# صطر — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%B7%D8%B1/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D8%B7%D8%B1/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [صطر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%B7%D8%B1.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: صطر

الصطر، ويحرك: السطر، والصاد لغة في السين، ومصيطر، بالصاد والسين، وأصل صاده سين قلبت مع الطاء صادا: لقرب مخارجها. من ذلك تصيطر، لغة في تسيطر. والمصطار، بالضم، قال الأزهري: أظنه مفتعلا من صار، قلبت التاء طاء، قال: وقد جاء المصطار في شعر عدي بن الرقاع في نعت الخمر في موضعين بتخفيف الراء، قال: وكذلك وجدته مقيدا في كتاب الإيادي المقروء على شمر، ونقل عن الكسائي أن المصطار هو الخمر الحامض، وقال في موضع آخر: وهي لغة رديئة، قال الأخطل يصف الخمر:
  ندمى إذا طعنوا فـيهـا بـجـائفة                      فوق الزجاج عتيق غير مصطار. قال: المصطار: الحديثة المتغييرة الطعم والريح. وقيل: المصطار: الخمر التي اعتصرت من أبكار العنب حديثا، قال وأراه روميا: لأنه لا يشبه أبنية كلام العرب، قال: ويقال: المسطار بالسين، وهكذا رواه أبو عبيد في باب الخمر. والصطر، محركة، لغة في السطر، وهو العتود من الغنم، هكذا أورده الصاغاني ونسبه إلى الخارزنجي. وفي المحكم في سطر: السطر: العتود من المعز، والصاد لغة فيه. قلت: وسيأتي الكلام عليه في مصطر إن شاء الله تعالى. وشيخ شيوخنا القطب أبو عبد الله محمد بن أحمد المكناسي شهر بالمصطاري.

### Türkçe

**الصطر**، ve harekeli olarak: **السطر**; ve **الصاد** **السين**’de bir lehçedir. Ve **مصيطر**; **الصاد** ile ve **السين** ile. Ve onun aslında **صاد**’ı **سين** idi; **الطاء** ile birlikte **صاد**’a çevrildi: mahreçlerinin yakınlığından dolayı. Bundan: **تصيطر**; **تسيطر**’da bir lehçedir. Ve **المصطار**; zamme ile; el-Ezherî dedi: Onu **صار**’dan uydurulmuş sanıyorum; **التاء** **طاء**’a çevrildi. Dedi: **المصطار** Adî b. er-Rikâ‘’ın şiirinde, şarabın vasfında, iki yerde **الراء**’ın hafifletilmesiyle gelmiştir. Dedi: Onu, Şemr üzerine okunmuş el-İyâdî kitabında da kayıtlı buldum. Ve el-Kisâî’den nakledildiğine göre **المصطار** ekşi şaraptır. Ve başka bir yerde dedi: Ve o kötü bir lehçedir. El-Ahtal şarabı vasfederken dedi:
  Nemdâyız; onda **بجائفة** ile sapladıkları zaman,
  Camın üstünde; eski, **مصطار** olmayan.

Dedi: **المصطار**: tadı ve kokusu değişmiş olan yeni (şarap). Ve denildi: **المصطار**: yeni olarak üzüm bakirelerinden sıkılmış şarap. Dedi: Onu Rumca görüyorum; çünkü Arapların sözünün kalıplarına benzemez. Dedi: Ve denilir: **المسطار** **السين** ile; Ebû Ubeyd bunu şarap babında böyle rivayet etti. Ve **الصطر**, harekeli olarak, **السطر**’da bir lehçedir; ve o, koyundan **العتود**’dur. Es-Sâğânî onu böyle zikretti ve onu el-Hârizencî’ye nisbet etti. Ve el-Muhkem’de **سطر**’da: **السطر**: keçiden **العتود**; ve **الصاد** onda bir lehçedir. Dedim: İnşâallah Teâlâ **مصطر**’da onun hakkında söz gelecektir. Ve şeyhlerimizin şeyhi kutup Ebû Abdillah Muhammed b. Ahmed el-Meknâsî **المصطاري** ile meşhur oldu.
