# صخخ — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صخخ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: صخخ

الصخ: الضرب بالحديد على الحديد، وبشء صلب كالعصا على شيء مصمت. والصخ: صوت الصخرة، كالصخيخ، إذا ضربتها بحجر أو غيره، وكل صوت من وقع صخرة على صخرة ونحوه. وقد صخت تصخ، تقول: ضربت الصخرة بحجر فسمعت لها صخة. وفي حديث ابن الزبير وبناء الكعبة فخاف الناس أن يصيبهم صاخة من السماء، الصاخة: صيحة تصخ الأذن، أي تصم لشدتها. قاله ابن سيده. ومنه سميت القيامة الصخة، وبه فسر أبو عبيدة قوله تعالى:  فإذا جاءت الصاخة  فإما أن يكون اسم الفاعل من صخ يصخ، وإما أن يكون المصدر. وقال أبو إسحاق: الصاخة هي الصيحة التي تكون فيها القيامة تصخ الأسماع أي تصمها فلا تسمع إلا ما تدعى به للإحياء. وتقول: صخ الصوت الأذن يصخها صخا. وفي نسخة من التهذيب أصخ إصخاخا. وفي الأساس: الصاخة: الداهية الشديدة، ومنه سميت القيامة. ويقال: كأنه في أذنه صاخة، أي طعنة. وصخ الغراب يصخ إذا طعن بمنقاره في دبرة البعير، وصخ صخيخا، وهو صوته إذا فزع. وصخ لحديثه: أصاخ له. ومن المجاز: صخني فلان بعظيمة: رماني بها وبهتني.

### Türkçe

**الصخ**: demire demirle vurmak; ve değnek gibi katı bir şeyle, yekpare bir şeye (vurmak). Ve **الصخ**: kayalığın sesi; **الصخيخ** gibi; onu bir taşla veya başkasıyla vurduğun zaman; ve her ses, bir kayanın bir kayaya düşmesinden ve benzerinden (doğan ses). Ve (şöyle) olmuştur: **صخت** **تصخ**; dersin ki: kayayı bir taşla vurdum da onun için bir **صخة** işittim. Ve İbnü’z-Zübeyr’in ve Kâbe’nin inşası hadîsinde: insanlar, gökten kendilerine bir **صاخة** isabet etmesinden korktular; **الصاخة**: kulağı **تصخ** eden, yani şiddetinden sağır eden bir çığlık. Bunu İbn Sîde söylemiştir. Ve ondan dolayı kıyamet **الصخة** diye adlandırıldı; ve onunla Ebû Ubeyde, Yüce Allah’ın şu sözünü tefsir etti: “**فإذا جاءت الصاخة**”; artık ya **صخ** **يصخ**’tan ism-i fâildir, yahut masdardır. Ebû İshâk dedi ki: **الصاخة** kıyametin içinde olduğu çığlıktır; işitmeleri **تصخ** eder, yani onları sağır eder; böylece diriltme için kendisiyle çağrıldıkları şeyden başka bir şey işitmezler. Ve dersin: ses kulağı **صخ** etti; onu **صخا** ile **يصخها**. Ve **التهذيب**’in bir nüshasında: **أصخ** **إصخاخا**. Ve **الأساس**’ta: **الصاخة**: şiddetli musibet; ve ondan dolayı kıyamet adlandırıldı. Ve denilir: sanki onun kulağında bir **صاخة** var; yani bir mızrak darbesi. Ve karga **صخ** eder, **يصخ**; devesinin arka tarafına gagasıyla sapladığı zaman; ve **صخ** **صخيخا**; ve o, ürktüğü zaman onun sesidir. Ve onun sözü için **صخ** etti: ona **أصاخ** etti. Ve mecazdan: falan kimse beni bir kemikle **صخني** etti: onu bana attı ve beni hayrete düşürdü.
