# صخخ — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صخخ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: صخخ

الصخُّ: الضرب بالحديد على الحديد، والعصا الصلبة على شيءٍ مُصمتٍ. وَصَخُّ الصخرة وَصَخِيخُها: صوتُها إِذا ضربتها بحجر أَو غيره. وكلُّ صوت من وقع صخرة على صخرة ونحوه: صَخٌّ وصَخيخٌ، وقد صَخَّت تصخُّ؛ تقول: ضربت الصخرة بحجر فسمعت لها صَخَّةً.
والصاخَّةُ: القيامة، وبه فسر أَبو عبيدَة قوله تعالى: فَإِذا جاءَت الصاخة؛ فإِما أَن يكون اسمَ الفاعل من صخ يصخ، وإِما أَن يكون المصدَر؛ وقال أَبو إِسحاق: الصاخة هي الصيحة التي تكون فيها القيامة تصُخُّ الأَسماعَ أَي تُصِمُّها فلا تسمع إِلاَّ ما تدعى به للإِحياء. وتقول: صخَّ الصوتُ الأُذُنَ يَصُخُّها صخّاً. وفي نسخة من التهذيب أَصخ إِصخاخاً، ولا ذكر له في الثلاثي. وفي حديث ابن الزبير وبناء الكعبة: فخاف الناس أَن يصيبهم صاخة من السماء؛ هي الصيحة التي تَصُخُّ الأَسماع أَي تقرعها وتصمها. قال ابن سيده: الصاخة صيحة تصخ الأُذن أَي تطعنها فتصمها لشدتها؛ ومنه سميت القيامة الصاخة، يقال كأَنها في أُذنه صاخة أَي طعنة. والغرابُ يصُخُّ بمنقاره في دَبَرِ البعير أَي يطعن؛ تقول منه صخ يصخ. والصاخة: الداهية.

### Türkçe

**الصخُّ**: demirle demire vurma; ve sert değnekle katı (sağlam) bir şey üzerine (vurma).

Ve **صَخُّ الصخرة** ve **صَخِيخُها**: onu bir taşla yahut başkasıyla vurduğun zaman onun sesi. Ve her bir

ses, bir kayanın bir kayaya düşmesinden ve benzerinden (doğan): **صَخٌّ** ve **صَخيخٌ**; ve gerçekten **صَخَّت** **تصخُّ**; dersin:

kayayı bir taşla vurdum da ona ait bir **صَخَّةً** işittim.

Ve **الصاخَّةُ**: kıyamet; ve onunla Ebû Ubeyde, Yüce Allah’ın sözünü tefsir etti: “Artık geldiği zaman

**الصاخة**”; artık ya **صخ**’tan, **يصخ**’tan ism-i fâil adı olur, yahut da masdar olur;

ve Ebû İshak dedi: **الصاخة** kıyametin içinde bulunduğu çığlıktır; kulakları **تصُخُّ**

yani onları sağır eder; böylece diriltmeye çağrıldığın şeyden başka bir şey işitmez.

Ve dersin: **صخَّ** ses kulağı, onu **يَصُخُّها** **صخّاً**. Ve tehzîbin bir nüshasında **أَصخ**

**إِصخاخاً** (vardır); ve onun üçlüde zikri yoktur. Ve İbnü’z-Zübeyr’in hadîsinde ve Kâbe’nin inşasında:

insanlar, gökten kendilerine bir **صاخة** isabet etmesinden korktu; o, kulakları **تَصُخُّ** olan çığlıktır,

yani onları çarpar ve sağır eder. İbn Sîde dedi: **الصاخة** kulağı **تصخ** eden bir çığlıktır, yani onu deler

de şiddetinden onu sağır eder; ve ondan dolayı kıyamet **الصاخة** diye adlandırıldı; denir: sanki onun kulağında bir **صاخة** var, yani

bir delme. Ve karga, gagasıyla devenin **دَبَرِ**’inde **يصُخُّ** eder, yani deler; ondan dersin: **صخ** **يصخ**.

Ve **الصاخة**: musibet.
