# صدر — Müfredât

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AF%D8%B1/sozluk/mufredat
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D8%AF%D8%B1/entries/mufredat

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صدر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AF%D8%B1.md)
- Müfredât: Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

## Madde başı: صدر

- الصدر: الجارحة. قال تعالى: ﴿رب أشرح لي صدري﴾ [طه/25]، وجمعه: صدور. قال: ﴿وحصل ما في الصدور﴾ [العاديات/10]، ﴿ولكن تعمى القلوب التي في الصدور﴾ [الحج/46]، ثم استعير لمقدم الشيء كصدر القناة، وصدر المجلس، والكتاب، والكلام، وصدره أصاب صدره، أو قصد قصده نحو: ظهره، وكتفه، ومنه قيل: رجل مصدور: يشكو صدره، وإذا عدي صدر ب (عن) اقتضى الانصراف، تقول: صدرت الإبل عن الماء صدرا، وقيل: الصدر، قال: ﴿يومئذ يصدر الناس اشتاتا﴾ [الزلزلة/6]، والمصدر في الحقيقة: صدر عن الماء، ولموضع المصدر، ولزمانه، وقد يقال في تعارف النحويين للفظ الذي روعي فيه صدور الفعل الماضي والمستقبل عنه. والصدار: ثوب يغطى به الصدر، على بناء دثار ولباس، ويقال له: الصدرة، ويقال ذلك لسمة على صدر البعير. وصدر الفرس: جاء سابقا بصدره، قال بعض الحكماء: حيثما ذكر الله تعالى القلب فإشارة إلى العقل والعلم نحو: ﴿إن في ذلك لذكرى لمن كان له قلب﴾ [ق/37]، وحيثما ذكر الصدر فإشارة إلى ذلك، وإلى سائر القوى من الشهوة والهوى والغضب ونحوها، وقوله: ﴿رب اشرح لي صدري﴾ [طه/25]، فسؤال لإصلاح قواه، وكذلك قوله: ﴿ويشف صدور قوم مؤمنين﴾ [التوبة/14]، إشارة إلى اشتفائهم، وقوله: ﴿فإنها لا تعمى الأبصار ولكن تعمى القلوب التي في الصدور﴾ [الحج/ 46]، أي: العقول التي هي مندرسة فيما بين سائر القوى وليست بمهتدية، والله أعلم بذلك، وبوجه الصواب فيه.

### Türkçe

- **الصدر**: organ. Yüce Allah dedi ki: ﴿Rabbim, benim için **صدري**mi genişlet﴾ [طه/25]; onun çoğulu: **صدور**. Dedi: ﴿ve **الصدور**da olan elde edildi﴾ [العاديات/10], ﴿fakat **الصدور**da olan kalpler kör olur﴾ [الحج/46]. Sonra, şeyin ön kısmı için ödünç alındı; **صدر القناة** gibi, **صدر المجلس** ve (yine) **الكتاب**ın, **الكلام**ın **صدر**ı. Ve “**صدره**”: onun **صدر**ına isabet etti; yahut onun kastına yöneldi; **ظهره** ve **كتفه** gibi. Bundan dolayı denildi: **رجل مصدور**: **صدر**ından şikâyet eder. Ve **صدر** (عن) ile geçişli kılındığında, yüz çevirip dönmeyi gerektirir; dersin ki: **صدرت الإبل عن الماء صدرا**. Ve denildi: **الصدر**; dedi: ﴿o gün insanlar bölük bölük **يصدر**ler﴾ [الزلزلة/6]. Ve **المصدر** hakikatte: **صدر عن الماء** (dır); ve **المصدر**ın yeri için, ve onun zamanı için (de kullanılır). Ve nahivcilerin örfünde, kendisinden geçmiş ve gelecek fiilin çıkışı gözetilmiş olan lafız için de söylenir. Ve **الصدار**: **الصدر**ın örtüldüğü bir elbise; **دثار** ve **لباس** vezni üzere. Ve ona **الصدرة** denir. Ve bu, devenin **صدر**ı üzerindeki bir nişan için de söylenir. Ve “**صدر الفرس**”: **صدر**ı ile önde gelmiş oldu. Bazı hikmet sahipleri dedi: Yüce Allah nerede **القلب**i zikrederse, akla ve ilme bir işarettir; şu gibi: ﴿şüphesiz bunda, kendisi için **قلب**i olan kimseye elbette bir öğüt vardır﴾ [ق/37]. Ve nerede **الصدر**ı zikrederse, buna ve şehvet, heva, öfke ve benzerleri gibi diğer bütün kuvvetlere bir işarettir. Ve onun sözü: ﴿Rabbim, benim için **صدري**mi genişlet﴾ [طه/25]; öyleyse, onun kuvvetlerinin ıslahı için bir istemedir. Ve yine onun sözü: ﴿ve mümin bir kavmin **صدور**unu şifaya kavuşturur﴾ [التوبة/14]; onların şifa bulmalarına bir işarettir. Ve onun sözü: ﴿çünkü o, gözler kör olmaz; fakat **الصدور**da olan kalpler kör olur﴾ [الحج/ 46]; yani: diğer bütün kuvvetler arasında silinip gitmiş olan ve hidayet bulmuş olmayan akıllar. Ve Allah, bununla ve onda doğru olan yönle daha iyi bilendir.
