağı, onu **يَصُخُّها** **صَخاًّ**. Tehzîb’in bir nüshasında **أَصَخّ** **إِصْخاخاً** (vardır). Ve **الأَساس**’ta: **الصَّاخَّة**: şiddetli musibet; ve ondan dolayı kıyamet adlandırıldı. Ve denir ki: sanki onun kulağında bir **صاخَّة** vardır; yani bir saplama. Ve karga **صَخّ** eder **يَصُخّ**: gagasıyla devenin **دبَرَة**sine sapladığı zaman; ve **صَخَّ** **صَخِيخاً**; ve o, korktuğu zaman onun sesidir. Ve onun sözüne **صَخَّ** etti: ona **أَصاخَ** etti. Ve mecazdan: falan kimse beni bir kemikle **صَخَّ** etti: onu bana attı ve beni şaşırttı.
